III OSK 2229/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Fundacji [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził nieważność decyzji Fundacji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Sprawa wywodziła się z wniosku małoletniego M. R., reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego, o udostępnienie informacji o przedsięwzięciach Fundacji finansowanych ze środków publicznych oraz o wydatkach z tych środków. Fundacja wezwała do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w zakresie informacji o wydatkach, a następnie odmówiła udostępnienia informacji przetworzonej. WSA uznał, że wniosek złożony przez małoletniego samodzielnie, bez przedstawiciela ustawowego, był wadliwy, a wydana decyzja obarczona rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało stwierdzeniem jej nieważności. NSA w pełni podzielił argumentację WSA, podkreślając, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje samodzielnego działania osób o ograniczonej zdolności do czynności prawnych w sprawach administracyjnych. Wniosek złożony przez małoletniego bez przedstawiciela ustawowego jest prawnie nieskuteczny, a organ nie ma obowiązku jego rozpoznania. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną Fundacji, potwierdzając tym samym, że decyzja WSA była prawidłowa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że małoletni nie mogą samodzielnie składać wniosków o informację publiczną, a decyzje wydane na podstawie takich wniosków są nieważne.
Dotyczy spraw, w których wnioskodawcą jest osoba małoletnia lub osoba o ograniczonej zdolności do czynności prawnych, a wniosek nie został złożony przez przedstawiciela ustawowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony przez osobę małoletnią, posiadającą ograniczoną zdolność do czynności prawnych, jest skuteczny, jeśli nie został złożony przez jej przedstawiciela ustawowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek taki nie jest skuteczny. Osoby o ograniczonej zdolności do czynności prawnych nie mogą samodzielnie realizować uprawnień wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej; wymagane jest działanie przez przedstawiciela ustawowego.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje samodzielnego działania osób o ograniczonej zdolności do czynności prawnych w sprawach administracyjnych. Wniosek złożony przez małoletniego samodzielnie jest prawnie nieskuteczny, a organ nie ma obowiązku jego rozpoznania. Jest to naturalna konsekwencja podlegania władzy rodzicielskiej.
Czy decyzja administracyjna wydana na podstawie nieskutecznego wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest nieważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja wydana na podstawie wniosku, który nie mógł być skutecznie złożony przez wnioskodawcę (np. przez małoletniego bez przedstawiciela ustawowego), stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Skoro wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie mógł zostać skutecznie złożony przez małoletniego, to po stronie organu nie powstał obowiązek jego rozpoznania w trybie ustawy. Wydanie decyzji w takiej sytuacji jest równoznaczne z wydaniem decyzji z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Przepisy (25)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.
u.d.i.p. art. 3 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, jednak osoby o ograniczonej zdolności do czynności prawnych nie mogą realizować tego prawa samodzielnie.
Konstytucja RP art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 63 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.i.p. art. 14 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Prawo przedsiębiorców art. 8
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
k.c. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 11
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 15
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 17
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego.
k.c. art. 19
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Czynność prawna jednostronna dokonana samodzielnie przez osobę ograniczoną w zdolności do czynności prawnych, do której ustawa wymaga zgody przedstawiciela ustawowego, jest nieważna.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony przez małoletniego bez przedstawiciela ustawowego jest nieskuteczny. • Decyzja wydana na podstawie nieskutecznego wniosku jest obarczona rażącym naruszeniem prawa i podlega stwierdzeniu nieważności.
Odrzucone argumenty
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony przez małoletniego był prawidłowy i powinien zostać rozpatrzony merytorycznie. • Brak wykazania przez wnioskującego przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego jest brakiem merytorycznym, a nie formalnym, prowadzącym do odmowy udostępnienia informacji.
Godne uwagi sformułowania
ustawa o dostępie do informacji publicznej nie jest regulacją, która przewiduje samodzielne działanie osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych. • niepełnoletni i ubezwłasnowolnieni nie mogą samodzielnie występować przed organami administracji publicznej. • samodzielność działania małoletnich jest wyjątkiem, który nie ma tu oparcia prawnego. • uzyskania wiedzy o sprawach publicznych, w ramach wniosku o informację publiczną, nie sposób zakwalifikować do kategorii drobnych, bieżących spraw życia codziennego.
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sprawozdawca
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Tamara Dziełakowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że małoletni nie mogą samodzielnie składać wniosków o informację publiczną, a decyzje wydane na podstawie takich wniosków są nieważne."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których wnioskodawcą jest osoba małoletnia lub osoba o ograniczonej zdolności do czynności prawnych, a wniosek nie został złożony przez przedstawiciela ustawowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z dostępem do informacji publicznej przez osoby małoletnie, co ma znaczenie praktyczne dla prawników i organizacji pozarządowych.
“Małoletni chce informacji publicznej, ale sąd mówi: 'Nie sam!', bo wniosek był nieważny.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.