Orzeczenie · 2023-03-02

III OSK 2227/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-03-02
NSAAdministracyjneWysokansa
informacja publicznadostęp do informacjispółka Skarbu Państwazadania publicznebezczynność organuskarga kasacyjnapostępowanie sądowoadministracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Stowarzyszenia [...] od wyroku WSA w Warszawie, który zobowiązał spółkę [...] S.A. do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej transakcji sprzedaży akcji i udziałów. Skarżąca spółka zarzucała WSA m.in. nieważność postępowania z powodu braku formalnego wniesienia skargi oraz naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną kwalifikację wniosku jako dotyczącego informacji publicznej i uznanie spółki za podmiot zobowiązany do jej udostępnienia. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że spółka, w której Skarb Państwa posiada pozycję dominującą, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, niezależnie od tego, czy żądana informacja dotyczy bezpośrednio zadań publicznych. Ponadto, NSA stwierdził, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona ponagleniem, a skarga do sądu administracyjnego powinna być wniesiona za pośrednictwem organu, nawet jeśli organ kwestionuje swoją właściwość. Sąd uznał również, że prawo dostępu do informacji publicznej, wynikające z art. 61 Konstytucji RP, jest realizowane przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, a sposób sformułowania podstawy prawnej wniosku przez wnioskodawcę nie ma wpływu na obowiązek rozpatrzenia go zgodnie z ustawą.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii obowiązku udostępniania informacji publicznej przez spółki z udziałem Skarbu Państwa, a także w zakresie proceduralnych aspektów wnoszenia skarg na bezczynność w sprawach o dostęp do informacji publicznej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z dominującą pozycją Skarbu Państwa i może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy spółka z dominującą pozycją Skarbu Państwa jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka, w której Skarb Państwa posiada pozycję dominującą, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.

Uzasadnienie

Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 4 ust. 1 pkt 5 wymienia jako podmioty zobowiązane osoby prawne, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą. Taka pozycja oznacza, że podmiot ten wykonuje zadania publiczne w rozumieniu ustawy.

Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej musi być poprzedzona ponagleniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona ponagleniem.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie toczy się w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje obowiązku poprzedzenia skargi na bezczynność ponagleniem.

Jaki jest tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Skarga powinna być wniesiona za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się za pośrednictwem organu. Organ ten ma obowiązek przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, nawet jeśli kwestionuje swoją właściwość lub charakter sprawy.

Czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który powołuje się na art. 61 Konstytucji RP, powinien być rozpatrzony na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o dostęp do informacji publicznej, niezależnie od wskazanej przez wnioskodawcę podstawy prawnej, powinien być rozpatrzony stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Ustawa o dostępie do informacji publicznej stanowi konkretyzację konstytucyjnego prawa do informacji. Niezależnie od podstawy prawnej żądania, wniosek powinien być rozpatrzony zgodnie z przepisami tej ustawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 54 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 54 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 2 lit. f

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. d

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 7 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.o.k.k. art. 4 § pkt 3

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3 w zw. z ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka z dominującą pozycją Skarbu Państwa jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. • Skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia ponagleniem. • Skarga do sądu administracyjnego powinna być wniesiona za pośrednictwem organu, nawet jeśli organ kwestionuje swoją właściwość. • Wniosek o informację publiczną, niezależnie od wskazanej podstawy prawnej, powinien być rozpatrzony zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu braku formalnego wniesienia skargi do WSA (za pośrednictwem organu). • Naruszenie przepisów proceduralnych poprzez brak ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność. • Błędna kwalifikacja wniosku jako dotyczącego informacji publicznej. • Błędne uznanie spółki za podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Samo wystąpienie strony ze skargą stanowi żądanie nadania jej określonego biegu i obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. • To bowiem rolą sądu jest dokonanie oceny skargi zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować. • W orzecznictwie sądów administracyjnych (...) nie budzi wątpliwości okoliczność, że wniesienie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (...), a zatem wyłączony jest obowiązek przewidziany w art. 52 § 1 i art. 53 § 2b p.p.s.a.

Skład orzekający

Beata Jezielska

sprawozdawca

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący

Tamara Dziełakowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii obowiązku udostępniania informacji publicznej przez spółki z udziałem Skarbu Państwa, a także w zakresie proceduralnych aspektów wnoszenia skarg na bezczynność w sprawach o dostęp do informacji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z dominującą pozycją Skarbu Państwa i może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście spółek z udziałem Skarbu Państwa, co jest istotne dla transparentności życia publicznego i działalności gospodarczej.

Czy spółka z udziałem Skarbu Państwa ukryje informacje? NSA wyjaśnia zasady dostępu do danych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst