Orzeczenie · 2026-03-03

III OSK 2324/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-03
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona środowiskadecyzja środowiskowaraport oddziaływania na środowiskowariant alternatywnyhodowla drobiuNSAskarga kasacyjnaprawo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną inwestora od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie sześciu obiektów inwentarskich do chowu brojlera kurzego. Sąd I instancji uznał, że raport o oddziaływaniu na środowisko był niekompletny, a przedstawiony wariant alternatywny pozorny, co naruszało art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej. Dodatkowo, WSA wskazał na brak ponownej procedury uzgodnieniowej po uzupełnieniu raportu oraz na niedopuszczalność przerzucania oceny wpływu na środowisko wodne na późniejszy etap. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty inwestora za niezasadne. Sąd podkreślił, że wariant alternatywny musi być racjonalny i odmienny od wariantu inwestorskiego pod względem oddziaływania na środowisko, a przedstawienie pozornego wariantu stanowi wadę raportu. NSA zgodził się z oceną WSA co do pozorności wariantu alternatywnego. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez organ odwoławczy, wskazując na brak odniesienia się do istotnych zarzutów skarżących. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego ponownej oceny oddziaływania na środowisko, NSA wyjaśnił, że choć co do zasady ocena jest jednorazowa, dopuszczalne jest nałożenie obowiązku ponownej oceny, jeśli pierwotna była wadliwa. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących raportu o oddziaływaniu na środowisko, w szczególności wymogu racjonalności i odmienności wariantu alternatywnego oraz konieczności kompleksowej oceny wpływu na środowisko na etapie decyzji środowiskowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki oceny oddziaływania na środowisko w kontekście budowy obiektów inwentarskich, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu na środowisko wariantu alternatywnego, który różni się od wariantu inwestorskiego jedynie skalą produkcji, stanowi naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wariant alternatywny musi być racjonalny i odmienny pod względem oddziaływania na środowisko, a nie tylko skali produkcji. Pozorny wariant alternatywny jest wadą raportu.

Uzasadnienie

NSA podzielił stanowisko WSA, że różnice między wariantami muszą dotyczyć sposobu oddziaływania na środowisko, a nie tylko zwiększenia skali produkcji. Pozorny wariant alternatywny, który nie różni się istotnie od wariantu inwestorskiego, jest wadą raportu.

Czy uzupełnienie raportu o oddziaływaniu na środowisko wymaga ponownej procedury uzgodnieniowej z organami współdziałającymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli uzupełnienie dotyczy zakresu, w jakim dany organ uzgadnia lub opiniuje warunki realizacji przedsięwzięcia.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA prawidłowo zauważył brak ponownej procedury opiniowania i uzgodnienia raportu po jego uzupełnieniach, co stanowiło naruszenie przepisów.

Czy organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach może przerzucić ocenę wpływu przedsięwzięcia na środowisko wodne na późniejszy etap postępowania (np. pozwolenie na budowę)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ocena oddziaływania na środowisko powinna być przeprowadzona jednorazowo na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Uzasadnienie

NSA uznał za prawidłowe stanowisko WSA, że przerzucanie oceny wpływu na środowisko wodne na późniejszy etap jest sprzeczne z ideą postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.

Czy organ odwoławczy wywiązał się z obowiązku dwuinstancyjności i przekonywania, rozpatrując zarzuty stron?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie odniósł się do istotnych zarzutów skarżących, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego naruszało zasady wynikające z art. 15, 107 § 3 i 11 k.p.a., ponieważ nie odnosiło się do istotnych kwestii podnoszonych przez skarżących.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną inwestora od wyroku WSA w Poznaniu.

Przepisy (10)

Główne

ustawa środowiskowa art. 66 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

Wymaga przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego, który musi być odmienny od wariantu inwestorskiego pod względem oddziaływania na środowisko, a nie tylko skali produkcji.

Dz.U. 2023 poz 1094 art. 66 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

Pomocnicze

ustawa środowiskowa art. 77 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

Każda zmiana raportu, w tym jego uzupełnienie, wymaga przeprowadzenia ponownej procedury uzgodnieniowej, o ile dotyczy zakresu, w jakim dany organ uzgadnia lub opiniuje warunki realizacji przedsięwzięcia.

ustawa środowiskowa art. 82 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

Zabronione jest przerzucanie oceny wpływu na środowisko wodne na późniejszy etap postępowania, jeśli nie została ona przeprowadzona na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

ustawa środowiskowa art. 72 § ust. 5

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

Co do zasady, ocena wpływu na środowisko dokonywana jest tylko raz w trakcie obowiązywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Raport o oddziaływaniu na środowisko był niekompletny, a wariant alternatywny pozorny. • Brak ponownej procedury uzgodnieniowej po uzupełnieniu raportu. • Niedopuszczalność przerzucania oceny wpływu na środowisko wodne na późniejszy etap. • Wadliwe uzasadnienie decyzji organu odwoławczego i brak odniesienia się do zarzutów skarżących.

Odrzucone argumenty

Zarzuty inwestora dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego w skardze kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

wariant alternatywny musi być racjonalny i odmienny pod względem oddziaływania na środowisko • pozorny wariant alternatywny stanowi wadę raportu • przerzucanie oceny wpływu na środowisko wodne na późniejszy etap jest sprzeczne z ideą postępowania

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

sprawozdawca

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Tadeusz Kiełkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących raportu o oddziaływaniu na środowisko, w szczególności wymogu racjonalności i odmienności wariantu alternatywnego oraz konieczności kompleksowej oceny wpływu na środowisko na etapie decyzji środowiskowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki oceny oddziaływania na środowisko w kontekście budowy obiektów inwentarskich, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i procesu inwestycyjnego, pokazując, jak istotne jest rzetelne przygotowanie raportu oddziaływania na środowisko i jak sąd administracyjny kontroluje te procesy.

Pozorny wariant alternatywny w raporcie środowiskowym – dlaczego sąd uchylił decyzję o budowie fermy drobiu?

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst