III OSK 2360/21

III OSK 2360/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński
Tamara Dziełakowska
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 396/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-07
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1282
art. 11 ust. 1, art. 13 ust. 1-2a, art. 14 i art. 15 ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 133 § 1 i art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 17 listopada 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 396/19 w sprawie ze skargi M.S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 396/19, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania tiret 2 i 3 wniosku z dnia 5 marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązał Wójta Gminy [...] do rozpoznania tiret 2 i 3 wniosku z dnia 5 marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1); stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3); zasądził od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej M.S. kwotę 100 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4).
Skargę kasacyjną od pkt 1 i 4 powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Wójt Gminy [...]. Zaskarżając wyrok we wskazanej części, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez bezpodstawne przyjęcie, że wniosek zawarty w wiadomości e-mail z dnia 5 marca 2019 r., przysłany z adresu [...]@onet.pl, pochodzi od M.S., podczas gdy inna osoba przyznała się do autorstwa w/w wniosku, zaś okoliczności sprawy dają podstawę do kwestionowania, że to M.S. była autorką przedmiotowego wniosku;
b) art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez pominięcie dowodu z dokumentu w postaci pisemnej informacji od Komendy Powiatowej Policji w [...] na okoliczność ustalenia, czy wiadomość e-mail z dnia 5 marca 2019 r., skierowana na adres gmina@[...].pl z adresu [...]@onet.pl, została nadana z IP komputera pochodzącego z siedziby jednostki terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników, jak podawał anonimowy mężczyzna w rozmowie telefonicznej z dnia 13 marca 2019 r., czy też z IP komputera skarżącej M.S.;
2) naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie stosownych przepisów, tj. art. 5 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej w skrócie "u.d.i.p.) w zw. z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1282 ze zm., dalej w skrócie "u.p.s.").
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie organ wniósł o zmianę wyroku Sądu pierwszej instancji w zaskarżonej części, tj. w pkt 1 i 4 oraz oddalenie skargi na bezczynność w tym zakresie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanym zakresie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
W dniu 4 lutego 2020 r. (data stempla pocztowego) M.S. skierowała do Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie wniosła o nieprzeprowadzanie rozprawy w niniejszej sprawie. Ustosunkowując się do zarzutów podanych w skardze kasacyjnej stwierdziła, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i Sąd pierwszej instancji.
Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty pierwszy i drugi skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Natomiast według art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Trafnie wskazuje Sąd pierwszej instancji, że zawarty w skardze wniosek organu nie dotyczył dowodu z dokumentu, dlatego też został oddalony na podstawie w/w przepisu. Stan faktyczny sprawy nie daje podstaw do kwestionowania, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, przesłany e-mailem z dnia 5 marca 2019 r. i ponowiony pismem z dnia 23 kwietnia 2019 r., pochodzi od skarżącej. W świetle stanowiska skarżącej, która potwierdziła przesłanie wniosku w/w e-mailem, wątpliwości wysnuwane przez organ są nieuzasadnione. Ustawa nie wprowadza jakichkolwiek wymagań formalnych odnośnie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Według orzecznictwa sądowoadministracyjnego, za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) i to nawet wtedy, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (zob. np. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08).
Chybiony okazał się również zarzut naruszenia prawa materialnego. Przeprowadzanie przez organ publiczny naboru na stanowisko jest działalnością publiczną. Organ przeprowadzający postępowanie w sprawie naboru załatwia sprawę publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze w samorządzie terytorialnym jest otwarty oraz konkurencyjny i toczy się na podstawie ogłoszenia o naborze, zamieszczanego na tablicy informacyjnej jednostki prowadzącej nabór oraz w jej Biuletynie Informacji Publicznej. W treści ogłoszenia zawarte są niezbędne informacje o stanowisku pracy, w tym o szczegółowych wymaganiach (niezbędnych i dodatkowych) z nim związanych, a także informacje o wymaganych dokumentach i terminie oraz miejscu ich składania (art. 11 ust. 1, art. 13 ust. 1-2a u.p.s.). Z przeprowadzonego naboru sporządza się protokół, który zawiera: określenie stanowiska, liczbę kandydatów oraz imiona, nazwiska i miejsca zamieszkania nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów wraz ze wskazaniem kandydatów niepełnosprawnych, liczbę nadesłanych ofert, w tym liczbę ofert spełniających wymagania formalne, informację o zastosowanych metodach i technikach naboru, uzasadnienie dokonanego wyboru i skład komisji przeprowadzającej nabór (art. 14 u.p.s.). Niezwłocznie po przeprowadzonym naborze informacja o jego wyniku jest zamieszczana na tablicy ogłoszeń jednostki prowadzącej nabór oraz w jej Biuletynie Informacji Publicznej, przez co najmniej 3 miesiące. Informacja zawiera nazwę i adres jednostki, określenie stanowiska, imię i nazwisko wybranego kandydata oraz jego miejsce zamieszkania i uzasadnienie dokonanego wyboru albo uzasadnienie nierozstrzygnięcia naboru na stanowisko (art. 15 ust. 1 u.p.s.).
Zgodnie z art. 13 ust. 4 u.p.s., informacje o kandydatach, którzy zgłosili się do naboru, stanowią informację publiczną. Ponadto ustawa dookreśla, że informacje te stanowią informację publiczną "w zakresie objętym wymaganiami związanymi ze stanowiskiem określonym w ogłoszeniu o naborze". Trafnie zatem zauważa Sąd pierwszej instancji, że informacja o wykształceniu, stażu pracy i doświadczeniu zawodowym kandydatów, ubiegających się o stanowisko w służbie publicznej, odnosi się do wymagań zawartych w ogłoszeniu o naborze. Jest to istotne zwłaszcza wówczas, gdy mają one charakter wymagań niezbędnych do zajmowania określonego stanowiska. Zatem informacją publiczną będzie nie tylko protokół z przeprowadzonego naboru, lista kandydatów spełniających wymogi formalne w postępowaniu rekrutacyjnym oraz informacja o wyniku naboru, ale również dane odnoszące się do wykształcenia, stażu pracy, przebiegu zatrudnienia, pełnionych obowiązków, doświadczenia urzędniczego lub innych informacji o kandydatach, dotyczących wymagań związanych ze stanowiskiem, wskazanych w ogłoszeniu o naborze (por. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 683/09, LEX nr 515712, wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II SAB/Kr 158/15, LEX nr 1939412).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku M.S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić należy, iż zwrot kosztów postępowania kasacyjnego związany ze sporządzeniem i wniesieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną dotyczy wyłącznie przypadku, w którym tego rodzaju pismo sporządził profesjonalny pełnomocnik (adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy – art. 175 p.p.s.a.) oraz wniósł je w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej (art. 179 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną (sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika) została wniesiona z uchybieniem w/w terminu, bowiem odpis skargi kasacyjnej doręczono stronie w dniu 15 stycznia 2020 r., zaś odpowiedź na skargę kasacyjną (po uprzednim jej zwrocie przez Sąd pełnomocnikowi na podstawie art. 66 § 1 i 3 p.p.s.a.) została skutecznie złożona do Naczelnego Sądu administracyjnego dopiero w dniu 4 lutego 2020 r. Pismo to nie mogło zatem stanowić podstawy do zwrotu na rzecz M.S. kosztów postępowania kasacyjnego.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).