III OSK 2247/22

III OSK 2247/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Służba Bezpieczeństwa
Sygn. powiązane
II SA/Wa 3600/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-05-30
Skarżony organ
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 74 poz 676
art. 60 ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3600/21 w sprawie ze skargi E.G. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 18 sierpnia 2021 r., nr 2417 w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od E.G. na rzecz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3600/21, oddalił skargę E.G. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 18 sierpnia 2021 r., nr 2417 w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, rozkazem personalnym z dnia 18 sierpnia 2021 r., nr 2417, utrzymał w mocy swój rozkaz personalny z dnia 19 lipca 2021 r., nr 2191 o zwolnieniu E.G. ze służby w ABW z dniem 27 sierpnia 2021 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że E.G. nie podejmowała służby od dnia 17 czerwca 2020 r., ponieważ od tego dnia z powodu choroby była niezdolna do jej pełnienia. Potwierdzały to przedkładane przez nią zaświadczenia lekarskie. Nieobecność w służbie funkcjonariuszki wyniosła 13 miesięcy. W związku z tym, jej nieobecność w służbie z powodu choroby przekracza minimalny okres ustalony w art. 60 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2020 r., poz. 27 ze zm., dalej: "ustawa o ABW"). Organ podniósł, że nieobecność funkcjonariuszki w służbie spowodowana chorobą miała znaczący wpływ na funkcjonowanie komórki organizacyjnej ABW, w której pełniła służbę, co potwierdził dyrektor Departamentu [...] ABW w piśmie z dnia 21 czerwca 2021 r. Przebywanie na zwolnieniu lekarskim przez ponad 13 miesięcy pozostaje w sprzeczności z wymaganiami określonymi w art. 44 pkt 5 ustawy o ABW, zgodnie z którym służbę w ABW może pełnić osoba gotowa podporządkować się szczególnej dyscyplinie służbowej. Szczególna dyscyplina służbowa zaś obejmuje swym zakresem także konieczność bycia przez funkcjonariusza dyspozycyjnym. Tylko funkcjonariusz spełniający to kryterium jest gwarantem zapewnienia sprawnego realizowania przez ABW nałożonych na nią przez ustawodawcę zadań. Szef ABW wskazał, że w przypadku zwalniania funkcjonariusza ze służby w ABW na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 8 ustawy o ABW, nie ma znaczenia, czy po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby jego stan zdrowia pozwala na podjęcie służby, czy też nie. Organ nie musi dysponować stosownym orzeczeniem lekarskim zanim podejmie decyzję o zwolnieniu takiego funkcjonariusza ze służby. Bez znaczenia pozostaje również i to, czy po upływie ostatniego dnia zwolnienia lekarskiego stan zdrowia funkcjonariusza pozwalał na podjęcie służby, czy też nie. Szef ABW wyjaśnił również, że kwestia skierowania funkcjonariuszki do właściwej komisji lekarskiej ABW nie jest związana z niniejszym postępowaniem. Postępowanie to jest postępowaniem odrębnym, które nie jest elementem postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 8 ustawy o ABW. Wynik postępowania przed komisją lekarską ABW pozostaje bez żadnego wpływu na przebieg niniejszego postępowania administracyjnego, podobnie jak niniejsze postępowanie administracyjne pozostaje bez wpływu na przebieg postępowania przed komisją lekarską ABW.
Z powyższym rozkazem personalnym nie zgodziła się funkcjonariuszka, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Szef ABW wniósł o jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a."), uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 2 pkt 8 ustawy o ABW, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Do jego zastosowania wymagane jest jedynie spełnienie przesłanki upływu 12 miesięcy zaprzestania przez funkcjonariusza służby z powodu choroby. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca począwszy od dnia 17 czerwca 2020 r. do dnia 6 sierpnia 2021 r., przez okres przekraczający 12 miesięcy, nie wykonywała czynności służbowych z powodu choroby. Zwolnienie lekarskie zakończone w dniu 9 lipca 2021 r. zostało ponowione kolejnym od dnia 10 lipca 2021 r. do dnia 6 sierpnia 2021 r.
Organ, mając na uwadze treść art. 7 k.p.a., który nakazuje załatwienie sprawy w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywatela, dokonał ich wyważenia i w sposób przekonujący uzasadnił przyjęcie prymatu interesu społecznego, który wynika ze szczególnego charakteru ABW, jako formacji opartej na dyspozycyjności funkcjonariuszy i ich gotowości do wykonywania zadań dla dobra społeczeństwa. W niniejszej sprawie, organy zasadnie stwierdziły, że interes społeczny jest tożsamy z interesem służby przejawiającym się konicznością zapewnienia sprawnego i niezakłóconego funkcjonowania jednostki organizacyjnej, w której skarżąca pełniła służbę. ABW, z uwagi na charakter wykonywanych zadań, zajmuje szczególną pozycję w strukturze Państwa. Skuteczność wykonywania zadań przez ABW w sposób nierozerwalny powiązana jest z dyspozycyjnością jej funkcjonariuszy. Organ w tych warunkach miał podstawy przyjąć, że dalsze utrzymywanie skarżącej w służbie może mieć negatywny wpływ nie tylko na realizację zadań ABW, jako formacji właściwej w sprawach ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego Państwa i jego porządku konstytucyjnego, ale również obniżać morale innych funkcjonariuszy tej służby.
WSA w Warszawie zgodził się z organem, że dla prawidłowości podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie miała znaczenia kwestia skierowania skarżącej do Regionalnej Komisji Lekarskiej nr 1 ABW w Warszawie i wydania przez tę Komisję, w dniu 24 sierpnia 2021 r., orzeczenia o trwałej niezdolności do służby, bowiem do dnia wydania zaskarżonego rozkazu personalnego nie istniała obligatoryjna przesłanka zwolnienia funkcjonariusza ze służby, o której mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW, który stanowi, że funkcjonariusza zwalnia się ze służby w ABW w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską ABW.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie; zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpatrzenie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 ust. 2 pkt 8 ustawy o ABW oraz w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez WSA skargi na rozkaz personalny Szefa ABW nr 2417 z dnia 18 sierpnia 2021 r. pomimo naruszenia przez organ wskazanych przepisów postępowania administracyjnego sprowadzających się do nieprzeprowadzenia przez organ, ponownie, w sposób rzetelny, bezstronny i z uwzględnieniem również interesu strony, przysługujących jej gwarancji procesowych, postępowania wyjaśniającego, w tym pominięcie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj.:
• faktu, iż przed wszczęciem postępowania o zwolnienie skarżącej ze służby, na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 8 ustawy o ABW, od 6 miesięcy, raportem skarżącej z dnia 4 stycznia 2021 r., zostało faktycznie uruchomione formalnie postępowanie przed Komisją Lekarską ABW, celem ustalenia jej stanu zdrowia oraz dalszej zdolności do służby w ABW, którego wynikiem było wystąpienie obligatoryjnej przesłanki do zwolnienia ze służby, a mianowicie uznanie skarżącej, jako trwale niezdolnej do służby, jeszcze przed ekspirowaniem terminu do zwolnienia ze służby;
• faktu, iż to na skutek zawinionej opieszałości organu - działającego w tym zakresie przez Dyrektora Biura Kadr ABW, mimo kilku monitów ze strony skarżącej, jej raport o skierowanie do Komisji Lekarskiej 4 miesiące oczekiwał na realizację polegającą na wydaniu przez Biuro Kadr ABW karty skierowania do RKL ABW wraz z informacją o przebiegu służby, co spowodowało znaczne opóźnienie procesu orzeczniczego przez RKL ABW,
• faktu, iż w dniu 17 sierpnia 2021 r., tj. na dzień przed wydaniem zaskarżonego rozkazu skarżąca stanęła przed RKL ABW celem oceny jej stanu zdrowia i dalszej przydatności do służby w ABW, a zatem organ miał świadomość, iż wydanie ostatecznego orzeczenia RKL nastąpi w ciągu kilku dni, a zatem jeszcze przed upływem terminu do zwolnienia ze służby, który został ustalony w rozkazie nr 2191 z dnia 19 lipca 2021 r. na 27 sierpnia b.r., a co za tym idzie, winien wstrzymać się z wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie przesłanki fakultatywnej, mając na względzie, że orzeczenie RKL ABW rozstrzygnie, co do wystąpienia albo wykluczenia ewentualnej obligatoryjnej przesłanki do zwolnienia skarżącej ze służby, zważywszy, iż to na skutek opieszałości organu (nieprzesłania w terminie dokumentacji kadrowej - opisu stanowisk) termin Komisji został wyznaczony dopiero na dzień 17 sierpnia b.r., albowiem Biuro Kadr ABW 4 miesiące zwlekało z wystawieniem skierowania, a następnie przesłaniem dokumentacji kadrowej do RKL ABW - co doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a co za tym idzie nieprawidłowej subsumpcji przepisów prawa materialnego i w konsekwencji, do zwolnienia skarżącej ze służby na niewłaściwej podstawie prawnej, tj. na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 8 zamiast na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez WSA skargi na rozkaz personalny Szefa ABW nr 2417 z dnia 18 sierpnia 2021 r. pomimo naruszenia przez organ wskazanych przepisów postępowania administracyjnego sprowadzających się do sporządzenia przez organ uzasadnienia niespełniającego wymogów przewidzianym w tym przepisie, tj. przede wszystkim bez wskazania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim niewyjaśnieniu z jakich powodów organ najpierw zwlekał z wystawieniem skierowania do RKL ABW oraz przesłaniem dokumentacji kadrowej, a następnie z jakich przyczyn organ, ponownie rozpoznając sprawę, nie uwzględnił wystąpienia przesłanki obligatoryjnej zwolnienia ze służby, mając na względzie, iż od 4 stycznia b.r. miał wiedzę o toczącej się procedurze przed RKL ABW;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez WSA skargi na rozkaz personalny Szefa ABW nr 2417 z dnia 18 sierpnia 2021 r. mimo nieuzasadnionego zastosowania przez organ i tym samym nadania rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji oczywistego braku zaistnienia w sprawie przesłanek wskazanych w tym przepisie oraz niewyjaśnienie w uzasadnieniu rozkazu personalnego konieczności zastosowania tej wyjątkowej regulacji, zważywszy choćby na odroczoną przez organ datę zwolnienia skarżącej ze służby;
4. art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW poprzez jego niezastosowanie i niezwolnienie skarżącej ze służby w związku z jej trwałą niezdolnością do służby, w sytuacji kiedy procedura dotycząca ustalenia stanu zdrowia skarżącej i jej zdolności do służby została wszczęta na 6 miesięcy przed wszczęciem postępowania administracyjnego o zwolnienie skarżącej ze służby na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 8 ustawy o ABW, a zatem organ zobligowany był wstrzymać się z wydaniem rozkazu personalnego o zwolnienie na podstawie przesłanki fakultatywnej do czasu rozstrzygnięcia, czy w sprawie nie zachodzi obligatoryjna przesłanka zwolnienia, zważywszy, iż w celu ustalenia tej ostatniej postępowanie zostało uruchomione raportem z dnia 4 stycznia b.r., a zatem blisko 6 miesięcy wcześniej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od Sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Jako niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nietrafne przyjęcie, że doszło do pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Na wstępie wypada zaznaczyć, że Sąd pierwszej instancji nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., lecz art. 151 P.p.s.a., gdyż skargę oddalił.
Naczelny Sąd Administracyjny analizując uzasadnienie wywiedzionej skargi kasacyjnej stwierdził, że istota zarzutów, dotyczących naruszenia przepisów postępowania, sprowadza się do wytknięcia Sądowi pierwszej instancji pominięcia istotnych okoliczności faktycznych, a tym samym dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że zgodnie z zasadą legalizmu i praworządności określoną w art. 6 k.p.a. organy obowiązane są działać na podstawie prawa i w granicach wyznaczonych tymi przepisami. Jak wynika z art. 7 k.p.a., organ jest związany zasadą prawdy obiektywnej, która wyraża się w obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasada ta znajduje rozwinięcie w przepisie art. 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy zaś dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Należy przy tym mieć na uwadze to, że wnikający z procedury administracyjnej (przede wszystkim z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) obowiązek organu administracji publicznej zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprowadza się do zgromadzenia dowodów mających znaczenie prawne dla konkretnej sprawy. O tym, jakie okoliczności - jako istotne - wymagają wyjaśnienia nie może decydować subiektywne przekonanie strony. Ocena, czy określone fakty mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zależy od tego jak jest sformułowana i powinna być rozumiana norma prawna, która w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie. Dokonane ustalenia faktyczne muszą być więc analizowane w aspekcie określonego przepisu prawa materialnego, który wyznacza zakres koniecznych ustaleń faktycznych i ma rozstrzygające znaczenie dla oceny, czy określone fakty mają wpływ na treść orzeczenia.
W niniejszej sprawie podstawę prawną zapadłego rozstrzygnięcia stanowił art. 60 ust. 2 pkt 8 ustawy o ABW. Przepis ten stanowi, że funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Oznacza to, że organ obowiązany był zgromadzić taki materiał dowodowy, który pozwalałby na ocenę zaistnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek, którymi są: zaprzestanie służby, choroba funkcjonariusza powodująca zaprzestanie służby oraz upływ 12 miesięcy nieprzerwanego zaprzestania służby.
Należy zaznaczyć, że, jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w omawianej regulacji chodzi jedynie o nieprzerwany okres zaprzestania służby z powodu choroby, nie zaś o nieprzerwany okres korzystania ze zwolnień lekarskich. Do przerwania okresu, o jakim mowa w przepisie art. 60 ust. 2 pkt 8 ustawy o ABW, mogłoby dojść, gdyby przed upływem okresu ochronnego funkcjonariusz, po zakończeniu zwolnień lekarskich stawił się do służby i został dopuszczony do wykonywania czynności służbowych. Z taką zaś sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca kasacyjnie od dnia 17 czerwca 2020 r. do dnia 9 lipca 2021 r., czyli przez okres przekraczający 12 miesięcy, nieprzerwanie nie pełniła służby, bowiem korzystała ze zwolnień lekarskich z powodu choroby. Wskazać przy tym należy, że zwolnienie lekarskie zakończone w dniu 9 lipca 2021 r. zostało ponowione kolejnym zwolnieniem lekarskim od dnia 10 lipca do 6 sierpnia 2021 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że w przyjętym przez organ okresie 12 miesięcy od zaprzestania służby, liczonym od dnia 17 czerwca 2020 r., skarżąca kasacyjnie zaprzestała jej pełnienia, nie podjęła czynności służbowych, jak również nie przerwała biegu dwunastomiesięcznego okresu ochronnego. Uznać zatem należy, że Szef ABW zbadał istotne okoliczności faktyczne sprawy. Nie naruszył przy tym podstawowych zasad postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, w tym zasady prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz ocenił dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. Zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Fakt, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z oceną i argumentacją organów, nie uzasadnia zarzutu naruszenia prawa w zakresie postępowania. Przede wszystkim jednak, organ w sposób dostateczny uzasadnił swoje stanowisko, które nie nosi cech dowolności.
Niemniej, możliwość dalszego pozostawienia funkcjonariusza w służbie, powinna być oceniana z punktu widzenia szczególnego charakteru zadań ABW, interesu służby i interesu funkcjonariusza, a ponadto uprawnień i obowiązków przełożonych w zakresie zapewnienia prawidłowego działania kierowanych przez nich jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego im zespołu funkcjonariuszy. Taka dostateczna ocena została przez organ w niniejszej sprawie dokonana. Szef ABW rozważył interes społeczny i interes indywidualny skarżącej kasacyjnie (art. 7 k.p.a.). Jest oczywiste, że z punktu widzenia interesu służby istotne jest, aby osoby pełniące służbę w ABW należycie wykonywały przydzielone im obowiązki. Wykonywanie zadań nałożonych na ABW wymaga zaangażowania i dyspozycyjności wszystkich funkcjonariuszy oraz określonych kwalifikacji, a także odpowiednich predyspozycji psychicznych i zdrowotnych. Brak dyspozycyjności funkcjonariusza, wynikający ze stanu zdrowia, czy też innych okoliczności, niezależnie od ich przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby. Nie ulega bowiem wątpliwości, że długotrwała nieobecność funkcjonariusza w służbie ma realny wpływ na właściwe i terminowe wykonywanie zadań, komplikuje i dezorganizuje służbę oraz wiąże się z przydzielaniem zwiększonej ilości zadań pozostałym funkcjonariuszom. Obciążanie funkcjonariuszy dodatkowymi zadaniami zmniejsza ich efektywność. Ponadto rodzi konflikty i napięcia oraz wpływa demotywująco. W takiej sytuacji indywidualny interes funkcjonariusza nie może mieć pierwszeństwa nad interesem społecznym. Szef ABW nie może być pozbawiony możliwości takiego doboru kadry, by służbę w omawianej formacji pełniły osoby o określonych predyspozycjach, a także zdolne fizycznie i psychicznie oraz wykazujące niezbędną dyspozycyjność do wykonywania obowiązków służbowych w czasie i rozmiarze adekwatnym do potrzeb służby. Tymczasem skarżąca kasacyjnie, z uwagi na stan zdrowia, wykazywała zupełny brak dyspozycyjności. Taka sytuacja niewątpliwie kolidowała z interesem służby.
Odnosząc się do zarzutu pominięcia przez organ faktu wszczęcia przez skarżącą kasacyjnie postępowania przed Komisją lekarską w celu ustalenia jej stanu zdrowia i wydanego w dniu 24 sierpnia 2021 r. orzeczenia Komisji lekarskiej stwierdzającego trwałą niezdolność do służby, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o ABW, funkcjonariusz może być skierowany do komisji lekarskiej właściwej Agencji z urzędu lub na jego wniosek w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą. Regulacja ta daje funkcjonariuszowi prawo do wystąpienia z prośbą o skierowanie do regionalnej komisji lekarskiej. Jednakże wniosek funkcjonariusza o skierowanie go do komisji lekarskiej nie jest dla organu wiążący. Decyzja w tym zakresie należy wyłącznie do organu. Co ważne, skierowanie do komisji nie stanowi władczego rozstrzygnięcia załatwiającego konkretną sprawę; nie następuje rozkazem personalnym ani też postanowieniem. Tym samym wniosek funkcjonariusza o skierowanie go do komisji lekarskiej nie wszczyna postępowania w sprawie ustalenia stanu zdrowia. Dopiero skierowanie wystawione przez organ inicjuje takie postępowanie. W związku z tym, nie można zarzucić organowi opieszałości w wydaniu karty skierowania do komisji lekarskiej, w oparciu o złożony przez funkcjonariusza wniosek. Jak to już wcześniej podniesiono, takie postępowanie może zostać wszczęte wyłącznie przez organ. Skoro wniosek funkcjonariusza o skierowanie go do komisji lekarskiej w celu ustalenia stanu zdrowia nie wszczyna postępowania przed komisją lekarską, to organ, prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 8 ustawy o ABW, nie miał podstaw do wstrzymania się z wydaniem rozstrzygnięcia w tym zakresie do czasu wydania orzeczenia przez komisję lekarską. Podnieść należy, że organ byłby zobowiązany do uwzględnienia orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby tylko wówczas, gdyby w trakcie trwania postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 8 ustawy o ABW, orzeczenie to posiadałoby przymiot decyzji ostatecznej. Organ jest bowiem zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania przez niego decyzji. Niewątpliwie w dniu wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, tj. w dniu 18 sierpnia 2021 r., w obrocie prawnym nie funkcjonowało ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej o stanie zdrowia skarżącej kasacyjnie. Orzeczenie o trwałej niezdolności do służby (nieostateczne) zostało wydane dopiero w dniu 24 sierpnia 2021 r. Skoro w dniu wydania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym nie funkcjonowało ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej o stanie zdrowia skarżącej kasacyjnie, to organ nie miał podstaw do jego uwzględnienia i wydania decyzji w oparciu o art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW. W konsekwencji wywiedziony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, poprzez jego niezastosowanie, nie mógł zostać uwzględniony w sprawie.
Usprawiedliwionych podstaw nie zawiera również zarzut naruszenia art. 108 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Szef ABW dostatecznie uzasadnił nadanie zaskarżonemu rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazując na ważny interes społeczny, który jest tożsamy z interesem służby. Organ wskazał, że ważny interes społeczny wiąże się ze szczególnym statusem ABW w strukturze Państwa oraz charakterem wykonywanych zadań. ABW nie może realizować ustawowych zadań, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy nie są dyspozycyjni. Pozostawienie w służbie funkcjonariusza, który przez okres ponad 12 miesięcy nie realizował żadnych ustawowych zadań ABW pozostaje w sprzeczności z interesem służby. Nadanie więc rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności gwarantuje niezwłoczne wprowadzenie rozstrzygnięcia w życie celem ochrony interesu społecznego, jak i interesu służby.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.