III OSK 2810/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie, uznając, że organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż udzielił odpowiedzi na wniosek o informację publiczną, nawet jeśli część pytań nie dotyczyła informacji publicznej.
Skarżący złożyli skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił ich skargę na bezczynność Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagali się informacji m.in. o odporności po szczepieniach, danych o nieszczepiących się dorosłych, statystykach szczepień osób z grup migracyjnych, odroczonych szczepieniach, nałożonych grzywnach za niezgłoszenie NOP, zgonach po szczepieniach, odszkodowaniach oraz o zgodności przymusu szczepień z Konstytucją. WSA uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, a część z nich nie dotyczyła informacji publicznej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej za nieuzasadnione, podkreślając, że organ nie może udostępnić informacji, której nie posiada, a ocena stanu faktycznego nie może być zastępowana zarzutem naruszenia prawa materialnego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez D.F. i L.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił ich skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący skierowali do organu obszerny wniosek zawierający pytania dotyczące m.in. okresu utrzymywania się odporności po szczepieniach, danych o dorosłych uchylających się od szczepień, statystyk szczepień osób z grup migracyjnych, odroczonych szczepień, nałożonych grzywien za niezgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP), zgonów po szczepieniach, wypłaconych odszkodowań, a także pytań o zgodność przymusu szczepień z Konstytucją RP oraz o stanowisko Światowej Organizacji Zdrowia. Organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, wskazując w wielu przypadkach, że nie dysponuje danymi lub że pytania nie dotyczą informacji publicznej. WSA w Lublinie uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wniosek, a część pytań nie mieściła się w definicji informacji publicznej. WSA podkreślił, że organ nie ma obowiązku udostępniać informacji, których nie posiada, ani wydawać decyzji odmownej w takiej sytuacji. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że organ udzielił pełnych odpowiedzi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie bada sprawy w całości. NSA uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za nieuzasadnione, wskazując na brak precyzyjnego uzasadnienia zarzutów oraz na niedopuszczalność zastępowania zarzutów procesowych zarzutami naruszenia prawa materialnego w celu kwestionowania ustaleń faktycznych. Sąd stwierdził, że organ udostępnił informacje w sposób zgodny z wnioskiem, a jeśli nie posiadał danych, nie można mu zarzucić bezczynności. NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżących solidarnie na rzecz Inspektora kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania, na które był zobowiązany odpowiedzieć. Organ nie ma obowiązku udostępniać informacji, których nie posiada, ani wydawać decyzji odmownej w takiej sytuacji. Pytania nieobjęte definicją informacji publicznej nie stanowią podstawy do zarzutu bezczynności.
Uzasadnienie
Organ udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie. Nawet jeśli część pytań nie dotyczy informacji publicznej lub organ nie posiada danych, nie można mu zarzucić bezczynności. Brak posiadania informacji jest zgodną z prawem formą załatwienia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (18)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 151
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 17
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 17a
Konstytucja RP art. 68 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli udzielił odpowiedzi na wniosek, nawet jeśli część pytań nie dotyczy informacji publicznej lub organ nie posiada danych. Pytania wykraczające poza zakres informacji publicznej lub dotyczące wiedzy medycznej nie stanowią podstawy do zarzutu bezczynności. Zarzuty naruszenia prawa materialnego w skardze kasacyjnej muszą być precyzyjnie uzasadnione i nie mogą służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielone odpowiedzi były niepełne. WSA naruszył przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ich niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Rafał Stasikowski
sędzia
Mariusz Kotulski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście wniosków o informację publiczną, gdy część pytań nie spełnia wymogów informacji publicznej lub organ nie posiada danych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informację publiczną skierowanego do Inspektora Sanitarnego, ale zasady dotyczące bezczynności i zakresu informacji publicznej są ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego do informacji publicznej, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na standardowej interpretacji przepisów i braku faktycznych podstaw do zarzutów.
“Czy organ zawsze musi odpowiedzieć na każde pytanie o informacje publiczne?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2810/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-12-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mariusz Kotulski Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Rafał Stasikowski Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SAB/Lu 70/24 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-07-02 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.F. i L.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 lipca 2024 r. sygn. akt II SAB/Lu 70/24 w sprawie ze skargi D.F. i L.F. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D.F. i L.F. solidarnie na rzecz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. akt II SAB/Lu 70/24, oddalił skargę D.F. i L.F. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia 6 grudnia 2023 r., D.F. i L.F., zwrócili się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakesie: 1) Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 2) Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19. roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie, to dlaczego? 3) Według informacji od prof. Iwony Paradowskiej-Stankiewicz ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 4) Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 5) Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 6) Ile dzieci i dorosłych do 19. roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 7) Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 8) Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 9) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny, nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 10) W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 11) W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 12) Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 19 grudnia 2023 r., organ wskazał, że: Ad. 1) Tutejszy organ nie prowadzi badań w kierunku okresu utrzymywania się odporności u osób zaszczepionych, zatem nie dysponuje danymi w tym zakresie. Ad. 2) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] w ciągu ostatnich 5 lat nie otrzymał zgłoszeń uchylania się od szczepień osób dorosłych powyżej 19. roku życia. Obowiązkowym szczepieniom ochronnym podlegają dzieci i młodzież do ukończenia 19. roku życia. Ad. 3) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] nie prowadzi statystyk wykonywania szczepień ochronnych ze względu na narodowość. Ad. 4) Brak jest aktów prawnych zawierających listę przeciwwskazań do wykonania szczepienia ochronnego. Lekarz stwierdza przeciwwskazania zdrowotne do wykonania szczepienia ochronnego w trakcie kwalifikacji do szczepienia zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Ad. 5) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] w czterech przypadkach nałożył grzywny na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat. Ad. 6) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] nie znajduje się w posiadaniu informacji pozwalających stwierdzić, czy były przypadki dzieci i dorosłych do 19. roku życia, którzy zmarli do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...]. Ad. 7) W ciągu ostatnich 5 lat zostało zarejestrowanych 5 ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych, z których 2 zostały przekwalifikowane na poważne niepożądane odczyny poszczepienne. W jednym przypadku w trakcie hospitalizacji dziecka zdiagnozowano zakażenie Staphylococcus epidermidis, które najprawdopodobniej czasowo nałożyło się z wykonanym szczepieniem. W drugim przypadku u dziecka wystąpiły: gorączka, nudności i biegunka, objawy ustąpiły i dziecko nie wymagało hospitalizacji. Pozostałe trzy odczyny zostały zgłoszone przez lekarzy ze względu na występowanie następujących objawów u dzieci: podejrzenie wystąpienia u dziecka epizodu napadowego/drgawek toniczno-klonicznych, stwierdzenie u dziecka zachłystowego zapalenia płuc, wystąpienie podwyższonych parametrów zapalnych we krwi. Ad. 8) Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie biorą udziału w procesie dochodzenia odszkodowań związanych ze skutkami wystąpienia negatywnych odczynów poszczepiennych i nie mają wiedzy o ewentualnych wypłatach takich odszkodowań. Ad. 9) Tutejszy organ nie jest powołany do oceny konstytucyjności obowiązujących regulacji prawnych, zatem nie jest uprawniony do wypowiadania się w tym przedmiocie. Na marginesie należy jednakże przypomnieć, że obowiązek szczepień ochronnych ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych, o czym stanowi art. 68 ust. 4 Konstytucji RP. Ad. 10) Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie posiadają kompetencji w sprawach związanych z wypłatą odszkodowań za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych. Możemy jedynie wskazać na regulacje zawarte w tym zakresie w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz.1284 ze zm.) w art. 17a i nast. Ad. 11) Z pytaniami w zakresie ewentualnej możliwości wykluczenia przez lekarza nadwrażliwości na składniki szczepionki przed szczepieniem oraz możliwych do wykonania badań zmierzających do wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub wykrycia niedoborów odporności należy zwrócić się do lekarza, gdyż tutejszy organ nie posiada kompetencji tym zakresie. Ad. 12) Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne jako główne narzędzie w walce z chorobami zakaźnymi, natomiast w kwestiach związanych z działalnością tej organizacji należy zwrócić się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej bezpośrednio do tego podmiotu, który daną informację wytworzył. Następnie wnioskodawcy wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w sprawie organ pismem z dnia 19 grudnia 2023 r. ustosunkował się do wszystkich pytań objętych wnioskiem. W związku z powyższym, skoro obowiązany organ udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie 14 dni od jego wpływu, brak jest podstaw do formułowania zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: u.d.i.p.). WSA w Lublinie podniósł, że jedynie informacje objęte punktami od 5 do 8 (ilość grzywien nałożonych na lekarzy z uwagi na niezgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego, ilość niepożądanych odczynów poszczepiennych w postaci zgonu, ilość i rodzaj zgłoszonych niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz ilość wypłaconych odszkodowań za odczyny poszczepienne), stanowią informacje publiczne w rozumieniu u.d.i.p. Organ pismem z dnia 19 grudnia 2023 r. odniósł się do wszystkich tych pytań. W sytuacji, w której organ w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej informuje wnioskodawcę, że nie dysponuje żądaną informacją, nie można mu skutecznie zarzucić bezczynności w załatwieniu wniosku. Jest to bowiem zgodna z prawem forma załatwienia wniosku w przypadku nieposiadania przez jego adresata żądanej informacji publicznej. W pozostałym zakresie, a więc dotyczącym pytań od 1 do 4 oraz od 9 do 12, informacje nie posiadają waloru informacji publicznej i już tylko z tego względu – niezależnie od treści odpowiedzi udzielonych przez organ na te pytania – organowi nie można skutecznie zarzucić bezczynności. Informacji publicznej nie stanowią bowiem dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.) w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Informacji publicznej nie dotyczą także skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Informacji publicznej nie dotyczą też pytania z zakresu wiedzy medycznej. Nadto wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz w zakresie regulacji prawa krajowego wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy bowiem polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Skoro zagadnienia objęte pytaniami: 1-4 oraz 9-12 nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, organ nie miał obowiązku udostępnienia tych informacji na zasadach określonych w art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p., ani też nie miał podstaw do wydania w odniesieniu do tej części wniosku decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., bowiem forma ta zastrzeżona jest wyłącznie dla informacji mających charakter informacji publicznej, posiadanych przez adresata wniosku, które jednak nie mogą zostać udostępnione na wniosek (np. ze względu na ograniczenia przewidziane w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, nie można, w ocenie Sądu, zarzucić organowi bezczynności ani przewlekłości w prowadzeniu postępowania. Organ udzielił w terminie odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżących, na które obowiązany był odpowiedzieć, ponadto, pomimo braku obowiązku w tym zakresie, w miarę możliwości poinformował skarżących o kwestiach prawnych, których wyjaśnienia zażądali. Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w niej przepisów prawa z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, że organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma obowiązku jej udostępnienia (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Nie ma również obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować. Z powyższym wyrokiem nie zgodzili się skarżący, wnosząc skargę kasacyjną i domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie dla oceny działania organu, skutkujące uznaniem, że organ udostępnił skarżącym informacje publiczne, zgodnie z wnioskiem, podczas gdy organ administracji publicznej nie udzielił pełnych odpowiedzi na pytania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżąca powinna nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jako nieuzasadniony ocenić należy zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 P.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684). Biorąc nawet pod uwagę pogląd, że w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, to strona skarżąca kasacyjnie powinna wskazać przepis, który uznaje za właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w konstruowaniu danego zarzutu kasacyjnego w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., II FSK 1020/12). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 400/10, LEX nr 1080145). Tymczasem uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera żadnego uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto jedynie ogólne stwierdzenia, że "udzielone przez organ odpowiedzi są niepełne, a więc organ pozostaje w bezczynności". Zarzut ten jest też o tyle niezrozumiały, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd pierwszej instancji stosował art. 13 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Odnośnie zaś do art. 14 ust. 1 u.d.i.p. strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała dlaczego przepis ten powinien był być zastosowany. Co więcej, jak wynika z akt sprawy, zobowiązany do udzielenia informacji organ udostępnił ją w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem. Zwrócić także należy uwagę, że o nieskuteczności zarzutu naruszenia art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. świadczy także to, że strona skarżąca kasacyjnie poprzez niezastosowanie przez WSA w Poznaniu art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy upatrując wadliwości działania Sądu w niewłaściwej ocenie treści konkretnego dokumentu i płynących stąd konsekwencjach, tj. ocenie odpowiedzi organu na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Naruszenia wskazanych przepisów skarżąca kasacyjnie upatruje bowiem w błędnym, w jej ocenie, przyjęciu przez WSA w Poznaniu, że organ udzielił pełnej i wystarczającej odpowiedzi na zadane przez nią pytania. W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie (czy niezastosowanie) jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Dlatego też omawiany zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. okazał się niezasadny również z tego powodu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny o kosztach postępowania kasacyjnego, orzekł jak w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI