III OSK 2310/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku WSA w Warszawie, który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącego wynagrodzeń pracowników i liczby zatrudnionych na stanowisku "Ekspert". Organ argumentował, że wniosek stanowił nadużycie prawa do informacji publicznej, ponieważ służył wyłącznie realizacji prywatnego interesu wnioskodawcy w toczących się postępowaniach sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że prawo do informacji publicznej jest prawem politycznym, a jego celem jest zapewnienie jawności życia publicznego i kontroli społecznej nad działaniami władzy. Sąd stwierdził, że kwestia nadużycia prawa do informacji publicznej nie może być przedmiotem badania w postępowaniu o bezczynność organu. Organ powinien wydać decyzję odmowną, jeśli istnieją podstawy do ograniczenia dostępu do informacji, ale nie może odmówić rozpoznania wniosku z powodu domniemanego nadużycia prawa w postępowaniu o bezczynność. W związku z tym, NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za chybione i oddalił ją.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii rozgraniczenia postępowania o bezczynność organu od postępowania w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ próbuje powołać się na nadużycie prawa do informacji publicznej jako podstawę do niezałatwienia wniosku w trybie bezczynności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut nadużycia prawa do informacji publicznej może być podstawą do odmowy rozpoznania wniosku w postępowaniu o bezczynność organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nadużycia prawa do informacji publicznej nie może być przedmiotem badania w sprawie o bezczynność organu. Organ powinien wydać decyzję odmowną, jeśli istnieją podstawy do ograniczenia dostępu do informacji, ale nie może odmówić rozpoznania wniosku z powodu domniemanego nadużycia prawa w postępowaniu o bezczynność.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że prawo do informacji publicznej jest prawem politycznym służącym kontroli społecznej. Nadużycie prawa nie może być podstawą do odmowy rozpoznania wniosku w postępowaniu o bezczynność, a jedynie do wydania decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Kwalifikacja informacji jako publicznej jest niezależna od kwestii nadużycia prawa.
Jaki jest zakres badania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania. Zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Uzasadnienie
Postępowanie kasacyjne ma charakter dyspozycyjny i polega na weryfikacji zgodności z prawem orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania, w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego.
Przepisy (8)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Organ może wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa.
k.p.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i § 1a
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy bezczynności organu i jej skutków.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o oddaleniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestia nadużycia prawa do informacji publicznej nie może być przedmiotem badania w sprawie o bezczynność organu. • Organ powinien wydać decyzję odmowną, jeśli istnieją podstawy do ograniczenia dostępu do informacji, ale nie może odmówić rozpoznania wniosku z powodu domniemanego nadużycia prawa w postępowaniu o bezczynność.
Odrzucone argumenty
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowił nadużycie prawa, ponieważ służył wyłącznie realizacji prywatnego interesu wnioskodawcy w toczących się postępowaniach sądowych.
Godne uwagi sformułowania
prawo do informacji publicznej jest prawem politycznym • instrumentem społecznej kontroli przez obywateli wywiązywania się przez podmioty wykonujące zadania publiczne z nałożonych na nie zadań • Nadużyciem prawa jest wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji • Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne • dla kwalifikacji informacji jako informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. irrelewantne jest nadużycie prawa do informacji publicznej.
Skład orzekający
Rafał Stasikowski
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
sprawozdawca
Paweł Mierzejewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii rozgraniczenia postępowania o bezczynność organu od postępowania w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ próbuje powołać się na nadużycie prawa do informacji publicznej jako podstawę do niezałatwienia wniosku w trybie bezczynności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego dostępu do informacji publicznej i potencjalnego nadużycia tego prawa, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych transparentnością działań władzy.
“Czy można odmówić dostępu do informacji, powołując się na 'nadużycie prawa'? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.