III OSK 2314/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając błędną wykładnię przepisu dotyczącego kwalifikacji recenzentów w postępowaniu o nadanie tytułu profesora.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. C. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej o odmowie wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie tytułu profesora. Głównym zarzutem było naruszenie art. 229 ust. 1 P.s.w.n. poprzez błędną wykładnię przez WSA pojęcia "w zakresie danej dziedziny", co doprowadziło do powołania recenzentów spoza dziedziny, w której kandydat ubiegał się o tytuł. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej (RDN) odmawiającą wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie tytułu profesora. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja art. 229 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (P.s.w.n.), który stanowi, że recenzentem w postępowaniu o nadanie tytułu profesora może być osoba posiadająca tytuł profesora "w zakresie danej dziedziny". Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że pojęcie "w zakresie danej dziedziny" należy odnosić do dziedziny, w której kandydat posiada dorobek naukowy, nawet jeśli jest on interdyscyplinarny. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że dorobek skarżącego ma charakter interdyscyplinarny (historia i pedagogika), a powołani recenzenci posiadają tytuł profesora w dziedzinie nauk humanistycznych (historia), co uznał za zgodne z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zakwestionował tę wykładnię. Zgodnie z NSA, zwrot "w zakresie danej dziedziny" należy rozumieć dosłownie – recenzent powinien być profesorem w dziedzinie, w której kandydat ubiega się o tytuł. NSA podkreślił, że kandydat sam powinien wskazać dziedzinę i dyscyplinę naukową, w ramach której przedstawia swój dorobek. Błędna wykładnia WSA mogła prowadzić do arbitralnych rozstrzygnięć i powoływania recenzentów spoza właściwej dziedziny. W związku z tym NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, nakazując mu prawidłowe ustalenie, czy powołani recenzenci reprezentują dziedzinę nauk społecznych (pedagogika), czy inną dziedzinę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wyrażenie "w zakresie danej dziedziny" należy odnosić do dziedziny, w której kandydat wykazuje dorobek naukowy i która została wskazana we wniosku, a nie do dziedziny, którą organ uzna za właściwą.
Uzasadnienie
NSA uznał, że kandydat sam powinien wskazać dziedzinę i dyscyplinę naukową, w ramach której przedstawia swój dorobek. Błędna wykładnia WSA mogła prowadzić do arbitralnych rozstrzygnięć i powoływania recenzentów spoza właściwej dziedziny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
P.s.w.n. art. 229 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Recenzentem w postępowaniu o nadanie tytułu profesora może być osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej dziedziny. "Dana dziedzina" odnosi się do dziedziny wskazanej przez kandydata we wniosku, w której posiada dorobek naukowy.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych
Określa przyporządkowanie dyscyplin naukowych do dziedzin nauki/sztuki. Pedagogika należy do nauk społecznych, historia do nauk humanistycznych.
K.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 229 ust. 1 P.s.w.n. przez WSA, polegająca na odniesieniu pojęcia "w zakresie danej dziedziny" do dorobku kandydata, a nie do dziedziny wskazanej we wniosku. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu wydanej z naruszeniem prawa materialnego. Naruszenie art. 151 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, gdy powinna zostać uwzględniona.
Godne uwagi sformułowania
"w zakresie danej dziedziny" należy odnosić do dziedziny, w zakresie której kandydat wykazuje dorobek naukowy recenzent powinien być profesorem w dziedzinie w której nadawany będzie tytuł profesora nie można uznać, że kandydat do tytułu profesora nie jest w stanie prawidłowo wskazać dziedzinę nauk i dyscyplinę naukową, w ramach której przedstawia swój dorobek naukowy.
Skład orzekający
Artur Kuś
przewodniczący
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Sławomir Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 229 ust. 1 P.s.w.n. dotyczącego kwalifikacji recenzentów w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, zwłaszcza w kontekście interdyscyplinarności dorobku naukowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania o nadanie tytułu profesora i kwalifikacji recenzentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy prestiżowego tytułu profesora i precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących kwalifikacji osób oceniających dorobek naukowy, co jest istotne dla środowiska akademickiego.
“Kto może oceniać dorobek kandydata na profesora? NSA wyjaśnia kluczowe kryteria dla recenzentów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2314/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-06-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Kuś /przewodniczący/ Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Sławomir Wojciechowski Symbol z opisem 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów Hasła tematyczne Stopnie i tytuły naukowe Sygn. powiązane II SA/Wa 533/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-02-28 Skarżony organ Rada Doskonałości Naukowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 478 art. 229 ust. 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j. Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Edyta Kuczkowska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 533/22 w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] października 2021 r. nr [...]. w przedmiocie odmowy wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie tytułu profesora 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz W. C. kwotę 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 533/22 oddalił skargę W. C. (dalej skarżący) na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie tytułu profesora. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] października 2021 r. nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oceniając przebieg postępowania Sąd stwierdził, że z uwagi na podniesienie przez skarżącego zarzuty naruszenia art. 229 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r. poz. 478 z późn. zm.) zwanej dalej P.s.w.n. w związku z treścią załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych (Dz. U. poz. 1818) zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych poprzez powołanie przez organ 4 recenzentów nie spełniających kryteriów określonych we wskazanym przepisie, lecz reprezentujących odmienna dziedzinę naukową niż dziedzina, w której skarżący ubiegał się o nadanie tytułu profesora, koniecznym stało się dokonanie wykładni przepisu art. 229 ust. 1 pkt 1 P.s.w.n. Skarżący twierdzi bowiem, iż organ zobowiązany jest powołać recenzentów będących specjalistami w dziedzinie naukowej tożsamej z dziedziną naukową, w zakresie której kandydat ubiega się o nadanie tytułu naukowego, a "recenzentem w postępowaniu o nadanie tytułu profesora może być wyłącznie osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej dziedziny (...)". Zdaniem Sądu zawarte w analizowanym przepisie wyrażenie "w zakresie danej dziedziny" należy odnosić do dziedziny, w zakresie której kandydat wykazuje/posiada dorobek naukowy, a nie do dziedziny wskazanej przez kandydata we wniosku o nadanie tytułu profesora. Taka interpretacja wskazanego wyróżnienia pozwala na właściwą merytoryczną ocenę interdyscyplinarnych dorobków naukowych. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że jak wynika z materiału zebranego w sprawie, dorobek naukowy skarżącego ma niewątpliwie charakter interdyscyplinarny, jego zainteresowania i prace podjęte po habilitacji znajdują się na pograniczu historii i pedagogiki. Skarżący skupia swoją uwagę na kwestiach wychowania i szkolnictwa katolickiego w okresie 1944-1950, a także polityki władz komunistycznych wobec nauki w latach 1944-1950 oraz – w wątku emigracyjnym – na wybranych zagadnieniach szkolnictwa polskiego na obczyźnie w latach II wojny światowej i po jej zakończeniu. Biorąc pod uwagę tak ukształtowane nurty zainteresowań skarżącego, Sąd nie podzielił zarzutu skargi, iż recenzenci w osobach: prof. dr hab. J. C., prof. dr hab. M. S., prof. dr hab. T. W. i prof. dr hab. W. R. zostali powołani z naruszeniem art. 229 ust. 1 P.s.w.n. Wszyscy wymienieni recenzenci posiadają bowiem tytuł naukowy profesora w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie historia, a zainteresowania naukowe części z nich koncentrują się na historii wychowania opieki i pedagogiki społecznej (prof. dr hab. J. C. i prof. dr hab. M. S.). W sytuacji zatem gdy pohabilitacyjny dorobek naukowy skarżącego koncentruje się wokół problematyki historii i wychowania XX w., powołanie ww. profesorów na recenzentów jest zgodne z art. 229 ust. 1 pkt 1 P.s.w.n. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji przypomniał, iż postępowanie wyjaśniające w sprawach tytułu profesora (a także stopni naukowych) odpowiada założeniom modelu eksperckiego. Udział recenzentów w postępowaniu ma dostarczyć materiału stwarzającego wyczerpującą podstawę do sformułowania jasnych w swojej treści wniosków na temat kwalifikacji i osiągnięć osoby zabiegającej o awans naukowy, a w konsekwencji – przyznania przez właściwy organ uprawnienia jednostce lub odmowy jego przyznania. Ten sposób procedowania (z uwzględnieniem zasady kolegialności dochodzenia do konkluzji, przy jednoczesnym poważnym ograniczeniu zakresu stosowania zasady wynikającej z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., zwana dalej K.p.a.) wykracza poza tradycyjny schemat dowodzenia w postępowaniu administracyjnym. Z tych przyczyn stosowanie większości przepisów rozdziału 4 działu II K.p.a. jest wyłączone jako bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu o rezultacie postępowania w tego rodzaju sprawach nie decyduje arytmetyczna większość pozytywnych lub negatywnych recenzji, lecz całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, poddanego ocenie Prezydium Rady Doskonałości Naukowej i znajdującego odzwierciedlenie w wyniku tajnego (tak dla kandydata, jak i dla członków organu) głosowania. Z tego powodu uzasadnienie decyzji Rady Doskonałości Naukowej musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż rozstrzygnięcie stanowi wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych przez całe gremium. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy wynika, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 228 P.s.w.n. normujących postępowanie w przedmiocie nadania tytułu profesora; recenzentów powołano w sposób prawidłowy i w odpowiedniej liczbie (z uwzględnieniem wymogów przewidzianych w art. 229 P.s.w.n.); przygotowali oni w ustawowym terminie umotywowane opinie; ponadto został zachowany wymagany prawem tryb głosowania nad uchwałami, a protokoły z posiedzeń Zespołu oraz Prezydium – Rady Doskonałości Naukowej wystarczająco relacjonują przebieg posiedzeń i rezultaty głosowań, zaś wydane w ich wyniku rozstrzygnięcie zawiera niezbędne elementy, o których mowa w art. 107 § 1 K.p.a. Konkludując, w ocenie Sądu postępowanie w sprawie wystąpienia do Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej o nadanie skarżącemu tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki pedagogika prowadzone było zgodnie z przepisami P.s.w.n., nie doszło również do naruszenia przepisów K.p.a., w zakresie, w jakim miały one zastosowanie, Sąd nie był natomiast uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę wydanej decyzji. Analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż organ nie naruszył prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonego aktu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W. C., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego polegające na naruszeniu art. 229 ust. 1 P.s.w.n. w związku z treścią załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych poprzez błędną wykładnie polegającą na błędnym stwierdzeniu przez WSA, że zawarte w analizowanym przepisie wyrażenie "w zakresie danej dziedziny" należy odnosić do dziedziny w zakresie której kandydat (skarżący) wykazuje/posiada dorobek naukowy, podczas gdy z treści ustawy wynika, że użyte w ustawie sformułowanie "w zakresie danej dziedziny" powinno być rozumiane wprost tj. recenzent powinien być profesorem w dziedzinie w której nadawany będzie tytuł profesora; 2) naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na: a) naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej skargą decyzji organu w sytuacji, w której decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego - art. 229 ust. 1 P.s.w.n. w zw. z treścią z treścią załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz skutkowało zaakceptowaniem rozstrzygnięcia organu, a w konsekwencji oddaleniem skargi; b) naruszeniu art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi podczas gdy skarga na decyzję organu zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na to, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa materialnego - art. 229 ust. 1 P.s.w.n. w zw. z treścią z treścią załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do błędnego uznania przez Sąd pierwszej instancji, że "postępowanie [...] prowadzone było zgodnie z przepisami P.s.w.n". W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu Sądowi lub w przypadku uznania, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi. Jednocześnie wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Doskonałości Naukowej wniosła o jej oddalenie, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest zasadna. Podstawowy zarzut w tej sprawie dotyczy naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 229 ust. 1 P.s.w.n. w związku z treścią załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych polegającej na stwierdzeniu, że zawarte w analizowanym przepisie wyrażenie "w zakresie danej dziedziny" należy odnosić do dziedziny w zakresie której kandydat (skarżący) wykazuje/posiada dorobek naukowy, podczas gdy z treści ustawy wynika, że użyte w ustawie sformułowanie "w zakresie danej dziedziny" powinno być rozumiane wprost, tj. recenzent powinien być profesorem w dziedzinie w której nadawany będzie tytuł profesora. Zgodnie z powołanym już art. 229 ust. 1 pkt 1 P.s.w.n. recenzentem w postępowaniu w sprawie nadania tytułu profesora może być osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej dziedziny. Ustawodawca używając zwrotu "dana dziedzina" miał na myśli daną dziedzinę nauki lub dziedzinę sztuki. Potwierdza to treść załącznika do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1818), w których poszczególne dyscypliny naukowe lub dyscypliny artystyczne zostały dopasowane do dziedzin nauki/sztuki. Tym samym jedna dziedzina nauki/sztuki może obejmować wiele dyscyplin naukowych/artystycznych. W tej sprawie skarżący kasacyjnie złożył wniosek o przeprowadzenie postępowania w sprawie nadania tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika. Zgodnie z pkt 5 ppkt 9 załącznika do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych dyscyplina naukowa pedagogika jest objęta dziedziną nauk społecznych. Pedagogika jako dyscyplina naukowa nie jest objęta innymi dziedzinami nauk. Tym samym skoro art. 229 P.s.w.n. wymienia tylko dwie kategorie recenzentów, to tylko osoby spełniające przesłanki pozwalające na zaliczenie do jednej z tych kategorii mogą być recenzentami. Jedną kategorię tworzą osoby posiadające tytuł profesora w zakresie danej dziedziny, a drugą osoby ze stopniem naukowym co najmniej stopień doktora zatrudnione przez co najmniej 5 lat w zagranicznej uczelni lub instytucji naukowej na stanowisku profesora, które: a) przez okres co najmniej 5 lat kierowała samodzielnie zespołem badawczym oraz b) posiada znaczący dorobek w zakresie danej dziedziny. W tej sprawie nie powołano na recenzenta żadnego doktora, a tym samym recenzentami mogły być tylko osoby posiadające tytuły naukowe profesora tylko z zakresu dziedziny nauki społeczne. Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 229 ust. 1 pkt 1 P.s.w.n. przyjmując, że z treści tego przepisu wynika, iż nie ma znaczenia dyscyplina naukowa, jaką wskazuje kandydat, a podstawowe znaczenie ma kwalifikacja dokonana w tym zakresie przez Radę Doskonałości Naukowej. Taka wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku, że w postępowaniu wszczynanym na wniosek nie decyduje treść tego wniosku, ale ocena organu, do którego wniosek jest składany, przy tym organ ten (Rada Doskonałości Naukowej) może uznać, że wyznaczeni recenzenci mogą reprezentować inną dziedzinę nauki niż wskazana przez kandydata. Tak przyjęta wykładnia nie tylko, że nie ma podstaw w treści art. 229 ust. 1 pkt 1 P.s.w.n., ale też prowadzi do nieakceptowalnych skutków. Nie można bowiem uznać, że kandydat do tytułu profesora nie jest w stanie prawidłowo wskazać dziedzinę nauk i dyscyplinę naukową, w ramach której przedstawia swój dorobek naukowy. Profesura wieńczy zazwyczaj wieloletnią aktywność naukową. Nawet jeżeli dorobek danego kandydata jest interdyscyplinarny lub nawet obejmowałby dwie dziedziny nauk, to sam kandydat powinien wskazać, w ramach której dyscypliny (i dziedziny nauk) chciałby poddać się ocenie swojego dorobku. Uznanie, że to nie kandydat najlepiej zna swój dorobek ale Rada Dyscypliny Naukowej może prowadzić do arbitralnych rozstrzygnięć, w ramach których osoby mające tytuł profesora z określonej dziedziny nauki będą recenzować kandydata do tego tytułu z innej dziedziny. Przenosząc to na stan faktyczny tej sprawy, skoro skarżący kasacyjnie złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie nadania tytułu naukowego profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika, a część (nawet znacząca) jego osiągnięć naukowych koncentruje się w zakresie dyscypliny historii (objętej dziedziną nauk humanistycznych – pkt 1 ppkt 4 załącznika do ww. rozporządzenia), to nie stwarza to najmniejszych problemów przed sporządzeniem recenzji przez profesorów z dziedziny nauk społecznych. Sporządzając recenzje osoby wyznaczone na recenzentów powinni wskazać, czy dorobek kandydata dotyczy osiągnieć (tj. wybitnych osiągnięć naukowych) z zadeklarowanej przez kandydata dziedziny nauki i wskazanej też przez kandydata dyscypliny naukowej. Nic też z akt sprawy nie wynika, aby była trudność w ustaleniu osób posiadających tytuły naukowe z dziedziny nauk społecznych. Tym samym rację ma strona skarżąca kasacyjnie podnosząc, że prawidłowa wykładnia art. 229 ust. 1 pkt 1 P.s.w.n. w związku z treścią załącznika do ww. rozporządzenia pozwala na przyjęcie, że zawarte w tych przepisach wyrażenie "w zakresie danej dziedziny" należy odnosić do dziedziny w zakresie której kandydat wykazuje dorobek naukowy i tak wskazana we wniosku dziedzina jest wiążąca dla wyznaczenia recenzentów spośród profesorów reprezentujących taką dziedzinę, a nie inną. Kwestia reprezentowania przez recenzentów określonej dziedziny nauki w objętym tą sprawą postępowaniu o nadanie tytułu naukowego wymaga szczegółowego ustalenia w tej sprawie, ponieważ z akt sprawy nie wynika, jaką dyscypliną nauk reprezentują powołani recenzenci. Wprawdzie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że recenzenci ci reprezentują dziedzinę nauk humanistycznych, ale nic takiego nie wynika z akt sprawy. Niezbędnym więc będzie samodzielna ocena przez Sąd pierwszej instancji, jakie dziedziny nauk reprezentują powołani recenzenci. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił w tej sprawie skargę w związku z przyjęciem wadliwej wykładni art. 229 ust. 1 pkt 1 P.s.w.n. Ponieważ trafnie podniesiona w skardze kasacyjnej wada dotyczy kontroli w zakresie prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy, to wyłączona zostaje możliwość wydania orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. Przesłanką zastosowania ww. przepisu jest sytuacja, w której istota sprawy jest już dostatecznie wyjaśniona. W tej sprawie jej istota nie jest ustalona, a to oznacza, że zaskarżony wyrok podlega stosowanie do art. 185 § 1 P.p.s.a. uchyleniu i sprawa zostaje przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji będzie zobowiązany do zastosowania się do wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w tym wyroku, a w szczególności ustalenia, czy recenzenci powołani w postępowaniu objętym tą sprawą reprezentują dziedzinę nauk społecznych, czy też inną dziedzinę nauki. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej stronie, która wniosła tę skargę należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego od organu, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W tej sprawie należało od Rady Doskonałości Naukowej zasądzić na rzecz W. C. kwotę 560 złotych stanowiących zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Koszty te obejmują kwotę 100 złotych stanowiącą zwrot wpisu od skargi kasacyjnej, kwotę 100 złotych uiszczoną tytułem opłaty administracyjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji oraz kwotę 360 złotych stanowiącą wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone w oparciu § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI