III OSK 2233/24

III OSK 2233/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski
Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1502/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-17
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art.81, art.81 a §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1502/23 w sprawie ze skargi D.S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia 23 czerwca 2023 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D.S. na rzecz Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1502/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na rozprawie, sprawy ze skargi D.S. (dalej także jako: "skarżący", "skarżący kasacyjnie") na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie (dalej także jako: "CWKL", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z dnia 23 czerwca 2023 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia służby wojskowej: oddalił skargę.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej także jako: "RWKL", "organ I instancji"), działając na podstawie skierowania Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] z dnia 20 października 2021 r., po przeprowadzeniu badań i konsultacji specjalistycznych rozpoznała u skarżącego [...] – § 38 pkt 1 i orzeczeniem z dnia 17 listopada 2021 r., nr [...] uznała go za zdolnego do pełnienia czynnej służby wojskowej, kategoria A, zał. 2, grupa I.
Pismem z dnia 14 grudnia 2022 r., nr [...] Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...], wskazując na uprzednio wydane orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia służy wojskowej skarżącego, zwrócił się, za pośrednictwem Przewodniczącego RWKL, do Przewodniczącego CWKL z wnioskiem o "definitywne rozstrzygnięcie zdolności kategorii zdrowia zainteresowanego".
Przewodniczący RWKL wystąpił do Przewodniczącego CWKL pismem z dnia 20 grudnia 2022 r., nr [...] o rozważenie uchylenia w trybie nadzoru orzeczenia nr [...].
CWKL orzeczeniem z dnia 11 stycznia 2023 r., nr [...] uchyliła orzeczenie RWKL z dnia 17 listopada 2021 r., nr [...] i poleciła rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem zaleceń dotyczących okoliczności wymagających wyjaśnienia w toku dalszego postępowania w sprawie.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, obejmującej przeprowadzenie badań i konsultacji specjalistycznych, RWKL rozpoznała u skarżącego [...] znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne – § 68 pkt 3, podwyższone stężenia [...] – § 44 pkt 6 oraz nieprawidłową [...] na czczo – § 54 pkt 3 i orzeczeniem z dnia 4 kwietnia 2023 r., nr [...] uznała go za trwale i całkowicie niezdolnego do pełnienia służby wojskowej w czasie pokoju, w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, kategoria E, zał. 1, grupa I.
Od powyższego orzeczenia skarżący złożył odwołanie nie załączając własnej dokumentacji medycznej.
CWKL orzeczeniem z dnia 23 czerwca 2023 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775), art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U z 2022 r. poz. 2305), § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013, z późn. zm.), a także § 11 ust. 1 i § 12 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1243, z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania, utrzymała w mocy orzeczenie RWKL z dnia 4 kwietnia 2023 r., nr [...] uznając skarżącego za trwale i całkowicie niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny – kategoria E.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazała, że z analizy dokumentacji orzeczniczo- lekarskiej, w tym badań diagnostycznych i konsultacji specjalistycznych przeprowadzonych w Ośrodku Referencyjnym dla Wojska w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym z [...] SPZOZ w [...] wynika, że orzeczenie RWKL jest prawidłowe. W wykonanych w dniu 24 marca 2023 r. konsultacjach psychologicznej i psychiatrycznej stwierdzono nieprawidłowe cechy osobowości znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne. We wnioskach psycholog oraz psychiatra uwzględnili wywiad podany przez stronę rozpoznania w przeszłości [...] oraz braku podjęcia leczenia specjalistycznego.
CWKL podała, że przy dokonywaniu oceny zdrowia psychicznego pod kątem zdolności do pełnienia służby wojskowej ocenie podlega aktualny stan psychofizyczny oraz wywiad dotyczący wcześniejszych zaburzeń w funkcjonowaniu społecznym. W związku z powyższym stwierdzony poziom [...] w sferze [...] może istotnie wpływać na ograniczenie zdolności adaptacyjnych do pełnienia służby wojskowej, której specyfika wymaga posiadania predyspozycji psychofizycznych.
Z objaśnień do § 68 pkt 3 zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1243, z późn. zm.) wynika, że [...] utrwalone znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne spełniające kryteria rozpoznania w tym wypadku [...] powodują trwałą i całkowitą niezdolność do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny – Kategoria E.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia CWKL z dnia 23 czerwca 2023 r. Uznając kwestionowane orzeczenie za krzywdzące skarżący przedstawił własną ocenę prawidłowości procedowania w sprawie, w tym przebiegu konsultacji specjalistycznych oraz poruszył szereg wątków niezwiązanych z przedmiotem sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.
Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1502/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę i zważył, co następuje:
W ocenie Sądu pierwszej instancji zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie komisji lekarskiej pierwszej instancji zostały wydane na obowiązujących norm prawa materialnego, z zachowaniem wiążących zasad procedury administracyjnej.
Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżący został poddany konsultacji specjalistycznej w Ośrodku Referencyjnym dla Wojska w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym z [...] SPZOZ w [...]. Konsultacja psychologiczna i psychiatryczna przeprowadzone w dniu 24 marca 2023 r. stwierdziły u orzekanego nieprawidłowe cechy osobowości znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne. Organ orzekający w sprawie przed podjęciem rozstrzygnięcia, nie tylko przeprowadził wymagane badania lekarskie (§ 9 ust. 1 rozporządzenia), lecz stwierdził potrzebę i wykonał dodatkowe konsultacje specjalistyczne (§ 9 ust. 4 rozporządzenia). Zatem na podstawie zgromadzonej w sposób wyczerpujący, w świetle obowiązujących przepisów, dokumentacji medycznej podjął rozstrzygnięcie w sprawie.
Rozpoznane zaś schorzenie z § 68 pkt 3 załącznika do rozporządzenia – zaburzenia osobowości znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, jak oceniła Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w zaskarżonym orzeczeniu, ma postać utrwaloną (z powodu [...] – wg. konsultantów specjalistów nieleczonej) wyklucza możliwość podjęcia służby wojskowej. Zatem zakwalifikowanie stwierdzonego schorzenia do kategorii E (trwała i całkowita niezdolność do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny) nie jest dowolne, lecz zgodne z obowiązującymi przepisami w tym zakresie (§ 68 pkt 3 rubryka 4).
Należy wskazać, że Sąd nie jest uprawiony do oceny fachowości przeprowadzonej u skarżącego konsultacji specjalistycznych oraz prawidłowości ustaleń komisji lekarskich w zakresie stwierdzonego schorzenia. Sąd nie może również zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej niż uczyniła to komisja na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań innej komisji, celem weryfikacji dotychczasowych badań. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Jedynie do specjalistycznej wiedzy medycznej lekarzy orzeczników należy ocena, czy badany jest do służby wojskowej zdolny, a wiedza medyczna w tym przypadku służby do kwalifikacji stanu zdrowia do jednej z kategorii zdolności w ramach określonej grupy. Zatem jeżeli w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach rozpoznane schorzenie stanowi o niezdolności do tej służby – to orzekany jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej.
Reasumując, zaskarżone orzeczenie CWKL utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL z dnia 4 kwietnia 2023 r. stwierdzające, że skarżący jest niezdolny do pełnienia służby wojskowej, nie narusza prawa.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata, skarżący zaskarżając go w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:
1. art. 9 ust. 2, 3 i 5 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach;
2. art. 136 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie;
3. art. 81 k.p.a., poprzez uznanie za udowodnione okoliczności sprawy bez możliwości wypowiedzenia się na ich temat przez skarżącego;
4. art. 81a § 1 k.p.a., poprzez rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść strony.
Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jednocześnie skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, CWKL wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Jak już wyżej wskazano z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).
Rozpatrzenie zarzutów skargi kasacyjnej należy poprzedzić pewną uwagą wstępną. Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Wspomniane wyżej związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wyrażone w art. 183 § 1 p.p.s.a. ma znaczenie nie tylko z perspektywy Sądu, ale także wpływa na obowiązki profesjonalnego pełnomocnika sporządzającego skargę kasacyjną dla reprezentowanego przezeń podmiotu. Podstawy skargi kasacyjnej wyznaczają granice rozpoznania sprawy w drugiej instancji sądowej. Wyrażają się one we wskazaniu zarzutów naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przedstawienie podstaw kasacyjnych jest obligatoryjne i powinny być one jednoznacznie sprecyzowane (art. 174 pkt 1 i 2, art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r., sygn. akt GSK 1423/04; 10 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1657/04; 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05; 23 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 18/06; 4 października 2006 r., sygn. akt I OSK 459/06, CBOSA). Oznacza to, że należy oczekiwać wskazania przez profesjonalnego pełnomocnika – autora skargi kasacyjnej – przepisów objętych zarzutami, to jest jednostek redakcyjnych aktów prawnych, jak i też sprecyzowania dat i nazw tych aktów oraz ich publikatorów pozwalających na zorientowanie się, którego brzmienia przepisu (ze względu na jego obowiązywanie na przestrzeni czasu) zarzut dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związanym granicami skargi kasacyjnej, nie może bowiem z urzędu dowolnie badać "otoczenia prawnego" naruszonych przepisów, gdyż mogłoby to niekiedy prowadzić do wyjścia poza podstawy zaskarżenia. Związanie sądu kasacyjnego zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej oznacza zatem, że sąd ten – co do zasady – nie ma kompetencji do kontroli legalności postępowania pierwszoinstancyjnego poza granicami zaskarżenia.
Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia wyżej opisanych standardów.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia "Art. 9 ust. 2, 3 i 5 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach" podniesionego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej wskazać należy, że przedmiotowy zarzut został sformułowany w sposób niestaranny, zaś od zawodowego (profesjonalnego) pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata szczególnie wymaga się poprawności również w zakresie normatywnej stylizacji skargi kasacyjnej. Wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony, gdy wskazuje ona jaki naruszono konkretny przepis, z podaniem numeru konkretnej jednostki redakcyjnej aktu prawnego. Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia (vide: postanowienie SN z 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 96; wyrok NSA z 29 stycznia 2008 r., I OSK 2034/06, CBOSA; postanowienie NSA z 10 maja 2011 r., II OSK 2520/10, CBOSA). Dla uporządkowania zarzutu skargi kasacyjnej wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej zarzucił w sposób następujący naruszenie "Art. 9 ust. 2, 3 i 5 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach", zaś przedmiotowe rozporządzenie nie zawiera jednostek redakcyjnych aktu prawnego w postaci artykułów, a składa się z paragrafów i następnie mniejszych jednostek, jak ustępy, punkty i litery; ponadto nie wskazano publikatorów aktu prawnego. W konsekwencji podniesiony zarzut nie pozwala na jego prawidłowe rozpoznanie, bowiem wskazane przepisy zostały błędnie wskazane i w rezultacie taka podstawa prawna nie istnieje. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej również nie zostało sprecyzowane, jakie prawidłowe jednostki redakcyjne zostały przez Sąd pierwszej instancji naruszone, a zatem tak sformułowany zarzut uchyla się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe sformułowanie zarzutu kasacyjnego wiąże sąd odwoławczy, zaś związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować (por. wyrok NSA z 17 listopada 2023 r., I GSK 831/20, CBOSA).
Natomiast o nieskuteczności zarzutu naruszenia "Art. 136 § 1 kpa" podniesionego w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej przemawia jego wadliwa konstrukcja. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684).
Przechodząc do zarzutów naruszenia "art. 81 kpa" i "art. 81 a § 1 kpa" podniesionych w pkt 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej wskazać należy, że Sąd nie stosuje wprost przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Nie budzi wątpliwości, że sformułowanie tej oceny wymaga odpowiedzi na szereg pytań, takich samych jak te, na które musi odpowiedzieć organ administracji bezpośrednio stosujący te przepisy. Tym niemniej to nie wojewódzki sąd administracyjny stosuje te przepisy, lecz posługuje się nimi jedynie, jako matrycą porównawczą, w celu ustalenia, czy postępowanie organu w tym zakresie jest zgodne z ustalonym porządkiem prawnym. Zatem uchybienie przez Sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez sąd I instancji przepisom p.p.s.a. Oznacza to, że procedując wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a., lecz kontroluje, czy postępowanie organów odpowiadało tym przepisom. W konsekwencji Sąd nie może aktywnie sam podejmować czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd administracyjny nie jest zobowiązany, jak oczekuje tego strona skarżąca kasacyjnie do czynienia własnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, bowiem zastępowałby w tym zakresie organ i postępowanie sądowoadministracyjne kwalifikowałoby się jako rodzaj trzeciej instancji w tym postępowaniu, co z punktu widzenia zakresu kognicji sądów administracyjnych jest niedopuszczalne. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych co do zasady mają jedynie charakter kasacyjny. Stąd też Sąd kontroluje jedynie, czy to organy administracji publicznej prowadząc postępowanie uczyniły zadość przepisom prawa wyznaczającym zasady ich procedowania. Wobec tak sformułowanych zarzutu kasacyjnych stwierdzić należy, że wbrew wymogowi wynikającemu z art. 174 p.p.s.a. w związku z art. 176 p.p.s.a. jest on pozbawiony podstaw prawnych.
Nadmienić tylko należy, że każdorazowo przy sformułowanych zarzutach naruszenia "kpa" nie wskazano daty, pełnej nazwy i publikatorów tego aktu prawnego.
Jednocześnie wskazać należy, że jeśli chodzi o naruszenie art. 81 k.p.a., to dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw, i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Takich okoliczności skarżący kasacyjnie skutecznie nie wykazał.
Kolejno, zastosowanie art. 81a § 1 k.p.a. (tj. zasady uwzględnienia wątpliwości na korzyść strony skarżącej) jest dopuszczalne w sytuacji, w której po zebraniu wszelkiego dostępnego materiału dowodowego stan faktyczny sprawy będzie niejednoznaczny i budzący wątpliwości. Przesłanka niedających się usunąć wątpliwości występuje, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania. Zasada ta oznacza, że wątpliwości faktyczne należy rozstrzygnąć na korzyść strony tylko wtedy, gdy przez reguły oceny dowodów wskazane w art. 80 – 81 k.p.a. organ nie jest w stanie ustalić jednoznacznie stanu faktycznego. Z taką sytuacją w niniejszej sprawie również nie mamy do czynienia.
Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę prawną Sądu pierwszej instancji, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich realizowana przez sąd administracyjny jest znacznie ograniczona, albowiem co do zasady sprowadza się wyłącznie do weryfikacji prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach (vide: wyrok NSA z 10.05.2019 r., I OSK 1650/17, CBOSA).
Jak wskazano na wstępie, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w pkt 2. sentencji wyroku, na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.