III OSK 2293/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-19
NSAAdministracyjneWysokansa
zawieszenie postępowaniasłużba celnazwolnienie ze służbykodeks postępowania administracyjnegozagadnienie wstępneorzeczenie lekarskiekontrola sądowaskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną Szefa KAS, uznając, że WSA prawidłowo uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby, gdyż nie istniało zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Szefa KAS od wyroku WSA, który uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Szef KAS zawiesił postępowanie, powołując się na istnienie dwóch sprzecznych orzeczeń lekarskich dotyczących zdolności do służby. WSA uznał zawieszenie za przedwczesne, wskazując na brak należytych ustaleń organu i nieistnienie zagadnienia wstępnego. NSA podzielił stanowisko WSA, oddalając skargę kasacyjną i podkreślając, że dokumenty CKL nie stanowiły decyzji administracyjnych, a postępowanie o stwierdzenie nieważności nie zostało wszczęte.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Szefa KAS o zawieszeniu postępowania w sprawie odwołania funkcjonariusza T.W. od decyzji o zwolnieniu ze służby. Szef KAS zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uznając, że rozpatrzenie sprawy zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego dwóch sprzecznych orzeczeń Centralnej Komisji Lekarskiej (CKL) z tej samej daty i o tym samym numerze, lecz o odmiennej treści. WSA uchylił to postanowienie, wskazując, że Szef KAS nie poczynił wystarczających ustaleń co do istnienia tych orzeczeń i nie podjął działań w celu wyjaśnienia sytuacji, w tym nie wystąpił o stwierdzenie nieważności jednego z nich. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty procesowe i materialne za chybione. Sąd podkreślił, że instytucja zawieszenia postępowania z powodu zagadnienia wstępnego ma zastosowanie tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie tej kwestii jest bezwzględnie warunkujące wydanie decyzji. W tej sprawie, jedno z orzeczeń CKL nie miało cech decyzji administracyjnej (brak podpisów), a drugie nie zostało doręczone skarżącemu. Ponadto, Szef KAS nie zrealizował obowiązku z art. 100 § 1 k.p.a. poprzez równoczesne wystąpienie o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego lub wezwanie strony do jego wystąpienia. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość wyroku WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, istnienie dokumentu, który nie ma cech decyzji administracyjnej (brak podpisów) lub nie został doręczony, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uzasadniałoby obligatoryjne zawieszenie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dokumenty CKL nie spełniały wymogów formalnych decyzji administracyjnej i nie weszły do obrotu prawnego. Ponadto, organ odwoławczy nie podjął wymaganych działań w celu wyjaśnienia sytuacji lub wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, co czyniło zawieszenie postępowania przedwczesnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (20)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Instytucja zawieszenia postępowania z uwagi na przesłankę zagadnienia wstępnego znajduje zastosowanie, o ile pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii prejudycjalnej, a rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego istnieje zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sformułowanie 'zależy od uprzedniego' świadczy o tym, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Chodzi tu o istnienie bezpośredniego związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji, a zatem zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie.

k.p.a. art. 100 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Termin 'równocześnie' oznacza, że powinno to nastąpić jednocześnie z zawieszeniem postępowania.

u.k.a.s. art. 179 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

Funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby.

u.k.a.s. art. 179 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

Funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 101 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 100 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Tryb rozpoznawania zagadnień wstępnych określony w art. 100 § 2 i 3 k.p.a. ma charakter nadzwyczajny i ma zastosowanie w wyjątkowo skrajnych przypadkach, wymagających niezwłocznego działania organów Państwa.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy decyzji - podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji.

k.p.a. art. 110 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie materiału dowodowego, czy zostały udowodnione dany fakt.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo uznał, że nie istniało zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania, gdyż dokumenty CKL nie miały cech decyzji administracyjnej i nie weszły do obrotu prawnego. Szef KAS nie zrealizował obowiązku z art. 100 § 1 k.p.a. poprzez równoczesne wystąpienie o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego lub wezwanie strony do jego wystąpienia. Nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 100 § 2 k.p.a., gdyż zawieszenie postępowania nie spowodowało niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego ani poważnej szkody dla interesu społecznego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty Szefa KAS dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. (błędne uznanie braku prawidłowych ustaleń organu). Zarzuty Szefa KAS dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 100 § 1 k.p.a. (błędne uznanie, że działania organu nie stanowiły realizacji obowiązku). Zarzuty Szefa KAS dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 100 § 2 k.p.a. (błędne uznanie, że Szef KAS naruszył ww. przepis). Zarzuty Szefa KAS dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (błędna wykładnia przepisu dotyczącego zagadnienia wstępnego).

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej zagadnienie wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie dokument ten nie jest decyzją administracyjną. Jest to jedynie projekt rozstrzygnięcia. brak podpisu, obok braku określenia autora, adresata i rozstrzygnięcia, jako jednego z czterech składników minimum elementów decyzji, oznacza, że nie mamy do czynienia z czynnością stosowania prawa przez uprawniony organ, tj. z decyzją administracyjną termin 'równocześnie' oznacza, że powinno to nastąpić jednocześnie z zawieszeniem postępowania. Tryb rozpoznawania zagadnień wstępnych określony w art. 100 § 2 i 3 k.p.a. ma charakter nadzwyczajny i ma zastosowanie w wyjątkowo skrajnych przypadkach, wymagających niezwłocznego działania organów Państwa.

Skład orzekający

Olga Żurawska - Matusiak

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Jakimowicz

członek

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania administracyjnego z powodu zagadnienia wstępnego (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz obowiązków organu w tym zakresie (art. 100 k.p.a.). Orzeczenie podkreśla znaczenie formalnych wymogów decyzji administracyjnych i konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego przed zawieszeniem postępowania."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu służby celno-skarbowej i orzeczeń lekarskich, jednak zasady interpretacji przepisów k.p.a. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak sądowa kontrola może korygować błędy organów. Pokazuje też, że nawet w sprawach proceduralnych mogą kryć się istotne zagadnienia prawne.

Czy dwa takie same dokumenty mogą oznaczać dwa różne stany prawne? NSA wyjaśnia, kiedy zawieszenie postępowania jest uzasadnione.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2293/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Służba celna
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2095/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-06-05
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art.97 §1 pkt 4 i art.101 §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant: asystent sędziego Dominika Daśko po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2095/23 w sprawie ze skargi T.W. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 20 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz T.W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 5 czerwca 2024 r., II SA/Wa 2095/23, po rozpoznaniu skargi T.W. (dalej: "skarżący") na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z 20 września 2023 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania, uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktyczny i prawnym sprawy.
Postanowieniem z 20 września 2023 r., [...], Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "organ drugiej instancji", "Szef KAS"), powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a."), zawiesił postępowanie w sprawie odwołania skarżącego od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "DIAS") z 21 czerwca 2023 r., nr [...], w przedmiocie zwolnienia ze służby.
W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że DIAS ww. decyzją z 21 czerwca 2023 r. zwolnił skarżącego ze służby, w związku z orzeczeniem Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych skład orzekający w [...] (zwana dalej "CKL", "CKL Skład Orzekający w [...]") z 8 maja 2023r. nr [...]. Szef KAS odnotował, że CKL orzekł m.in. o trwałej niezdolności skarżącego do służby w Służbie Celno-Skarbowej. Skarżący natomiast w odwołaniu od decyzji zarzucił DIAS błędne ustalenie stanu faktycznego i wskazał, że w obiegu funkcjonują dwa orzeczenia CKL o tych samych numerach. Na jedno z nich powołał się DIAS w ww. decyzji, a w drugim uchylono orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] i skierowano sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Szef KAS w wyniku postępowania wyjaśniającego uzyskał od CKL informację (pismo CKL z 17 lipca 2023r.), że sprawę drugiego z ww. orzeczeń CKL skierowano 13 sierpnia 2023 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "MSWiA", "Minister"), w celu rozważenia możliwości stwierdzenia nieważności tegoż orzeczenia. Organ drugiej instancji odnotował, że CKL przyznała, że wobec skarżącego omyłkowo wydano dwa orzeczenia o odmiennej treści. W związku z tym zwrócono się do MSWiA o ewentualne rozpoczęcie procedury o stwierdzenie nieważności orzeczenia.
W świetle powyższych informacji, Szef KAS uznał, że w sprawie zachodziła obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.), gdyż brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji bądź innego rozstrzygnięcia w prowadzonej przez organ sprawie. Skoro ustalono, że obecnie w sprawie określenia zdolności do służby Skarżącego funkcjonują dwa orzeczenia CKL z tej samej daty i o tym samym numerze, lecz o odmiennej treści: w jednym orzeczono o całkowitej niezdolności skarżącego do służby w Służbie Celno-Skarbowej, w drugim uchylono orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z 15 lipca 2022 r., nr [...] i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, to rozstrzygnięcie Ministra doprowadzi do wyjaśnienia zagadnienia wstępnego i ustalenia, które z ww. orzeczeń pozostaje w obrocie prawnym, co pozwoli na nadanie odwołaniu skarżącego dalszego biegu.
Zdaniem Szefa KAS istnienie w obrocie prawnym dwóch orzeczeń CKL uniemożliwiło rozpatrzenie odwołania skarżącego od decyzji DIAS. w sprawie zwolnienia ze służby, w której jako przyczynę zwolnienia wskazano niezdolność funkcjonariusza do pełnienia służby, stwierdzoną orzeczeniem CKL. Dopiero rozstrzygnięcie organu nadrzędnego nad CKL - Ministra, do którego zwrócono się ze stosownym wystąpieniem, doprowadzi do wyjaśnienia zagadnienia wstępnego i ustalenia, które z orzeczeń CKL w zakresie zdolności skarżącego do służby pozostaje w obrocie prawnym, a w konsekwencji umożliwi nadanie dalszego biegu ww. odwołaniu.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przywołanym na wstępie wyrokiem z 5 czerwca 2024 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżone postanowienie oraz zasądził od MSWiA na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że mając na względzie podnoszone przez skarżącego w skardze zarzuty oraz stanowisko prezentowane przez Szefa KAS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zwrócił się do MSWiA o wyjaśnienie istotnych w sprawie kwestii rzekomego wydania przez CKL w tym samym dniu dwóch odmiennych w treści orzeczeń dotyczących tej samej osoby i ewentualnego postępowania o stwierdzenie nieważności jednego z ww. orzeczeń. W odpowiedzi z 14 marca 2024 r., Minister wyjaśnił, że nie wszczął postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia oraz nie wydał decyzji administracyjnej. Minister podniósł ponadto, że CKL nie zwracała się do Ministra o stwierdzenie nieważności orzeczenia, a jedynie pismem z 13 lipca 2023 r. wystąpiła "o rozważenie wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu stwierdzenie nieważności orzeczenia [...] z 8 maja 2023 r.". Minister załączył też kopię powyższego pisma CKL, a także wskazał, że skoro uzyskał informację, że skarżący złożył do WSA w Warszawie skargę na orzeczenie CKL, to do czasu zakończenia postępowania przed Sądem, wstrzymał się z podejmowaniem dalszych czynności w sprawie.
Zważywszy na powyższe, zdaniem Sądu pierwszej instancji, nieprawidłowe było powoływanie się przez Szefa KAS na funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch orzeczeń CKL z tej samej daty i o tym samym numerze, lecz o odmiennej treści, jak również przyjęcie przez Szefa KAS, że rozstrzygnięcie MSWiA doprowadzi do wyjaśnienia zagadnienia wstępnego i ustalenia, które z orzeczeń pozostaje w obrocie prawnym, co pozwoli na nadanie odwołaniu skarżącego dalszego biegu. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, skoro bowiem Szef KAS przed zawieszeniem postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w związku z ww. orzeczeniem CKL o niezdolności funkcjonariusza do służby nie ustalił:
- czy przed Ministrem doszło do wszczęcia postępowania o usunięcie z obrotu prawnego (stwierdzenie nieważności) orzeczenia CKL o uchyleniu orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z 15 lipca 2022 r. nr [...] i o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ;
- czy CKL wydała w tej samej dacie – 8 maja 2023 r. - dwa orzeczenia o tym samym numerze i czy drugie z tych orzeczeń, co do którego CKL twierdzi, że omyłkowo je wydała, zawierało elementy niezbędne, w tym podpisy z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania orzeczenia;
- czy doszło do doręczenia skarżącemu przez CKL orzeczenia z 8 maja 2023 r. o uchyleniu orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z 15 lipca 2022 r. nr [...] przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ i czy w związku z tym można mówić o funkcjonowaniu w obrocie prawnym tego orzeczenia w kontekście art. 110 § 1 k.p.a.,
to należało uznać, że przedwczesne i nieprawidłowe było zastosowanie przez Szefa KAS art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W tym kontekście, zdaniem Sądu pierwszej instancji, na uwzględnienie zasługiwały też podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., przez niepodjęcie wszelkich czynności koniecznych do wyjaśnienia sprawy i naruszenie tym samym zasady zaufania do organu administracyjnego.
Na powyższy wyrok Szef KAS skierował skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez błędne uznanie na tle stanu faktycznego sprawy oraz przy prawidłowej wykładni ww. przepisów, iż przed wydaniem postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania organ odwoławczy - Szef KAS nie poczynił prawidłowych ustaleń w sprawie, podczas gdy wszechstronna analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że zebrany materiał dowodowy był prawidłowo zebrany i wystarczający do podjęcia przez Szefa KAS skarżonego rozstrzygnięcia, które również zostało w sposób należyty i spełniający wymogi z art. 107 § 3 k.p.a uzasadnione,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. art. 100 § 1 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że podejmowane przez Szefa KAS działania nie stanowiły o realizacji obowiązku wynikającego z art. 100 § 1 k.p.a., podczas gdy Szef KAS prawidłowo zrealizował obowiązek wynikający w z ww. przepisu.
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. art. 100 § 2 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że Szef KAS naruszył ww. przepis, podczas gdy na tle stanu faktycznego sprawy nie ziściły się przesłanki do zastosowania przez Szefa KAS ww. przepisu;
a także, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą w konsekwencji do mylnego uznania, że nieprawidłowe było przyjęcie przez Szefa KAS, że w sprawie można mówić o zagadnieniu wstępnym, które, gdy nie zostanie rozstrzygnięte będzie, stanowiło bezwzględną przeszkodę do wydania decyzji przez Szefa KAS, bądź innego rozstrzygnięcia w prowadzonej przez Szefa KAS sprawie zwolnienia skarżącego ze służby, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu prowadzi do konstatacji przeciwnej.
Z uwagi na powyższe zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a nadto o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie oświadczył, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja mająca na celu wykazanie zasadności przedstawionych zarzutów kasacyjnych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W przedmiotowej sprawie skarga oparta została na obu podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., bowiem zarzucono w niej naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W takiej sytuacji – co do zasady – w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty procesowe. Jednakże w okolicznościach sprawy niniejszej zasadnym jest łączne rozpoznanie zarzutów. Zarzuty te są chybione.
Zgodnie z art. 97 § pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej interpretacji powyższego przepisu, jak również właściwie go zastosował.
Instytucja zawieszenia postępowania z uwagi na przesłankę zagadnienia wstępnego znajduje zastosowanie, o ile pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii prejudycjalnej, a rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego istnieje zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sformułowanie "zależy od uprzedniego" świadczy o tym, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Chodzi tu o istnienie bezpośredniego związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji, a zatem zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2025 r., I OSK 675/23). Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy związek, o którym mowa powyżej, nie zachodzi. Zgodzić się należy ze skarżącym kasacyjnie organem, że dla wydania decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej na podstawie art. 179 ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, zgodnie z którym funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby, niezbędne jest ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej stwierdzające trwałą niezdolność funkcjonariusza do służby. Takie orzeczenie w sprawie zostało jednak wydane i w oparciu o nie orzekał organ pierwszej instancji. Okoliczność ujawnienia w toku postępowania odwoławczego istnienia dokumentu sporządzonego przez CKL Skład Orzekający w [...], zgodnie z którym zaskarżone orzeczenie komisji rejonowej zostało uchylone a sprawa skierowana do ponownego rozpatrzenia przez [...] Rejonową Komisję Lekarską MSWiA w [...], nie stworzyła zagadnienia wstępnego, rozstrzygnięcie którego umożliwiało wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby. Istotne jest, że dokument, do którego odwołuje się i strona i organ, nie jest decyzją administracyjną. Jest to jedynie projekt rozstrzygnięcia. Nie zawiera bowiem podpisów członków składu orzekającego w sprawie badania zdolności skarżącego do służby w Służbie Celno-Skarbowej. Stosownie zaś do art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. jednym z elementów decyzji jest podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. Brak podpisu, obok braku określenia autora, adresata i rozstrzygnięcia, jako jednego z czterech składników minimum elementów decyzji, oznacza, że nie mamy do czynienia z czynnością stosowania prawa przez uprawniony organ, tj. z decyzją administracyjną (por. wyrok NSA z 25 września 2019 r., II OSK 2572/19). Dokument ten nie został doręczony skarżącemu, nie można zatem przyjąć, że wszedł do obiegu prawnego. Organ odwoławczy dysponował ostatecznym orzeczeniem CKL Skład Orzekający w [...], stwierdzającym trwałą niezdolność skarżącego do służby i w oparciu o to orzeczenie mógł rozstrzygać w sprawie. Zważyć także należy, że organ nadzoru, czyli Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie wszczął postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia CKL z 8 maja 2023 r. O wszczęcie takiego postępowania nie wnioskował też Szef Krajowej Administracji Skarbowej. Zgodnie z art. 100 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Nie rozstrzygając czy określone w art. 100 § 1 k.p.a. obowiązki są elementem koniecznym postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodów określonych w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., czy też wystąpienie czy wezwanie, o którym mowa w powołanym przepisie może być zamieszczone w odrębnym piśmie, podkreślenia wymaga, że użyty w art. 100 § 1 k.p.a. termin "równocześnie" oznacza, że powinno to nastąpić jednocześnie z zawieszeniem postępowania. Obowiązek ten przez organ nie został zrealizowany, albowiem za jego wypełnienie nie można uznać wystąpienia organu odwoławczego do CKL MSWiA o przekazanie informacji dotyczących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji orzeczeń z 8 maja 2023 r. oraz do Departamentu Zdrowie MSWiA o informację tej samej treści. Ostatecznie żadne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia CKL się nie toczy, jak i nie zostały podjęte adekwatne działania mające na celu jego wszczęcie.
Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji zarzucił organowi naruszenie art. 100 § 1 k.p.a. Uprawnione są także zastrzeżenia tego Sądu co do braku ustaleń poczynionych przez organ w określonym wcześniej zakresie odnośnie istnienia w obrocie prawnym różnych rozstrzygnięć w tożsamej sprawie. Chybiony jest zatem zarzut naruszenia art. 100 § 1 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 100 § 2 k.p.a., w pierwszej kolejności zauważyć należy, że wypowiedź Sądu pierwszej instancji co do naruszenia tego przepisu nie jest do końca zrozumiała. Niewątpliwie jednak Sąd nie przyjął kategorycznie, że w stanie faktycznym sprawy ziściły się przesłanki do jego zastosowania przez Szefa KAS. Stosownie do tego przepisu jeżeli zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego, organ administracji publicznej załatwi sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie. Tryb rozpoznawania zagadnień wstępnych określony w art. 100 § 2 i 3 k.p.a. ma charakter nadzwyczajny i ma zastosowanie w wyjątkowo skrajnych przypadkach, wymagających niezwłocznego działania organów Państwa (por. wyrok NSA z 15 lipca 2008 r., II OSK 867/07). Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała. Okoliczności faktyczne sprawy nie wskazują aby zawieszenie postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby mogło spowodować jakiekolwiek niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo szkodę dla interesu społecznego. Przesłanki zastosowania art. 100 § 2 k.p.a. nie mogą stanowić okoliczności wskazywane przez skarżącego, tj. jego trudna sytuacja życiowa i finansowa. Rozumiejąc motywacje skarżącego, nie można jednak uznać, że dotyczy ono zakresu szkód określonych w powyższym przepisie.
Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o przepis art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI