III OSK 2280/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy udostępnienia informacji o środowisku, uznając, że organy prawidłowo wyłączyły dane osobowe i tajemnicę przedsiębiorstwa.
Skarżąca domagała się udostępnienia informacji o środowisku, w tym danych z kontroli wykorzystania osadów ściekowych. Organy administracji częściowo odmówiły, powołując się na ochronę danych osobowych i tajemnicę przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał te decyzje w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy o ochronie danych osobowych i tajemnicy przedsiębiorstwa, a także że nie wykazano nadrzędnego interesu publicznego uzasadniającego ujawnienie informacji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.T. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Skarżąca wniosła o udostępnienie informacji o środowisku, w tym kopii opracowania agrotechnicznego, protokołów kontroli, dokumentacji fotograficznej oraz informacji o działaniach kontrolnych i stwierdzonych nieprawidłowościach związanych z wykorzystaniem osadów ściekowych. Organ pierwszej instancji (WIOŚ) odmówił udostępnienia części informacji, wskazując na zawarte w nich dane osobowe (art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku) oraz informacje o wartości handlowej i tajemnicy przedsiębiorstwa (art. 16 ust. 1 pkt 7 tej ustawy). Organ odwoławczy (GIOŚ) utrzymał tę decyzję w mocy, podzielając argumentację organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie również oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy wyłączające jawność informacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie są uzasadnione. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo oceniły, iż w dokumentach znajdują się dane osobowe (imiona, nazwiska, adresy, numery ewidencyjne działek) oraz informacje o wartości handlowej i tajemnicy przedsiębiorstwa (technologia, ilość zastosowanego osadu), które podlegają ochronie. NSA uznał również, że nie wykazano istnienia nadrzędnego interesu publicznego przemawiającego za ujawnieniem tych informacji. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP, wskazując, że prawo do informacji o środowisku nie jest absolutne i może być ograniczone ustawowo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo odmówiły udostępnienia części informacji, ponieważ zawierały one dane osobowe osób trzecich oraz informacje o wartości handlowej i tajemnicy przedsiębiorstwa, a także nie wykazano nadrzędnego interesu publicznego uzasadniającego ich ujawnienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku pozwalają na odmowę udostępnienia informacji zawierających dane osobowe oraz tajemnicę przedsiębiorstwa, jeśli wnioskodawca wykazał możliwość pogorszenia swojej pozycji konkurencyjnej. W tej sprawie organy prawidłowo zidentyfikowały takie dane i informacje, a skarżąca nie wykazała istnienia nadrzędnego interesu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.u.i.ś. art. 16 § 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Przepis ten pozwala na odmowę udostępnienia informacji o środowisku, jeżeli może to naruszyć ochronę danych osobowych osób trzecich (pkt 4) lub ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, objętych tajemnicą przedsiębiorstwa (pkt 7), po rozważeniu interesu publicznego.
u.u.i.ś. art. 20 § 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Przepis ten stanowi podstawę wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji o środowisku.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje rozstrzygnięcia organu odwoławczego, w tym utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i podejmowania kroków do dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada oceny dowodów.
u.z.n.k. art. 11 § 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa.
Konstytucja RP art. 54 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność wyrażania poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji publicznej.
Konstytucja RP art. 74 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunki ograniczenia praw i wolności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo zastosowały art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 u.u.i.ś., odmawiając udostępnienia danych osobowych i informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Nie wykazano istnienia nadrzędnego interesu publicznego uzasadniającego ujawnienie informacji. Ograniczenia prawa do informacji są dopuszczalne i zostały zastosowane proporcjonalnie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 w zw. z art. 20 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez brak całościowego rozważenia interesu publicznego. Błędne uznanie przez Sąd I instancji oraz Organ, że udostępnienie informacji narusza ochronę danych osobowych i tajemnicę przedsiębiorstwa. Naruszenie art. 54 ust. 1, art. 61 ust. 1 i 2, art. 74 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nadmierne ograniczenie wolności pozyskiwania informacji. Naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez zastosowanie ograniczenia prawa do informacji. Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez błędne oddalenie skargi i dowolną ocenę dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Odmowa udzielenia informacji ma charakter wyjątkowy. Interes publiczny przemawia za udostępnieniem informacji wtedy, gdy pozyskanie danej informacji leży nie tylko w interesie wnioskodawcy, ale też innych obywateli, a także może mieć znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych, może wpływać na poprawę, usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego. Prawo dostępu do informacji, o jakim mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, nie ma charakteru prawa wolnościowego, a stanowi polityczne prawo o treści pozytywnej określonej przez prawodawcę.
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
sprawozdawca
Kazimierz Bandarzewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy udostępnienia informacji o środowisku ze względu na ochronę danych osobowych i tajemnicę przedsiębiorstwa, a także relacja między prawem do informacji publicznej a innymi prawami konstytucyjnymi."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z kontrolą wykorzystania osadów ściekowych i wnioskiem o udostępnienie konkretnych dokumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście ochrony danych osobowych i tajemnicy przedsiębiorstwa, co jest istotne dla prawników i organizacji pozarządowych.
“Czy tajemnica przedsiębiorstwa może blokować dostęp do informacji o środowisku? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2280/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-10-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Kazimierz Bandarzewski Mirosław Wincenciak /przewodniczący/ Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6133 Informacja o środowisku Hasła tematyczne Ochrona środowiska Inne Sygn. powiązane IV SA/Wa 785/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-08 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1112 art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 8 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 785/22 w sprawie ze skargi A.T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 21 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 785/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi A.T. (dalej także jako: "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej także jako: "GIOŚ", "organ II instancji", "organ odwoławczy") z dnia 21 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie: oddalił skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Skarżąca pismem z dnia 28 września 2021 r. zwróciła się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej także jako: "organ I instancji", "WIOŚ"), o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie w zakresie: 1. Kopii opracowania agrotechnicznego dotyczącego możliwości zagospodarowania komunalnych ustabilizowanych osadów ściekowych pochodzących z Oczyszczalni Ścieków w [...] do wykorzystania rolniczego. 2. Kopii protokołu kontroli interwencyjnej przeprowadzonej dnia 20.07.2020 r. i 23.07.2020 r. w [...]. 3. Kopii dokumentacji fotograficznej obrazującej teren zastosowania komunalnych ustabilizowanych osadów ściekowych. 4. Informacji o podjętych działaniach kontrolnych w [...]. 5. Informacji o stwierdzonych nieprawidłowościach w zakresie zastosowania komunalnych osadów ściekowych. 6. Kopii wydanych zastrzeżeń pokontrolnych i sposobu ich realizacji wynikających z przeprowadzonych kontroli interwencyjnych. 8. Informacji o ilości takich zdarzeń (interwencji związanych ze stosowaniem komunalnych osadów ściekowych) na przestrzeni ostatnich 4 lat. Organ I instancji, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247 z późn. zm; dalej jako: "u.u.i.ś."), decyzją z dnia 29 listopada 2021 r., odmówił udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie w następującym zakresie: 1. w opracowaniu agrotechnicznym dotyczącym możliwości zagospodarowania komunalnych ustabilizowanych osadów ściekowych pochodzących z Oczyszczalni Ścieków w [...] do wykorzystania rolniczego (art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 u.u.i.ś.): a) na stronie nr 1: nad tekstem - pieczątka, wiersz nr 7, część wierszy nr 9-13, pod tekstem - pieczątka, b) na stronie nr 2: nad tekstem - pieczątka, pod tekstem - podpis i pieczątka . 2. w protokole kontroli [...] (art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 u.u.i.ś.): a) na stronie nr 2: część wierszy nr 27, 29, 30; b) na stronie nr 3: wiersze nr 15-19, część wierszy nr 14, 25, 26, 27, 35, 36, 39, 40,44, 50, 55, c) na stronie nr 4: część wierszy nr 1, 5, 12-14, 22, 24, 36, 37, 40-42, 48, 51, d) na stronie nr 5: wiersze nr 21, 26, część wierszy nr 22, 24, 27, w tabeli "Naruszenia" pkt 2 w kolumnie "Rodzaj nieprawidłowości" część wiersza nr 2, e) na stronie nr 6: w tabeli "Popełnione wykroczenia i zastosowane sankcje", pkt 1 w kolumnie "Zastosowana sankcja (pouczenie, mandat) lub odmowa przyjęcia mandatu" część wiersza nr 1 oraz pkt 2 w kolumnie "Rodzaj nieprawidłowości" część wiersza nr 3. 3. w załączniku nr 1 do protokołu kontroli [...], stanowiącym protokół oględzin (art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 u.u.i.ś.): a) na stronie nr 1: wiersz nr 27 i część wierszy nr 29, 34-37, 41, 43, b) na stronie nr 2: część wierszy nr 4, 7, 8, 4. w załączniku nr 2, stanowiącym: a) sprawozdanie z badań [...] (art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 u.u.i.ś.): - na stronie nr 1: w nagłówku w pierwszej kolumnie - logo i wiersze nr 1-5, w drugiej kolumnie - wiersz nr 3, w trzeciej kolumnie - tekst pod znakiem "PCA"; w tabeli w trzecim wierszu teksty po napisach: "Transport próbek" i "Próbkobiorca", - na stronie nr 2: część wiersza nr 11; w tabeli "Koniec Sprawozdania" w kolumnie trzeciej wiersz nr 3, b) sprawozdanie z badań [...] (art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 u.u.i.ś.): - na stronie nr 1: w nagłówku w pierwszej kolumnie - logo i wiersze nr 1-5, w drugiej kolumnie - wiersz nr 3, w trzeciej kolumnie - tekst pod znakiem "PCA"; w tabeli w trzecim wierszu teksty po napisach: "Transport próbek" i "Próbkobierca", - na stronie nr 2: część wiersza nr 11; w tabeli "Koniec Sprawozdania" w kolumnie trzeciej wiersz nr 3, c) sprawozdanie z badań [...] (art. 16 ust 1 pkt 4 i 7 u.u.i.ś.): - na stronie nr 1: w nagłówku - logo z tekstem i tekst pod znakiem "PCA"; część wierszy nr 1, 2; drugi wiersz w tabeli, w dziewiątym wierszu tabeli wiersz nr 2; pod tabelą 1 pieczątka i 1 pieczątka z podpisem; stopka, - na stronie nr 2: wiersz nr 16; część wierszy nr 1, 4, 5, 7, 14; w tabeli w piątej kolumnie wiersz nr 4 i część wiersza nr 5; pieczątka pod tabelą "Opinia**"; w stopce część wierszy nr 5, 10, d) sprawozdanie z badań [...] (art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 u.u.i.ś.): - na stronie nr 1: w nagłówku - logo z tekstem; część wierszy nr 1, 2; drugi wiersz w tabeli, w dziewiątym wierszu tabeli wiersz nr 2; pod tabelą 1 pieczątka i 1 pieczątka z podpisem; stopka, - na stronie nr 2: wiersz nr 13; część wierszy nr 1, 4-6, 11; w tabeli w piątej kolumnie wiersz nr 4 i część wiersza nr 5; pieczątka pod tabelą "Opinia**"; w stopce część wierszy nr 5, 10, 5. w zarządzeniu pokontrolnym z dnia 1 września 2020 r., znak: [...] (art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 u.u.i.ś.): a) na stronie nr 2: część wierszy nr 15, 16, 19, 39. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w większości ww. dokumentów znajdują się informacje, które zgodnie z art. 16 u.u.i.ś. nie podlegają udostępnieniu. W dokumentach, które nie zostały w całości udostępnione znajdują się informacje wypełniające przesłanki wyłączenia z udostępnienia wskazane w art. 16 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś. i art. 16 ust. 1 pkt 7 u.u.i.ś. Tym samym organ I instancji uznał, że udzielnie tych informacji narusza ochronę danych osobowych, dotyczących osób trzecich oraz ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa. W zakresie nieobjętym odmową organ I instancji udostępnił skarżącej żądane informacje (pismo organu z dnia 29 listopada 2021 r. wraz załącznikami). Skarżąca odwołała się od decyzji organu I instancji z dnia 29 listopada 2021 r. Organ odwoławczy (GIOŚ), decyzją z dnia 21 lutego 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia 29 listopada 2021 r., nr [...], odmawiającą w części udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie. Organ odwoławczy (GIOŚ), rozpatrując odwołanie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zdaniem organu odwoławczego, WIOŚ wydając decyzję z dnia 29 listopada 2021 r. w oparciu o przepisy u.u.i.ś. należycie określił podstawę prawną. Podstawą odmowy przez WIOŚ udostępnienia części wnioskowanych informacji o środowisku i jego ochronie, był art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 u.u.i.ś. i art. 20 u.u.i.ś. Zdaniem GIOŚ organ I instancji słusznie wskazał, że informacje, których udostępnienia odmówił (wymienione w pkt 1-5 zaskarżonej decyzji), zawierają dane osobowe oraz wartość handlową, w tym dane technologiczne oraz dane objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. W związku z powyższym wniosek o zastrzeżenie ww. informacji należało bezspornie uwzględnić. Organ odwoławczy wskazał, że [...] Sp. z o.o. pismem z dnia 18 października 2021 r. wniosło o zastrzeżenie wszystkich dokumentów z zakresu kontroli Nr [...], o które prosił zainteresowany podmiot. Zdaniem Spółki zawarte w nich informacje mogą niekorzystnie wpłyną na jej wizerunek. W ocenie organu Inspekcji Ochrony Środowiska niemożliwym jest zastrzeżenie protokołu kontroli w całości, a jedynie jego części zawierającej dane podlegające ochronie. Dlatego WIOŚ słusznie, zdaniem organu odwoławczego, dokonał analizy dokumentów wymienionych we wniosku i stwierdził, że w większości tych dokumentów znajdują się informacje, które zgodnie z art. 16 u.u.i.ś. nie podlegają udostępnieniu, w związku z powyższym organ dokonał usunięcia tych informacji. Główny Inspektor Ochrony Środowiska podzielił stanowisko organu I instancji, w myśl którego dokumenty wymienione we wniosku w pkt 1, 2 (z wyłączeniem załącznika nr 3 do protokołu kontroli Nr [...] - Informacja o przetwarzaniu danych osobowych), 4, 5 i 6 (z wyłączaniem odpowiedzi na zarządzenie pokontrolne od [...] z dnia 25.09.2020 r., znak: [...]) zawierają dane osobowe w postaci imienia i nazwiska osób trzecich, ich prywatnych adresów oraz numerów ewidencyjnych i powierzchni działek, dodatkowo informacje posiadają także wartość gospodarczą lub technologiczną oraz zawierają treści objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Zawarte w nich dane powalają na poznanie technologii stosowanej w [...] Sp. z o. o. w zakresie prowadzonej działalności. Na podstawie ww. informacji istnieje możliwość ustalenia strategii i ewentualnych przyszłych zachowań na rynku zajmującym się oczyszczaniem ścieków. Ujawnienie kręgu podmiotów – kontrahentów, którzy współpracują ze Spółką umożliwiłoby potencjalnym konkurentom postępowanie w sposób utrudniający lub uniemożlwiający realizację celów wynikających z zawartych umów. Udostępnienie przez WIOŚ zastrzeżonych informacji ułatwiłoby konkurentom zastosowanie podobnych rozwiązań, techniczno-technologicznych czy organizacyjnych w wyniku czego wzrosłaby ich przewaga rynkowa lub mogłoby to bezpośrednio obniżyć rentowność Spółki. Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, część informacji zawartych w protokole kontroli [...] wraz z załącznikami oraz dokumentacji dotyczącej działań pokontrolnych stanowi tajemnicę handlową w rozumieniu tajemnicy przedsiębiorstwa, ponieważ na ich podstawie da się wywieść informacje o perspektywie dokonania korzystnej inwestycji, o czynnikach decydujących o wzroście lub spadku cen, struktury kosztów działalności, jakości usług. W związku z powyższym informacje dotyczące ilości zastosowanego komunalnego osadu ściekowego posiadają wartość rynkową, zatem ich ujawnienie może obiektywnie negatywnie wpłynąć na sytuację rynkową przedsiębiorcy. Główny Inspektor Ochrony Środowiska poparł stanowisko WIOŚ w kwestii odmowy udostępnienia informacji zawartych w pkt 1, 2 (z wyłączeniem załącznika nr 3 do protokołu kontroli Nr [...] - Informacja o przetwarzaniu danych osobowych), 4, 5 i 6 (z wyłączaniem odpowiedzi na zarządzenie pokontrolne od [...] z dnia 25.09.2020 r., znak: [...]), bowiem zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (RE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem, danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych ) (Dz. U.UE. L z 2016 r. Nr 119, str. 1 z późn. zm.) dane osobowe (imię i nazwisko) osoby fizycznej wraz z ich prywatnymi adresami oraz numery ewidencyjne i powierzchnię działek, należało zastrzec. Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał, że w rozpatrywanej sprawie ochrona słusznego interesu strony (ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa, w interesie konkurencyjności, ochrona danych osobowych) w kontekście publicznego interesu (realizacja dostępu do istotnych informacji o środowisku i jego ochronie, jako instrument wspierający ochronę środowiska) wydaje się być słuszną. Tym samym w niniejszej sprawie organy Inspekcji Ochrony Środowiska swym działaniem zadość uczyniły przepisom art. 54 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 73 ust. 3 Konstytucji RP. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GIOŚ z dnia 21 lutego 2022 r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. W uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie organy inspekcji ochrony środowiska w sposób prawidłowy uznały, że zachodzą przesłanki określone w art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 u.u.i.ś. i odmówiły udostępnienia części żądanych informacji o środowisku, w zakresie danych osobowych i informacji o wartości handlowej. W dokumentach, których ujawnienia domagała się skarżąca, znajdowały się bowiem dane osobowe, tj. imiona i nazwiska osób trzecich, ich prywatne adresy a także numery ewidencyjne i powierzchnie działek. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie ma wątpliwości, że dane te podlegają wyłączeniu na podstawie art. 16 pkt 1 ust. 4 u.u.i.ś., co organy w sposób prawidłowy uzasadniły. Z kolei dane zawarte w przedmiotowych dokumentach dotyczące kontrahentów kontrolowanego podmiotu, dane technologiczne oraz ilość zastosowanego osadu komunalnego, podlegają wyłączeniu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 7 u.u.i.ś. Słusznie organy uznały, że informacje te można zakwalifikować jako tajemnicę przedsiębiorstwa (art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji). Organ odwoławczy analizując tę kwestię zasadnie podkreślił, że zawarte w części dokumentów dane pozwalają na poznanie technologii stosowanej w [...] sp. z o. o. w [...] w zakresie prowadzonej działalności. Na podstawie ww. informacji istnieje możliwość ustalenia strategii i ewentualnych przyszłych zachowań na rynku zajmującym się oczyszczaniem ścieków. Ujawnienie kręgu podmiotów – kontrahentów, którzy współpracują ze Spółką umożliwiłoby potencjalnym konkurentom postępowanie w sposób utrudniający lub uniemożlwiający realizację celów wynikających z zawartych umów. Udostępnienie przez WIOŚ zastrzeżonych informacji ułatwiłoby konkurentom zastosowanie podobnych rozwiązań, techniczno-technologicznych czy organizacyjnych w wyniku czego wzrosłaby ich przewaga rynkowa lub mogłoby to bezpośrednio obniżyć rentowność Spółki. Zatem część informacji zawartych w protokole kontroli Nr [...] wraz z załącznikami oraz dokumentacji dotyczącej działań pokontrolnych stanowi tajemnicę handlową w rozumieniu tajemnicy przedsiębiorstwa, ponieważ na ich podstawie da się wywieść informacje o perspektywie dokonania korzystnej inwestycji, o czynnikach decydujących o wzroście lub spadku cen, struktury kosztów działalności, jakości usług. W związku z powyższym informacje dotyczące ilości zastosowanego komunalnego osadu ściekowego posiadają wartość rynkową, zatem ich ujawnienie może obiektywnie negatywnie wpłynąć na sytuację rynkową przedsiębiorcy. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca zaskarżając go w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., obrazę (naruszenie): I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj.: 1. art. 16 ust. 1 pkt. 4 i 7 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zakresie jakim przepis ten nakazuje organowi rozważenie interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku poprzez brak całościowego rozważenia interesu publicznego w "konkretnym przypadku"; 2. art. 16 ust. 1 pkt. 4 i 7 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji oraz Organ, że udostępnienie informacji narusza ochronę danych osobowych, dotyczących osób trzecich oraz ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jeżeli osoby te złożyły wniosek o wyłączenie tych informacji z udostępniania, zawierający szczegółowe uzasadnienie dotyczące możliwości pogorszenia ich pozycji konkurencyjnej; 3. art. 54 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 74 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wyłączenie dostępności informacji co doprowadziło do nadmiernego i nieproporcjonalnego ograniczenia wolności pozyskiwania informacji jakie daje prawo do uzyskania informacji o środowisku i jego ochronie w zaskarżonym zakresie; 4. naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez zastosowanie ograniczenia prawa do informacji - art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska i ocenach oddziaływania na środowisko; II. przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: 5. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez oddalenie skargi i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 listopada 2021 r., znak: [...] i odmówienie wnioskującej udostępnienia w części informacji o środowisku i jego ochronie; 6. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez brak wszechstronnej oceny zebranych w sprawie dowodów w zw. art. 80 k.p.a. polegającym na dowolnej a nie swobodnej ocenie dowodów, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego co doprowadziło do błędów w ustaleniach faktycznych i odmowie udostępnienia odwołującemu informacji o środowisku i jego ochronie w zaskarżonym zakresie; 7. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu I instancji oraz Organu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym wyrażająca się w błędnym przyjęciu, iż zachodzą podstawy odmawiające wnioskującej udostępnienia w części informacji o środowisku i jego ochronie; 8. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. odmawiające wnioskującej udostępnienia w części informacji o środowisku i jego ochronie podczas, gdy organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy; – a w konsekwencji wyżej podniesionych zarzutów zarzucam błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu przez Sąd I Instancji i Organ, że zachodzą podstawy do oddalenia skargi a tym samym utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie w całości decyzji Organów I i II instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto oświadczyła, że skarżąca kasacyjnie wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak już wyżej wskazano z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA). Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 174 pkt p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. W ramach tej podstawy kasacyjnej w pkt II. 5., 6., 7. i 8. petitum skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie: art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a., sprzeczność istotnych ustaleń Sądu I instancji oraz organu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Nie jest usprawiedliwiony zarzut, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., niesłusznie oddalając skargę i utrzymując w mocy zaskarżone decyzje organów ochrony środowiska. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (...). Przedmiotowa regulacja prawna oznacza, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, co oznacza, że w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa, organ odwoławczy nie może również zmieniać zakresu sprawy i nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który to przepis był materialnoprawną podstawą decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu prawnym decyzji organ odwoławczy wyjaśnił podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Są to przepisy prawa materialnego, które zastosował organ administracji publicznej. Przepisy zastosowane to te, które zgodnie z art. 107 § 1 pkt 4 i § 3 k.p.a. zostały powołane w podstawie prawnej decyzji oraz wyjaśnione w uzasadnieniu prawnym decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie może być skuteczny w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ przepis ten w powiązaniu z innymi przepisami prawa materialnego stanowi materialnoprawną podstawą decyzji ostatecznej. Innymi słowy, zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej powiązał z naruszeniem przepisu prawa materialnego art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który nie może być skuteczny w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Odnosząc się do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a., sprzeczność istotnych ustaleń Sądu I instancji oraz organu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. wskazać należy, że skarżąca kasacyjnie powołała się na przepisy statuujące zasadę prawdy materialnej oraz regulujące ocenę dowodów (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Z treści zarzutów wynika, że – zdaniem skarżącej kasacyjnie – doszło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającym na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji i organ, że zachodzą podstawy do oddalenia skargi, a tym samym utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska i oceny skarżącej kasacyjnie. Stosownie do przytoczonego w podstawie kasacyjnej art. 77 § 1 k.p.a., na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy niezbędnego do jej wyjaśnienia. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ administracji publicznej powinno być zakończone po zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla danej sprawy, których zakres określają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Z kolei w uzasadnieniu decyzji organ powinien m.in. wskazać dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.). Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Rozpatrzenie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie było związane z zasadą swobodnej oceny dowodów, która była dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji, poprzez analizę dokumentów zawartych w aktach administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanych rozstrzygnięć. Po wnikliwej analizie materiału sprawy i procedur poprzedzających wydanie zaskarżonych decyzji, trafnie stwierdził, że organ prowadzący kontrolowane postępowanie wypełnił zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Przyjęta w sprawie faktyczna podstawa rozstrzygnięć ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ ustalił wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Na gruncie reguł i norm procesowych wyprowadził logicznie uprawnione i merytorycznie trafne wnioski. W tych okolicznościach zgodzić należy się z Sądem I instancji, który w całości podzielił ustalenia organu i wyrażoną przez niego ocenę prawną stanu faktycznego. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać przede wszystkim należy, że uzasadnienie skargi kasacyjnej nie spełnia wymogów sformułowanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. Powyższego wymogu nie spełnia gołosłowne stwierdzenie, że: "Zostały naruszone przepisy w zakresie postępowania dowodowego tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny zebranych w sprawie dowodów w zw. art. 80 k.p.a. polegającym na dowolnej a nie swobodnej ocenie dowodów, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego co doprowadziło do błędów w ustaleniach faktycznych i odmowie udostępnienia odwołującemu informacji o środowisku i jego ochronie w zaskarżonym zakresie oraz art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. odmawiające wnioskującej udostępnienia w części informacji o środowisku i jego ochronie podczas, gdy organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy" (k. 66v – 67: str. 6 – 7 skargi kasacyjnej). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny pragnie dostrzec, że autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował w sposób skuteczny ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania służą m.in. kwestionowaniu ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, co oznacza, że brak zarzutów naruszenia przepisów postępowania czy też ich nieskuteczność powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez sąd pierwszej instancji. Nieskuteczne okazały się również zarzuty naruszenia prawa materialnego. Konstrukcja zarzutów naruszenia prawa materialnego podniesiona w pkt I. 1. i 2. petitum skargi kasacyjnej, w ramach których strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 16 ust. 1 pkt. 4 i 7 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko umożliwia ich łączne rozpoznanie. Analiza podniesionych zarzutów w warstwie opisowej, jak i lakonicznego uzasadnienia wniesionego środka odwoławczego determinują uznanie, że istotne znaczenie w tej sprawie ma kwestia zaaprobowania przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez organy orzekające art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 u.u.i.ś. Wskazać należy, że przepisy art. 16 ust. 1 ustawy środowiskowej stanowią implementację dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz.Urz. UE15/t. 7 str. 375). Zgodnie z art. 4 ust. 2 lit. d dyrektywy dopuszcza się odmowę udzielenia informacji z uwagi na poufność informacji handlowych lub przemysłowych, o ile jest ona przewidziana prawem krajowym lub wspólnotowym w celu ochrony prawnie uzasadnionych interesów. Podkreśla się jednak, że zasadą jest prawo do udzielania informacji o środowisku a odmowa musi być interpretowana ściśle, biorąc pod uwagę nadrzędność interesów publicznych i związane z tym prawo do otrzymania informacji. Ustawa środowiskowa nie zawiera w swej treści definicji tajemnicy przedsiębiorstwa. Definicja ta znajduje się natomiast w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się "nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności". Odmowa udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie jest możliwa tylko wówczas, jeżeli ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wyraźnie na to pozwala, czyli zachodzi jedna z okoliczności tą ustawą wskazanych, zobowiązujących bądź pozwalających na odmowę (odmowa o charakterze obligatoryjnym bądź fakultatywnym – przepisy zawarte w art. 16 – 20 ustawy). Odmowa udzielenia informacji ma charakter wyjątkowy. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 ustawy środowiskowej, władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie po rozważeniu interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem informacji w konkretnym przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć: (pkt 4) ochronę danych osobowych, dotyczących osób trzecich, jeżeli jest ona przewidziana odrębnymi przepisami prawa oraz (pkt 7) ochronę informacji o wartości handlowej, w tym danych technologicznych, dostarczonych przez osoby trzecie i objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, jeżeli osoby te złożyły wniosek o wyłączenie tych informacji z udostępniania, zawierający szczegółowe uzasadnienie dotyczące możliwości pogorszenia ich pozycji konkurencyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę prawną Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie organy inspekcji ochrony środowiska w sposób prawidłowy uznały, że zachodzą przesłanki określone w art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 u.u.i.ś. i odmówiły udostępnienia części żądanych informacji o środowisku, w zakresie danych osobowych i informacji o wartości handlowej. W dokumentach, których ujawnienia domagała się skarżąca, znajdowały się bowiem dane osobowe, tj. imiona i nazwiska osób trzecich, ich prywatne adresy a także numery ewidencyjne i powierzchnie działek. Dane te podlegają wyłączeniu na podstawie art. 16 pkt 1 ust. 4 u.u.i.ś., co organy w sposób prawidłowy uzasadniły. Z kolei dane zawarte w przedmiotowych dokumentach dotyczące kontrahentów kontrolowanego podmiotu, dane technologiczne oraz ilość zastosowanego osadu komunalnego, podlegają wyłączeniu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 7 u.u.i.ś. Ocena prawna Sądu I instancji została szczegółowo przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i brak jest podstaw do jej powielania w tym miejscu. Wskazać jedynie należy, że dane informacje mogą zostać objęte tajemnicą przedsiębiorcy, jeżeli ze swojej istoty dotyczą kwestii, których ujawnianie obiektywnie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (informacje takie muszą mieć choćby minimalną wartość) z wyłączeniem informacji, których upublicznienie wynika np. z przepisów prawa. Do tajemnicy przedsiębiorstwa, o której stanowi nieuwzględniony nawet w ramach zarzutów kasacyjnych art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji zalicza się wiadomości dotyczące sposobów produkcji, planów technicznych, metod kontroli jakości, wzorów użytkowych i przemysłowych, patentowanych wynalazków, informacje związane z działalnością marketingową, z pozyskiwaniem surowców, organizowaniem rynków zbytu czy informacje odnoszące się do struktury organizacyjnej, zasad finansowania działalności, wysokości wynagrodzeń pracowników, poufne know-how o charakterze produkcyjnym i handlowym. Informacja o ilości zastosowanego komunalnego osadu ściekowego oraz zawarte w części dokumentów dane pozwalające na poznanie technologii stosowanej przez Spółkę stanowią bez wątpienia jedną z informacji organizacyjnych przedsiębiorstwa, o których mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Powyższe informacje nie są powszechnie znane, a na ich podstawie da się wywieść informacje o perspektywie dokonania korzystnej inwestycji, o czynnikach decydujących o wzroście lub spadku cen, struktury kosztów działalności, jakości usług. Natomiast ich udostępnienie czy uzyskanie przez konkurenta może przysporzyć korzyści temu konkurentowi albo podwyższyć koszty podmiotowi, którego dotyczą informację. Dalej skoro w dokumentach, których ujawnienia domagała się skarżąca kasacyjnie, znajdowały się dane osobowe, tj. imiona i nazwiska osób trzecich, ich prywatne adresy a także numery ewidencyjne i powierzchnie działek, to w sprawie zastosowanie ma również przesłanka odmowy udostępnienia informacji wskazana w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej. Reasumując uznać należy, że w sprawie wystąpiły, przewidziana w art. 16 ust. 1 pkt 4 i 7 u.u.i.ś. wyjątki uzasadniające wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji o środowisku na podstawie art. 20 ust. 1 tej ustawy. Nadmienić również należy, że w niniejszej sprawie brak jest interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie zawnioskowanych informacji. Interes publiczny przemawia za udostępnieniem informacji wtedy, gdy pozyskanie danej informacji leży nie tylko w interesie wnioskodawcy, ale też innych obywateli, a także może mieć znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych, może wpływać na poprawę, usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego (tak: wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 927/10, CBOSA). W toku postępowania nie wskazano na istnienie takiego nadrzędnego interesu publicznego, przemawiającego za udostępnieniem wnioskowanych materiałów. Również w skardze kasacyjnej skarżąca nie wskazała takiego interesu. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego w postaci art. 54 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 74 ust. 3 Konstytucji RP (pkt II. 3. petitum skargi kasacyjnej) oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (pkt II. 4. petitum skargi kasacyjnej) wskazać należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył w jakikolwiek sposób ww. przepisów prawa. Po pierwsze prawo dostępu do informacji, o jakim mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, nie ma charakteru prawa wolnościowego, a stanowi polityczne prawo o treści pozytywnej określonej przez prawodawcę. De facto to prawodawca przesądza jego kształt, wskazując podmiot uprawniony, podmiot zobowiązany oraz przedmiot świadczenia. Nie jest to również prawo tożsame z osobistą wolnością wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji, o jakiej stanowi odrębna regulacja konstytucyjna, tj. art. 54 ust. 1 Konstytucji RP zamieszczony w Rozdziale II Konstytucji RP w części zatytułowanej "Wolności i prawa osobiste". Istnieje zatem sfera działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne, która nie podlega prawu do informacji publicznej. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt K 17/05 zwrócił uwagę, że "Gwarancje konstytucyjne dotyczące prawa dostępu do informacji (art. 61) nie mogą być w pełni utożsamione z prawem określonym w art. 54 Konstytucji, zapewniającym wolność wyrażania poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji Zakresy tych przepisów częściowo się krzyżują, jednakże wolność pozyskiwania i rozpowszechnienia informacji jest ujęta szerzej niż prawo z art. 61 Konstytucji. Nie każda bowiem informacja, która zgodnie z wolnością ujętą w art. 54 Konstytucji może być pozyskana i rozpowszechniona, w tym także odnosząca się do sfery prywatnej osoby, może być uznana za informację, co do której istnieje po stronie danego organu władzy publicznej obowiązek ujawnienia, skonkretyzowany w ustawie o dostępie do informacji". Po drugie określone w art. 74 ust. 3 Konstytucji RP prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska nie ma charakteru absolutnego i może zostać ograniczone przez ustawodawcę na warunkach wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Co więcej, jak wynika z art. 81 Konstytucji RP, prawa tego można dochodzić jedynie w granicach określonych w ustawie (por. M. Florczak-Wątor (w:) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, red. P. Tuleja, Warszawa 2023, art. 74.). Zakres dochodzenia tego prawa wyznaczają zatem ustawy, a przede wszystkim ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (por. L. Garlicki, M. Derlatka (w:) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II, red. M. Zubik, Warszawa 2016, art. 74.). Po trzecie wyjaśnić należy, że art. 31 ust. 1 – 3 Konstytucji RP dotyczy wolności człowieka, zaś wolność skarżącej kasacyjnie nie została w żaden sposób w tej sprawie ograniczona. Dlatego zarzuty naruszenia (obrazy) prawa materialnego nie mogły przynieść zamierzonego i oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie rezultatu. W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI