III OSK 231/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni w Nowym Sączu od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzję organu o nałożeniu na T. sp. z o.o. opłaty podwyższonej za korzystanie z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Organ ustalił opłatę podwyższoną, argumentując, że pozwolenie wodnoprawne wydane spółce w 2000 r. na podstawie ustawy Prawo wodne z 1974 r. wygasło z mocy prawa po upływie 20 lat od jego ostateczności, zgodnie z art. 11 ustawy nowelizacyjnej z 2005 r. WSA uchylił decyzję organu, uznając, że pozwolenie nie wygasło, ponieważ decyzja stwierdzająca jego wygaśnięcie ma charakter konstytutywny i nie została wydana. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, uznał ją za zasadną. NSA stwierdził, że pozwolenie wodnoprawne wydane na okres dłuższy niż 20 lat wygasa z mocy prawa po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzja o jego wydaniu stała się ostateczna, a decyzja stwierdzająca wygaśnięcie ma charakter deklaratoryjny, jedynie potwierdzając istniejący stan prawny. NSA podkreślił, że brak wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie nie jest przeszkodą do ustalenia opłaty podwyższonej, gdyż korzystanie z wód po wygaśnięciu pozwolenia jest traktowane jako korzystanie bez wymaganego pozwolenia. Sąd uznał, że stanowisko WSA narusza zasady równości i sprawiedliwości konstytucyjnej, stawiając podmioty w niezasadnie korzystnej sytuacji. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę spółki, zasądzając koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja charakteru prawnego decyzji o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego oraz skutków wygaśnięcia pozwolenia z mocy prawa w kontekście opłat podwyższonych.
Dotyczy specyficznej sytuacji pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie przepisów sprzed 2005 r. i jego wygaśnięcia po 20 latach.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki charakter prawny ma decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. – czy jest konstytutywna, czy deklaratoryjna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.
Uzasadnienie
NSA oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym decyzja ta jedynie potwierdza stan prawny wynikający z mocy prawa (art. 11 ustawy), a skutek wygaśnięcia następuje z chwilą upływu 20 lat od ostateczności pozwolenia, a nie z chwilą wydania decyzji.
Czy pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie przepisów sprzed 2005 r. na okres dłuższy niż 20 lat wygasa z mocy prawa po upływie 20 lat od jego ostateczności, nawet jeśli nie wydano decyzji stwierdzającej jego wygaśnięcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwolenie wodnoprawne wydane na okres dłuższy niż 20 lat wygasa z mocy prawa po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzja o jego wydaniu stała się ostateczna, niezależnie od wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 11 ustawy z 2005 r. wprost stanowi o wygaśnięciu pozwolenia z mocy prawa po upływie 20 lat, a decyzja stwierdzająca wygaśnięcie ma jedynie charakter deklaratoryjny.
Czy korzystanie z wód po wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego z mocy prawa uzasadnia nałożenie opłaty podwyższonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, korzystanie z usług wodnych bez wymaganego (tj. obowiązującego) pozwolenia wodnoprawnego uzasadnia nałożenie opłaty podwyższonej.
Uzasadnienie
Skoro pozwolenie wygasło z mocy prawa, spółka korzystała z wód bez wymaganego pozwolenia, co zgodnie z art. 280 pkt 1a Prawa wodnego z 2017 r. obliguje organ do naliczenia opłaty podwyższonej.
Przepisy (6)
Główne
Dz.U. 2005 nr 130 poz. 1087 art. 11
Ustawa z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw
Pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2001 r., wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie ma charakter deklaratoryjny.
Dz.U. 2021 poz. 2233 art. 280 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
Dz.U. 2021 poz. 2233 art. 281 § ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wysokość opłaty podwyższonej została obliczona zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne w wysokości 500% opłaty zmiennej.
Pomocnicze
Dz.U. 2001 nr 115 poz. 1229 art. 138 § ust. 1
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji.
Dz.U. 2001 nr 115 poz. 1229 art. 205
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne
Pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie tej ustawy było przedmiotem analizy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie przepisów sprzed 2005 r. na okres dłuższy niż 20 lat wygasa z mocy prawa po upływie 20 lat od jego ostateczności. • Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. • Korzystanie z wód po wygaśnięciu pozwolenia z mocy prawa stanowi podstawę do nałożenia opłaty podwyższonej.
Odrzucone argumenty
Pozwolenie wodnoprawne nie wygasło, ponieważ decyzja stwierdzająca jego wygaśnięcie ma charakter konstytutywny i nie została wydana. • Ustalenie opłaty podwyższonej było nieuzasadnione, gdyż spółka posiadała ważne pozwolenie wodnoprawne.
Godne uwagi sformułowania
Pozwolenia wodnoprawne [...] wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. • Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. • Skutek prawny w postaci wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego następuje nie z chwilą, kiedy decyzja stwierdzająca wygaśnięcie [...] stała się ostateczna, ale z upływem okresu wskazanego w tym przepisie.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Teresa Zyglewska
sprawozdawca
Ireneusz Dukiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru prawnego decyzji o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego oraz skutków wygaśnięcia pozwolenia z mocy prawa w kontekście opłat podwyższonych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie przepisów sprzed 2005 r. i jego wygaśnięcia po 20 latach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów prawa wodnego i ich wpływu na obowiązki przedsiębiorców, a także pokazuje ewolucję orzecznictwa w kwestii charakteru prawnego decyzji administracyjnych.
“Pozwolenie wodnoprawne wygasło po 20 latach? NSA wyjaśnia, kiedy zapłacisz więcej za korzystanie z wód.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.