III OSK 2330/21

III OSK 2330/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński
Małgorzata Pocztarek
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 275/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-05
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 1 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt: II SAB/Wa 275/19 w sprawie ze skargi A.B. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w sprawie wniosku z dnia 10 stycznia 2019 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A.B. na rzecz Prezesa Rady Ministrów kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt: II SAB/Wa 275/19 oddalił skargę A.B. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w sprawie z wniosku z dnia 10 stycznia 2019 r.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 10 stycznia 2019 r. Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej A.B. zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów Mateusza Morawieckiego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej z wnioskiem o odpowiedź na zadane pytania:
1. Ilu ministrów, sekretarzy oraz podsekretarzy stanu wchodziło w skład rządu RP według stanu na dzień 1 stycznia 2015 r.?
2. Ilu pełnomocników rządu oraz Prezesa Rady Ministrów było ustanowionych według stanu na dzień 1 stycznia 2015 r.?
3. Jaki był budżet Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w 2015 r.?
4. Ilu ministrów, sekretarzy oraz podsekretarzy stanu wchodziło w skład rządu RP według stanu na dzień 1 stycznia 2018 r.?
5. Ilu pełnomocników rządu oraz Prezesa Rady Ministrów było ustanowionych według stanu na dzień 1 stycznia 2018 r.?
6. Jaki był budżet Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w 2018 r.?
7. Ilu ministrów, sekretarzy oraz podsekretarzy stanu wchodziło w skład rządu RP według stanu na dzień 5 marca 2018 r.?
8. Ilu pełnomocników rządu oraz Prezesa Rady Ministrów było ustanowionych według stanu na dzień 5 marca 2018 r.?
9. Ilu ministrów, sekretarzy oraz podsekretarzy stanu wchodziło w skład rządu RP według stanu na dzień 5 czerwca 2018 r.?
10. Ilu pełnomocników rządu oraz Prezesa Rady Ministrów było ustanowionych według stanu na dzień 5 czerwca 2018 r.?
11. Ilu ministrów, sekretarzy oraz podsekretarzy stanu wchodziło w skład rządu RP według stanu na dzień 1 stycznia 2019 r.?
12. Ilu pełnomocników rządu oraz Prezesa Rady Ministrów było ustanowionych według stanu na dzień 1 stycznia 2019 r.?
13. Jaki jest przewidywany budżet Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w 2019 r.?
W dniu 3 kwietnia 2019 r. A.B. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów, wskazując, że pomimo upływu blisko trzech miesięcy organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek ani też w żaden sposób na niego nie zareagował.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że pisma skarżącego były opatrzone nagłówkiem Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, a skarżący nie wskazał prywatnego adresu do odpowiedzi. Powołując się na art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej organ wskazał, że tej ustawy nie stosuje się jeżeli informacja publiczna dostępna jest dla osoby zainteresowanej w innym trybie. Jeśli więc osoba zainteresowana może wnioskować o dostęp do informacji publicznej w innym trybie, wyłączone jest stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący, z racji pełnionej funkcji, winien zatem realizować swoje prawo do informacji i materiałów objętych wnioskiem w trybie art. 16 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora. Podniesiono, że wniosek z dnia 10 stycznia 2019 r. jako związany z wykonywaniem mandatu posła wymaga poddania go ocenie w aspekcie wykonania zadań wynikających z posiadanego mandatu poselskiego, a w związku z tym, skoro kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne nie obejmuje orzekania w sprawach skarg na czynności podejmowane przez organy administracji państwowej w reakcji na realizację uprawnień posłów i senatorów wynikających z ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, to skarga winna zostać odrzucona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zachodziły podstawy do odrzucenia skargi, gdyż sprawa ze skargi na bezczynność w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a taką jest sprawa ze skargi z dnia 3 kwietnia 2019 r., stanowi sprawę podlegającą właściwości sądu administracyjnego. Sąd uznał skargę za niezasadną, gdyż jakkolwiek A.B. powołał we wniosku ustawę o dostępie do informacji publicznej, to wniosek z dnia 10 stycznia 2019 r. nie może być zakwalifikowany jako żądanie udostępnienia informacji publicznej na gruncie tej ustawy. Wniosek ten A.B. złożył bowiem jako poseł na Sejm RP, co wyraźnie wskazano w nagłówku pisma. Na podstawie treści pisma z dnia 10 stycznia 2019 r. nie sposób wyprowadzić wniosku, że żądanie udostępnienia informacji dokonane zostało na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. w oderwaniu od sprawowanej funkcji posła, bez związku z uprawnieniami wynikającymi z odrębnego aktu prawnego. A.B. zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów nie jako "każdy", ale jako poseł. Zastosowanie znajdują tym samym przepisy ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, a nie ustawa o dostępie do informacji publicznej, choć w treści pisma poseł powołał się także na ten akt prawny. Żądanie jest jednakże ściśle powiązane ze sprawowanym mandatem posła. Skoro wniosek skarżącego z dnia 10 stycznia 2019 r. nie podlegał rozpatrzeniu przez organ na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, brak było podstaw do stwierdzenia, że organ był bezczynny w jego rozpatrzeniu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej na dzień wniesienia skargi do Sądu. Wnioskodawca nie występował w tej sprawie jak każdy korzystający z uprawnień wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale jako funkcjonariusz publiczny korzystający z uprawnień przewidzianych ustawą o wykonywaniu mandatu posła i senatora.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł A.B. zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania oraz zarzucając naruszenie przepisu ustawy materialnej, tj. art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, że posłowie nie są uprawnieni do składania wniosków o dostęp do informacji publicznej ponieważ mają oni prawo uzyskiwać od członków Rady Ministrów oraz od przedstawicieli właściwych organów i instytucji państwowych i samorządowych informacje i wyjaśnienia w sprawach wynikających z wykonywania obowiązków poselskich lub senatorskich w trybie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, podczas gdy prawidłowa wykładania przywołanego przepisu prowadzi do wniosku, że ograniczenie takie nie istnieje.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd wadliwie uznał, iż posłowie nie są uprawnieni do występowania do członków Rady Ministrów z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej. Ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora nie przyznaje posłom i senatorom żadnych środków prawnych, za pomocą których mogliby oni zaskarżyć na drodze sądowej bezczynność członków Rady Ministrów, którzy ignorują zapytania i interpelacje. Zatem skarżony wyrok odbiera posłom gwarancję ich obywatelskiego prawa do informacji, o której mowa w art. 45 konstytucji (prawo do sądu). W skardze kasacyjnej przywołano pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., I OSK 2111/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w doktrynie wyrażony został pogląd, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku. Przykładem takiego podmiotu może być poseł zasiadający w komisji ustawodawczej Sejmu, radny lub też minister nadzorujący działalność podległego mu resortu. Osoby te w swoim codziennym działaniu mają rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wskazując, że powołany w skardze kasacyjnej zarzut rozdziela informację publiczną od informacji, o których mowa w art. 19 ustawy o wykonywaniu obowiązków poselskich lub senatorskich, co może prowadzić do błędnego wniosku, że informacje, o które mogą zwracać się posłowie w trybie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, nie obejmują informacji będących informacją publiczną, a w konsekwencji może prowadzić do kolejnego błędnego wniosku, że posłowie są ograniczeni w dostępie do informacji publicznej. Tymczasem posłowie nie są ograniczeni w dostępie do informacji publicznej. Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zawiera szereg uprawnień, które gwarantują posłom prawo uzyskiwania informacji, nie wyłączając przy tym informacji będących informacją publiczną. W ramach interpelacji i zapytań posłowie mogą żądać udzielenia różnych informacji, w tym także informacji będących informacją publiczną. Obowiązek udzielania informacji posłom jest częścią szerszego obowiązku, wynikającego z art. 24 ust. 2 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, wyrażającego się w zasadzie udzielania posłom wszechstronnej pomocy w wykonywaniu funkcji poselskich. Jeżeli w ocenie posła podmiot, do którego zwrócił się on o udzielenie pomocy, nie wywiązuje się właściwie z tego obowiązku, to poseł powinien podjąć próbę skorzystania z instrumentów prawnych przewidzianych w tej ustawie oraz w Regulaminie Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Tytułem przykładu można tutaj wskazać przepis art. 46 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 12 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej albo przepis art. 193 pkt 3 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (w szczególności art. 19) świadczą o tym, że posłowie posiadają uprawnienia do dostępu do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej rozszerzyła uprawnienie do dostępu do informacji publicznej na "każdego". Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zniosła jednak odrębnych trybów dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, przewidując w art. 1 ust. 2, że jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej.
Zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2023 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Strony w niniejszej sprawie zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska, co oznacza, że standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu przez Naczelny Sąd Administracyjny, że rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami wniesionej skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego, przy czym naruszenia tego strona skarżąca kasacyjnie dopatruje się jedynie w jednej z postaci naruszenia prawa materialnego, o jakiej mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. w błędnej wykładni tego prawa, czyli błędnej wykładni art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: u.d.i.p., poprzez przyjęcie, że posłowie nie są uprawnieni do składania wniosków o dostęp do informacji publicznej ponieważ mają oni prawo uzyskiwać informacje i wyjaśnienia w trybie ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.U. z 2022 r., poz. 1339).
Zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku w niniejszej sprawie.
Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami prezentowanymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując normę popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada (lub nie odpowiada) stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., I OSK 250/15; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2017 r., I OSK 721/15).
Uwagi powyższe są w realiach niniejszej sprawy niezbędne ze względu na konstrukcję skargi kasacyjnej oraz wynikające z art. 183 § 1 p.p.s.a. związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, co oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z faktu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika wykluczenie możliwości domniemywania intencji strony składającej ten środek zaskarżenia, konkretyzowania jego zarzutów, czy też uzupełniania występujących w nim braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia.
Ze względu na wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej, ich sporządzanie zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z przepisami p.p.s.a. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.
Podkreślenia także wymaga, że uzasadnienie skargi kasacyjnej jest jej niezbędnym elementem i powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie stawianych zarzutów. Wymóg ten wynika z treści art. 176 p.p.s.a. Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA: z 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; z 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04; z 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04; z 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05; z 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06; z 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06; te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że sposób, w jakim została sporządzona skarga kasacyjna w niniejszej sprawie w bezpośredni sposób determinuje ocenę podniesionego zarzutu jako zarzutu nieskutecznego, co nie musi oznaczać automatycznie akceptacji stanowiska zajętego przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest bowiem granicami skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie granice te wyznaczył zarzut dokonania wadliwej wykładni przepisu art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
Z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że "Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi". Treść tego przepisu nie zawiera norm stanowiących podstawę ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej, a zatem jego wykładnia nie mogła prowadzić do ustaleń w tym zakresie, a zwłaszcza do przyjęcia, jak to akcentuje się w skardze kasacyjnej, że posłowie nie są uprawnieni do występowania o udostępnienie informacji publicznej w oparciu o regulacje u.d.i.p. Należy przy tym podkreślić, że zarzuty skargi kasacyjnej, aby mogły być skuteczną podstawą kasacyjną, powinny wskazywać na czym polegało naruszenie przepisów, do których się odwołują. Z tego powodu uzasadnienie skargi kasacyjnej ma wskazywać nie tylko na samo naruszenie, ale także winno przedstawiać poprawny sposób rozumienia i stosowania przepisów. Tego wymogu nie spełnia uzasadnienie rozpoznawanej skargi kasacyjnej, które skupia się na polemice ze stanowiskiem Sądu I instancji i eksponuje kontekst społeczno-polityczny skuteczności działań podejmowanych w celu uzyskania informacji od władz państwowych przez skarżącego. Tymczasem wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie wskazuje, aby Sąd dokonał takiej wykładni przepisu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którą posłom odebrana została możliwość ubiegania się o informację publiczną w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Uzasadnienie wyroku wskazuje, że Sąd stanął na stanowisku, iż z wniosku z dnia 10 stycznia 2019 r. bezspornie wynika, że skarżący zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów nie jako "każdy", lecz jako poseł. Ponadto Sąd przyjął, iż na podstawie treści pisma z dnia 10 stycznia 2019 r. nie sposób wyprowadzić wniosku, że żądanie udostępnienia informacji publicznej dokonane zostało na podstawie u.d.i.p., "w oderwaniu od sprawowanej funkcji posła". Na tej podstawie Sąd uznał, że wniosek nie podlegał rozpatrzeniu przez organ na podstawie przepisów u.d.i.p., ponieważ wniosek ten został złożony przez skarżącego korzystającego z uprawnień przewidzianych ustawą z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.U. z 2022 r., poz. 1339). Kwestia prawidłowej oceny treści wniosku z dnia 10 stycznia 2019 r., tj. jednego z istotnych elementów stanu faktycznego w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, nie została objęta zarzutem skargi kasacyjnej, w której nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów postępowania, co oznacza, że w procesie kontroli instancyjnej Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje jako wiążący punkt odniesienia stanowisko Sądu I instancji, że wniosek ten został złożony z powołaniem się wnioskodawcy na jego status posła. W żadnym miejscu uzasadnienia wyroku Sąd nie wyraził jednak poglądu, zgodnie z którym posłowie nie są uprawnieni do składania wniosków o udostępnienie informacji publicznej w oparciu o u.d.i.p. Stanowisko Sądu koncentruje się na stwierdzeniu, że jeżeli wnioskodawca powołuje się na swój status posła, to dostęp do informacji, w tym również informacji publicznej, następuje w trybie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, przy czym charakter wnioskowanej informacji jako informacji publicznej oraz status Prezesa Rady Ministrów jako podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej Sąd ustalił na podstawie przepisów u.d.i.p. Sąd przyjmując, że złożony wniosek podlegał rozpatrzeniu w innym trybie niż tryb wynikający z u.d.i.p. nie stwierdził jednocześnie, że posłowie nie są uprawnieni do składania wniosków o dostęp do informacji publicznej. Stanowisko Sądu I instancji sprowadza się do prawidłowej konkluzji, zgodnie z którą powoływanie się na status posła w treści wniosku nakazuje stosować do rozpoznania tego wniosku tryb dostępu do informacji przewidziany dla osób o takim statusie. Nie wyklucza to posła z katalogu podmiotów mogących wnioskować o udostępnienie informacji publicznej na ogólnych zasadach określonych w u.d.i.p., o ile nie powołuje się on na swój szczególny status posła. Sąd nie zakwestionował statusu posła jako "każdego" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ani jego statusu "obywatela", o jakim mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP.
Nieskuteczność podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego skutkowała koniecznością oddalenia skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
W realiach niniejszej sprawy stanowczego podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny związany granicami skargi kasacyjnej nie miał podstaw do wyrażenia stanowiska w kwestii trafności merytorycznego stanowiska Sądu I instancji w zakresie nie objętym zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że oddalenie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, przy braku możliwości weryfikacji przez NSA prawidłowości kwalifikacji wniosku z dnia 10 stycznia 2019 r., nie jest jednoznaczne z akceptacją stanowiska prezentowanego przez Sąd I instancji, który z jednej strony przyjął, że sprawa dotyczyła skargi na bezczynność w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a z drugiej stwierdził, że chociaż we wniosku powołano się na u.d.i.p., to wniosek nie może być zakwalifikowany jako żądanie udostępnienia informacji publicznej na gruncie tej ustawy, gdyż skarżący wystąpił z wnioskiem nie jako "każdy" ale jako poseł, pomimo, że jak wynika z akt sprawy - treści wniosku – skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i podpisał wniosek wyłącznie swoim imieniem i nazwiskiem. Oddalenie skargi kasacyjnej jest w tym stanie rzeczy konsekwencją konstrukcji tej skargi.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a