Orzeczenie · 2025-11-21

III OSK 2322/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-21
NSAAdministracyjneWysokansa
zaświadczeniesłużba celnafunkcjonariuszemeryturapostępowanie administracyjneNSAWSAKodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił postanowienie Szefa KAS odmawiające wydania zaświadczenia o wykonywaniu zadań w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu funkcjonariusza. Szef KAS w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w szczególności błędną interpretację art. 218 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. NSA przychylił się do argumentacji Szefa KAS, stwierdzając, że WSA błędnie ocenił postępowanie organów administracji. Sąd kasacyjny podkreślił, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i nie służy do kompletowania materiału dowodowego ani rozstrzygania spornych kwestii. Organy administracji prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia, ponieważ posiadane przez nie dane nie potwierdzały spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu. NSA uznał, że postulowane przez WSA działania, takie jak występowanie do innych jednostek o informacje, wykraczały poza ramy postępowania zaświadczeniowego. Sąd kasacyjny uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, zasądzając koszty postępowania od skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu postępowania wyjaśniającego w sprawach o wydanie zaświadczenia oraz charakteru samego zaświadczenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zaświadczenie dotyczące służby w warunkach szczególnego zagrożenia, ale zasady interpretacji przepisów k.p.a. są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ administracji publicznej, odmawiając wydania zaświadczenia, może prowadzić postępowanie wyjaśniające wykraczające poza analizę posiadanych dokumentów i rejestrów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie wyjaśniające w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter ograniczony i pomocniczy, może jedynie zmierzać do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów lub innych danych, a nie do kompletowania materiału dowodowego czy ustalania stanu faktycznego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA błędnie zinterpretował art. 218 § 2 k.p.a., dopuszczając możliwość prowadzenia postępowania wyjaśniającego polegającego na występowaniu do innych jednostek o informacje, co wykracza poza ramy postępowania zaświadczeniowego. Postępowanie to ma na celu potwierdzenie faktów wynikających z posiadanych przez organ danych, a nie ich ustalanie.

Czy odmowa wydania zaświadczenia o służbie w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu jest uzasadniona brakiem w aktach osobowych dokumentów potwierdzających spełnienie kryteriów określonych w rozporządzeniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli posiadana dokumentacja oraz przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie dają organowi pewności co do spełnienia tych warunków, organ jest zobowiązany do odmowy wydania zaświadczenia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia, ponieważ posiadane przez nie dokumenty (w tym akta osobowe) oraz wyniki postępowania wyjaśniającego nie potwierdziły, że skarżący pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, zgodnie z wymogami rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a skarga G.M. oddalona.

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 218 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wydaje zaświadczenie na podstawie posiadanych danych, rejestrów lub ewidencji.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawę uchylenia zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 218 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

rozporządzenie RM art. 4 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno- Skarbowej i Służby Więziennej

Definiuje warunki służby uzasadniające podwyższenie emerytury, w tym wykonywanie zadań w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 218 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające, ale ma ono ograniczony i pomocniczy charakter.

k.p.a. art. 217 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przypadki, w których organ jest obowiązany wydać zaświadczenie.

k.p.a. art. 219

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki odmowy wydania zaświadczenia.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa kompetencje sądu w przypadku uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymogi uzasadnienia wyroku.

k.p.a. art. 218 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przed wydaniem zaświadczenia organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

u.z.e.f. art. 15 § 2

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Określa warunki uznania służby za zagrażającą życiu lub zdrowiu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie wyjaśniające w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter ograniczony i nie może służyć kompletowaniu materiału dowodowego ani ustalaniu stanu faktycznego. • Organy administracji prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia z powodu braku w posiadanych danych dokumentów potwierdzających spełnienie kryteriów określonych w rozporządzeniu.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie uznał, że organy nie zbadały wystarczająco materiału dowodowego i pominęły istotne dokumenty. • WSA błędnie nakazał organom występowanie do innych jednostek w celu ustalenia faktów, co wykracza poza postępowanie zaświadczeniowe.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i odrębny w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego. • Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. • Postępowanie wyjaśniające ma ograniczony i pomocniczy charakter. • Kompletowanie w tym postępowaniu materiału dowodowego, mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści jest niedopuszczalne.

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Olga Żurawska - Matusiak

sprawozdawca

Hanna Knysiak - Sudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu postępowania wyjaśniającego w sprawach o wydanie zaświadczenia oraz charakteru samego zaświadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zaświadczenie dotyczące służby w warunkach szczególnego zagrożenia, ale zasady interpretacji przepisów k.p.a. są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym – zakresu postępowania wyjaśniającego przy wydawaniu zaświadczeń, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Granice postępowania wyjaśniającego w sprawach o zaświadczenia: co można, a czego nie można żądać od organu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst