III OSK 236/22

III OSK 236/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Piotr Korzeniowski
Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 2481/25 - Postanowienie NSA z 2026-03-17
II SA/Bk 516/21 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2021-10-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 779
art. 26a ust 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 października 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 516/21 w sprawie ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 16 czerwca 2021 r. nr SKO.412/15/2021 w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia niezabudowanej części nieruchomości w związku z koniecznością niezwłocznego usunięcia odpadów oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej "WSA w Białymstoku", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 516/21, oddalił skargę B.P. (dalej "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży (dalej "SKO") z dnia 16 czerwca 2021 r., nr SKO.412/15/2021, w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia niezabudowanej części nieruchomości w związku z koniecznością niezwłocznego usunięcia odpadów.
Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Na dzień 12 stycznia 2021 r. Wójt Gminy [...] (dalej "Wójt") zarządził przeprowadzenie oględzin na działce nr [...] przy ul. F. w [...]. W obecności właściciela B.P., w oględzinach brali udział pracownicy: Urzędu Gminy [...], Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Białymstoku Delegatura w Łomży, Państwowej Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łomży, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku oraz Państwowej Straży Pożarnej w Łomży. Ustalono, że na kontrolowanej posesji znajdują się odpady, które są magazynowane i dowożone od wielu lat, a składowane na pryzmę zajmującą całą szerokość działki (ok. 27 m) o wysokości ok. 5 metrów. Pryzma częściowo zasłonięta brezentem, opiera się o ogrodzenie grożące zawaleniem.
W dniu 13 stycznia 2021 r. Wójt wszczął postępowanie w przedmiocie niezwłocznego usunięcia odpadów, w trybie art. 26a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 729, dalej "ustawa o odpadach"). Zwrócił się także do organów: Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej "PWIOŚ"), Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku (dalej "RDOŚ"), Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łomży (dalej "PPIŚ"), Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Łomży (dalej "KMPSP") o wydanie opinii w zakresie spełnienia przesłanek co do konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów z posesji skarżącego. Organy ochrony środowiska wydały postanowienia (PWIOŚ postanowienie z dnia 27 stycznia 2021 r. oraz RDOŚ postanowienie z dnia 21 stycznia 2021 r.), w których stwierdziły brak przesłanek do stwierdzenia konieczności usunięcia odpadów w trybie art. 26a ustawy o odpadach. Podobne stanowisko zajął PPIŚ w piśmie z dnia 18 stycznia 2021 r. Natomiast KMPSP w opinii z dnia 15 stycznia 2021 r. stwierdził naruszenie warunków ochrony przeciwpożarowej na działce skarżącego polegające na magazynowaniu materiałów palnych bezpośrednio przy granicy działki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łomży (dalej "PINB") przeprowadził kontrolę w dniu 25 stycznia 2021 r. na działce nr [...] w [...] pod kątem stanu technicznego ogrodzenia tej działki. W protokole stwierdzono, że ogrodzenie metalowe o długości 28 m i szerokości 2,3 m, pod naporem zgromadzonych na działce przedmiotów, zostało przechylone w stronę ulicy. Ogrodzenie wymaga pilnej naprawy lub rozbiórki, co będzie technicznie możliwe dopiero po usunięciu śmieci z działki.
W konsekwencji powyższego Wójt uznał, że istnieje pilna potrzeba niezwłocznego usunięcia odpadów i decyzją z dnia 24 maja 2021 r. – działając na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 oraz art. 26a ustawy o odpadach – zobowiązał skarżącego do udostępnienia w dniu 27 maja 2021 r. części nieruchomości o nr [...] położonej przy ul. F. w [...] celem usunięcia odpadów zalegających na działce, oznaczonych kodami w postaci: opakowań z papieru i tektury, z tworzyw sztucznych, z drzewa, z metali, wielomateriałowych, ze szkła a także: odzieży, tekstyliów, leków, zużytych urządzeń elektrycznych i elektronicznych zawierających niebezpieczne składniki, drewna, tworzyw sztucznych, metali i odpadów wielkogabarytowych. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Na skutek odwołania skarżącego, SKO decyzją z dnia 16 czerwca 2021 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta, wskazując, że organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawidłowo stwierdził, że istnieje bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia ludzi. Zdaniem SKO wystarczająca do zastosowania art. 26a ustawy o odpadach była opinia KMPSP stwierdzająca zagrożenie pożarowe. Odpady są bowiem magazynowane w miejscu do tego nieprzeznaczonym, w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych.
Pismem z dnia 17 czerwca 2021 r. skarżący wniósł o WSA w Białymstoku skargę na decyzję SKO z dnia 16 czerwca 2021 r., zarzucając organom niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, bezprawne wtargnięcie na posesję przy ul. F. i zabór mienia skarżącego: staroci, przedmiotów kolekcjonerskich, muzealnych, antyków i innych. Stwierdził naruszenie przepisów art. 10 w zw. z art. 94 § 1 k.p.a., 9 i 11 k.p.a., art. 8 k.p.a., 10 § 2 i 3 k.p.a., art. 24 i 28 k.c. Skarżący wniósł o uchylenie uchwały Rady Miasta [...], której nie doręczono skarżącemu, jak również o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
W dniu 7 października 2021 r. WSA w Białymstoku wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wskazał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, co wynika z protokołu oględzin działki z dnia 12 stycznia 2021 r., a także z treści opinii organów, biorących udział w tych oględzinach. Na działce nr [...] przy ulicy F. w [...] skarżący zgromadził, przez wiele lat, ogromną górę odpadów na szerokości działki ok. 27 m i wysokości ok. 5 m. Są to odpady o różnorodnym charakterze w ilości ok. 400 m³. Odpady zostały opisane i zakwalifikowane do odpowiednich kodów przez organy biorące udział w postępowaniu. Pod naporem zgromadzonych odpadów ogrodzenie metalowe działki zostało wychylone w stronę ulicy i utrzymuje się jedynie dlatego, że podtrzymują je rosnące drzewa. Obrazuje to dokumentacja fotograficzna. Skarżący w dniu 12 stycznia 2021 r. brał udział w oględzinach, a zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 4 lutego 2021 r. nie odebrał, pomimo awizacji przesyłki pocztowej; odmówił też podpisu odbioru decyzji Wójta, o czym świadczy adnotacja urzędnika na jej odwrocie z datą 25 maja 2021 r. Organy nie naruszyły zasad postępowania administracyjnego wymienionych m.in. w art. 7, 8 § 1, 9, 10 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Nie ulega również wątpliwości, że właściciel nieruchomości nie może składać i magazynować, w sposób dowolny, odpadów na swojej posesji. Obowiązki właściciela w tym zakresie są uregulowane w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2021 r. poz. 888). Właściciel ma gromadzić odpady w odpowiednich workach i pojemnikach, a miejsca gromadzenia odpadów utrzymywać w odpowiednim stanie sanitarnym. Zakaz składania i magazynowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym zawiera art. 26 ustawy o odpadach. Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z takich miejsc. Stan faktyczny sprawy wskazuje jednoznacznie, że skarżący naruszył powołane przepisy.
WSA w Białymstoku wyjaśnił dalej, że nakaz usunięcia odpadów może przebiegać w dwóch trybach, tj. w oparciu o: 1) art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, kiedy wójt (burmistrz czy prezydent miasta) wydaje decyzję zobowiązującą posiadacza odpadów do ich usunięcia, 2) art. 26a ust 1 ustawy o odpadach, kiedy organ podejmuje działania usunięcia odpadów ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska. Wówczas organ wydaje decyzję o niezwłocznym usunięciu odpadów, po uprzednim zasięgnięciu opinii organów ochrony środowiska, inspekcji sanitarnej i straży pożarnej (art. 26a ust. 5 ustawy o odpadach). Przeprowadzającym postępowanie i wydającym decyzję jest wójt, burmistrz czy prezydent miasta, zaś organy opiniodawcze wyrażają swoje stanowisko, które podlega ocenie organu decyzyjnego. Takie opinie są dowodem w sprawie. W niniejszej sprawie Wójt podjął rozstrzygnięcie w oparciu o treść art. 26a ust 1 ustawy o odpadach uznając, iż konieczne jest niezwłoczne działanie w postaci usunięcia odpadów, ponieważ składowisko zagraża życiu lub zdrowi ludzi.
W ocenie Sądu I instancji podjęta przez organ decyzja nie narusza przepisu art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach. Zastosowanie tego przepisu nie jest uzależnione od uprzedniego wydania decyzji z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, czyli zobowiązania właściciela do usunięcia odpadów. Organ bowiem doszedł do wniosku, że sytuacja wymaga natychmiastowego działania, gdyż znajdujące się na składowisku materiały łatwopalne w każdej chwili grożą wybuchem pożaru, a płot grozi zawaleniem. Potwierdzeniem zagrożenia jest opinia KMPSP z dnia 15 stycznia 2021 r. oraz protokół kontroli PINB z dnia 25 stycznia 2021 r. opisujący katastrofalny stan ogrodzenia, okalającego pryzmę odpadów. Dokumentacja fotograficzna oraz rodzaj składowanych odpadów (drewno, papier, kartony, tekstylia) wskazują na realność zagrożenia pożarem. Jednocześnie bliskość położenia budynków mieszkalnych i sąsiedztwo ulicy stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi również z uwagi na możliwość osunięcia się tak dużej ilości odpadów w stronę chodnika i jezdni. Organy sanitarne i ochrony środowiska nie dopatrzyły się wprawdzie, potrzeby "niezwłocznego" usunięcia odpadów. Jednakże organy te wyraziły ocenę ograniczającą się do wpływu odpadów na zanieczyszczenie wód powierzchniowych i ziemi (czego nie stwierdzono) oraz poczucia estetyki okolicznej społeczności. Nie oznacza to jednak, że nie istnieją zagrożenia w bliskiej przyszłości, skoro wśród odpadów znajdują się zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne, metale ciężkie, które mogą przenikać do środowiska. Strefa odpadów stwarza też dogodne warunki do bytowania gryzoni. Organ miał prawo do własnej oceny tych opinii. Stwierdzone natomiast przez straż pożarną i nadzór budowlany aktualne, realne zagrożenia były wystarczające do podjęcia zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 16 grudnia 2021 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Białymstoku z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 516/21, wywiódł skarżący (dalej również "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając go w całości.
Skarżący kasacyjnie zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. oraz w zw. z art. 26a ust. 5 ustawy o odpadach, a także art. 80 k.p.a., "poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji w całości pomimo naruszenia przez organy podatkowe przepisów procesowego prawa podatkowego, które miały istotny wpływ na treść wydanych decyzji", tj.:
1) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w zw. z art. 26a ust. 5 ustawy o odpadach, poprzez zaniechanie zgromadzenia i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, polegające na:
– zaniechaniu pozyskania właściwej opinii KMPSP, której treść pozwalałby na dokonanie przez Wójta ustaleń procesowych czy sprawie zaistniały ustawowe przesłanki do niezwłocznego usunięcia odpadów, zastępując ten dowód "pozorną" opinią, niezawierającą żadnej treści uzasadnienia merytorycznego pozwalającego na ocenę prawidłowości i rzetelności opinii przez Wójta (a w konsekwencji wydanie decyzji) oraz nieodnoszącą się do merytorycznej kwestii wystąpienia zagrożenia dla życia lub zdrowa ludzkiego lub środowiska, uzasadniającego niezwłoczne podjęcie działań przez Wójta; wskazującej jedynie na naruszenie przepisów ochrony p-poż.;
– zaniechaniu zwrócenia się do KMPSP o wyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych wniosku "opinii" oraz zobowiązania do wskazania: czy zaistniały przesłanki konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów, o których mowa w art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach;
2. art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę opinii KMPSP jako odnoszącą się do merytorycznych przesłanek konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów, o których mowa w art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach, podczas gdy opinia wskazuje jedynie na naruszenie przepisów ochrony p.poż i nie zawiera żadnej treści merytorycznej pozwalającej na ocenę prawidłowości i rzetelności wniosków KMPSP, w kontekście decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości.
W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie skarżonej decyzji organu I i II instancji; 2) zasądzenie kosztów postępowania za II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu.
Ponieważ w sformułowanym w skardze kasacyjnej zarzucie naruszenia przepisów postępowania punktem wyjścia jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., trzeba zauważyć, że przepis w ogóle nie był przez Sąd I instancji stosowany. "W przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego postanowienia. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, normy prawnej. W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a." (wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2024 r., III OSK 117/24).
Zgodnie z powołanym przez skarżącego kasacyjnie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. O naruszeniu tego przepisu można by mówić, gdyby Sąd I instancji wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane w skardze, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd I instancji oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można też kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2025 r., II OSK 180/24). Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku.
Gdy idzie o art. 133 § 1 p.p.s.a. ("Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi"), to: "Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jeżeli polega ono na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (...). Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału, niż akta sprawy, od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Nie może też zostać naruszony przez dokonaną zaskarżonym wyrokiem ocenę prawną okoliczności sprawy" (zob. wyrok NSA z dnia 5 marca 2025 r., III OSK 5450/21). W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a.
Powołany w zarzucie skargi kasacyjnej art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przepis ten jest w istocie przepisem kompetencyjnym i ustrojowym – sąd administracyjny może go naruszyć tylko wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w p.p.s.a., bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r., I GSK 1366/20) – co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Zarzutem naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wyrażonej przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, o ile ocena ta mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2024 r., III OSK 4554/21). "Art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., art. 3 § 1 oraz art. 3 § 2 (...) p.p.s.a. nie mieszczą się w zakresie podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., albowiem są to przepisy ustrojowe wyjaśniające funkcje pełnione przez sądy administracyjne. Przepisy te nie regulują bezpośrednio postępowania przed sądami administracyjnymi. Wskazują one odpowiednio na cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji. Do naruszenia tych przepisów mogłoby dojść, gdyby Sąd I instancji nie dokonał kontroli stanowiącego przedmiot skargi aktu, zastosowałby inny rodzaj oceny niż zgodność z prawem bądź wyszedłby poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego, rozpoznając skargę na akt lub czynność niepoddane jego kognicji lub zastosował środki ustawie nieznane" (wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2022 r., II OSK 3685/19). Z tych przyczyn zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. jest nieskuteczny.
Skarżący kasacyjnie powołał także przepisy kodeksu postępowania administracyjnego statuujące zasadę prawdy materialnej oraz regulujące ocenę dowodów (art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) w zw. z art. 26a ust. 5 ustawy o odpadach. Z treści zarzutu wynika, że – zdaniem skarżącego kasacyjnie – organ naruszył powołane przepisy przez zaniechanie zgromadzenia i rozpatrzenia całości materiału dowodowego i dowolną jego ocenę, a Sąd I instancji tego uchybienia nie dostrzegł. Argumentacja w tej mierze koncentruje się na opinii Komendanta Miejskiego Straży Pożarnej w Ł., która – zdaniem skarżącego kasacyjnie – była niewystarczająca do stwierdzenia przesłanek z art. 26a ust. 5 ustawy od odpadach, ponieważ wskazuje jedynie na naruszenie przepisów ochrony p.poż. i nie zawiera żadnej treści merytorycznej pozwalającej na ocenę prawidłowości i rzetelności wniosków KMPSP w kontekście decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia odnośnych przepisów i Sąd I instancji prawidłowo to stwierdził. Podkreślić należy, że wspomniana opinia nie była jedynym dowodem w sprawie. Podstawą ustaleń faktycznych były także wyniki oględzin, protokół kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 stycznia 2021 r. oraz dokumentacja fotograficzna. Rację ma Sąd I instancji, gdy wskazuje, że dowody potwierdzają "katastroficzny stan ogrodzenia, okalającego pryzmę odpadów". Ponadto Sąd I instancji zasadnie zauważył, iż: "Dokumentacja fotograficzna oraz rodzaj składowanych odpadów: drewno, papier, kartony, tekstylia wskazują na realność zagrożenia pożarem. Bliskość położenia budynków mieszkalnych i sąsiedztwo ulicy stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi również z uwagi na możliwość osunięcia się tak dużej ilości odpadów w stronę chodnika i jezdni (...). Wśród odpadów znajdują się zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne, metale ciężkie, które mogą przenikać do środowiska. Strefa odpadów stwarza też dogodne warunki do bytowania gryzoni". Odnośny zarzut skargi kasacyjnej nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest bowiem przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 – 261 p.p.s.a.