III OSK 2229/23

III OSK 2229/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-07-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Bk 50/23 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2023-07-26
III OSK 50/23 - Postanowienie NSA z 2025-04-09
II SA/Wa 828/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-28
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 14 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 lipca 2023 r. sygn. akt II SAB/Bk 50/23 w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Dyrektora Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 26 lipca 2023 r. sygn. akt II SAB/Bk 50/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. G. na bezczynność Dyrektora Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] w przedmiocie informacji publicznej, zobowiązał Dyrektora Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] do załatwienia, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, wniosku T. G. z dnia [...] maja 2023 roku (pkt 1), stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 2), stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa (pkt 3), a także zasądził od Dyrektora Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] na rzecz T. G. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 4).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z dnia [...] maja 2023 r. T. G. ("wnioskodawca", "skarżący") wystąpił do Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie umowy pomiędzy Podlaskim Oddziałem NFZ w [...] a NZOZ Poradnia Terapii Uzależnień i Współuzależnień D. B. w [...]; ul. [...]. Wskazano, że informacja ma dotyczyć złożonych przez tę poradnię dokumentów z zakresu zaświadczeń/uprawnień/itp. pracujących w niej terapeutów, czyli jakimi wówczas (w chwili podpisywania umowy) posługiwali się dokumentami pracujący tam terapeuci oraz o dostarczenie aktualnych zaświadczeń/uprawnień/itp., potwierdzających posiadane uprawnienia tychże osób.
W odpowiedzi pismem z dnia 31 maja 2023 r. Dyrektor Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] (dalej: "organ", "Dyrektor POW NFZ") udostępnił skarżącemu skany dokumentów: certyfikatów i zaświadczeń potwierdzających uprawnienia i kwalifikacje zawodowe pracowników NZOZ Poradnia Terapii Uzależnień i Współuzależnień D. B. w [...] (dalej powoływana także jako Poradnia NZOZ) po uprzednim dokonaniu anonimizacji w zakresie danych osobowych tych osób.
W piśmie z dnia 14 czerwca 2023 r. wnioskodawca wniósł o odanonimizowanie tych danych, tak aby przekazane wcześniej dokumenty posiadały widoczne imiona i nazwiska rzeczonego personelu.
W odpowiedzi z 15 czerwca 2023 r. organ podniósł, że wniosek o odanonimizowanie imienia i nazwiska pracowników Poradni NZOZ nie może zostać rozpatrzony pozytywnie, ponieważ wnioskowane informacje zawierają dane chronione przepisami ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1781) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/we (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.Urz.UE.L z 2016 r. nr 119, s. 1, zwane dalej: "RODO").
Pismem z dnia 19 czerwca 2023 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że Dyrektor POW NFZ jest organem, który mieści się w zakresie podmiotowym stosowania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: "u.d.i.p."), w związku z czym zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), wykonuje bowiem zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym. Nie budzi również wątpliwości, że z jednej strony informacją publiczną jest działalność oddziałów NFZ, a z drugiej działalność samej Poradni NZOZ, bowiem są to informacje dotyczące zadań publicznych finansowanych ze środków publicznych. Należy zauważyć, że możliwość prowadzenia poradni terapii uzależnień i udzielania świadczeń w tym zakresie jest uregulowana w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Z art. 26 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r. poz. 172) oraz z art. 22 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 165 ze zm.) wynika, że rehabilitację/psychoterapię osoby uzależnionej (od narkotyków czy alkoholu) mogą prowadzić wyłącznie osoby z wymaganymi kwalifikacjami (posiadające stosowne certyfikaty). Informację publiczną stanowią w związku z tym dokumenty zgromadzone w ramach postępowania konkursowego z udziałem Poradni NZOZ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że istota sporu w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy udostępnienie skarżącemu w dniu 31 maja 2023 r. skanów certyfikatów i zaświadczeń potwierdzających uprawnienia i kwalifikacje zawodowe pracowników NZOZ, po uprzednim dokonaniu anonimizacji imion i nazwisk tych osób, stanowi prawidłową odpowiedź organu na wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2023 r.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie udzielona skarżącemu odpowiedź z dnia 31 maja 2023 r. nie spełniła wymogu udostępnienia informacji publicznej w świetle u.d.i.p. Zakres wniosku skarżącego obejmował również dane osobowe terapeutów zatrudnionych we wskazanej Poradni NZOZ. Już we wniosku skarżący wskazał na dokumenty potwierdzające uprawnienia w powiązaniu z aspektem osobowym, w odniesieniu do terapeutów zatrudnionych w konkretnym NZOZ. W braku powiązania certyfikatów z danymi osobowymi terapeutów dokumenty te tracą walor informacyjny: nie wiadomo chociażby, czy wszyscy terapeuci zatrudnieni w Poradni NZOZ posiadają stosowne uprawnienia. Z kolejnego pisma skarżącego z 14 czerwca 2023 r. wprost wynika, że udostępnienie certyfikatów i zaświadczeń bez imion i nazwisk pracowników Poradni NZOZ nie spełnia jego oczekiwań w zakresie wniosku.
Zdaniem WSA w Białymstoku organ powinien udostępnić żądane dokumenty bez ich anonimizacji bądź też, uznając, że zastosowanie znajduje art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Nie czyniąc tego, organ pozostaje w bezczynności.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zarówno w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania organ nie udostępnił żądanej informacji w postaci pełnego skanu certyfikatów i zaświadczeń, zaś udostępnienie zanonimizowanego skanu dokumentów nie odpowiadało żądaniu wniosku skarżącego i godziło w istotę tego żądania. Jednocześnie nie obowiązuje żadna decyzja odmawiająca udzielenia skarżącemu żądanej informacji. Takie zaniechanie wyczerpuje zatem znamiona bezczynności w udzieleniu informacji publicznej, co uprawniało Sąd I instancji do zobowiązania Dyrektora POW NFZ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2023 r. w czternastodniowym terminie od daty zwrotu akt. W tym też zakresie orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") (pkt 1 i 2 wyroku).
Sąd I instancji stwierdził w pkt 3 wyroku, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Czynności i działania organu, mimo iż ostatecznie nie doprowadziły do udzielenia skarżącemu żądanej informacji, były podejmowane sprawnie, w ciągu kilku dni od złożenia wniosku oraz kolejnego pisma. Nie można zatem mówić w tym zakresie o rażącym naruszeniu prawa. Orzeczenie o zwrocie kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw – 100 zł tytułem wpisu od skargi - opiera się o treść art. 200 p.p.s.a. (pkt 4 wyroku).
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 149 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi na bezczynność organu, podczas gdy Dyrektor Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia udostępnił skarżącemu informację publiczną w zakresie objętym jego wnioskiem, w ustawowym terminie i w stosownej formie, zatem jego działanie nie nosiło znamion bezczynności;
- co doprowadziło to do wydania nieprawidłowego wyroku;
2. przepisów prawa materialnego:
a. art. 14 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż udostępnienie informacji publicznej przy jednoczesnej anonimizacji imion i nazwisk osób trzecich stanowi udostępnienie informacji publicznej nie odpowiadającej żądaniu wniosku skarżącego i godziło w istotę jego żądania, podczas gdy informacja publiczna udostępniona na podstawie wniosku z dnia [...] maja 2023 r. została przedstawiona w zakresie zgodnym z wnioskiem skarżącego, a powszechnie przyjętym sposobem udostępniania informacji publicznej przy jednoczesnym poszanowaniu dóbr objętych ochroną jest anonimizacja danych chronionych;
b. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że organ nie udostępnił informacji publicznej objętej wnioskiem skarżącego w terminie określonym tym przepisem, a zatem dopuścił się bezczynności, podczas gdy organ faktycznie udostępnił skarżącemu informację publiczną w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku z dnia [...] maja 2023 r. w stosownej formie, a zatem Dyrektor Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie dopuścił się bezczynności;
c. art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż w przypadku udostępnienia informacji publicznej z zachowaniem zasady ochrony dóbr chronionych, tj. danych osobowych osób trzecich, polegającym na anonimizacji imion i nazwisk osób trzecich znajdujących się na przekazanych skarżącemu skanach dokumentów, konieczne jest wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym anonimizacją, podczas gdy zgodnie z dominującym poglądem prezentowanym w orzecznictwie w przypadku udostępnienia informacji publicznej zanonimizowanej, nie ma konieczności wydawania dodatkowej decyzji administracyjnej w zakresie pierwotnego żądania.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie w razie braku uznania, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Jednocześnie organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i opłaty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną T. G. zwrócił się z prośbą o dołączenie do sprawy drugiego wniosku (załącznik nr 1) o udostępnienie informacji publicznej, jaki złożył w dniu 5 sierpnia 2023 roku do Dyrektora Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Jednocześnie wniósł o rozważenie przez Sąd sprawy w zakresie rażącego naruszenia prawa przy przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ art. 149 § 1a p.p.s.a. przez Dyrektora Podlaskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, a także o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 zgodnie z p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., bowiem skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, zaś skarżący nie zażądał jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
W skardze kasacyjnej opartej na obu podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 14 ust. 1, art. 13 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p., jak i regulacji procesowej – art. 149 p.p.s.a.
Mając na uwadze treść zarzutów kasacyjnych podniesionych w petitum skargi kasacyjnej wyjaśnić należy, że powołanie się na obie podstawy wymaga zasadniczo rozważenia w pierwszej kolejności zasadności zarzutów procesowych, gdyż dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego. Podkreślić przy tym należy, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 maja 2004 r.; sygn. akt FSK 6/04 oraz z dnia 26 lutego 2014 r.; sygn. akt II GSK 1868/12). Ten warunek w rozpoznawanej sprawie nie został zrealizowany i już tylko z tego powodu nie można uznać zasadności zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy skorelowanej z treścią art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Nadto należy podnieść, że zarzut naruszenia art. 149 p.p.s.a. został niewłaściwie skonstruowany. Organ skarżący kasacyjnie sformułował powyższy zarzut w sposób nieprecyzyjny, nie dostrzegając, że przywołany w ramach omawianego zarzutu przepis art. 149 p.p.s.a. składa się z kilku mniejszych jednostek redakcyjnych, tj. czterech paragrafów, z których pierwszy zawiera trzy punkty. Przepis ten zawiera szereg norm regulujących kompetencje orzecznicze sądu administracyjnego.
W związku z tym należy przypomnieć, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117; wyrok NSA z dnia 19 października 2022 r., I OSK 1407/19; wyrok NSA z dnia 11 października 2022 r., III OSK 5368/21; wyrok NSA z dnia 8 września 2022 r., II GSK 713/19). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze. Z powyższych przyczyn powyższy zarzut nie może zostać rozpoznany merytorycznie.
Należy również mieć na uwadze, że przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normy o charakterze wynikowym, regulującym jedynie wynik rozstrzygnięcia sprawy. Zastosowanie powyższego przepisu jest konsekwencją wcześniejszego etapu postępowania, czyli fazy kontroli zaskarżonego aktu organu. Prawidłową podstawą skargi kasacyjnej, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., mogą natomiast być jedynie normy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepisy je określające (z wyjątkiem sytuacji, gdy sąd administracyjny wyda rozstrzygnięcie w formie innej, niż przewidziana w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie). Omawiany zarzut nie może zatem zostać uznany za zasadny.
Odnosząc się z kolei do podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego należy wskazać, że spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy poprzez udostępnienie dokumentów zanonimizowanych podmiot zobowiązany wypełnił obowiązek udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem z dnia [...] maja 2023 r. W związku z tym należy poczynić rozważania natury ogólnej.
Dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy treść art. 61 ust. 3 konstytucji RP. Zgodnie z tą regulacją prawną ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji wskazanych w ust. 1 i 2 może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku prawnego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu państwa. Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. konkretyzuje powyższą zasadę, wskazując wprost na przesłanki ograniczenia prawa dostępu do informacji w postaci prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy. Na potrzebę ochrony danych osobowych wskazują regulacje ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1781). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy stosuje się ją do ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w zakresie określonym w art. 2 i art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem 2016/679".
Z zestawienia tych dwóch wartości, tj. zasady jawności informacji publicznych oraz obowiązku ochrony prywatności, tajemnic przedsiębiorcy i danych osobowych osób fizycznych, można wyprowadzić wniosek, że możliwe jest udostępnianie informacji publicznej w sposób nie naruszający wskazanych dóbr chronionych. Służy temu m.in. zastosowana przez organ w rozpatrywanej sprawie tzw. anonimizacja danych wrażliwych. W takim wypadku co do zasady istotnie nie zachodzi potrzeba wydawania oddzielnej decyzji na podstawie art. 16 u.d.i.p., gdyż przepis ten może mieć zastosowanie tylko w wypadku odmowy udostępnienia informacji, a nie w przypadku jej udzielenia z zachowaniem zasady ochrony dóbr chronionych.
Ocenie sądu rozpatrującego skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej podlega sposób i zakres dokonanej przez organ anonimizacji, a w szczególności to, czy nie niweczy on pożądanego przez stronę rezultatu w postaci uzyskania informacji o konkretnie wskazanych sprawach publicznych. Może zaistnieć sytuacja, gdy wydanie decyzji odmownej na podstawie przepisu art. 16 u.d.i.p. stanie się konieczne, a to w przypadku, gdy istota żądanej informacji dotyczy żądania ujawnienia chronionych prawem danych wskazanych osób lub danych wrażliwych innych podmiotów.
Anonimizacja jest czynnością o charakterze technicznym, dokonywaną na dokumencie stanowiącym informację publiczną, polegającą na zasłonięciu części tego dokumentu, zawierającej dane niepodlegające udostępnieniu. Anonimizacja nie może jednak prowadzić do udostępnienia tylko części wnioskowanych dokumentów. W pewnych sytuacjach stopień anonimizacji dokumentu może bowiem spowodować, że mamy już do czynienia z odmową dostępu, ponieważ dokument poddany anonimizacji staje się nieczytelny, a przez to traci przymiot informacyjny, będący podstawą wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Racjonalne jest przyjęcie, że zasłonięcie określonych danych składających się na treść dokumentu można uznać za uzasadnioną anonimizację, gdy czynność ta nie pozbawi dokumentu waloru informacyjnego, jaki wynika ze złożonego wniosku. Innymi słowy, anonimizacja dokumentu nie może niweczyć rezultatu, do którego dążył wnioskodawca, przedkładając swój wniosek. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 marca 2018 r. (sygn. akt I OSK 2531/17), w którym wskazał, że udzielenie zanonimizowanej informacji publicznej przesądza o braku bezczynności po stronie organu, o ile ten sposób przetworzenia treści udostępnianego dokumentu nie niweczy pożądanego przez stronę rezultatu w postaci uzyskania informacji o konkretnie wskazanych sprawach. Przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Podsumowując, anonimizacja danych zawartych w żądanych dokumentach, jako dopuszczalna bezdecyzyjna forma ograniczenia dostępu do części żądanych danych, stanowi realizację obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko wówczas, gdy czynność ta nie pozbawia dokumentu waloru informacyjnego, jaki wynika ze złożonego wniosku.
W rozpatrywanej sprawie w odpowiedzi na wniosek z [...] maja 2023 r. podmiot zobowiązany udostępnił wnioskodawcy skany żądanych dokumentów, dokonując uprzednio ich anonimizacji w zakresie danych osobowych. Wnioskodawca w piśmie z 14 czerwca 2023 r. wniósł o odanonimizowanie tych danych tak, aby przekazane wcześniej dokumenty posiadały widoczne imiona i nazwiska.
Trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że bezczynność w udzieleniu informacji publicznej może polegać również na udzieleniu informacji niepełnej czy też nieadekwatnej do treści wniosku. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Udostępnienie wnioskodawcy dokumentów w wersji zanonimizowanej zniweczyło pożądany przez stronę rezultat, co trafnie dostrzegł Sąd I instancji.
W tym stanie rzeczy nie są zasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W niniejszej sprawie podmiot zobowiązany nie udostępnił informacji w sposób realizujący żądanie wniosku.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Udostępnienie informacji nie nastąpiło w sposób zgodny z wnioskiem, gdyż wniosek w sposób nie budzący wątpliwości obejmował także informację w postaci danych wrażliwych - imion i nazwisk.
Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Należy podnieść, że Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 16 u.d.i.p., gdyż w sprawie nie została wydana decyzja administracyjna, a Sąd nie przesądził, że ma ona zostać wydana, a jedynie zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej zgodnie ze sformułowanym w nim żądaniem.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.