III OSK 2244/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie zostało prawidłowo udokumentowane przez organ pierwszej instancji.
Sprawa dotyczyła stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji. Organ pierwszej instancji próbował doręczyć rozkaz 10 grudnia 2021 r., a funkcjonariusz sporządził notatkę o odmowie odbioru. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu, jednak WSA uchylił to postanowienie, uznając brak prawidłowego udokumentowania odmowy odbioru. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA co do wadliwości procedury doręczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Komendanta Głównego Policji o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby. WSA uznał, że organ nie wykazał prawidłowego udokumentowania odmowy przyjęcia rozkazu przez funkcjonariusza 10 grudnia 2021 r., co jest warunkiem zastosowania fikcji doręczenia z art. 47 k.p.a. Skarżący twierdził, że nie odmówił odbioru, a jedynie nie otrzymał pisma do ręki. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną organu, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że brak stosownej adnotacji na odpisie decyzji lub kopercie o odmowie przyjęcia pisma, zgodnie z art. 47 § 1 k.p.a., uniemożliwia uznanie pisma za skutecznie doręczone w dniu odmowy. Notatki służbowe nie zastępują wymaganej adnotacji. W konsekwencji, NSA uznał, że rozkaz personalny został skutecznie doręczony 23 grudnia 2021 r., a odwołanie wniesione 4 stycznia 2022 r. było w terminie. Skarga kasacyjna organu została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa przyjęcia pisma musi być prawidłowo udokumentowana poprzez adnotację na odpisie pisma lub kopercie, zgodnie z art. 47 § 1 k.p.a. Sama notatka służbowa nie jest wystarczająca.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił gwarancyjny charakter przepisów o doręczeniach. Fikcja doręczenia z art. 47 § 2 k.p.a. wymaga spełnienia warunków z § 1, w tym sporządzenia adnotacji o odmowie przyjęcia i dacie odmowy na piśmie lub kopercie. Brak takiej adnotacji uniemożliwia uznanie pisma za skutecznie doręczone w dniu odmowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 47 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymaga sporządzenia adnotacji o odmowie przyjęcia pisma i dacie odmowy na odpisie pisma lub kopercie, aby uznać pismo za doręczone w dniu odmowy.
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o. Policji art. 41 § ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
u.o. Policji art. 45 § ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
k.p.a. art. 129 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od daty doręczenia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo uznał, że organ nie wykazał prawidłowego udokumentowania odmowy przyjęcia rozkazu personalnego przez skarżącego w dniu 10 grudnia 2021 r., co uniemożliwia zastosowanie fikcji doręczenia z art. 47 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy zarzucił WSA naruszenie art. 47 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że nie doszło do prawidłowego udokumentowania odmowy przyjęcia rozkazu, mimo sporządzenia notatek służbowych.
Godne uwagi sformułowania
brak prawidłowego udokumentowania okoliczności odmowy przyjęcia rozkazu personalnego notatka służbowa nie może w ogóle zastępować, czy uzupełniać adnotacji, o jakiej mowa w art. 47 § 1 k.p.a. błędy przy doręczaniu korespondencji stronom obciążają na zasadzie ryzyka organ administracyjny
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
sędzia
Maciej Kobak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowe udokumentowanie odmowy przyjęcia pisma w postępowaniu administracyjnym, stosowanie art. 47 k.p.a. i gwarancyjny charakter przepisów o doręczeniach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia pisma przez funkcjonariusza Policji, ale zasady interpretacji art. 47 k.p.a. są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego – prawidłowości doręczeń w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla wielu prawników i obywateli. Pokazuje, jak drobne błędy formalne mogą wpłynąć na bieg sprawy.
“Czy notatka służbowa zastąpi adnotację? Kluczowa lekcja o doręczeniach w postępowaniu administracyjnym.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2244/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-06-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maciej Kobak Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane II SA/Wa 564/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-08 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1882 art. 41 ust. 32 art. 45 ust. 3 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 47 § 1 i § 2 , art. 129 § 2 art. 134 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 564/22 w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 czerwca 2022 r., II SA/Wa 564/22, po rozpoznaniu skargi B. K. (dalej: "skarżący") na postanowienie Komendanta Głównego Policji z [...] lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uchylił zaskarżone postanowienie. Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy. Komendant Główny Policji (dalej: "organ odwoławczy" lub "KGP") postanowieniem z [...] lutego 2022 r., nr [...], na podstawie art. 134 k.p.a., po wniesieniu przez skarżącego odwołania od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi (dalej: "organ pierwszej instancji" lub "KWP") z [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882, z późn. zm.) z 31 grudnia 2021 r. - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że skarżący raportem z 5 października 2021 r. wniósł, na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, o zwolnienie go ze służby w Policji z 5 stycznia 2022 r. oraz o skierowanie go do komisji lekarskiej w celu określenia związku choroby ze służbą. Rozkazem personalnym z [...] grudnia 2021 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi, na podstawie art. 41 ust. 3 i art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił skarżącego ze służby z 31 grudnia 2021 r. KGP wskazał, że 10 grudnia 2021 r. funkcjonariusz organu pierwszej instancji (posiadający stosowne upoważnienie) udał się do miejsca zamieszkania skarżącego, w celu doręczenia mu zaskarżonego rozkazu personalnego z [...] grudnia 2021 r. Doręczający (podinsp. G. Z.) zidentyfikował w sposób niebudzący wątpliwości stronę, z uwagi na fakt, iż w okresie pełnienia przez niego służby w Komendzie Miejskiej Policji w P., skarżący był jego przełożonym. G. Z. poinformował skarżącego o celu przybycia, tj. o konieczności doręczenia korespondencji, której jest adresatem. Skarżący odebrał tę korespondencję, ale gdy został poproszony o pisemne potwierdzenie faktu jej doręczenia zwrócił ją doręczającemu funkcjonariuszowi i odmówił potwierdzenia jej doręczenia, wskazując jako powód ustanowienie w sprawie pełnomocnika, któremu jak oświadczył, należy doręczyć tę korespondencję. Tym samym, z uwagi na wyraźną odmowę odbioru decyzji przez stronę, doręczający odstąpił od ponownego podjęcia próby jej wręczenia. Na powyższą okoliczność funkcjonariusz doręczający przesyłkę sporządził notatkę służbową z 10 grudnia 2021 r. oraz uzupełniającą ją notatkę z 20 grudnia 2021 r. (k. 32-33 akt sprawy administracyjnych). KGP podał również, że pomimo prawidłowo wykonanej 10 grudnia 2021 r. czynności doręczenia wyżej wymienionego rozkazu personalnego, organ pierwszej instancji "informacyjnie" przesłał go skarżącemu za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. Z akt sprawy wynika, że przesyłka został podjęta przez skarżącego 23 grudnia 2021 r. W tak ustalonym stanie faktycznym, zdaniem organu odwoławczego, brak było możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Wobec odmowy przyjęcia pisma przez adresata, organ w oparciu o art. 47 k.p.a. uznał, że nadana do skarżącego korespondencja została skutecznie doręczona 10 grudnia 2021 r., 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał więc 24 grudnia 2021 r. Odwołanie skarżącego nadane 4 stycznia 2022 r. wniesiono zatem z uchybieniem wskazanego terminu. W konsekwencji, w sprawie wydano postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W jej uzasadnieniu przedstawił odmienny od KGP przebieg wydarzeń z 10 grudnia 2021 r. Wskazał, że w tym dniu o godz. 10.27 (dane z telefonu komórkowego skarżącego) drogą telefoniczną skontaktował się z nim podinsp. G. Z. informując, iż udaje się do skarżącego z poleceniem kontroli prawidłowości wykonywanego zwolnienia lekarskiego. Funkcjonariusz po przybyciu do miejsca zamieszkania skarżącego rozpytał go na okoliczność zdrowia, samopoczucia, przebiegu zwolnienia. W następnej kolejności oświadczył, iż posiada "jakąś" korespondencję. Oświadczył, że nie wie czego dotyczy korespondencja i że została mu dostarczona 10 grudnia 2021 r. rano jako dodatek. Korespondencja znajdowała się w kopercie, wewnątrz koszulki biurowej. Funkcjonariusz dodał jednocześnie, że skarżący nie musi tej korespondencji odbierać i nie przedstawiał też żadnego dokumentu, na którym miałby potwierdzić odbiór przesyłki. Skarżący podkreślił, "iż nie odmawiał i nie uchylał się od odebrania korespondencji, gdyż nie została mu ona fizycznie doręczona (przez cały czas wizyty podinsp. G. Z. była ona w kopercie i koszulce biurowej), a nadto wymieniony twierdził, że strona nie ma obowiązku jej odbioru". Skarżący wskazał, iż do dnia dostarczenia zaskarżonego postanowienia był przekonany, że wizyta z 10 grudnia 2021 r. podinsp. G. Z. miała formę kontroli prawidłowości wykonywania zwolnienia lekarskiego, na którym ówcześnie przebywał. Z tego względu skarżący podniósł, że rozkaz personalny KWP został w sposób prawidłowy doręczony 23 grudnia 2021 r., co zostało potwierdzone jego własnoręcznym podpisem. Skarżący zwrócił też uwagę, że zaskarżone postanowienie KGP doręczone zostało dotychczasowemu pełnomocnikowi, gdy nie posiadał on już legitymacji do działania w imieniu strony. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołany powyżej wyrokiem z 8 czerwca 2022 r., II SA/Wa 564/22, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżone postanowienie, uznając że zostało ono wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji nie podzielił twierdzenia KGP, że doręczenie skarżącemu rozkazu personalnego organu pierwszej instancji nastąpiło 10 grudnia 2021 r., w trybie art. 47 k.p.a., co uzasadniałoby przyjęcie, że termin do wniesienia odwołania upływał 24 grudnia 2021 r., albowiem nie zostały spełnione ustawowe wymogi potrzebne do uznania fikcji doręczenia, o której mowa w ww. przepisie. W ocenie Sądu, w świetle treści art. 47 § 1 k.p.a. okoliczność odmowy przyjęcia przez skarżącego rozkazu personalnego KWP 10 grudnia 2021 r. nie została prawidłowo udokumentowana, czego nie dostrzegł organ odwoławczy. Tymczasem kwestia prawidłowego udokumentowania okoliczności odmowy przyjęcia rozkazu personalnego (decyzji) ma kluczowe znaczenie dla uznania prawidłowości postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sąd podkreślił, że z notatek służbowych (z 10 i 20 grudnia 2021 r.) doręczającego pracownika wynika, że skarżący odmówił przyjęcia rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby. Powyższe powinno jednak, stosownie do art. 47 § 1 k.p.a., skutkować sporządzeniem przez doręczającego pracownika odpowiedniej adnotacji - na odpisie decyzji, czy też na kopercie zawierającej przesyłkę w postaci rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, którą próbowano doręczyć - o odmowie jej przyjęcia wraz z datą odmowy. Tylko w takim przypadku, jak stanowi art. 47 § 2 k.p.a., można uznać, iż pismo to zostało doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. Tymczasem organ (pracownik organu) sporządził jedynie ww. notatki służbowe o odmowie przyjęcia przez skarżącego 10 grudnia 2021 r. rozkazu personalnego. Sama zaś przesyłka, tj. umieszczona w aktach administracyjnych zaklejona koperta wraz ze "zwrotką", nie zawiera adnotacji o odmowie jej przyjęcia i dacie odmowy. Powyższe w ocenie Sądu stanowiło o wadliwości doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, w trybie art. 47 k.p.a., co oznacza, że organ odwoławczy nie był uprawiony do przyjęcia fikcji doręczenia skarżącemu rozkazu personalnego 10 grudnia 2021 r., a co za tym idzie wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W tych okolicznościach Sąd przyjął, że rozkaz personalny KWP z [...] grudnia 2021 r. doręczony został skarżącemu prawidłowo 23 grudnia 2021 r. za pośrednictwem urzędu pocztowego. Na powyższy wyrok organ odwoławczy wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając wyrokowi na postawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 i 2 k.p.a., poprzez niezasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia w oparciu o błędne przekonanie, że doszło do naruszenia art. 47 § 1 i 2 k.p.a. na skutek nieprawidłowego udokumentowania faktu odmowy przyjęcia przez skarżącego rozkazu personalnego KWP z [...] grudnia 2021 r., nr [...], tj. sporządzenia na ww. okoliczność dwóch notatek urzędowych (z 10 i 20 grudnia 2021 r.) włączonych do akt postępowania i w efekcie niezasadnego uznania, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania mimo, że uważna analiza dokumentów znajdujących się w aktach postępowania powinna doprowadzić do konkluzji, że organ sprostał wymogom określonym w art. 47 § 1 k.p.a., bowiem żaden przepis regulujący tryb doręczania przez pracownika organu nie określa sposobu dokumentowania odmowy przyjęcia przesyłki kierowanej do strony, a odwołanie od rozkazu personalnego z [...] grudnia 2021 r. w efekcie zostało wniesione z uchybieniem terminu, bowiem organ doręczył skarżącemu ww. rozkaz personalny 10 grudnia 2021 r. w sposób określony w art. 47 § 2 k.p.a., a doręczenie ww. rozkazu personalnego za pośrednictwem poczty 23 grudnia 2021 r. nie mogło odnieść skutku określonego w art. 110 § 1 k.p.a., bowiem ów został wywołany 10 grudnia 2021 r.; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia do wyroku uchylającego kontrolowany akt władzy publicznej, tj. zaskarżone postanowienie KGP, polegające na nie odniesieniu się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wymienionych w zaskarżonym postanowieniu, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i ograniczenie się li tylko do kwestii związanych z aspektami prawidłowego stosowania art. 47 § 1 i 2 k.p.a. Wobec powyższych zarzutów kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Dodatkowo organ odwoławczy wniósł o zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zrzekł się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ odwoławczy przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Na wstępie podać należy, iż przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., gdyż pełnomocnik strony wnoszącej skargę kasacyjną – w oparciu o art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu. Z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny poza nieważnością postępowania (która w niniejszej sprawie nie zachodzi) może rozpoznawać jedynie te uchybienia, które zostały wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Sąd drugiej instancji nie jest zobowiązany ani uprawniony do uzupełniania za stronę zarzutów kasacyjnych. Zakres postępowania kasacyjnego wyznacza zatem strona przez przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Rozpoznając we wskazanych granicach skargę kasacyjną złożoną w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tych względów nie zasługuje na uwzględnienie. Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty jedynie na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., czyli zarzucie naruszenia norm procesowych. Organ odwoławczy skoncentrował się głównie na postawieniu zarzutu złamania art. 47 § 1 i § 2 k.p.a., przez niewłaściwą ocenę zastosowania tego przepisu, co w konsekwencji miało doprowadzić do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 p.p.s.a. Podniesione zarzuty, oscylują zatem wokół kwestii zanegowania przez Sąd prawidłowości doręczenia skarżącemu 10 grudnia 2021 r. rozkazu personalnego KWP w Łodzi o zwolnieniu go ze służby w Policji. Analizując powyższe zarzuty należy przypomnieć, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził, że złożone przez skarżącego odwołanie od rozkazu personalnego KWP nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zatem dla dokonania oceny prawidłowości stwierdzenia organu odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, należało w pierwszej kolejności ustalić datę doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stronie. Podstawowym warunkiem każdej czynności procesowej jest wymóg dokonania jej w zakreślonym terminie. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty ogłoszenia lub doręczenia decyzji stronie. Doręczenie kwalifikuje się do czynności materialno-technicznych, z których dokonaniem przepisy wiążą określone skutki prawne (np. związanie decyzją - art. 110 k.p.a., czy – jak w niniejszej sprawie – rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania – art. 129 § 2 k.p.a.). Z gwarancyjnego charakteru instytucji doręczenia wynika, że tylko doręczenie zgodnie z obowiązującymi przepisami można uznać za skuteczne i wywołujące określone następstwa prawne. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzają regułę bezpośredniego doręczenia pisma adresatowi. Wszystkie wyjątki od tej zasady należy interpretować ściśle, a warunki dopuszczające w tym zakresie odstępstwa muszą być przestrzegane rygorystycznie. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, swoich pracowników albo inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.). Osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.). Pisma mogą być też doręczane w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 k.p.a.) lub w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 k.p.a.). Zgodnie z art. 47 k.p.a. jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz adnotacją włącza się do akt sprawy (§ 1). W takich przypadkach uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (§ 2). Oczywistym jest, że takie rozwiązanie zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu zapobiegania sytuacjom, gdy negatywne stanowisko adresata w przedmiocie przyjęcia pisma miałoby udaremniać prawne doręczenie pisma, co mogłoby pociągać możliwość bezzasadnego wstrzymywania biegu postępowania. Strona nie może zatem traktować odmowy przyjmowania pism jako jeszcze jednego środka obrony własnych interesów. W konsekwencji musi liczyć się z tym, że nieuzasadniona odmowa przyjęcia pisma prowadzi do uznania doręczenia jako prawnie skutecznego. Podkreślenia jednak wymaga, że przyjęcie fikcji prawnej polegającej na uznaniu pisma za doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia jest możliwe tylko przy zachowaniu ściśle określonych warunków. Skuteczność doręczenia zachodzi wówczas, gdy omawianą czynność dokonano z zachowaniem wszystkich przesłanek określonych przez prawodawcę dla danego, wykorzystanego przez organ, sposobu doręczenia. Z odmową przyjęcia pisma zatem można mieć do czynienia jedynie wówczas, gdy doręczający zaofiaruje wprost przekazanie pisma adresatowi, umożliwiając mu jego fizyczny odbiór, natomiast adresat wyraźnie oświadczy doręczającemu, że pisma nie przyjmuje albo też w inny sposób uzewnętrzni wolę odmowy przyjęcia pisma. Odmowa odbioru pisma zawsze musi mieć charakter wyraźny. Okoliczność tę ma potwierdzać stosowna adnotacja doręczyciela o odmowie jego przyjęcia oraz datę odmowy. Wiąże się to z gwarancyjnym charakterem ustalonych przepisami prawa zasad doręczania pism w postępowaniu administracyjnym, przy czym ten charakter gwarancyjny skierowany jest zasadniczo wobec stron postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że kasator nie dostrzegł, iż okoliczność odmowy przyjęcia przez skarżącego 10 grudnia 2021 r. zaskarżonego rozkazu, nie została prawidłowo udokumentowana. Pominięcie zaś kluczowej dla sprawy kwestii nieprawidłowego udokumentowania okoliczności odmowy przyjęcia decyzji pozbawia legalności stwierdzenia przez organ odwoławczy prawidłowości wydanego przez niego postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt sprawy 10 grudnia 2021 r. w miejscu zamieszkania skarżącego odbyła się kontrola prawidłowości wykorzystywania przez skarżącego zwolnienia lekarskiego w czasowej niezdolności do służby w Policji. W jej trakcie kontrolujący funkcjonariusz Policji, podjął nieudaną próbę doręczenia skarżącemu adresowanej do niego przesyłki. Zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że powyższe obligowało organ, stosownie do art. 47 § 1 k.p.a., do sporządzenia odpowiedniej adnotacji na odpisie korespondencji (rozkazu personalnego) o odmowie jej przyjęcia wraz z datą odmowy. Tylko w takim przypadku, jak stanowi art. 47 § 2 k.p.a., można było uznać, iż pismo to zostało doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (por. wyrok NSA z 3 marca 2015 r., II OSK 1856/13). Stosownej adnotacji nie zawiera również umieszczona w aktach administracyjnych zaklejona koperta, ani znajdująca się za nią zwrotka. Należy zaznaczyć, że wbrew stanowisku kasatora, wymóg umieszczenia adnotacji wynika wprost z art. 47 § 1 k.p.a. Przepis ten wyraźnie stanowi, że jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego przez organ administracji, za pośrednictwem operatora pocztowego lub inny organ albo w inny sposób (...) pismo zwraca się do adresata z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Następnie pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że pod pojęciem "pisma" ustawodawca miał na myśli korespondencję, która ma być doręczona stronie. A zatem adnotacja winna się znaleźć bezpośrednio na egzemplarzu kierowanego i niedostarczonego stronie dokumentu albo na kopercie zawierającej przesyłkę lub zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru (w szczególności dotyczy to przesyłek kierowanych za pośrednictwem operatora pocztowego). Tymczasem w okolicznościach opisywanej sprawy funkcjonariusz organu pierwszej instancji sporządził jedynie lakoniczną notatkę służbową z 10 grudnia 2021 r. o odmowie przyjęcia przez skarżącego rozkazu personalnego, nie dołączając do niej chociażby odpisu rzeczonego rozstrzygnięcia. Następnie notatkę tę uzupełnił 20 grudnia 2021 r. Z akt sprawy nie wynikają jednak powody, dla których sporządzono notatkę uzupełniającą oraz adnotacji osoby, na polecenie której dokument ten został dołączony do akt postępowania. Taki sposób procedowania należy uznać za wadliwy. Po pierwsze, notatka służbowa nie może w ogóle zastępować, czy uzupełniać adnotacji, o jakiej mowa w art. 47 § 1 k.p.a. Po drugie działania organu wynikały – jak się wydaje - z potrzeby dopełnienia nieznajdującej zastosowania w niniejszej sprawie procedury określonej przepisem art. 46 § 2 k.p.a., który dotyczy wyłącznie sytuacji, w których odbierający pismo uchyla się od dokonania pokwitowania jego odbioru, taka zaś sytuacja nie miała miejsca. Prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony, zaś same przepisy traktujące o doręczeniach (w tym art. 47 k.p.a.) mają charakter gwarancyjny. Wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinny być zatem tłumaczone na korzyść strony, natomiast błędy przy doręczaniu korespondencji stronom obciążają na zasadzie ryzyka organ administracyjny. Tym samym Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że brak prawidłowego udokumentowania faktu odmowy przyjęcia zaskarżonego rozkazu personalnego KWP w Łodzi uniemożliwiało przyjęcie przez organ odwoławczy, iż rozstrzygnięcie zostało doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata, tj. 10 grudnia 2021 r., co w konsekwencji miałoby oznaczać, że termin do złożenia odwołania upływał dla strony 24 grudnia 2021 r. To końcowo czyniło nieuprawnionym stwierdzenie przez organ odwoławczy, że złożone 4 stycznia 2022 r. odwołanie miało miejsce z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). W tym stanie rzeczy należy potwierdzić konkluzję Sądu pierwszej instancji o doręczeniu skarżącemu rozkazu personalnego z [...] grudnia 2021 r. za pośrednictwem operatora pocztowego 23 grudnia 2024 r. Z powyższych względów Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nie można skutecznie zarzucić mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 i art. 47 k.p.a. Zaskarżony wyrok w tym zakresie odpowiada bowiem prawu. Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Przepis ten naruszony zostaje wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Skutkiem tego wydany wyrok sądu pierwszej instancji nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej. Przypadek taki zachodzi, gdy w uzasadnieniu brakuje którejkolwiek wymaganych prawem części, a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; z 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13). Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd pierwszej instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Dla oceny nieprawidłowości stanowiska organu nie zachodziła potrzeba odnoszenia się do wszystkich przywołanych przez organ w zaskarżonym postanowieniu przepisów. Istota sprawy sprowadzała się bowiem do interpretacji i zastosowania w okolicznościach tej sprawy przepisu art. 47 § 1 i § 2 k.p.a. W tym stanie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI