III OSK 2268/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-11
NSAAdministracyjneWysokansa
stypendium rektoraprawo o szkolnictwie wyższym i nauceregulamin uczelnilimit studentówkryteria przyznawania stypendiumnierówne traktowaniepostępowanie administracyjneNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną uczelni, potwierdzając, że regulamin przyznawania stypendium rektora nie może modyfikować ustawowych zasad limitowania liczby studentów.

Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję o odmowie przyznania stypendium rektora, uznając, że regulamin uczelni nieprawidłowo zmodyfikował ustawowe kryteria przyznawania stypendium, ograniczając je do studentów danego roku i kierunku, zamiast całego kierunku. NSA oddalił skargę kasacyjną uczelni, potwierdzając, że limit 10% studentów na kierunku studiów należy liczyć dla całego kierunku, a nie oddzielnie dla każdego roku, co uczelnia próbowała zrobić w swoim regulaminie.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania stypendium rektora studentce M. O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej, wskazując na naruszenie przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (P.s.w.n.). Sąd pierwszej instancji podkreślił, że regulamin uczelni nie może modyfikować ustawowych zasad przyznawania stypendium, w szczególności limitu 10% studentów na kierunku studiów. Uczelnia próbowała ograniczyć ten limit do studentów danego roku i kierunku, co Sąd uznał za niedopuszczalne. Ponadto, Sąd wskazał na brak kompletności procedury przyznawania stypendium w regulaminie oraz potencjalne nierówne traktowanie studentów. Odwoławcza Komisja Stypendialna wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego i procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. NSA uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania były niezasadne, ponieważ dotyczyły przepisów K.p.a., a nie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. W kwestii prawa materialnego, NSA potwierdził prawidłowość wykładni Sądu pierwszej instancji, że limit 10% studentów na kierunku studiów należy liczyć dla całego kierunku, a nie oddzielnie dla każdego roku studiów. NSA wyjaśnił, że takie ograniczenie przez regulamin uczelni prowadzi do zmniejszenia ogólnej liczby uprawnionych studentów poniżej ustawowego progu. Sąd podkreślił również, że regulamin powinien uzupełniać przepisy ustawowe, a nie je naruszać, i powinien zawierać kompletne procedury, w tym sposób postępowania w przypadku równej liczby punktów u kandydatów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, regulamin uczelni nie może modyfikować ustawowych zasad przyznawania stypendium rektora, w tym limitu 10% studentów na kierunku studiów. Limit ten należy liczyć dla całego kierunku, a nie oddzielnie dla każdego roku studiów.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce określa limit 10% studentów na kierunku studiów, którym może być przyznane stypendium rektora. Regulamin uczelni może jedynie uszczegóławiać kryteria i tryb przyznawania świadczeń, ale nie może naruszać lub modyfikować tych ustawowych zasad. Ograniczenie limitu do studentów danego roku studiów zamiast całego kierunku prowadzi do zmniejszenia ogólnej liczby uprawnionych studentów poniżej ustawowego progu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

P.s.w.n. art. 91 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym.

P.s.w.n. art. 91 § 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. Jeżeli liczba studentów jest mniejsza niż 10, stypendium rektora może być przyznane 1 studentowi.

P.s.w.n. art. 95 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Regulamin świadczeń dla studentów powinien określać szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, w tym stypendium rektora.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA bierze z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA bierze z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed WSA.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi i szczegółowo je uzasadnić.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku niezasadności skargi kasacyjnej, NSA ją oddala.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Regulamin uczelni nie może modyfikować ustawowych zasad przyznawania stypendium rektora, w tym limitu 10% studentów na kierunku studiów. Limit 10% studentów na kierunku studiów należy liczyć dla całego kierunku, a nie oddzielnie dla każdego roku studiów. Uczelnia ma obowiązek zapewnić kompletność procedury przyznawania stypendium w regulaminie. Wybiórcze stosowanie prawa narusza zasadę równości.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji (dotyczące K.p.a., a nie P.p.s.a.). Błędna wykładnia art. 91 ust. 1, 95 ust. 1 pkt 2 i art. 91 ust. 3 P.s.w.n. przez Sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

nie można zmieniać tej zasady na przyznawanie stypendium nie dla maksymalnie 10 % studentów kierunku studiów, ale dla nie więcej niż 10 % studentów danego kierunku i danego roku studiów. ustalanie limitu do 10 % studentów oddzielnie na każdym roku studiów zamiast zsumowania studentów ze wszystkich lat studiów danego kierunku najczęściej będzie prowadziło do zmniejszenia ogólnej liczby osób uprawnionych do stypendium rektorskiego poniżej lub nawet znacząco poniżej 10 %. Nie może Rektor podnosić argumentu działania w ramach uznania administracyjnego w sytuacji, gdy nie wywiązał się z obowiązku stworzenia i wprowadzenia zupełnej, kompletnej procedury przyznawania świadczeń na Uczelni.

Skład orzekający

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania stypendium rektora, zasady tworzenia regulaminów uczelnianych, stosowanie limitów procentowych w prawie administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem o szkolnictwie wyższym i nauce. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych obszarów prawa, gdzie limity procentowe są ustalane inaczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego tematu stypendiów, a orzeczenie wyjaśnia ważne zasady dotyczące relacji między prawem powszechnym a aktami wewnętrznymi uczelni, co jest istotne dla studentów i pracowników uczelni.

Stypendium Rektora: Czy uczelnia może ograniczyć liczbę nagrodzonych studentów? NSA wyjaśnia.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2268/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
III SA/Gl 148/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-05-10
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 574
art.91 ust.1 i 2, art.95 ust.1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art.7, art.77 par.1, art.107 par.3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 148/23 w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w [...] z dnia 2 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 148/23, po rozpoznaniu skargi M.O. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w [...] z dnia 2 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora w roku akademickim 2022/2023, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej [...] w [...] z dnia 22 listopada 2022 r. nr [...] oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zasady przyznawania stypendium rektora wyznaczone zostały w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2022 r., poz. 574 z późn. zm.) zwanej dalej P.s.w.n., zgodnie z którym stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Stypendium rektora – o czym stanowi art. 91 ust. 3 zd. 1 P.s.w.n. - przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. Jeżeli liczba studentów jest mniejsza niż 10, stypendium rektora może być przyznane 1 studentowi. Jednocześnie w art. 95 ust. 1 P.s.w.n. oznaczone zostały w sposób taksatywny sprawy, które mają zostać określone w regulaminie świadczeń dla studentów. Chodzi o wysokość świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, lub sposób jej ustalania; szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4; zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa w art. 104 oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 a także sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta, tryb powoływania oraz skład komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej.
Podkreślono, że postanowienia regulaminu nie mogą modyfikować zapisów ustawy, co ma szczególne znaczenie w sytuacji gdy delegacja ustawowa zawarta w art. 95 ust. 1 P.s.w.n. nie przewiduje możliwości jakiejkolwiek ingerencji w ustawowo określone zasady przyznawania stypendium rektora.
W przedmiotowej sprawie Uczelniana Komisja Stypendialna oraz Odwoławcza Komisja Stypendialna pomimo tego, że w podstawie prawnej swoich orzeczeń powołały art. 91 ust. 1 P.s.w.n,, to jednak odmawiając skarżącej wnioskowanego stypendium oparły się na regulacjach Regulaminu przyznawania świadczeń dla studentów [...] w [...], stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia Nr [...] z dnia [...] lipca 2022 r. Rektora [...] w [...] (zwanego dalej Regulaminem). Z zestawienia treści § 17 ust. 1 Regulaminu i art. 91 ust. 3 P.s.w.n. wynika, że pod względem zakresu przedmiotowego nie są one identyczne. Wbrew przepisom ustawy Rektor zmodyfikował ustawowo oznaczony warunek przyznania stypendium nie więcej niż 10% studentów na "studentów studiujących na danym roku i kierunku studiów". Analiza orzeczeń zarówno Uczelnianej Komisji Stypendialnej, jak i Odwoławczej Komisji Stypendialnej pozwala stwierdzić, że nie zbadały one, czy skarżącej przysługuje stypendium Rektora na zasadach wyznaczonych w art. 91 ust. 3 P.s.w.n.
W ocenie Sądu zasadnie podnosi skarżąca, że ustalony przez Rektora w Regulaminie tryb przyznawania świadczeń nie jest zupełny. Nie zawiera on wskazania należnego prowadzenia sprawy w przedmiocie przyznania stypendium w sytuacji, gdy zastosowanie § 18 ust. 9 Regulaminu nadal nie pozwala na ustalenie studenta, któremu zostanie przyznane stypendium Rektora, jeśli co najmniej dwóch studentów uzyskało taką samą liczbę punktów na liście rankingowej. Odstąpienie w takiej sytuacji w ogóle od przyznania stypendium Rektora, motywując to uznaniowym charakterem decyzji o przyznaniu stypendium oraz koniecznością równego traktowania studentów, zdaniem Sądu jest nieuzasadnione. Nie może Rektor podnosić argumentu działania w ramach uznania administracyjnego w sytuacji, gdy nie wywiązał się z obowiązku stworzenia i wprowadzenia zupełnej, kompletnej procedury przyznawania świadczeń na Uczelni.
Niezależnie od powyższego przedmiotem zarzutu skarżącej było także nierówne traktowanie. Według jej wiedzy na innym kierunku Uczelni, [...] drugi rok drugiego stopnia w tej samej sytuacji uzyskało stypendium Rektora dwie osoby, pomimo tego, że powinna uzyskać jedna. Z akt administracyjnych nie wynika jednak, aby zostały udzielone skarżącej wyjaśnienia. Honorując zasadę równości obywateli wobec prawa za niedopuszczalne należy uznać, zdaniem Sądu wybiórcze stosowanie rygorów prawa w stosunku do niektórych tylko podmiotów, bez jednoczesnego ich zastosowania w stosunku do innych podmiotów, mimo ciążącego na nich takiego samego obowiązku. Oznacza to tym samym, że podmioty znajdujące się w takiej samej sytuacji, mają być tak samo traktowane. Każde przypuszczenie, że doszło do naruszenia zasady równości podmiotów wobec prawa powinno być odpowiedzialnie i dogłębnie zweryfikowane przez organ.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w sprawie doszło do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 91 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt. 2 P.s.w.n., co uzasadniało uchylenie decyzji organów obu instancji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w [...], zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego:
a) art. 91 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ust. 3 P.s.w.n. poprzez błędną interpretację powołanej normy i błędne jej zastosowanie, co skutkowało uwzględnieniem skargi skarżącej i przyjęcie przez Sąd, iż:
- wprowadzone w aktach wewnętrznych Uczelni, w szczególności w Regulaminie postanowienia dotyczące przyznawania studentom stypendium rektora zawierają niedopuszczalną modyfikację postanowień P.s.w.n.,
- wprowadzone w aktach wewnętrznych Uczelni, w szczególności w Regulaminie dodatkowe kryterium uwzględniane przy udzielaniu stypendiów rektora w postaci liczby studentów na danym roku określonego kierunku studiów przekracza uprawnienie do uszczegółowienia w drodze regulaminu kryteriów udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, w tym kryteriów udzielania stypendium rektora,
- wprowadzone w aktach wewnętrznych Uczelni, w szczególności w Regulaminie rozwiązania dotyczące limitowania liczby studentów uprawnionych do uzyskania stypendium rektora pozostają w sprzeczności z art. 91 ust. 3 P.s.w.n.,
- dopuszczono się nierównego traktowania skarżącej, a odmowa przyznania jej stypendium rektora była nieuzasadniona.
2) przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy a przy tym do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyczerpującego jego rozpatrzenia.
W oparciu o wskazane zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej Instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) zwanej dalej P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sadem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.
Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 819/11; wyrok NSA z 26 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1842/08; wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 402/13; wyrok NSA z 17 lutego 2023 r. sygn. akt II GSK 1458/19; wyrok NSA z 1 marca 2023 r. sygn. akt I FSK 375/20). Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z 27 września 2024 r. sygn. akt III OSK 2890/22; wyrok NSA z 26 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1868/12; wyrok NSA z 29 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 931/22).
Skarga kasacyjna w zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania jest niezasadna.
Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa procesowego w zakresie obejmującym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy a przy tym do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyczerpującego jego rozpatrzenia.
Jak już zostało to wskazane, stosownie do treści art. 174 pkt 2 P.p.s.a. podstawę skargi kasacyjnej może stanowić naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisy postępowania, do których odwołuje się ten przepis dotyczą tylko tych, które miał obowiązek stosować wojewódzki sąd administracyjny w ramach procedury sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję nie stosuje przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji, gdyż jego związanie tymi przepisami sprowadza się jedynie do dokonania oceny prawnej w zakresie prawidłowości zastosowania tych przepisów przez organy administracyjne wydające w danej sprawie decyzje. Skarga kasacyjna służy kontroli zaskarżonego wyroku, a nie zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji, a tym samym zarzuty podnoszone w takiej skardze muszą dla swojej skuteczności wskazywać na uchybienia Sądu, a nie organów administracji (por. wyrok NSA z 11 lipca 2024 r. sygn. akt I OSK 1732/23, wyrok NSA z 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I GSK 1769/20; wyrok NSA z 18 października 2022 r. sygn. akt II OSK 1995/22).
W związku z tym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. nie może być przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ wadliwie zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach naruszenie ww. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie przepisów regulujących postępowanie przed tym Sądem (przepisów procedury sądowoadministracyjnej).
Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego należy stwierdzić, że także i te zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 91 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 i art. 91 ust. 3 P.s.w.n. a w związku z tym także ich wadliwe zastosowanie w tej sprawie.
Strona skarżąca kasacyjnie upatruje błędnej wykładni tych przepisów poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że treść § 17 ust. 1 Regulaminu stosownie do którego stypendium Rektora mogą otrzymywać studenci w liczbie nie większej niż 10 % liczby wszystkich studentów z każdego kierunku i roku studiów prowadzonych na Uczelni nie jest zgodna z art. 91 ust. 3 P.s.w.n. Zgodnie z tym przepisem stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów, a jeżeli liczba studentów jest mniejsza niż 10, stypendium rektora może być przyznane jednemu studentowi.
W ocenie strony skarżącej prawidłowa wykładnia art. 91 ust. 3 P.s.w.n. powinna być dokonywana łącznie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, zgodnie z którym w zakresie aktów wewnętrznych Uczelni należy ustalić Regulamin świadczeń dla studentów określający szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń obejmujących m.in. stypendium Rektora oraz sposób wypłacania takich świadczeń.
Tak sformułowany zarzut strony skarżącej kasacyjnie nie jest zasadny z tego powodu, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 91 ust. 3 P.s.w.n. Sąd ten stwierdził bowiem, że skoro z mocy ustawy stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów, to nie można zmieniać tej zasady na przyznawanie stypendium nie dla maksymalnie 10 % studentów kierunku studiów, ale dla nie więcej niż 10 % studentów danego kierunku i danego roku studiów. Z takim poglądem należy się zgodzić.
Jeżeli akt wewnętrzny danej Uczelni wskazuje, że odrębnie na każdym roku tego samego kierunku będzie się ustalało do 10 % studentów, którym przysługuje takie stypendium, to jest to odmienny sposób ustalania uprawnionych osób do otrzymania takiego stypendium niż w przypadku, gdy liczba 10 % ustalana jest dla wszystkich studentów danego kierunku bez podziału na lata studiowania.
W drodze regulaminu przyznawania świadczeń dla studentów danej uczelni można regulować tylko takie zasady, które nie naruszają przepisów ustawy, a w tej sprawie trafnie wskazał na to Sąd pierwszej instancji, że do takiego naruszenia doszło.
Nie zostały niczym uzasadnione obawy strony skarżącej kasacyjnie, jakoby przyjęta przez Sąd pierwszej instancji zasada ustalania grupy 10 % najlepszych studentów w ramach całego kierunku, a nie na poszczególnych latach tego kierunku doprowadziłby do naruszenia ustawowej kwoty procentowej (tj. maksymalnie do 10% wszystkich studentów). Faktem notoryjnym nie wymagającym dowodu jest sytuacja, w której liczba studentów na każdym roku studiów na danym kierunku może być różna i nie stanowić liczby tzw. pełnych dziesiątek. Przykładowo, jeżeli na danym roku studiuje 18 studentów (tak jak to miało miejsce na roku studiów skarżącej przed Sądem pierwszej instancji) i na kolejnym roku studiowałoby np. 13 studentów, to łącznie na obu tych latach studiowałoby 31 studentów. 10 % z liczby 31 stanowi 3 studentów i tylu byłoby uprawnionych, gdyby sumować liczby studentów z tych dwóch lat. Natomiast przyjęcie, że na każdym roku odrębnie ustala się 10 % studentów uprawnionych do stypendium rektorskiego z zaokrąglaniem do dołu skutkuje tym, że na każdym z tych lat byłaby uprawniona tylko jedna osoba, co w sumie daje wynik tylko dwóch osób uprawnionych do stypendium.
Ten prosty przykład pokazuje, że ustalanie limitu do 10 % studentów oddzielnie na każdym roku studiów zamiast zsumowania studentów ze wszystkich lat studiów danego kierunku najczęściej będzie prowadziło do zmniejszenia ogólnej liczby osób uprawnionych do stypendium rektorskiego poniżej lub nawet znacząco poniżej 10 %.
Art. 91 ust. 3 P.s.w.n. pozwala na ustalenie liczby osób uprawnionych do stypendium rektorskiego poniżej 10 % studentów, ale to musi wynikać z regulaminu przyznawania takich stypendiów. Nie znajduje uzasadnienia swobodne ustalanie tej liczby procentowej w drodze decyzji o odmowie przyznania stypendium rektorskiego w sytuacji, gdy nawet regulamin ich przyznawania obowiązujący na danej uczelni wskazuje na 10 % uprawnionych.
Ponadto trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Regulamin obowiązujący na [...] w [...] powinien uzupełniać przepisy ustawowe (a nie je naruszać) i mieć charakter kompletny. Powinien także regulować sytuację, w której dwie osoby mają taką samą liczbę punktów uprawniających je do zaliczenia do grupy 10 % studentów z najlepszymi osiągnięciami.
Przedstawiane przez stronę skarżącą stanowisko wyrażone przez sąd administracyjny (WSA w Gdańsku w wyroku z 25 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 569/20) dotyczyło odmiennej sytuacji faktycznej niż miała miejsce w tej sprawie, ponieważ w sprawie objętej ww. wyrokiem stypendia ustalano dla studentów całego kierunku, a nie poszczególnych lat studiów i takie decyzje uznał za prawidłowe WSA w Gdańsku w wyroku o sygn. akt III SA/Gd 569/20. Natomiast w wyroku WSA w Gdańsku z 29 lipca 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 197/21 już w samym regulaminie przyznawania stypendiów określono mniejszy wskaźnik procentowy niż 10 % i przedmiotem tej sprawy było ustalenie, czy studentka miała odpowiednie osiągniecia sportowe uzasadniające przyznanie stypendium. Tym samym w obu przywołanych przez stronę skarżącą kasacyjnie wyrokach stan faktyczny i prawny tych spraw był odmienny w stosunku do rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny niniejszej sprawy, a tym samym wyrażanych w tych sprawach stanowisk nie można uznać za uzasadnione w tej sprawie.
Zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 91 ust. 1 P.s.w.n. strona skarżąca kasacyjnie nie uzasadniła i w oparciu o treść skargi kasacyjnej nie można uznać, w czym dopatruje się strona skarżąca błędnej wykładni tego przepisu.
Zgodnie z treścią art. 91 ust. 1 P.s.w.n. stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. O tym, że skarżąca M.O. miała osiągnięcia predysponujące ją do uznania za wyróżniającą studentkę nie kwestionowały wydające w sprawie decyzje komisje uczelniane.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej okazały się niezasadne, to Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. ją oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI