Orzeczenie · 2025-12-09

III OSK 2358/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-09
NSAAdministracyjneWysokansa
wznowienie postępowaniaorganizacja społecznalegitymacja procesowadecyzja o środowiskowych uwarunkowaniachprawo ochrony środowiskaKPAPPSANSAWSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Fundacji [...] od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza odmawiające wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu produkcji granulatów. Organ I instancji oraz SKO uznały, że Fundacja nie była stroną postępowania i nie posiadała legitymacji do żądania jego wznowienia, a także że wniosek został złożony z przekroczeniem terminu. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko, wskazując, że organizacja społeczna działająca na prawach strony (art. 31 KPA) nie ma uprawnień strony, w tym prawa do żądania wznowienia postępowania (art. 147 KPA). NSA rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzut naruszenia art. 90 § 1 p.p.s.a. (rozpoznanie sprawy nie na rozprawie) jest nieuzasadniony, ponieważ sprawa mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. NSA podkreślił, że prawo do żądania wznowienia postępowania przysługuje wyłącznie stronie, a nie podmiotowi działającemu na prawach strony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej legitymacji organizacji społecznych do żądania wznowienia postępowania oraz dopuszczalności rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji organizacji społecznej niebędącej stroną postępowania administracyjnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organizacja społeczna, która nie była stroną postępowania administracyjnego, ale działała na prawach strony, posiada legitymację do żądania wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organizacja społeczna działająca na prawach strony nie posiada legitymacji do żądania wznowienia postępowania. Prawo to przysługuje wyłącznie stronie postępowania.

Uzasadnienie

Sądy administracyjne zgodnie orzekają, że choć organizacje społeczne mogą brać udział w postępowaniu na prawach strony (art. 31 KPA), nie nabywają tym samym wszystkich uprawnień strony, w tym prawa do żądania wznowienia postępowania (art. 147 KPA). Wznowienie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 KPA następuje tylko na żądanie strony.

Czy rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym narusza prawo strony do jawnego rozpatrzenia sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 i 120 p.p.s.a., jest dopuszczalne i nie narusza zasady jawności, która może być ograniczana na podstawie przepisów szczególnych.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jest zgodne z przepisami PPSA i Konstytucji, gdyż stanowi wyjątek od zasady jawności, dopuszczalny w określonych sytuacjach, takich jak sprawy, których przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Fundacji.

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna jest oddalana.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 90 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest możliwe tylko na podstawie przepisu szczególnego.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy, których przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, mogą być rozpoznane w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postępowanie administracyjne może być wznowione z przyczyn określonych w tym przepisie.

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

ustawa ooś art. 3 § pkt 15

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Definicja strony w postępowaniu.

ustawa ooś art. 44 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Uprawnienia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony.

ustawa ooś art. 147

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony.

k.p.a. art. 31 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania oraz dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

k.p.a. art. 31 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony.

k.p.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa podstawy wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 149 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ orzeka o odmowie wznowienia postępowania, jeżeli wniosek złożył podmiot niebędący stroną.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy przepisów o udostępnianiu informacji o środowisku.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt c i ust. 2 b

Dotyczy kosztów zastępstwa procesowego.

p.o.ś. art. 3 § pkt 39

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Definicja strony w postępowaniu.

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 179a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Autokontrola Sądu I instancji.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 4

Możliwość przeprowadzenia posiedzenia niejawnego w związku z zagrożeniem COVID-19.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organizacja społeczna niebędąca stroną postępowania nie ma legitymacji do żądania jego wznowienia. • Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jest zgodne z przepisami PPSA i Konstytucji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 90 § 1 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy nie na rozprawie, a w konsekwencji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. oraz 151 p.p.s.a., polegające na nieprawidłowej kontroli działalności organu, czego wyrazem był brak uchylenia przez Sąd I instancji decyzji organu co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu. • Niewłaściwe zastosowanie art. 15zzs4 ustawy COVID-19.

Godne uwagi sformułowania

organizacja społeczna, która wznosiła o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie była stroną postępowania, zatem organ I instancji słusznie wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. • wniosek o wznowienie postępowania może zatem złożyć wyłącznie strona, a nie podmiot, który działałby na prawach strony • rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest możliwe tylko wówczas, gdy stanowi tak przepis szczególny.

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący

Jerzy Stelmasiak

członek

Sławomir Pauter

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej legitymacji organizacji społecznych do żądania wznowienia postępowania oraz dopuszczalności rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organizacji społecznej niebędącej stroną postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla prawników procesowych, zwłaszcza tych zajmujących się prawem administracyjnym i ochroną środowiska, ze względu na precyzyjne określenie granic legitymacji procesowej organizacji społecznych.

Czy organizacja społeczna może żądać wznowienia postępowania? NSA wyjaśnia granice legitymacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst