Orzeczenie · 2026-03-10

III OSK 2273/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegopostępowanie administracyjnesąd administracyjnybezstronność sędziegowznowienie postępowaniasędzia zastępcaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W niniejszej sprawie spółka A. sp. z o.o. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego NSA Rafała Stasikowskiego od orzekania w postępowaniu o wznowienie postępowania. Spółka argumentowała, że sędzia brał udział w postępowaniu zakończonym wyrokiem III OSK 1130/22. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając wniosek, odwołał się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) dotyczących wyłączenia sędziego (art. 19 p.p.s.a.) oraz do instytucji sędziego zastępcy (§ 25 ust. 2 Regulaminu NSA). Sąd ustalił, że sędzia Rafał Stasikowski był jedynie wyznaczony jako sędzia zastępca w sprawie III OSK 1130/22, co oznacza, że mógłby orzekać jedynie w przypadku niedostępności członka składu orzekającego. Ponieważ taka sytuacja nie wystąpiła, sędzia zastępca nie zapoznawał się z aktami sprawy ani nie uczestniczył w naradzie. Sąd podkreślił, że wątpliwości co do bezstronności muszą mieć charakter rzeczywisty, a nie tylko potencjalny, i nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania strony. Sędzia objęty wnioskiem złożył oświadczenie o braku okoliczności budzących wątpliwości co do jego bezstronności, które sąd uznał za wiarygodne. Dodatkowo, sąd rozważył art. 283 p.p.s.a. dotyczący wyłączenia sędziego w postępowaniu o wznowienie postępowania, ale uznał, że nie ma zastosowania w tej sytuacji. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wyłączenie sędziego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego, w szczególności w kontekście sędziego zastępcy oraz wymogu rzeczywistych wątpliwości co do bezstronności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wyznaczenia sędziego jako zastępcy w postępowaniu administracyjnosądowym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sędzia wyznaczony jako zastępca w poprzednim postępowaniu, który nie brał faktycznego udziału w jego rozpoznaniu, podlega wyłączeniu od orzekania w sprawie o wznowienie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia wyznaczony jako zastępca, który nie brał faktycznego udziału w rozpoznaniu sprawy, nie podlega wyłączeniu od orzekania w sprawie o wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że samo wyznaczenie sędziego jako zastępcy, bez faktycznego udziału w rozpoznaniu sprawy (zapoznawaniu się z aktami, udziale w naradzie), nie stanowi podstawy do jego wyłączenia. Wątpliwości co do bezstronności muszą mieć charakter rzeczywisty, a nie tylko potencjalny. Oświadczenie sędziego o braku wątpliwości jest wiarygodne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyłączenie sędziego następuje, gdy zachodzą okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18 § § 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki wyłączenia sędziego.

p.p.s.a. art. 20 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek strony wskazania i uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia.

p.p.s.a. art. 283

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sędzia, którego udziału lub zachowania dotyczy skarga o wznowienie postępowania, jest wyłączony od orzekania w tym postępowaniu.

p.p.s.a. art. 22 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Procedura składania oświadczenia o wyłączeniu sędziego i orzekania w przedmiocie wyłączenia.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 4 lipca 2020 r. Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 25 § ust. 2

Wyznaczanie sędziego zastępcy do składu orzekającego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia był jedynie wyznaczony jako zastępca i nie brał faktycznego udziału w rozpoznaniu sprawy. • Wątpliwości co do bezstronności muszą mieć charakter rzeczywisty, a nie tylko potencjalny. • Oświadczenie sędziego o braku wątpliwości co do jego bezstronności jest wiarygodne.

Odrzucone argumenty

Sędzia brał udział w postępowaniu w sprawie III OSK 1130/22 (argument strony wnioskującej o wyłączenie).

Godne uwagi sformułowania

Wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą zatem mieć charakter rzeczywisty, a nie tylko potencjalny. • Nie mogą wynikać tylko z subiektywnego przekonania strony, ale z istnienia ważnych powodów, które obiektywnie potwierdzają podstawy wskazane w art. 19 p.p.s.a. • Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy".

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący

Jerzy Stelmasiak

sprawozdawca

Arkadiusz Windak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego, w szczególności w kontekście sędziego zastępcy oraz wymogu rzeczywistych wątpliwości co do bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyznaczenia sędziego jako zastępcy w postępowaniu administracyjnosądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego - bezstronności sędziego, co jest istotne dla prawników. Choć nie zawiera nietypowych faktów, wyjaśnia kluczowe zasady proceduralne.

Czy sędzia zastępca może być wyłączony od orzekania? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst