III OSK 2305/22

III OSK 2305/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Ol 117/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2022-06-07
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 czerwca 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 117/22 w sprawie ze skargi M. R. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. R. na rzecz Wójta Gminy [...] kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 7 czerwca 2022 r. sygn. akt II SAB/Ol 117/22 oddalił skargę M.R. na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z [...] stycznia 2022 r. M.R. (dalej: "wnioskodawca" lub "skarżący"), na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity na dzień złożenia wniosku - Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., zwana dalej: "u.d.i.p."), zwrócił się do Wójta Gminy O. (dalej: "Wójt Gminy", "organ") o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1. wskazanie, ile zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa złożył Wójt Gminy w latach 2019-2022 na policję i prokuraturę;
2. podanie, czy inni urzędnicy zawiadamiali prokuraturę i policję w latach 2019-2022;
3. przesłanie treści zawiadomień do prokuratury oraz policji z lat 2019-2022;
4. wskazanie podstawy prawnej dotyczącej możliwości zawiadamiania policji i prokuratury o możliwym przestępstwie.
W odpowiedzi na powyższy wniosek organ pismem z 8 lutego 2022 r. udzielił odpowiedzi w zakresie pkt 1 oraz pkt 2, zaś w odpowiedzi na pkt 3 wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. treść zawiadomień nie podlega udostępnieniu w trybie tej ustawy z uwagi na przepisy szczególne określające zasady dostępu do tych dokumentów, tj. art. 156 § 5 i § 5b ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.k"). Natomiast w zakresie pkt 4 organ wskazał, że informacja dotycząca podstawy prawnej zgłoszeń nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu.
Wnioskodawca pismem z 19 kwietnia 2022 r. podniósł, że nie została udzielona mu odpowiedź w zakresie pkt 3 oraz pkt 4 złożonego wniosku i wniósł o jej udzielenie lub wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji w tym zakresie, w terminie do 22 kwietnia 2022 r.
Pismem z 22 kwietnia 2022 r. organ poinformował wnioskodawcę, że odpowiedź na złożony przez niego wniosek o udostępnienie informacji publicznej została udzielona w piśmie z 8 lutego 2022 r. Wyjaśnił również, że w przypadku, gdy wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej lub tryb jej udostępnienia regulują przepisy szczególne, brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej.
Pismem z 28 kwietnia 2022 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie niesporne jest, że adresatem wniosku skarżący uczynił podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Wójt gminy jest organem wykonawczym gminy – jednostki samorządu terytorialnego i kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Tym samym, Wójt Gminy jest zobowiązany do udzielenia posiadanych informacji publicznych. Nie budzi też wątpliwości, że wniosek dotyczył informacji publicznej.
Sąd I instancji stwierdził, że norma kolizyjna zawarta w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza stosowanie przepisów u.d.i.p. w przypadku istnienia regulacji szczególnych o dostępie do informacji publicznych. Wskazany przepis należy rozumieć w ten sposób, że wyłącza on u.d.i.p. w zakresie, w jakim inna szczególna ustawa reguluje ten dostęp, a pozwala na jej stosowanie tam, gdzie ustawa szczególna nie reguluje kwestii dostępności do informacji publicznych. Istota odesłania, o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. dotyczy bowiem takiej sytuacji, że to odrębna ustawa precyzuje zarówno zasady, jak i tryb dostępu do informacji publicznej, których zastosowanie wyłączać będzie zasadność ich realizacji na podstawie trybu ogólnego.
W odniesieniu zaś do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, przepisami szczególnymi, o których mowa we wskazanym przepisie w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, są przepisy art. 156 k.p.k., co oznacza, że nie mają do nich zastosowania przepisy u.d.i.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podkreślił, że przepisy kodeksu postępowania karnego zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że są one adresowane do wszystkich, nie tylko do stron postępowania karnego, bowiem jak wynika z treści zdania drugiego art. 156 § 5 k.p.k. akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom. Nie budzi zatem wątpliwości, że wskazane przepisy k.p.k. stanowią "przepisy innych ustaw", o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej. Tym samym, przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie trwającego postępowania przygotowawczego, wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy określonych w przepisach u.d.i.p.
Zdaniem WSA w Olsztynie w rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy prawidłowo uznał, że żądane przez skarżącego w pkt 3 wniosku informacje są informacjami publicznymi, jednakże nie podlegają one udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p. z uwagi na przepisy szczególne, czyli k.p.k. Jak wynika bowiem z akt sprawy treść zawiadomień o popełnieniu przestępstwa, których udostępnienia domagał się skarżący, były podstawą wszczęcia postępowań przygotowawczych przez organy ścigania i w konsekwencji stanowią one część akt tych postępowań. W tej sytuacji, mimo że nie można wskazanym dokumentom odmówić waloru informacji publicznej, nie podlegają one udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p., lecz na zasadzie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. dostęp do nich regulują przepisy szczególne, tj. przepisy k.p.k.
W ocenie Sądu za powyższą interpretacją wymienionych przepisów przemawia również okoliczność, że nieprawidłowa byłaby wykładnia dopuszczająca niejako dualizm prawny w dostępie do tych samych informacji publicznych, tzn. jeżeli strona wystąpi do organu administracji działa on wyłącznie w oparciu o przepisy u.d.i.p., jeżeli zaś wystąpi do organów wymiaru sprawiedliwości zastosowanie znajduje art. 156 k.p.k. Taka interpretacja przepisów mogłaby również doprowadzić do próby omijania zapisów art. 156 k.p.k. np. w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej w tym trybie, dany podmiot mógłby zwrócić się o tą samą informację do organu administracji publicznej, który procedowałby w oparciu o przepisy u.d.i.p. z pominięciem zapisów art. 156 k.p.k.
Sąd I instancji stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem wniosek skarżącego w przedmiocie udzielenia informacji publicznych został prawidłowo rozpoznany, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł M.R., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego tj.:
1) art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zw. z art. 1 i art. 2 u.d.i.p. oraz z zw. z art. 156 § 1 i 5 k.p.k. poprzez błędne uznanie przez Sąd, że do wnioskowanej przez skarżącego informacji mają zastosowanie przepisy szczególne tj. przepisy kodeksu postępowania karnego, zaś wyłączone zostaje zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w sytuacji gdy art. 156 § 1 i 5 k.p.k. nie regulują w sposób kompleksowy kwestii udostępniania dokumentów z akt postępowania stanowiących informację publiczną, zaś uzależnienie udostępnienia akt w ww. trybie w oparciu wyłącznie o wolę prezesa sądu lub prokuratora prowadzącego postępowanie bez określenia jakichkolwiek przestanek przemawiających za udostępnieniem informacji, stanowi ograniczenie dla konstytucyjnej zasady ustanowionej w art. 61 Konstytucji RP oraz stoi w rażącej sprzeczności uprawnieniami zagwarantowanymi w art. 1 i 2 u.d.i.p.;
2) art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 14 w zw. z art. 16 ust. 1 u.i.d.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, że Wójt Gminy O. nie pozostaje w bezczynności z zakresie udostępnienia informacji publicznej i oddalenie skargi, w sytuacji gdy podmiot nie udostępnił skarżącemu wnioskowanej przez niego informacji publicznej, jak również nie wydał decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej;
3) z ostrożności procesowej - art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 156 § 5 k.p.k. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że dokumenty znajdujące się aktach sprawy zakończonego postępowania przygotowawczego nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także zrzekł się rozprawy i wniósł o rozpoznanie przedmiotowej skargi na posiedzeniu niejawnym.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wójt Gminy O. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Jako niezasadny ocenić należy pierwszy zarzut tj. naruszenie art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zw. z art. 1 i art. 2 u.d.i.p. oraz z zw. z art. 156 § 1 i 5 k.p.k.
Na wstępie zaznaczyć należy, że skarżący kasacyjnie nie zakwestionował skutecznie przyjętego w sprawie przez podmiot zobowiązany oraz Sąd I instancji stanu faktycznego. Nadto przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/1; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12). Tymczasem we wskazanym zarzucie skarżący kasacyjnie ogólnie powołuje się na naruszenie art.61 Konstytucji RP, który dzieli się na cztery ustępy oraz naruszenie art. 1 i art. 2 u.d.i.p., z których każdy dzieli się na dwa ustępy.
Biorąc pod uwagę treść uzasadnienia skargi kasacyjnej można założyć, że chodziło o naruszenie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Zawarta w tym przepisie norma kolizyjna wyłącza stosowanie jej przepisów zawsze w przypadku istnienia regulacji szczególnych o dostępie do informacji publicznych. Wskazany przepis należy rozumieć w ten sposób, że wyłącza on ustawę o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim inna szczególna ustawa reguluje ten dostęp, a pozwala na jej stosowanie tam, gdzie ustawa szczególna nie reguluje kwestii dostępności do informacji publicznych. Oznacza to, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Takimi właśnie przepisami są m.in. art. 156 i 321 k.p.k. (zob. także wyrok NSA z 18 stycznia 2023 r., sygn. III OSK 6466/21).
Kodeks postępowania karnego w rozdziale 17 działu IV regulującego czynności procesowe normuje kwestie dotyczące przeglądania akt sprawy, czynienie odpisów i kserokopii. Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.k.: "stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie". Przepis ten w § 2 stanowi, że "na wniosek oskarżonego lub jego obrońcy wydaje się odpłatnie kopie dokumentów z akt sprawy. Kopie takie wydaje się odpłatnie, na wniosek, również innym stronom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym. Zarządzenie w przedmiocie wniosku może wydać również referendarz sądowy. Od kopii wykonanej samodzielnie nie pobiera się opłaty".
Przepis zaś § 5 i § 5a art. 156 k.p.k. przewiduje zasady, tryb i formę udostępnienia akt postępowania przygotowawczego. Ma tu zatem miejsce odmienne uregulowanie kwestii udostępniania określonych informacji publicznych, tj. zawartych w aktach spraw prowadzonych przez prokuraturę. I tak w myśl art. 156 § 5 k.p.k., zasadą jest, że w toku postępowania przygotowawczego, tylko stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów i kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. Jedynie za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione także innym osobom. Jeżeli postępowanie karne nie jest zakończone, to wgląd do akt sprawy w toku postępowania przygotowawczego podlega rygorom art. 156 § 5 k.p.k.
Przepisy k.p.k. w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w postępowaniu karnym. Przy czym zastosowanie reguł k.p.k. w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach takiego postępowania, są przepisami szczególnymi w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania. W konsekwencji nawet jeżeli osoba zainteresowana domaga się wydania konkretnych dokumentów z akt sprawy karnej, to choćby miały one status informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, również w tym zakresie zasady ich udostępniania uregulowane są przepisami k.p.k. Każdy taki dokument należy bowiem traktować przede wszystkim w kategoriach odpisu (kopii) wydawanej z akt sprawy, niekoniecznie zaś informacji publicznej w nich się znajdującej (zob. wyrok NSA z 22 czerwca 2022 r., sygn. III OSK 5052/21). Jak wskazał Sąd I instancji, w orzecznictwie przyjęto, że przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w tym także do poszczególnych dokumentów w nich zawartych, wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob. wyrok NSA z 15 lipca 2011 r., I OSK 647/11). W uchwale z 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "[p]rzepisy art. 156 § 1, 5 i 5a K.p.k. oraz art. 525 K.p.c. i § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 omawianej ustawy, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie, że w pozostałych wypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych niż osoby działające w trybie art. 10 tej ustawy, byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP".
W związku z tym należy przyjąć, że przepis art. 156 § 1 k.p.k. adresowany jest do każdego, a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza m.in. treść jego zdania drugiego, z której wynika, że akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom. Po drugie, przepis ten zawiera zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego (dyscyplinarnego) i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Po trzecie w końcu, wskazana regulacja k.p.k. mieści się w pojęciu "przepisy innych ustaw", o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej (dyscyplinarnej) (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4343/21, z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 357/19 oraz z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1399/15).
Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 14 w zw. z art. 16 ust. 1 u.i.d.p. Przede wszystkim WSA w Olsztynie nie stosował art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a więc nie mógł go naruszyć. Nadto przepis art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma charakter wynikowy i jego zastosowanie jest zawsze wynikiem uznania przez sąd administracyjny, że zaistniały okoliczności do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Skoro Sąd I instancji, w niniejszej sprawie nie uznał, że zaszła bezczynność organu, to zasadnie nie zastosował tego przepisu. Nie miał tu również zastosowania art. 14 u.d.i.p., gdyż organ nie udzielił informacji publicznej ze względu na brak możliwości jej udostępnienia w sposób lub w formie określonych we wniosku, lecz dlatego, że nie podlegają one udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p., gdyż dostęp do nich regulują przepisy szczególne, tj. przepisy k.p.k.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie żądnej informacji czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Jeżeli wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu. Tak też uczynił organ w odpowiedzi na wniosek M.R. z [...] stycznia 2022 r. W konsekwencji nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 u.i.d.p., który w przyjętym przez organ i Sąd I instancji stanie faktycznym nie miał zastosowania.
Nie jest także zasadny trzeci zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej tj. naruszenie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 156 § 5 k.p.k. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że dokumenty znajdujące się aktach sprawy zakończonego postępowania przygotowawczego nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Otóż, wbrew twierdzeniu zawartemu w tym zarzucie, Sąd I instancji wyraźnie wskazał, że "w rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy prawidłowo uznał, że żądane przez skarżącego w pkt 3 wniosku informacje są informacjami publicznymi".
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt: II FPS 4/12 (publ.: LEX nr 1226661).