III OSK 2360/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA dotyczący bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej z powodu naruszenia zasady oficjalności doręczeń i braku odniesienia się do stanowiska strony w uzasadnieniu.
Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. WSA uznał organ za bezczynny z powodu błędu w adresie mailowym przy wysyłce odpowiedzi. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że doszło do naruszenia zasady oficjalności doręczeń, ponieważ organ nie otrzymał pisma strony skarżącej z zarzutami dotyczącymi adresu, a także z powodu braku odniesienia się do stanowiska organu w uzasadnieniu wyroku WSA. Sąd kasacyjny uznał, że informacja została prawidłowo udostępniona.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Zespołu Szkół od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który stwierdził bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. WSA uznał, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ odpowiedź na wniosek została wysłana na nieprawidłowy adres mailowy z powodu błędu w znaku adresie (dwukropek zamiast kropki). NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając naruszenie zasady oficjalności doręczeń (art. 65 § 1 p.p.s.a.), ponieważ organ nie otrzymał pisma strony skarżącej z dnia 15 marca 2022 r., które zawierało kluczowe argumenty dotyczące prawidłowości wysyłki i doręczenia korespondencji. Dodatkowo, NSA wskazał na naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku odniesienia się w uzasadnieniu wyroku WSA do stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę, w tym do dowodów wskazujących na prawidłowe wysłanie i otrzymanie wiadomości mailowej. Sąd kasacyjny, analizując materiał dowodowy, w tym wydruki z poczty elektronicznej, uznał, że informacja publiczna została prawidłowo udostępniona w terminie, a błąd w adresie mailowym był wynikiem niedokładności przy kserowaniu dokumentu lub błędu systemu pocztowego, a nie faktycznego błędu organu. W związku z powyższym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ wykaże, że korespondencja została prawidłowo wysłana i odebrana, a błąd w adresie wynikał z czynników zewnętrznych lub był jedynie pozorny.
Uzasadnienie
NSA uznał, że błąd w adresie mailowym (dwukropek zamiast kropki) nie przesądza o bezczynności organu, jeśli dowody wskazują na prawidłowe wysłanie i odebranie korespondencji, a WSA nie odniósł się do tych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 65 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego, swoich pracowników lub inne upoważnione osoby/organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Statuuje zasadę oficjalności doręczeń.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawy prawnej i jej wyjaśnienie. Brak odniesienia się do stanowiska strony przeciwnej stanowi naruszenie.
u.d.i.p. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne na to nie pozwalają.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Udostępnianie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania zachodzi m.in. gdy strona została pozbawiona możności obrony swych praw.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 186
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady oficjalności doręczeń przez sąd pierwszej instancji (niedoręczenie organowi pisma strony skarżącej z zarzutami). Pozbawienie strony możności obrony jej praw wskutek naruszenia przepisów procesowych przez sąd pierwszej instancji. Brak odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do stanowiska organu w uzasadnieniu wyroku, co narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. Prawidłowe wysłanie i odebranie korespondencji przez organ, pomimo pozornego błędu w adresie mailowym.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące bezczynności organu z powodu błędu w adresie mailowym.
Godne uwagi sformułowania
zasada oficjalności doręczeń pozbawienie możności obrony swych praw brak odniesienia się do stanowiska strony przeciwnej błąd w wysyłce korespondencji mailowej zamiana kropki występującej po skrócie [...] na dwukropek
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sprawozdawca
Małgorzata Pocztarek
członek
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów postępowania przez sądy administracyjne, w szczególności zasady oficjalności doręczeń, prawa do obrony oraz wymogów dotyczących uzasadnienia wyroku. Interpretacja przepisów dotyczących udostępniania informacji publicznej i doręczeń elektronicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu w adresie mailowym i procedury sądowej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak drobny błąd techniczny (w adresie mailowym) może prowadzić do poważnych konsekwencji procesowych i jak ważne jest przestrzeganie zasad formalnych w postępowaniu sądowym, nawet w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej.
“Błąd w adresie mailowym kosztował WSA uchylenie wyroku – jak drobny szczegół może zmienić losy sprawy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2360/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-11-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/ Małgorzata Pocztarek Tamara Dziełakowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane IV SAB/Wr 186/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-06-10 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 65 § 1, art. 149 § 1 pkt 3, art. 141 § 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 902 art. 14 ust. 1, art. 13 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w [...] od punktu II i III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 186/22 w sprawie ze skargi Związku Nauczycielstwa Polskiego Oddział w [...] na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] sierpnia 2021 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, 2. zasądza od Związku Nauczycielstwa Polskiego Oddział w [...] na rzecz Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wr 186/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Oddziału w O. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] sierpnia 2021 r., umorzył postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. (pkt I), stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II), a także zasądził od Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w [...] na rzecz strony skarżącej – [...] Oddziału w O. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt III). Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. [...] Oddział w O. (dalej: "strona skarżąca", "wnioskodawca") wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2021 r., doręczonym w dniu 10 sierpnia 2021 r., zwrócił się do Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w [...] (dalej: "organ", "Dyrektor") o udostępnienie informacji publicznej w postaci: 1) listy kandydatów przyjętych w 2020 r. do Branżowej Szkoły II stopnia w [...], o której mowa w art. 158 ust. 3 ustawy z 14.12.2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2019 r. poz. 1148 ze zm.), 2) przydziałów godzin zajęć sporządzonych na wrzesień 2020 r. dla nauczycieli zatrudnionych w Zespole Szkół im. [...] w [...], którzy mieli w 2020 r. świadczyć pracę na rzecz Branżowej Szkoły II stopnia w [...]. Wnioskodawca jednocześnie wskazał, iż wnosi o udostępnienie powyższych informacji poprzez ich przesłanie pocztą elektroniczną na podany adres email: [...] Organ pismem z dnia 28 sierpnia 2021 r., w tym samym dniu przesłanym pocztą elektroniczną na adres [...], udzielił odpowiedzi, w której wskazał odnośnie: "Ad 1. Lista osób przyjętych do Branżowej Szkoły II stopnia (BS II) w Zespole Szkół im. [...] w [...] nie jest możliwa do udostepnienia z racji braku takowej listy z przyjętymi osobami. Ad. 2 Informuje się, że wobec braku wystarczającej liczby kandydatów, którzy również nie spełniali wymaganych kryteriów do BS II (żaden ze złożonych wniosków nie był kompletny z uwagi na fakt braku dokumentu o kwalifikacji z egzaminu zawodowego), a także wszyscy kandydaci wykazali we wnioskach różne zawody (cukiernik, kucharz, a także wiele innych), które nie dawały podstawy do otworzenia oddziału o profilu mechanicznym w zawodzie technik mechatronik oraz technik mechanik, przydziały na wrzesień 2020 dla nauczycieli nie były możliwe. Nadmienia się, że kształcenie w Branżowej Szkole II stopnia możliwe jest tylko w zawodach, dla których przewidziano kształcenie w tym typie szkoły. Są to zawody nauczane na poziomie technika, które posiadają kwalifikację wspólną z kwalifikacją wyodrębnioną w zawodzie nauczanym w branżowej szkole I stopnia, zatem kwalifikacji w zawodzie mechanicznym". Pismem z dnia 8 września 2021 r., które wpłynęło do organu w dniu 9 września 2021 r., strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W piśmie procesowym z dnia 15 marca 2022 r. strona skarżąca wskazała, że z załączonego przez organ wydruku ze skrzynki pocztowej jednoznacznie wynika, iż odpowiedź nie została przesłana na adres [...], a na adres [...]. Zamiana kropki występującej po skrócie [...] na dwukropek skutkowało tym, iż organ nie udzielił stronie skarżącej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż Dyrektor – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, z późn., zm,., zwana dalej: "u.d.i.p.") – był zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Wątpliwości stron nie budził również fakt, że oczekiwane przez wnioskodawcę informacje miały właśnie taki charakter, gdyż kwestie dotyczące szkolnictwa ponadpodstawowego mieszczą się w zadaniach publicznych jednostki pomocniczej powiatowego samorządu terytorialnego. Zdaniem WSA we Wrocławiu przedmiotem sporu w toczącym się postępowaniu była natomiast kwestia czy doszło do prawidłowego zrealizowania, określonych w art. 14 u.d.i.p., wymagań co do sposobu i formy udostępnienia informacji publicznej, a zwłaszcza terminu realizacji tego zobowiązania. W istocie strona skarżąca nie kwestionuje treści odpowiedzi udzielonej przez Dyrektora w piśmie z dnia 24 sierpnia 2021 r., lecz jedynie podnosi, że nie otrzymała tego pisma z uwagi na wadliwie wysłanie tej przesyłki na adres [...], zamiast na prawidłowo wskazany przez nią we wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. adres [...]. W ocenie Sądu zgodzić się należy z tym zarzutem strony skarżącej, gdyż niewątpliwie organ popełnił błąd w wysyłce korespondencji mailowej, skoro w miejsce kropki po skrócie "[...]" wstawił nieprawidłowo dwukropek. Dołączony do odpowiedzi na skargę wydruk ze skrzynki mailowej na portalu [...] nie można w tej sytuacji uznać za dowód prawidłowego doręczenia przesyłki mailowej z dnia 24 sierpnia 2021 r. W konsekwencji należało przyjąć, iż do dnia wniesienia skargi Dyrektor nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku informacyjnego, a tym samym w sprawie doszło do bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek strony skarżącej z dnia [...] sierpnia 2021 r. Sąd I instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie nie ulega jednak wątpliwości, że bezprzedmiotowym stało się zobowiązywanie organu do załatwienia wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r., skoro udzielona na ten wniosek odpowiedź z dnia 24 sierpnia 2021 r. w pełni wyczerpuje żądanie informacyjne i ostatecznie doszła do wiadomości wnioskodawcy wraz z doręczeniem mu odpowiedzi na skargę w dniu 8 marca 2022 r. Zobowiązywanie organu w takich warunkach do ponownego doręczenia żądanej informacji publicznej, z którą strona skarżąca mogła się zapoznać przed dniem wyrokowania w niniejszej sprawie, byłoby więc niecelowe. Tym samym postępowanie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), należało umorzyć w części dotyczącej wyznaczenia organowi terminu do załatwienia wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu poddając analizie uchybienie terminom udostępnienia informacji publicznej należało przede wszystkim wziąć pod uwagę, że organ nie zlekceważył wniosku strony skarżącej, ponieważ usiłował ustosunkować się względem niego w ustawowym terminie. Faktyczna zwłoka organu nie nosiła bowiem znamion świadomego i celowego naruszenia obowiązującego porządku prawnego, nawet jeśli termin na udostępnienie informacji publicznej został przekroczony. Stąd też należało uznać, że Dyrektor niewątpliwie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r., która jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Zespołu Szkół im. [...] w [...], zaskarżając wyrok w punkcie II i III oraz zarzucając mu: 1) naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 65 § 1 p.p.s.a. mające wyraz w złamaniu zasady oficjalności doręczeń w postępowaniu sądowo administracyjnym, a przejawiające się brakiem doręczenia przez Sąd I instancji organowi odpisu "Pisma procesowego skarżącego" z dnia 15 marca 2022 r. zawierającego wskazanie o rzekomo błędnym adresie poczty elektronicznej odbiorcy i tym samym uniemożliwienie ustosunkowania się przez organ do zarzutów zawartych w piśmie skarżącego i obronny własnego stanowiska w sprawie na potwierdzenie prawidłowego doręczenia korespondencji elektronicznej w dniu 24.08.2021 r. oraz otrzymania tej korespondencji przez [...] w O. i prawidłowego wywiązania się z obowiązku udzielenia informacji na wniosek z dnia [...].08.2021 r., b) art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak ujawnienia w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi z dnia 16.02.2022 r. organu na skargę oraz odniesienia się przez Sąd I instancji do tego stanowiska organu, w zakresie, w jakim organ na potwierdzenie prawidłowości wysłania korespondencji elektronicznej na adres prawidłowy adres i jej doręczenia do adresata – [...] wskazał, zarówno brak otrzymania informacji zwrotnej o niedoręczeniu wiadomości elektronicznej, jak i zawarty w wiadomości komunikat "Otrzymano", który to komunikat pojawia się wyłącznie w przypadku prawidłowego doręczenia korespondencji do adresata, w efekcie brak ujawnienia pełnego stanowiska organu i powyższych argumentów oraz brak odniesienia się przez Sąd I instancji do dowodów i argumentów organu skutkował niezasadnym oparciem się o stanowisko przedstawione wyłącznie przez [...] w O. oraz uwzględnieniem skargi na bezczynność, podczas gdy organ nie uchybił terminom załatwienia sprawy i nie pozostawał bezczynny w rozpoznaniu wniosku z dnia [...].08.2021 r.; 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego sprawy oraz nieprawidłowe uznanie, że organ nie udostępnił informacji publicznej [...] w O. w terminie ustawowych 14 dni od dnia doręczenia wniosku z [...].08.2021 r. z uwagi na błędnie wpisany adres skarżącego posiadający w treści adresu znak - "dwukropek" zamiast "kropki", gdy tymczasem prawidłowo odczytany materiał dowodowy sprawy w postaci przekazanego przez organ wydruku z poczty elektronicznej dnia 24 sierpnia 2021 r. wraz z załącznikiem wskazuje na poprawnie wpisany adres mailowy oraz prawidłowe doręczenie wiadomości elektronicznej do [...] w O., albowiem: a) w adresie [...] nie istnieje żaden "dwukropek" po skrócie [...], a ujawniony przez Sąd rzekomy dwukropek, w rzeczywistości stanowi wyłącznie błąd w wykonaniu kopii tegoż dokumentu; doszło do "ubrudzenia" przy wykonywaniu kopii powyższego dokumentu na kopiarce i naddrukowania kropki, która jednak - przy dokładnym przyjrzeniu się - jest przesunięta w kierunku prawym względem dolnej kropki i nie może stanowić "dwukropka", b) porównanie znaku uznanego przez Sąd orzekający jako dwukropka z faktycznym takim znakiem graficznymi zawartym w komunikatorze dotyczącym treści - czasu otrzymania oraz wysłania wiadomości elektronicznej, tj. 15:23:30 powinno prowadzić Sąd do wniosku prawidłowego adresu poczty elektronicznej [...] w O., c) zawarty w potwierdzeniu nadania wiadomości komunikat "Otrzymano", powinien prowadzić Sąd I instancji do uznania w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy poprawnego wysłania wiadomości elektronicznej przez organ do odbiorcy, gdyż komunikat ten potwierdza prawidłowość nadania przez organ i odebranie przez adresata wiadomości; komunikat taki nigdy nie wyświetla się w przypadku błędnego podawania adresu odbiorcy. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a także oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (por. uchwała pełnego składu sędziów NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona skarżąca kasacyjnie po wniesieniu skargi kasacyjnej zrzekła się rozprawy, natomiast strona przeciwna po doręczeniu jej odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Zasadny jest zarzut naruszenia art. 65 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a p.p.s.a. Powyższy przepis statuuje zasadę oficjalności doręczeń, która jest częścią zasady równego prawa do obrony, której z kolei przejawem jest jawność postępowania wobec stron. W takim ujęciu jawność postępowania to jawność akt sądowych, w tym jawność pism procesowych kierowanych przez strony do sądu. Dla wykonania obowiązku zagwarantowania jawności, strony mają obowiązek składania pism wraz z odpisami dla doręczenia ich stronie przeciwnej. Brak doręczenia przez sąd pisma procesowego strony, które miałoby znaczenie dla obrony swoich praw przez stronę przeciwną, może prowadzić do nieważności postępowania (zob. także wyrok NSA z 28.04.2020 r., II OSK 1986/19, LEX nr 2982172). W aktach znajduje się pismo strony skarżącej z 15 marca 2022 r. (k. 38 akt sądowych), w którym wskazano, że z przedstawionego przez stronę skarżącą kasacyjnie wydruku z poczty elektronicznej wynika, że odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej została przesłana na adres [...], a nie [...]. W piśmie tym został sformułowany zarzut, że zamiana kropki występującej po skrócie [...] na dwukropek skutkowała tym, że organ nie udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Pismo to istotnie nie zostało doręczone stronie skarżącej kasacyjnie, a sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne. Zarządzeniem z dnia 6 maja 2022 r. wyznaczony został termin posiedzenia niejawnego w trybie uproszczonym na dzień 10 czerwca 2022 r. W tym dniu został wydany zaskarżony kasacyjnie wyrok sądu pierwszej instancji. Strona skarżąca kasacyjnie została zatem pozbawiona możliwości odniesienia się do treści pisma procesowego strony skarżącej, a to miało istotne znaczenie dla obrony jej praw w postępowaniu. Istotne dla obrony praw strony przeciwnej argumenty mogły bowiem zostać podniesione dopiero w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Nieważność postępowania z przyczyny, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., zachodzi w szczególności wówczas, gdy strona, wskutek naruszenia przepisów przez sąd pierwszej instancji, zostaje pozbawiona możliwości przedstawienia swojego stanowiska. Ponadto o "pozbawieniu możności obrony swych praw" można mówić wówczas, gdy zaistniałe uchybienie procesowe godzi bezpośrednio w uprawnienia danej osoby, która już jest stroną postępowania. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zasadny jest także zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji brak jakiegokolwiek odniesienia do treści załącznika do odpowiedzi na skargę w postaci wydruku z poczty elektronicznej (k. 10 akt sądowych), z którego wynika, że korespondencja została wysłana 24.08.2021 r. o godzinie 15:23:30 i została otrzymana przez adresata w tym samym dniu, o tej samej godzinie. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie zostało zaprezentowane stanowisko strony przeciwnej w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. W kontekście powyższych rozważań zasadny jest także zarzut naruszenia art. 14 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 902). Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 powyższej ustawy Istotnie na wydruku z poczty [...] dołączonym do odpowiedzi na skargę (k.10 akt sądowych) w adresie mailowym strony skarżącej ([...]) widnieje dwukropek po znakach "[...]" a przed znakami "[...]". Jednakże w dwukropku tym kropki nie zostały umieszczone dokładnie jedna nad drugą w pionie. Przede wszystkim jednak z wydruku tego wynika, że korespondencja została wysłana 24.08.2021 r. o godzinie 15:23:30 i została otrzymana przez adresata w tym samym dniu, o tej samej godzinie. Korespondencja zawierała załącznik. Jednakże do skargi kasacyjnej został dołączony ten sam wydruk z poczty elektronicznej (k. 73 akt sądowych), na którym widnieje adres [...]. Pozostałe elementy pisma są identyczne. Do skargi kasacyjnej został dołączony także wydruk z poczty [...] z 15.09.2021 r. (k. 74 akt sądowych), z którego wynika, że korespondencja przesyłana mailowo w dniu 24.08.2021 r. została ponownie przesłana na adres [...]. Nadto sądowi z urzędu wiadomo, że przy podjęciu próby wysłania korespondencji na adres [...] pojawia się komunikat, iż podany adres wydaje się być niepoprawny i pytanie, czy mimo to wysłać korespondencję. Przy próbie wysłania wiadomości mimo to pojawia się natychmiast komunikat o błędzie w adresie i niemożności wysłania korespondencji. Niemożliwe zatem byłoby uzyskanie potwierdzenia wysłania i otrzymania korespondencji, gdyby została ona przesłana na nieprawidłowy adres mailowy. Należy zatem przyjąć, że korespondencja zawierająca odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej została prawidłowo przesłana na adres mailowy strony skarżącej w dniu 24 sierpnia 2021 r. Należy zatem stwierdzić, że udostępnienie informacji publicznej nastąpiło zgodnie z wnioskiem strony skarżącej, z zachowaniem ustawowego terminu. Strona przeciwna zaskarżyła kasacyjnie punkt II i III wyroku, formułując jednakże wniosek zaskarżenia o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Zgodnie jednak z art. 186 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uchyla wyrok także w części niezaskarżonej, jeżeli zachodzi nieważność postępowania. Jak już wyżej podniesiono, naruszenie art. 65 § 1 p.p.s.a. powoduje, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania, a wobec tego zachodzi wyjątek od związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 186 i art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w treści art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI