II SA/Ol 1096/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2024-02-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejinformacja przetworzonainteres publicznyprawo administracyjneszkołanagrodypremienauczycielekadra zarządzająca

WSA uchylił decyzję Dyrektora Szkoły odmawiającą udostępnienia informacji o nagrodach i premiach, uznając ją za informację prostą, a nie przetworzoną, i odrzucając zarzut nadużycia prawa do informacji.

Skarżący zwrócił się o udostępnienie wykazu nagród i premii przyznanych kadrze zarządzającej i nauczycielom. Dyrektor Szkoły odmówił, uznając informację za przetworzoną i wymagającą wykazania szczególnego interesu publicznego, a także zarzucając nadużycie prawa do informacji. WSA w Olsztynie uchylił decyzję Dyrektora, uznając, że żądana informacja jest informacją prostą, a liczba złożonych wniosków nie świadczy o nadużyciu prawa.

Skarżący P.K. zwrócił się do Dyrektora Szkoły o udostępnienie informacji o nagrodach i premiach przyznanych w 2021 r. kadrze zarządzającej, nauczycielom i trenerom, finansowanych z dotacji oświatowej. Dyrektor Szkoły początkowo uznał informację za przetworzoną i odmówił jej udostępnienia z powodu niewykazania przez skarżącego szczególnego interesu publicznego. Po stwierdzeniu nieważności pierwszej decyzji przez WSA z powodu błędnego trybu odwoławczego, Dyrektor Szkoły ponownie odmówił udostępnienia informacji, podtrzymując stanowisko o jej przetworzonym charakterze i konieczności wykazania interesu publicznego, a także zarzucając skarżącemu nadużycie prawa do informacji z uwagi na liczbę złożonych wniosków. WSA w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że żądana informacja jest informacją prostą, a nie przetworzoną, co oznacza, że skarżący nie musiał wykazywać szczególnego interesu publicznego. Sąd odrzucił również zarzut nadużycia prawa do informacji, stwierdzając, że liczba złożonych wniosków nie jest wystarczającą podstawą do takiego wniosku, a także że wnioski skierowane do różnych podmiotów nie powinny być sumowane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, żądana informacja stanowi informację prostą, a nie przetworzoną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacja o nagrodach i premiach nie wymaga ponadstandardowego nakładu pracy, analiz, zestawień czy ekspertyz, a jej udostępnienie nie wiąże się z koniecznością poniesienia znaczących środków finansowych i organizacyjnych, które wykraczałyby poza bieżącą działalność organu. Wskazane przez organ szacunki czasochłonności zostały uznane za nieprecyzyjne i zawyżone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. c

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 206

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądana informacja jest informacją prostą, a nie przetworzoną. Liczba złożonych wniosków nie stanowi nadużycia prawa do informacji publicznej. Dyrektor Szkoły nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do siebie samego.

Odrzucone argumenty

Informacja o nagrodach i premiach jest informacją przetworzoną. Skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej poprzez składanie licznych wniosków. Udostępnienie informacji wymagałoby ponadstandardowego nakładu pracy i mogłoby zakłócić funkcjonowanie szkoły.

Godne uwagi sformułowania

informacja publiczna przetworzona to m.in. taka informacja publiczna, która jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów kwalifikacja żądania jako dotyczącego informacji przetworzonej stanowi w istocie ograniczenie konstytucyjnie gwarantowanego prawa do informacji publicznej Nadużywanie publicznego prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne

Skład orzekający

Piotr Chybicki

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Glabas

sędzia

Grzegorz Klimek

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji przetworzonej w kontekście dostępu do informacji publicznej, a także kryteria oceny nadużycia prawa do informacji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące wynagrodzeń w placówce oświatowej, ale zasady interpretacji informacji przetworzonej i nadużycia prawa są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i pokazuje, jak sądy interpretują granice tego prawa, zwłaszcza w kontekście informacji o wynagrodzeniach i potencjalnego nadużycia prawa przez wnioskodawcę.

Czy informacje o nagrodach dla nauczycieli to tajemnica? Sąd rozstrzyga spór o dostęp do danych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 1096/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Grzegorz Klimek
Marzenna Glabas
Piotr Chybicki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Szkoły w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Szkoły w O. z dnia [...]; II. zasądza od Dyrektora Szkoły w O. na rzecz skarżącego kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
P.K (dalej: "skarżący") wnioskiem z dnia 30 października 2022 r. zwrócił się do Dyrektora Szkoły [...] w O. (dalej: "Dyrektor Szkoły") o udostępnienie, na wskazany adres mailowy, informacji w zakresie wykazu nagród, premii, dodatków funkcyjnych, motywacyjnych przyznanych w 2021 r. osobom z kadry zarządzającej tej szkoły oraz nauczycielom i trenerom pracującym w ww. szkole (z podaniem imienia i nazwiska, funkcji osoby oraz wysokości otrzymanej gratyfikacji finansowej), o ile były finansowane z otrzymanej dotacji oświatowej.
Po wezwaniu skarżącego do wykazania, że za udostępnieniem wnioskowanej informacji przemawia szczególnie uzasadniony interes publiczny, decyzją z dnia
21 grudnia 2022 r. Dyrektor Szkoły stwierdził, że wskazana we wniosku informacja stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902) – dalej: "u.d.i.p.". Jednakże w ocenie Dyrektora Szkoły, żądana informacja posiada charakter informacji przetworzonej, a zatem organ ma obowiązek pozytywnego rozpatrzenia wniosku wyłącznie w sytuacji wstąpienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, czego jednak skarżący nie wykazał. W tej sytuacji odmówiono udostępnienia informacji publicznej wobec niewykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności dla interesu publicznego uzyskania tej informacji. W pouczeniu decyzji zawarto informację o możliwości wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia – Z Sp. z o.o. (dalej: "Spółka").
W dniu 3 stycznia 2023 r. skarżący za pośrednictwem Dyrektora Szkoły skierował do Spółki pismo, zatytułowane jako odwołanie, w którym zanegował, aby żądaną informację można było uznać za przetworzoną.
Po rozpatrzeniu odwołania, Spółka decyzją z dnia 24 stycznia 2023 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy.
Po rozpoznaniu skargi wniesionej przez skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 185/23 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Podstawą takiego rozstrzygnięcia Sądu było ustalenie, że od wydanej przez Dyrektora Szkoły decyzji nie przysługiwało odwołanie, tylko wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, tym samym sprawa nie mogła być rozpoznawana w trybie instancyjnym przez organ prowadzący szkołę, jako organ wyższego stopnia.
Po uprawomocnieniu się ww. wyroku, decyzją z dnia 19 października 2023 r. Dyrektor Szkoły odmówił udostępnienia informacji publicznej wskazując, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, której udostępnienie jest warunkowane koniecznością wykazania przez wnioskodawcę istnienia szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. Dyrektor Szkoły wyjaśnił, że pomimo wezwania skarżącego do wykazania powyższego interesu, skarżący nie ustosunkował się we wskazanym terminie do wezwania. Tymczasem po dokonaniu oszacowania liczby dokumentów i ksiąg potrzebnych do udostępnienia żądanej informacji stwierdzono, iż samo odszukanie każdej osoby w danym miesiącu w roku 2021, wpisanie danych zgodnie z wyszczególnieniem dokonanym przez skarżącego, zajęłoby pracownikowi średnio 45 minut co do każdej osoby. W celu wykonania tylko skanu konieczne byłoby oddelegowanie co najmniej dwóch pracowników na czas kilku godzin w ciągu dnia. Wyłączenie z bieżącej pracy pracownika merytorycznego zakłóciłoby wykonywanie powierzonych obowiązków z zakresu realizacji zadań publicznych. Udzielenie żądanej informacji wiązałoby się zatem z koniecznością podjęcia złożonych czynności analitycznych i interpretacyjnych, zaś skarżący nie wskazał na istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego w pozyskaniu informacji.
Ponadto Dyrektor Szkoły wskazał, że w rozpatrywanej sprawie, w jego ocenie, nie zachodzi przesłanka szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. Natomiast złożony wniosek stanowi nadużycie w dostępie do informacji publicznej, gdyż służy on innemu celowi niż troska o dobro publiczne. Skarżący od sierpnia do grudnia 2022 r. skierował do organu kierującego zespołem szkół 27 wniosków o udostępnienie informacji publicznej, których treść jest ze sobą zbieżna.
Skarżący wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji wartości prawnie chronionych;
- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w zakresie w jakim przepis ten normuje instytucję informacji przetworzonej, poprzez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona;
- art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 i 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji odmownej, gdy nie było do tego jakiejkolwiek podstawy, a zgodnie z prawem w ciągu 14 dni od złożenia wniosku należało udostępnić wnioskowane dane.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wyliczenie nakładu pracy przedstawione w zaskarżonej decyzji nie jest wiarygodne. Skarżący podniósł, że jest to nieduża szkoła i nawet, gdyby wszyscy pracownicy otrzymali takie dodatki, to nie jest uprawniona ocena, że taka informacja ma charakter przetworzony. Skarżący powołał się również na orzecznictwo sądowoadministracyjne, z którego wynika, iż duża liczba złożonych wniosków nie może być podstawą do uznania, że mamy do czynienia z nadużyciem prawa do informacji publicznej. Wnioski skarżącego są działaniami w interesie publicznym, choć żaden z nich nie był skuteczny. Organ przez 1,5 roku nie przedstawił choćby jednego dokumentu czy umowy, a jednocześnie uważa, że skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej. Na zmianę postawy organu nie wpłynęły też orzeczenia sądu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szkoły wniósł o odrzucenie skargi w całości, ewentualnie o jej oddalenie, a ponadto w sytuacji gdyby Sąd nie uwzględnił pierwszego wniosku, wniósł o stwierdzenie nadużycia przez skarżącego prawa dostępu do informacji publicznej. Dyrektor Szkoły podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując że z wyroku Sądu w sprawie II SA/Ol 185/23 wynika, iż Dyrektor Szkoły jest uprawniony do ponownego rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 30 października 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Nie jest też prawdą, że na żaden z wniosków skarżący nie uzyskał żądanych danych, bo czym innym jest brak odpowiedzi i odpowiedź, z którą skarżący się nie zgadza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego,
a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego.
Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
W wyniku takiej kontroli sądowej decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
W niniejszym postępowaniu ocenie Sądu poddane zostały decyzje wydane przez Dyrektora Szkoły dotyczące rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 30 października 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z 25 kwietnia 2023 r. w sprawie II SA/Ol 185/23 stwierdził, że od wydanej przez Dyrektor Szkoły decyzji z dnia 21 grudnia 2022 r. nie przysługiwało odwołanie, tylko wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, tym samym sprawa nie mogła być rozpoznawana w trybie instancyjnym przez organ prowadzący szkołę, jako organ wyższego stopnia. Dlatego też kierując się akceptowalną powszechnie zasadą, że nie tytuł pisma świadczy o jego charakterze, a treść w nim zawarta należało uznać, że pismo skarżącego z 3 stycznia 2023 r. określone jako odwołanie, było wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, gdyż tylko taki środek skarżącemu przysługiwał.
Dlatego systematyzując stan sprawy podkreślić należy, że po złożeniu wniosku z dnia 30 października 2022 r. o udzielenie informacji publicznej, została wydana decyzja z dnia 21 grudnia 2022 r. odmawiająca udostępnienia tej informacji. Następnie na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy (określonego jako odwołanie), po uwzględnieniu wytycznych zawartych w wyroku w sprawie II SA/Ol 185/23, Dyrektor Szkoły ponownie wydał decyzję odmawiającą udostępnienia tejże informacji.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 21 grudnia 2022 r. wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Pierwszą kwestią podlegającą rozpoznaniu w sprawie jest ocena, czy wniosek skarżącego dotyczył informacji publicznej przetworzonej. Nie jest bowiem kwestionowane to, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p., w którym zawarto przykładowy katalog informacji publicznych. Udostępnieniu podlega więc m.in. informacja o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.).
Ustawa nie definiuje jednak pojęcia informacji przetworzonej, jedynie
w art. 3 ust. 1 pkt 1 przewiduje, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Dokonując wykładni pojęcia "informacji przetworzonej" należy odwołać się do ugruntowanych poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 2 września 2022 r., III OSK 1534/21 (dostępny pod adresem: http://orzeczenia.nsa. gov.pl, dalej: "CBOSA"), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in., że informacja publiczna przetworzona to m.in. taka informacja publiczna, która jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki NSA z dnia: 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, 21 lipca 2022 r., III OSK 1988/21, dostępne w CBOSA) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z dnia: 12 grudnia 2012 r., I OSK 2149/12; 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, 3 października 2014 r., I OSK 747/14, dostępne w CBOSA). Za informacją przetworzoną może zostać również uznana informacja, która jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – ograniczenie wprowadzone przez art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z dnia 5 września 2013 r.,
I OSK 953/13, I OSK 866/13, I OSK 865/13, dostępne w CBOSA). Wskazuje się również, że często przygotowanie takiej informacji wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa (zob. wyrok NSA z dnia 5 września 2013 r., I OSK 865/13, dostępny w CBOSA). Powstanie tego rodzaju informacji powoduje, że dla jej wytworzenia koniecznym jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością.
Informacja przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową, gdyż informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA z dnia: 5 marca 2015 r., I OSK 863/14,
4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14, 9 sierpnia 2011 r., I OSK 977/11, dostępne w CBOSA).
Podkreślić jednak należy, że kwalifikacja żądania jako dotyczącego informacji przetworzonej stanowi w istocie ograniczenie konstytucyjnie gwarantowanego prawa do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP), gdyż wymusza na wnioskodawcy wykazanie szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji, a w razie braku skutkuje odmową udostępnienia informacji, która wszakże cały czas pozostaje informacją publiczną. Dlatego też uznanie danej informacji za przetworzoną wymaga uzasadnienia odnoszącego się do konkretnej sprawy i nie może sprowadzać się do ogólnikowych twierdzeń, mogących mieć zastosowanie w każdej innej sprawie. Jeżeli podmiot zobowiązany chce prawidłowo wykazać zasadność swojej kwalifikacji musi podać konkretne argumenty.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że argumenty przywołane przez Dyrektora Szkoły w wydanych decyzjach nie przekonują o prawidłowości oceny, że wniosek skarżącego z 30 października 2022 r. dotyczy informacji przetworzonej. W uzasadnieniu decyzji z 21 grudnia 2022 r. nie podano praktycznie żadnych konkretnych danych, które mogłyby uzasadniać zakwalifikowanie żądanej informacji jako informacji przetworzonej. Powoływanie się na orzeczenia sądów bez odniesienia się do konkretnego żądania z pewnością nie jest wystarczające do uznania wnioskowanej informacji za przetworzoną.
W podobny sposób należy odnieść się do decyzji wydanej przez organ w dniu
19 października 2023 r., w której jedynie podano, że po oszacowaniu liczby dokumentów i ksiąg potrzebnych do udostępnienia żądanej informacji stwierdzono, iż samo odszukanie każdej osoby w danym miesiącu w roku 2021, wpisanie danych zgodnie z wyszczególnieniem dokonanym przez skarżącego, zajęłoby pracownikowi średnio 45 minut co do każdej osoby. Takie nieprecyzyjne wskazanie liczby dokumentów i ksiąg w żadnym stopniu nie przekonuje o tym, że żądaną informację można uznać za przetworzoną. Z kolei przyjęcie, że przygotowanie informacji odnoszących się do jednej osoby zajęłoby pracownikowi średnio 45 minut nie zostało nawet uprawdopodobnione i wydaje się być zbyt zawyżone co do czasochłonności takiej czynności. W żaden racjonalny sposób nie został również uzasadniony pogląd, że udzielenie informacji doprowadziłoby do czasowego paraliżu funkcjonowania szkoły i zaburzyło proces realizacji ustawowo określonych zadań.
O obowiązku udostępnienia informacji publicznej, czy też uznania jej za przetworzoną nie może przesądzać to, ilu pracowników jest zatrudnionych przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Liczba zatrudnionych osób w świetle przepisów ustawowy o dostępie do informacji publicznej nie rozstrzyga o możliwości uznania informacji za przetworzoną, ani tym bardziej nie uzasadnia odmowy jej udostępnienia.
W ocenie Sądu, żądana przez skarżącego informacja publiczna nie jest informacją przetworzoną, jest to informacja prosta, dlatego też skarżący nie miał obowiązku wykazywania szczególnie istotnego interesu w jej pozyskaniu.
Drugą przesłanką, która legła u podstaw odmowy udostępnienia informacji publicznej, było stwierdzenie, że wniosek ten stanowi nadużycie prawa w dostępie do tejże informacji.
Z takim stanowiskiem również nie można się zgodzić, przy czym zastrzec należy, że część argumentacji Sądu, w celu uniknięcia zbędnych powtórzeń i większej przejrzystości uzasadnienia będzie odnosiła się siłą rzeczy nie tylko do nadużycia prawa, ale również do charakteru wnioskowanej informacji.
Nadużywanie publicznego prawa podmiotowego ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (por.
J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:]
J. Góral, R. Hauser i J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności
i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa, 2005 r.,
s. 146–147; wyrok NSA z 16 października 2015 r., I OSK 1992/14; wyrok NSA z 23 listopada 2016 r., I OSK 1601/15; wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., I OSK 2642/16, dostępne w CBOSA).
Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., I OSK 1601/15, dostępny w CBOSA).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest przesłanek, które pozwalałyby na uznanie, że skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej.
Przede wszystkim w ocenie Sądu, nie jest zasadne sumowanie wniosków o udzielenie informacji publicznej zaadresowanych do różnych podmiotów. Wniosek będący przedmiotem niniejszej sprawy skierowany został do dyrektora liceum [...] i nie znajduje uzasadnienia to, aby zaliczać go do wniosków skierowanych do dyrektora szkoły podstawowej, gdyż są to dwa różne organy pomimo tego, że prawdopodobnie dyrektorem w obu szkołach jest ta sama osoba.
Dlatego też za treścią zawartą w zaskarżonej decyzji powtórzyć należy, że skarżący od sierpnia do grudnia 2022 r. skierował do Dyrektora Szkoły 14 wniosków o udzielenie informacji publicznej. Ilość złożonych wniosków nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej.
Tezy o nadużycia prawa w żadnym wypadku nie może uzasadniać to, że skarżący składa wnioski o udostępnienie informacji publicznej do innych organów, powyższa okoliczność, najdelikatniej rzecz ujmując, jest poza zakresem rozpoznawanej spawy.
Podobnie rozważania Dyrektora Szkoły dotyczące składania wniosków o udostępnienie informacji publicznej w celu wykorzystania jej do prowadzenia sporów osobistych, czy zaspokojenia prywatnych animozji mają charakter czysto teoretyczny. Dyrektor Szkoły nie udzielił bowiem żadnej informacji publicznej, która była wnioskowana przez skarżącego. Powyższe stwierdzenie wynika nie tylko z treści skargi, ale i odpowiedzi na nią organu, bowiem dotychczasowe postępowanie organu ograniczało się w najlepszym dla skarżącego przypadku do odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Dlatego też w tym stanie rzeczy, gdy Sąd nie dostrzegł żadnych podstaw do odmowy udostępnienia informacji publicznej, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia 21 grudnia 2022 r.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 206 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (200 zł), wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie (480 zł) radcy prawnego, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).
Skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI