III OSK 2240/22

III OSK 2240/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Tadeusz Kiełkowski
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III SA/Po 294/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-07-06
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
M.P. 1991 nr 44 poz 310 art.411 ust.1
Uchwała Nr 147 Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej.
Dz.U. 2020 poz 470
art.19 ust.1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni w Pile Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 294/22 w sprawie ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Pile Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 11 lutego 2021 r., nr BD.ZUO.2.4700.96.2022.KC w przedmiocie określenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w Pile Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 6 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Po 294/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I instancji, WSA), po rozpoznaniu sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S. (dalej: GDDKiA, skarżący), uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Pile Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 11 lutego 2021 r, nr BD.ZUO.2.4700.96.2022.KC w przedmiocie określenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód (pkt 1) oraz zasądził od Dyrektora Zarządu Zlewni w Pile Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2).
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Dyrektor Zarządu Zlewni w Pile Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor, organ) i w skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ dokonał wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, pomimo, że z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wynika, że pozwolenie wodnoprawne zostało wydane na GDDKiA Oddział w S. i jako adresat tegoż pozwolenia wodnoprawego jest zobowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz że w niniejszej sprawie nie zachodzi następstwo prawne między GDDKiA Oddział w S. oraz ZZDW K., które to ustalenia były podstawą do uwzględnienia skargi skarżącej;
2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych (u.d.p.) poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i uznanie, że na podstawie tego przepisu, zaliczenie drogi publicznej do innej kategorii dróg powoduje, iż mamy do czynienia z generalną sukcesją administracyjnoprawną;
b) art. 411 ust. 1 i 2 Prawa wodnego poprzez ich zastosowanie, pomimo, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy nie uprawnia do przyjęcia, że nastąpiło następstwo prawne, a tym samym skuteczne przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy właściwą drogą do przeniesienia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego była zawarta w dyspozycji art. 411a Prawa wodnego instytucja przeniesienia tych praw i obowiązków za zgodą strony na rzecz, której pozwolenie zostało wydane;
c) art. 411 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 5 i art. 19 ust. 2 pkt 2 u.d.p., poprzez dokonanie błędnej wykładni, czego konsekwencją jest przyjęcie przez Sąd, iż GDDKiA nie jest podmiotem obowiązanym do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne polegające na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych, gdyż wskutek zmiany kategorii drogi publicznej nastąpiła zmiana zarządcy drogi, który przejmuje prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego i że jest to przejęcie z mocy samego prawa;
d) art. 411 ust. 1 w zw. z art. 20 i 20 u.d.p. poprzez ich błędną subsumpcję i uznanie, iż z przepisu art. 20 i 20a u.d.p. wynika obowiązek przejęcia z mocy prawa na rzecz zarządu województwa obowiązków i praw wynikających z pozwolenia wodnoprawnego;
e) art. 272 ust. 5 Prawa wodnego (Pr.w.) w zw. z art. 298 pkt 1 Pr.w. i 268 ust. 1 pkt 3 lit. a Pr.w. poprzez ich zastosowanie i wykładnię przepisu stanowiącego o ustaleniu przez organ wysokości opłaty zmiennej, gdy przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ustalenie opłaty zmiennej, a wyłącznie opłaty stałej za korzystanie z usług wodnych;
f) art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego poprzez jego błędną subsumpcję skutkującą niezastosowaniem tego przepisu, podczas gdy to właśnie ten przepis ma zastosowanie w niniejszym postępowaniu, które dotyczy określenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód, co doprowadziło do uznania, że w ustalonym stanie faktycznym odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z odcinka byłej drogi krajowej nr [...] nie podlega obowiązkowi uiszczenia opłaty pomimo, że adresatem pozwolenia wodnoprawnego uprawniającego do korzystania z przedmiotowej usługi wodnej jest skarżąca oraz że woda z przedmiotowej drogi jest faktycznie odprowadzana;
g) art. 389 pkt 1 Prawa wodnego w związku z art. 298 pkt 1 Pr.w. poprzez ich pominięcie w niniejszej sprawie, co doprowadziło do uznania, iż mimo posiadania przez GDDKiA pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych oraz faktycznego odprowadzania wód, nie istnieją podstawy do nałożenia na stronę obowiązku ponoszenia opłaty za usługę wodną;
h) art. 268 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 7 Pr.w. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie i w konsekwencji nieuznanie, iż odprowadzanie do wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast stanowi usługę wodną, która podlega opłacie.
Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie na rzecz Dyrektora kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności wskazano, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., która wynosi 147,00 PLN za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych - Jezioro [...] w km 154+415-155+542, m. W., gm. [...], albowiem reklamacja podmiotu - GDDKiA Oddział w S. nie została uznana przez PGWWP Zarząd Zlewni w Pile.
Organ podkreślił, iż zgodnie z przepisem art. 271 ust. 5a opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę. W pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile decyzją z 28 listopada 2018 r. określono termin obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne obejmujące wprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych do urządzeń wodnych na czas określony - tj. 20 lat, liczony od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Oznacza to, że jeżeli podmiot pozostający właścicielem pozwolenia wodnoprawnego nie wygasi pozwolenia wodnoprawnego lub nie zostanie ono przeniesione na nowego właściciela lub nie zostanie ono cofnięte lub nie utraci ono mocy z innych przyczyn, wszelkie opłaty związane z faktem posiadania pozwolenia wodnoprawnego ponosi podmiot będący jego właścicielem.
Wobec powyższego wskazano, że do 8 kwietnia 2022 roku do Zarządu Zlewni w Pile nie wpłynął żaden dokument potwierdzający stanowisko skarżącej w kwestii przejęcia odcinka drogi nr [...] przez ZZDW. W tym miejscu organ podkreślił, iż brak przedłożenia jakichkolwiek dokumentów potwierdzających powyższy fakt, potwierdza, że jest on znany podmiotowi, którego dotyczy, a nie musi być znany Sądowi czy innym stronom postępowania, zwłaszcza organowi. Zdaniem organu Sąd I instancji niesłusznie stwierdził, iż to Dyrektor winien to ustalić, bowiem biorąc pod uwagę dyspozycję przepisu art. 273 ust. 6 Pr.w. organ był zobowiązany do określenia wysokości opłaty stałej w drodze decyzji w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę art. 273a Pr.w., który ogranicza możliwość czynnego udziału stron przed rozstrzygnięciem przez organ o uwzględnieniu reklamacji lub jej nieuwzględnieniu, co skutkuje wydaniem decyzji w oparciu o posiadane przez organ dowody w sprawie. Intencją ustawodawcy przy wprowadzeniu do ustawy Prawo wodne przepisu art. 273a było uniknięcie przewlekłości postępowania przy rozpatrywaniu przez organ składanych przez podmioty reklamacji.
Zauważono, że skarżący nie wystąpił również z wnioskiem o wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile decyzją z 28 listopada 2018 r., co tylko potwierdza chęć korzystania z usług wodnych przez ten podmiot. Ponadto GDDKiA nie wykazała w żaden sposób, że z uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego nie korzysta, że nie ma realnej możliwości wykonywania swoich uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Przytoczono zapis pkt V.l pozwolenia wodnoprawnego z 28 listopada 2018 r., który wprost umożliwia GDDKiA korzystanie z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu do wód - wód opadowych lub roztopowych do Jeziora [...] w km 154+415-155+542, m. W., gm. [...] poprzez istniejące urządzenia wodne. Sam fakt własności tych urządzeń nie ma znaczenia.
Następnie wskazano, że prawidłowe odkodowanie normy prawnej wynikającej z treści przepisu art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego prowadzi do jednoznacznego i niebudzącego żadnych wątpliwości interpretacyjnych wniosku, że opłata stała za usługi wodne jest ściśle powiązana z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym, co oznacza, że podmiot legitymujący się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym obowiązany jest do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne z niego wynikające. Opłata stała stanowi formę rekompensaty za gotowość środowiska do udostępnienia zasobów wody/przyjęcia ścieków adresatowi pozwolenia, w ilości określonej tym pozwoleniem. Z przepisu art. 271 ust. 4 pkt 1 Pr.w. wynika, że wielkości przyjęte w pozwoleniu wodnoprawnym stanowią składową wzoru służącego wyliczeniu opłaty stałej. Okoliczność, że adresat pozwolenia wodnoprawnego zaniechał realizacji praw wynikających z pozwolenia wodnoprawnego bądź do ich realizacji jeszcze nie przystąpił jest nieistotna dla obowiązku poniesienia opłaty stałej przez podmiot, który legitymuje się pozwoleniem wodnoprawnym. Fakt ten wpływa na obowiązek ponoszenia opłaty zmiennej oraz jej wysokość, nie zaś opłaty stałej, którą ponosi się w związku z uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego.
Zatem, w ocenie Dyrektora, powołanie się przez Sąd I instancji na art. 272 ust. 5 na podstawie, którego organ ustala wysokość opłaty zmiennej nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Natomiast sam Sąd I instancji powiązał korzystanie z usług wodnych z wysokością opłaty zmiennej. Należy zatem uznać, iż słuszne jest stanowisko organu, że opłata stała za usługi wodne jest ściśle powiązana z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym, co oznacza, że podmiot legitymujący się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym albo pozwoleniem zintegrowanym obowiązany jest do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne z niego wynikające. Tym samym nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu również w tej kwestii.
Co do występującego w niniejszej sprawie następstwa prawnego, to zdaniem organu, stanowisko Sądu nie jest zasadne. Zarówno wskazane powyżej przepisy prawa wodnego, jak i ustawy o drogach publicznych nie umożliwiają bowiem uznania, że z mocy prawa przeszły na rzecz zarządu województwa prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego. Również z przepisu art. 20 i 20a u.d.p. nie wynika obowiązek przejęcia z mocy prawa obowiązków i praw wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Wskazano, że wyłącznie w takiej sytuacji możemy mówić o zastosowaniu przepisu art. 411 Prawa wodnego, które stanowi wprost w ust. 1 o następstwie prawnym, a treść ust. 2 stanowi jedynie o potwierdzeniu w drodze decyzji organu - przejęcia przez następcę prawnego praw i obowiązków wynikających z tego pozwolenia wodnoprawnego, ale wyłącznie w przypadku następstwa prawnego, natomiast w niniejszej sprawie nie można przyjąć, iż nastąpiła generalna sukcesja administracyjnoprawna poprzez zmianę zarządcy drogi z mocy prawa, a co za tym idzie zmiana podmiotu korzystającego w pozwolenia wodnoprawnego. Zarówno z przepisów Prawa wodnego, jak i u.p.d. nie można uznać, że z mocy prawa na rzecz zarządu województwa przeszły prawa i obowiązki wynikające z aktualnego pozwolenia wodnoprawnego. Zatem, zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, w przedmiotowej sprawie powoływanie się na art. 411 Prawa wodnego jest chybione.
Konkludując wskazano, że z przepisu art. 298 pkt 1 ustawy Prawo wodne wynika, iż opłatę za usługi wodne są obowiązane ponosić podmioty korzystające z usług wodnych, zgodnie z zasadą "korzystający/zanieczyszczający płaci". Opłata stała jest ustalana przez organ dla podmiotu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne. Opłaty za usługi wodne, w tym za pobór wód powierzchniowych, są jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami (art. 267 pkt 1 w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawo wodne).
Podkreślono, że istotą opłat za usługi wodne jest uzyskanie zwrotu kosztów związanych z dostępnością i utrzymaniem zasobów wodnych, a także rozpoznawaniem, bilansowaniem i ochroną wód podziemnych w celu ich racjonalnego wykorzystywania. Stanowi realizację zasady zwrotu kosztów usług wodnych wyrażoną w art. 9 dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, który formułuje zasadę zwrotu kosztów usług wodnych (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000) oraz art. 9 ust. 3 Prawa wodnego, w myśl którego art. 9 ust. 3 Prawa wodnego gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną.
Pismem z 30 sierpnia 2022 r. – w odpowiedzi na skargę kasacyjną – GDDKiA wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie od skarżącego kasacyjnie organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota zarzutów kasacyjnych w tej sprawie sprowadza się do wykładni przepisów prawa dokonanych przez Sąd I instancji, zgodnie z którymi w tej sprawie mogło dojść do przejścia praw i obowiązków wynikających z wydanego na rzecz skarżącego pozwolenia wodnoprawnego z 28 listopada 2018 r. w konsekwencji zmiany kategorii drogi i związanej z tym zmiany zarządcy tej drogi. Przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przesądził, czy faktycznie nastąpiła zmiana zarządcy drogi, z uwagi na nieprzeprowadzenie w tym zakresie przez organ postępowania dowodowego.
Podkreślenia wymaga, że konstrukcja zarzutów skargi kasacyjnej wymaga łącznego ich rozpoznania, jak już bowiem wcześniej stwierdzono, istota sprawy sprowadza się do oceny zasadności wykładni art. 411 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.; dalej: Prawo wodne) dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Przepisy Prawa wodnego przewidują możliwość przejścia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego na następcę prawnego zakładu, który to pozwolenie wodnoprawne uzyskał. Wynika to z art. 411 ust. 1 Prawa wodnego, który stanowi, że następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia. Organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych potwierdza, w drodze decyzji, przejęcie przez następcę prawnego praw i obowiązków wynikających z tego pozwolenia (art. 411 ust. 2 Prawa wodnego). Pojęcie "potwierdzenie" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. W języku polskim zwrot ten oznacza "stwierdzenie lub poświadczenie prawdziwości, wiarygodności albo istnienia czegoś". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z art. 411 ust. 1 Prawa wodnego wynika, że następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia. Jest to więc przejęcie praw i obowiązków z mocy samego prawa, co oznacza, że w momencie zdarzenia prawnego, którego skutkiem jest następstwo prawne, następuje przejście praw i obowiązków związanych z pozwoleniem wodnoprawnym na następcę, bez względu na to czy następca wystąpił z wnioskiem o przeniesienie decyzji - pozwolenia wodnoprawnego na jego rzecz. Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego tylko potwierdza przejęcie prawa i obowiązków na następcę prawnego, co oznacza deklaratywne, formalne potwierdzenie już zaistniałych faktów z mocy prawa. Z treści art. 411 ustawy nie wynika, żeby ustawodawca uzależnił skuteczne przejęcie praw i obowiązków związanych z pozwoleniem wodnoprawnym przez następcę prawnego od wydania stosownej decyzji potwierdzającej tę okoliczność, czyli aby nadał decyzji charakter konstytutywny. Za powyższą wykładnią omawianego przepisu przemawia nie tylko wykładania językowa, ale także celowościowa. Ustawodawca nakłada określone obowiązki, w tym obowiązek uiszczania opłat za korzystanie z usług wodnych na podmioty korzystające z zasobów wodnych.
W art. 411 ust. 1 Prawa wodnego ustawodawca posługuje się pojęciem "zakład", które zostało zdefiniowane w art. 16 pkt 73 Prawa wodnego. Przez zakład należy rozumieć podmioty korzystające z wód w ramach usług wodnych, wykonujące urządzenia wodne lub wykonujące inne działania wymagające zgody wodnoprawnej. Definicji tej odpowiada zarówno pierwotny adresat pozwolenia wodnoprawnego, którym był Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, jak i zarząd województwa jako zarządca dróg zaliczanych do kategorii dróg wojewódzkich. Przepis art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 470 ze zm.; dalej: ustawa o drogach publicznych) określa prawa i obowiązki zarządcy drogi, do których należą sprawy związane z zakresu planowania, budowy, przebudowy, utrzymania i ochrony dróg, a które to obowiązki zostały uszczegółowione w art. 20 i następnym tej ustawy. Z tak szeroko pojętym zarządem drogi jest związane również korzystanie z usług wodnych w rozumieniu art. 35 ust. 3 Prawa wodnego, w tym odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy o drogach publicznych następuje zmiana zarządcy drogi w związku ze zmianą jej kategorii, więc nowy zarządca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki dotychczasowego zarządcy z chwilą przekazania zarządu z mocy prawa, w tym przejmuje prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego. Chodzi zatem o przejście wszystkich praw i obowiązków na nowego zarządcę drogi, najbardziej zbliżonego swym charakterem do sukcesji uniwersalnej. Powyższe następstwo prawne związane jest ze zmianą adresata pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z art. 411 ust. 1 Prawa wodnego. Tym samym zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że koniecznym jest ustalenie przez organ, czy nastąpiła zmiana zarządcy drogi obwodnicy W., dla której zostało wydane pozwolenie wodnoprawne z 28 listopada 2018 r., albowiem to ta okoliczność będzie przesądzać, który podmiot zobowiązany jest do uiszczenia opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód.
Wobec powyższego na uwzględnienie nie zasługują zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.pa. oraz art. 10 ust. 5, art. 19 ust. 2 pkt 2, art. 20 i art. 20a ustawy o drogach publicznych, a także art. 411 ust. 1 i 2 Prawa wodnego.
Należy mieć także na uwadze, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego, opłatę za usługi wodne są zobowiązane ponosić podmioty korzystające z tych usług, a zgodnie z art. 389 pkt 1 tej ustawy na usługi wodne wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. W sytuacji wystąpienia następstwa prawnego w rozumieniu art. 411 ust. 1 Prawa wodnego, beneficjentem praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego nie będzie aktualnie skarżący, ale nowy zarządca drogi. Przepis art. 298 pkt 1 Prawa wodnego nie pozwala bowiem na przyjęcie, że podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty za usługi wodne jest w każdym przypadku adresat pozwolenia wodnoprawnego. Stosownie bowiem do art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) Prawa wodnego, opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Analogiczne rozwiązanie prawne przewiduje art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego. Ustawodawca powiązał zatem obowiązek ponoszenia opłat za usługi wodne z korzystaniem z wód. Organ uprawniony do ustalenia opłaty stałej nie może poprzestać wyłącznie na fakcie uzyskania przez podmiot pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ dopiero okoliczność korzystania przez podmiot z takiej usługi uprawnia organ do nałożenia opłaty, co wynika z art. 298 pkt 1 i art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) Prawa wodnego. Natomiast obciążenie tego rodzaju opłatą jest niedopuszczalne w sytuacji, gdy z usługi wodnej korzysta nie adresat pozwolenia wodnoprawnego, a inny podmiot. Wobec tego stwierdzić należy, że brak było podstaw prawnych do uznania za zasadne zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 272 ust. 5 w zw. z art. 298 pkt 1 i art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a Prawa wodnego oraz art. 274 ust. 1 Prawa wodnego, a także art. 389 pkt 1 Prawa wodnego i art. 268 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 7 Prawa wodnego.
Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 2 p.p.s.a.