III OSK 2368/24

III OSK 2368/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 796/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-07-16
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 154
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza Leśnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 796/23 w sprawie ze skargi P. M. na niewykonanie przez Burmistrza Leśnej prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2023 r. sygn. akt IV SAB/Wr 982/22 oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 796/23, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. M. (dalej: "skarżący") na niewykonanie przez Burmistrza Leśnej prawomocnego wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22, na podstawie art. 154 § 1 i § 6, art. 154 § 2 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w pkt. 1. sentencji wyroku wymierzył Burmistrzowi Leśnej grzywnę w kwocie 100,00 zł (sto złotych); w pkt. 2. sentencji wyroku stwierdził, że bezczynność Burmistrza Leśnej w wykonaniu wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22 nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; a w pkt. 3. sentencji wyroku zasądził od Burmistrza Leśnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Wyrok wydano w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
Wyrokiem z 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi P. M. na bezczynność Burmistrza Leśnej w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 30 września 2022 r. zobowiązał organ do załatwienia wniosku o informację publiczną z dnia 30 września 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie, która nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarżący w dniu 27 sierpnia 2022 r. w drodze mailowej zwrócił się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, w którym wskazując, że "w dn. 6.07.2022 na profilu fb Gmina Leśna administrator zamieścił następującą wypowiedź w dyskusji dotyczącej niezadowolenia mieszkańców z wyglądu metalowych skrzynek w Rynku w Leśnej: "Ciężko negocjować pewne rzeczy z konserwatorem. Musieliśmy dostosować się do narzuconej kolorystyki", zawnioskował o udostępnienie informacji publicznej w postaci dokumentacji (korespondencji, protokołów spotkań lub innej) prowadzonych negocjacji z konserwatorem, o których mowa w niniejszej wypowiedzi, a także skanu dokumentu, w którym konserwator narzucił kolorystykę skrzynek w Rynku. W piśmie tym skarżący zawnioskował również o udostępnienie faktury lub innej dokumentacji finansowej (w sytuacji braku faktury) dotyczącej rozliczenia Gminy z wykonawcą za wykonanie przedmiotowych metalowych skrzynek. Skarżący wniósł o udzielenie odpowiedzi drogą mailową, wskazując jednocześnie adres skrzynki pocztowej. Organ w udzielonej odpowiedzi z dnia 9 września 2022 r. wskazał, odnośnie pierwszej części powyższego wniosku, iż ustalenia miały charakter ustny, natomiast co drugiej jego części podał, że rozliczenie nastąpiło w drodze wykonania rzeczowego w zamian za inne zobowiązania. Strona w kolejnym piśmie z dnia 13 września 2022 r. zarzuciła, że w powyższej odpowiedzi nie udzielono jej informacji publicznej dotyczącej rozliczenia Gminy z wykonawcą, w tym też nie udostępniono jej żadnego dokumentu potwierdzającego rozliczenie z wykonawcą.
Skarżący mailem z dnia 30 września 2022 r. złożył do organu nowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej "wykonania metalowych skrzynek, które zostały umieszczone w Rynku w Leśnej (administrator profilu fb Gmina Leśna informował o tym fakcie w poście w dniu 06.07.2022r.). Występowałem wcześniej o udostępnienie dokumentacji finansowej dotyczącej rozliczenia z wykonawcą ww. usługi, jednakże otrzymałem odpowiedź w piśmie RI.1431.19.2022.JB z dn.09.09.2022, że "rozliczenie nastąpiło w drodze wykonania rzeczowego w zamian za inne zobowiązania" i żadne dokumenty finansowe nie zostały mi udostępnione.
W związku z powyższym wnioskuję o udostępnienie skanów stosownej dokumentacji, jaką dysponuje Urząd Miejski w Leśnej, określającej wartość wykonanej usługi polegającej na wykonaniu metalowych skrzynek oraz określającej rodzaj i wartość zobowiązań, jakie zostały rozliczone w ramach wykonanej usługi." Skarżący wniósł o udzielenie odpowiedzi drogą mailową, wskazując jednocześnie adres skrzynki pocztowej. Organ pismem z dnia 14 października 2022 r. poinformował skarżącego, że podtrzymuje odpowiedź przesłaną w piśmie z dnia 9 września 2022 r. i w piśmie z dnia 29 września 2022 r.
Sąd przypomniał, iż w kontrolowanej sprawie wystąpiło dwuetapowe postępowanie wnioskowe, gdyż po udzielonej odpowiedzi na pierwszy wniosek informacyjny z dnia 27 sierpnia 2022 r. skarżący, nieusatysfakcjonowany treścią uzyskanej informacji, zwrócił się z kolejnym wnioskiem z dnia 30 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez "udostępnienie skanów stosownej dokumentacji, jaką dysponuje Urząd Miejski w Leśnej, określającej wartość wykonanej usługi polegającej na wykonaniu metalowych skrzynek oraz określającej rodzaj i wartość zobowiązań, jakie zostały rozliczone w ramach wykonanej usługi." Organ nie udostępnił stronie żądanych skanów dokumentacji, a jedynie w piśmie z dnia 14 października 2022 r. poinformował, że podtrzymuje odpowiedź przesłaną we wcześniejszych pismach z dnia 9 i 29 września 2022 r.
Natomiast odpowiadając na wniesioną do Sądu skargę, organ przedstawił zupełnie nową argumentację, wskazującą na to, że treść wnioskowanej informacji w jego ocenie nie stanowi informacji publicznej, gdyż jest objęta tajemnicą skarbową.
W piśmie tym organ podał, że dokumenty, o które wnioskował skarżący, sprowadzają się realnie do umowy zawartej z podatnikiem posiadającym zaległość podatkową w podatkach lokalnych, przez co stanowią tajemnicę skarbową z uwagi na zawarte w niej dane.
W ocenie Sądu takie działanie, podjęte po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność organu, należy uznać za spóźnione. Wystosowując odpowiedź na skargę w dniu 26 października 2022 r., organ niewątpliwie naruszył termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p.". Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie wskazuje się, że odpowiedź na skargę służy jedynie zaprezentowaniu stanowiska organu i nie może konwalidować czynności podejmowanych przez niego w ramach postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
W konsekwencji Sąd stwierdził, że organ nie rozpoznał wniosku z dnia 30 września 2022 r., gdyż w terminach wynikających z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., tj. 14 dni, względnie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku, nie udostępnił oczekiwanej przez stronę informacji, ani nie załatwił wniosku strony w inny, prawem przewidziany sposób. Stąd też zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, o czym - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. - orzekł w pkt I sentencji wyroku.
Odpis wyroku z dnia 22 lutego 2022 r. ze stwierdzeniem jego prawomocności wraz z uzasadnieniem doręczony został organowi w dniu 8 maja 2023 r.
Pismem z 27 czerwca 2023 r. skarżący wezwał organ do wykonania wyroku, a zatem do udostępnienia wnioskowanej informacji.
Z kolei w dniu 8 grudnia 2023 r. skarżący złożył skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lutego
2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22, wnosząc o wymierzenie organowi grzywny.
WSA we Wrocławiu uznał, że skarga na niewykonanie wyroku zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w sprawie spełnione zostały dwie przesłanki, o których mowa w art. 154 § 2 p.p.s.a. Po pierwsze, organ pozostawał w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi wystąpiła do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
Uzasadniając taki kierunek rozstrzygnięcia sprawy, Sąd I instancji wskazał, że z przekazanych sądowi akt wynika, że organ pismem z dnia 5 kwietnia 2023 r. poinformował skarżącego, że treść wnioskowanej informacji (dokumentacji wskazanej w ww. zapytaniu) nie stanowi informacji publicznej, albowiem jest objęta tajemnicą skarbową.
W ocenie Sądu nie było jednak podstaw, aby przyjąć, że punkt I wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22, został wykonany przez organ pismem z 5 kwietnia 2023 r., jak podniósł organ w odpowiedzi na skargę.
WSA we Wrocławiu przypomniał, że w wyroku z dnia 22 lutego 2023 r., IV SAB/Wr 982/22, Sąd wskazał, że organ winien rozpoznać wniosek skarżącego i załatwić go w sposób przewidziany w u.d.i.p. Skoro w sprawie zostało prawomocnie przesądzone, że żądane informacje są informacjami publicznymi, to zgodnie z przepisami u.d.i.p., organ zobowiązany był albo jej udzielić, albo odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) lub też umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Przy czym udostępnienie informacji na wniosek powinno nastąpić w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.), natomiast odmowa udzielenia żądanej informacji lub umorzenie postępowania wymagała już wydania decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Dalej Sąd I instancji podniósł, że w rozpoznanej sprawie, pomimo jednoznacznego, uprzedniego stanowiska sądu administracyjnego w tym zakresie, organ przed upływem termu wynikającego z wyroku WSA we Wrocławiu "zwykłym" pismem z dnia 5 kwietnia 2023 r. poinformował skarżącego, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Według Sądu I instancji, w stanie prawnym ukształtowanym poprzednim wyrokiem poza oceną organu pozostawała ocena charakteru prawnego wnioskowanych informacji, gdyż prawomocnym wyrokiem Sądu przesądzono, że wniosek dotyczy informacji publicznej. Nie było w tej sytuacji możliwe poinformowanie pismem skarżącego, że informacja, której się domaga, nie jest informacją publiczną. Obowiązkiem organu było rozpoznanie wniosku w całości i albo udzielenie informacji publicznej, albo wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Z tego też powodu skierowanie do wnioskodawcy "zwykłego" pisma odmawiającego przekazania żądanych informacji nie mogło być uznane za wykonanie wyroku.
Sąd I instancji wyjaśnił, że w związku z tym, że punkt I wyroku z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22, nie został wykonany przez organ w wyznaczonym przez Sąd terminie, konieczne stało się uwzględnienie skargi opartej na art. 154 § 1 p.p.s.a. To z kolei obligowało Sąd do wymierzenia organowi grzywny. W tym zakresie Sąd I instancji uznał, że uwzględnienie wszystkich okoliczności rozpoznanej sprawy, prowadziło do wniosku, że wymierzenie organowi grzywny w wysokości 100 zł, było adekwatne do tych okoliczności, a nadto spełniło wystarczająco represyjną funkcję.
W ocenie Sądu bezczynność organu w wykonaniu punktu I wyroku z 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, tzn. nie była wynikiem lekceważącego stosunku do sprawy, a błędnym zrozumieniem zaleceń wynikających z uzasadnienia prawomocnego wyroku Sądu. Zdaniem Sądu I instancji, wskazywała na to treść pisma organu z dnia 5 kwietnia 2023 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, reprezentowany przez radcę prawnego. Skarżący kasacyjnie zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Alternatywnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Wystąpił też o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Oświadczył, że żąda rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) na gruncie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie, tj. art. 164 p.p.s.a. (mającego w tej sprawie charakter materialnoprawny) poprzez bezpodstawne nałożenie na Burmistrza Leśnej grzywny 100 zł mimo braku podstaw do takiego działania, albowiem organ wykonał wyrok wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie IV SAB/Wr 982/22 zgodnie ze wskazaniem zawartym uzasadnieniu tego wyroku;
2) na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. istotne naruszenie prawa procesowego, tj.
art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:
a) nałożenie grzywny na organ, który wykonał wyrok wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie IV SAB/Wr 982/22 zgodnie z jego treścią, zaś wątpliwości związane z niejasnością wskazań Sądu w treści ww. wyroku przeniósł w całości na odpowiedzialność organu;
b) pominięcie faktu, iż wnioskowana przez skarżącego informacja i dokumentacja stanowiła w ocenie organu tajemnicę skarbową w rozumieniu art. 293 § 1 i nast. ustawy Ordynacja podatkowa, a tym samym na gruncie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. nie stanowiła informacji publicznej, a wydanie danych stanowiących tajemnicę skarbową jest obciążane odpowiedzialnością karną wskazaną w art. 305 ustawy Ordynacja podatkowa
- a tym samym organ mógł skutecznie uchylić się od jej wydania zwykłym pismem jak wprost wskazywało uzasadnienie wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie IV SAB/Wr 982/22.
W odpowiedzi na skargę kasacyjne skarżący, działający w sprawie osobiście, wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
Ze względu na sposób skonstruowania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z faktu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika wykluczenie możliwości domniemywania intencji strony składającej ten środek zaskarżenia, konkretyzowania jego zarzutów, czy też uzupełniania występujących w nim braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia.
Ze względu na wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej, ich sporządzanie zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z przepisami p.p.s.a. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Podkreślić należy, że zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny (...) obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych". Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało.
Pierwszy z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów to zarzut naruszenia art. 164 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na bezpodstawnym nałożeniu na Burmistrza Leśnej grzywny 100 zł mimo braku podstaw do takiego działania, albowiem – zdaniem skarżącego kasacyjnie organu – Burmistrz Leśnej wykonał wyrok wydany przez WSA we Wrocławiu w sprawie IV SAB/Wr 982/22 zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku. Odnosząc się do tak skonstruowanego zarzutu, zauważyć należy, iż stosownie do art. 164 p.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem; jeżeli sąd postanowienia nie uzasadnia, od chwili podpisania sentencji. Komentowany przepis ustanawia zatem zasadę, że postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem. Innymi słowy, przepis ten określa moment związania sądu wydanym na posiedzeniu niejawnym postanowieniem. Jest nią chwila podpisania sentencji, jeżeli postanowienie nie podlega uzasadnieniu, lub chwila podpisania sentencji postanowienia wraz z uzasadnieniem, jeżeli postanowienie podlega uzasadnieniu. Biorąc pod uwagę brzmienie przepisu wskazanego w analizowanym zarzucie, stwierdzić należy, że brak jest w nim odniesienia do regulacji zawartej w art. 164 p.p.s.a . Również i uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wyjaśnia, na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu. Podniesiony zarzut nie może zatem odnieść zamierzonego skutku.
W ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca kasacyjnie wskazała w punkcie 2 na naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nałożenie grzywny na organ, który wykonał wyrok WSA we Wrocławiu sygn. akt IV SAB/Wr 982/22 zgodnie z jego treścią, pominięcie faktu, że wnioskowana informacja i dokumentacja stanowiła w ocenie organu tajemnicę skarbową w rozumieniu art. 293 § 1 i nast. ustawy Ordynacja podatkowa, a tym samym na gruncie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. nie stanowiła informacji publicznej, "a wydanie danych stanowiących tajemnicę skarbową jest obciążane odpowiedzialnością karną wskazaną w art. 305 ustawy Ordynacja podatkowa". Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w ocenie strony skarżącej kasacyjnie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest sporządzone w sposób niejasny i niestaranny, albowiem "wyrok ten ocenia błędnie stan faktyczny i prawny występujący w niniejszej sprawie". Organ skarżący kasacyjnie podkreślił w dalszej części rozważań, że Sąd I instancji pominął milczeniem wątek wskazań Sądu zawartych na stronie 7 uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie sygn. akt IV SAB/Wr 982/22. Zarzuty te w zakresie, w jakim na ich podstawie wytyka się Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu niedostateczne wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia, nie mają usprawiedliwionych podstaw.
Przypomnieć należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08, LEX nr 513044). Skoro z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. wynika, że uzasadnienie wyroku musi zawierać opis stanu faktycznego sprawy oraz stanowisk stron postępowania, w tym wskazanie zarzutów skargi i argumentację strony przeciwnej oraz stanowisko sądu wraz z właściwie uzasadnioną podstawą prawną, to należy przyjąć, że zamieszczenie w uzasadnieniu tych elementów ma umożliwić odtworzenie sposobu rozumowania sądu, które doprowadziło do danego rozstrzygnięcia. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie musi zatem pozwalać na skontrolowanie przez strony i sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów, tj. winna zostać w nim uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził sąd, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 stycznia 2006 r., I FSK 372/05; 9 marca 2006 r., II OSK 632/05; 4 lutego 2015 r., II GSK 2304/13; T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz, wydanie VI, WKP 2016). Uzasadnienie wyroku powinno być więc tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd pierwszej instancji uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne albo niezgodne z prawem. Winno stwarzać możliwość jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA z dnia: 21 lutego 2014 r., I OSK 2324/12; 4 stycznia 2011 r., II OSK 1985/09; 21 listopada 2012 r., II FSK 1067/11).
Uzasadnienie wyroku stanowi odzwierciedlenie toku badania danej sprawy przez sąd administracyjny. Argumentacja uzasadnienia musi umożliwiać stronie zrozumienie racji, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji, badając legalność zaskarżonego działania/zaniechania organu, a w przypadku, gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją sądu. Ma ponadto umożliwić sądowi wyższej instancji ocenę, czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji, są trafne, ma w razie wątpliwości umożliwić ustalenie granic powagi rzeczy osądzonej i innych skutków prawnych wyroku (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2016 r., II OSK 2104/15).
Powyższe oznacza, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Przy tym prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2021 r., II OSK 3831/18). Jak bowiem przyjmuje judykatura, z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a.
Uwzględniając powyższe uwagi co do kierunku wykładni i konsekwencji obowiązywania art. 141 § 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjnie niezasadnie zarzuca, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia, określonych tym przepisem, wymogów. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd I instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Konfrontując tę część rozważań z treścią zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnieniem, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż Sąd I instancji ocenił wykonanie wyroku tego Sądu z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22 w sposób umożliwiający przeprowadzenie kontroli zaskarżonego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przede wszystkim jednak wskazać należy, iż nie ma racji Burmistrz Leśnej, stwierdzając, że ocena prawna i wskazówki co dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22 są niejasne i "wymagają skomplikowanej egzegezy". Nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż WSA we Wrocławiu w prawomocnym wyroku z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 982/22, przesądził, że objęta wnioskiem dostępowym informacja ma charakter informacji publicznej (str. 5 uzasadnienia wyroku w sprawie IV SAB/Wr 982/22). Kwestia oceny charakteru prawnego żądanej informacji publicznej nie podlega zatem dalszemu badaniu, a wszelka polemika organu zmierzająca do zakwestionowania stanowiska Sądu zawartego w prawomocnym wyroku jest bezskuteczna. Dlatego też działanie organu sprowadzające się do wyrażenia stanowiska zawartego w jego piśmie z dnia 5 kwietnia 2023 r. skierowanym do wnioskodawcy, iż "(...) treść wnioskowanej informacji (dokumentacji wskazanej w ww. zapytaniu) nie stanowi informacji publicznej, albowiem jest objęta tajemnicą skarbową", trafnie nie zostało uznane przez Sąd I instancji za prawidłowe wykonanie wyroku. Skarżący kasacyjnie organ, pomimo jasnego i czytelnego stanowiska WSA we Wrocławiu w zakresie oceny charakteru prawnego żądanej informacji, nadal bezskutecznie podejmuje próby polemiki z oceną prawną zawartą w uzasadnieniu prawomocnego wyroku, zamiast rozpatrzyć wniosek dostępowy zgodnie z wymogami u.d.i.p., które to przepisy powinny być zresztą znane organowi administracji publicznej z urzędu. Należy jednocześnie w tym miejscu wyjaśnić, że odmowa dostępu do informacji publicznej z powodu ochrony danych objętych tajemnicą ustawową możliwa jest jedynie w decyzji, o której mowa w art. 16 u.d.i.p. Uzasadnienie tej decyzji powinno zawierać argumenty wskazujące na istnienie okoliczności potwierdzających spełnienie przesłanek materialnych i formalnych odmowy. Podmiot zobowiązany powinien szczegółowo określić, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Ta ostatnia kwestia zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych od szeregu lat nie budzi wątpliwości.
Wreszcie na zakończenie tej części rozważań należy wskazać, odnosząc się do stanu faktycznego istniejącego w momencie wyrokowania w sprawie IV SAB/Wr 982/22, że WSA we Wrocławiu w tym wyroku trafnie zwrócił uwagę, że skoro organ był przekonany, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy u.d.i.p., to powinien był o tym poinformować stronę w formie zwykłego pisma, czego nie uczynił. W ustalonym stanie faktycznym sprawy IV SAB/Wr 982/22 organ ograniczył się bowiem do stwierdzenia, że rozliczenie nastąpiło w drodze wykonania rzeczowego w zamian za inne zobowiązania (pismo z dnia 9 września 2022 r. podtrzymane pismami z dnia 29 września 2022 r. oraz 14 października 2022 r.). Powyższa ocena Sądu w żadnym wypadku nie oznacza, że Burmistrz Leśnej może toczyć dalszą polemikę w zakresie charakteru prawnego objętej wnioskiem dostępowym informacji. Podniesiony zarzut skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.