III OSK 2220/24

III OSK 2220/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś
Hanna Knysiak - Sudyka
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III SAB/Gl 15/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-03-21
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 5 art. 10 ust. 1 art. 21 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133 § 1 art.. 134 § 1 art. 149 § 1 pkt 3 art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 19 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 15/24 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia W. z siedzibą w W. na bezczynność T. S.A. z siedzibą w K. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia W. z siedzibą w W. (dalej także jako: Stowarzyszenie) na bezczynność T. S.A. z siedzibą w K. (dalej także jako: Spółka) w przedmiocie informacji publicznej, w punkcie 1 wyroku z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 15/24 stwierdził, że Spółka dopuściła się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie 2 umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Spółki do załatwienia wniosku Stowarzyszenia, w punkcie 3 oddalił skargę w pozostałym zakresie, a w punkcie 4 zasądził od Spółki na rzecz Stowarzyszenia 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z dnia 12 stycznia 2022 r. Stowarzyszenie, na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, zwróciło się do Spółki o udostępnienie informacji o tym, czy Spółka była partnerem/sponsorem organizowanego przez Telewizję Polską S.A. Sylwestra Marzeń w Zakopanem, który odbył się w dniu 31 grudnia 2021 r. oraz skanu umowy dotyczącej partnerstwa/sponsoringu ww. wydarzenia.
W piśmie z dnia 23 maja 2023 r. Stowarzyszenie wywiodło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Spółki w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej i wnosząc o zobowiązanie Spółki do rozpoznania ww. wniosku Stowarzyszenia, stwierdzenie że bezczynność Spółki miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie Spółce grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zasądzenie na rzecz Stowarzyszenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzuciło naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie Stowarzyszeniu informacji na temat tego czy Spółka była partnerem/sponsorem organizowanego przez Telewizję Polską S.A. Sylwestra Marzeń w Zakopanem, który odbył się w dniu 31 grudnia 2021 r. oraz skanu umowy dotyczącej partnerstwa/sponsoringu ww. wydarzenia, pomimo podstaw do ich udostępnienia na zasadach wskazanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej;
2. art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie Stowarzyszeniu informacji na temat tego czy spółka była partnerem/sponsorem organizowanego przez Telewizję Polską S.A. Sylwestra Marzeń w Zakopanem, który odbył się w dniu 31 grudnia 2021 r. oraz skanu umowy dotyczącej partnerstwa/sponsoringu ww. wydarzenia w terminie wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, że Spółka nie udzieliła żadnej odpowiedzi na jego wniosek z dnia 12 stycznia 2022 r., mimo że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, gdyż wykonuje zadania publiczne (m. in. z zakresu handlu energią elektryczną, paliwami gazowymi w systemie sieciowym). Zdaniem Stowarzyszenia również wnioskowane przez nie informacje mieszczą się w zakresie przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem dotyczą gospodarowania mieniem przez Spółkę wykonującą zadania publiczne.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o odrzucenie skargi w całości, a alternatywnie, z ostrożności procesowej, o oddalenie skargi w całości jako merytorycznie nieuzasadnionej i niepodlegającej uwzględnieniu, a także o zasądzenie od Stowarzyszenia na rzecz Spółki kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Spółka wskazała, że Stowarzyszenie skierowało wniosek na dwa adresy mailowe: [...] oraz [...]. Jak wyjaśniła Spółka jeden z adresów mailowych służy do kontaktu z mediami, zaś drugi jest wykorzystywany do kontaktu z działem marketingu w związku z organizowanymi przez Spółkę promocjami. Spółka zaznaczyła, że maile te nie są oficjalnymi skrzynkami poczty elektronicznej przeznaczonymi do kontaktu ze Spółką. Dlatego uznać należy, że wnioski Stowarzyszenia nie zostały skierowane ani bezpośrednio do Spółki na adres jej siedziby, ani na oficjalnego maila do kontaktu ze Spółką drogą elektroniczną.
Niezależnie od powyższego Spółka poinformowała, że pismem z dnia 11 stycznia 2024 r. odpowiedziała Stowarzyszeniu na jego wniosek z dnia 12 stycznia 2022 r. wskazując, że nie ma obowiązku udzielenia odpowiedzi w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej lub na pytania zawarte w mailach wysłanych na ww. adresy mailowe, ponieważ formalnie Stowarzyszenie nie przesłało nigdy do Spółki wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie Spółka poinformowała, że nie była partnerem/sponsorem organizowanego przez Telewizję Polską S.A. Sylwestra Marzeń w Zakopanem, który odbył się w dniu 31 grudnia 2021 r. Natomiast skan jakiejkolwiek umowy dotyczącej partnerstwa/sponsoringu, zawartej przez Spółkę, nie stanowi jej zdaniem informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, którą Spółka jest zobowiązana przekazać, bowiem udostępnienie skanu takiej umowy stanowiłoby naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa Spółki, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w punkcie 1 wyroku z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 15/24 stwierdził, że Spółka dopuściła się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie 2 umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Spółki do załatwienia wniosku Stowarzyszenia, w punkcie 3 oddalił skargę w pozostałym zakresie, a w punkcie 4 zasądził od Spółki na rzecz Stowarzyszenia 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że wbrew twierdzeniom Spółki - należy ona do grupy podmiotów zobowiązanych do załatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej, będących w jej posiadaniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m. in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyjaśnił, że wprawdzie Spółka wykonuje zadania publiczne, jednak działalność ta nie ma charakteru zadań o charakterze publicznym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast spełnione zostały zdaniem Sądu I instancji dwie pozostałe przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej - Spółka jest przedsiębiorstwem, w którym dominującą pozycję posiada Skarb Państwa przez swój udział w wysokości 30,06 % oraz należące do niego podmioty m.in. takie jak: K. S.A. (w której Skarb Państwa jest udziałowcem ok 32%) – 10,39 % akcji. Sąd I instancji wyjaśnił, że pozycja dominująca zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oznacza, że przedsiębiorca posiada na rynku udział, który przekracza 40%. W rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej oznacza to udział Skarbu Państwa lub innych podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej w danym podmiocie przekraczający 40% akcji, udziałów itp. niezależnie, czy jest to udział bezpośredni lub za pośrednictwem powołanych przez organy administracji rządowej lub samorządowej podmiotów. W przypadku, gdyby bowiem przyjąć, że do kategorii podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej należą tylko podmioty, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą tylko w sposób bezpośredni, wówczas faktycznie ograniczono by możliwość kontroli przez obywateli sposobu gospodarowania majątkiem publicznym, ponieważ wystarczyłoby, aby Skarb Państwa ustanowił osobny, całkowicie przez siebie kontrolowany podmiot (np. spółkę) i przez ten podmiot powołał i wyposażył w majątek inny podmiot - wówczas taki nowo powołany podmiot, mimo że jego właścicielem i właścicielem jego majątku jest faktycznie Skarb Państwa, mający również znaczny wpływ na jego funkcjonowanie - byłby poza kontrolą obywatelską ustanowioną przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. W oczywisty sposób doprowadziłoby to do sytuacji, że znaczna część majątku publicznego nie podlegałaby regułom ujawniania określonym w ww. ustawie.
Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dodał, że orzecznictwo sądów administracyjnych jednolicie uznaje, że przedsiębiorstwa energetyczne niezależnie od sposobu działania (produkcja, przesył, dystrybucja, obrót lub sprzedaż) wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stanowisko takie jest w ocenie Sądu I instancji uzasadnione tym, że użyte w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej określenie "zadania publiczne" posiada znaczenie szersze od zwrotu "zadania władzy publicznej" zawartego w art. 61 Konstytucji RP. Wedle poglądów doktryny takimi zadaniami są też zadania służące zaspokajaniu potrzeb zbiorowych i realizujących interes społeczny, które zachowują swój publiczny status także w przypadku, gdy w drodze tzw. prywatyzacji zadań publicznych zostają one przeniesione z podmiotów publicznych, jakie tradycyjnie je wykonywały, na podmioty prawa prywatnego, w coraz większym stopniu współdziałające w wykonywaniu administracji publicznej. Zdaniem Sądu I instancji nie można zatem z tej kategorii wyłączyć zadań realizowanych przez przedsiębiorców w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ale zaspakajających jednocześnie powszechne potrzeby obywateli i z tego powodu istotnych z punktu widzenia celów i zadań państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przywołał w tym kontekście wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt 1638/14, w którym stwierdzono, że: "bez względu na fakt czy przedsiębiorstwo energetyczne realizuje zadania w zakresie produkcji energii, czy jej przesyłania, obrotu, czy wreszcie dystrybucji albo sprzedaży, mimo iż zadania te zostały odrębnie ujęte w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059), bo tak wynika z art. 3 pkt 4, 5, 6, 6a (przy czym przesył paliw jest wyraźnie regulowany tymi przepisami - p. art. 1 ust. 1 i art. 3 pkt 4b), winno być traktowane jako wykonujące zadania publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że podziela powyższe stanowisko i uznał, że skoro zatem Spółka wykonuje zadania z zakresu obrotu energią (art. 3 pkt 6 Prawa energetycznego), a działalność ta mieści się w zakresie objętym działalnością publiczną podmiotów z branży energetycznej, to jest ona podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne. W tym zakresie działalności mieści się więc także gospodarowanie i wydatkowanie środków pieniężnych będących w jej dyspozycji.
Dlatego Sąd I instancji uznał, że nie budzi zatem wątpliwości, że informacje dotyczące kosztów ewentualnego sponsoringu przez Spółkę różnych wydarzeń – czyli wydatkowania posiadanych przez nią środków finansowych - stanowią informację publiczną. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że wniosek Stowarzyszenia w zakresie objętym skargą powinien zostać rozpoznany przez Spółkę albo poprzez udzielenie pełnej informacji w formie czynności materialno-technicznej albo przez wydanie stosownej decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bądź decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 ww. ustawy - w terminie określonym ustawą, czego nie dopełniono.
W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, że skoro wniosek dotyczy informacji publicznej, Spółka winna była go załatwić według zasad określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, czego bezspornie nie uczyniła, dopuszczając się tym samym bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że w jego ocenie stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu wniosku Stowarzyszenia miał charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem nieudostępnienie informacji publicznej, ani niepodjęcie innych czynności w ustawowym terminie w żaden sposób nie może w niniejszej sprawie zasługiwać na usprawiedliwienie, bowiem zwłoka w rozpatrzeniu wniosku trwała dwa lata, a nawet samo przekazanie skargi do Sądu ponad 8 miesięcy. Fakt skierowania zapytania na inny adres mailowy niż wskazuje Spółka, ale także podany na oficjalnej stronie i w BIP podmiotu zobowiązanego, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach nie może stanowić skutecznej obrony. Sąd I instancji zaznaczył, że postępowanie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej ma charakter odformalizowany i tym samym argumenty Spółki należało uznać za chybione.
Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że skoro organ udzielił Stowarzyszeniu informacji, to postępowanie w sprawie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej należało umorzyć.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Spółka i zaskarżając ten wyrok w części, tj. co do punktu pierwszego oraz punktu czwartego wyroku w zakresie którego Sąd I instancji stwierdził, że Spółka dopuściła się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od Spółki na rzecz Stowarzyszenia 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części co do punktu 1 i 4 i oddalenie skargi w tej części, dotychczas nieoddalonej, a z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia poprzedzającego wniosku, wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonej części co do punktu 1 i 4 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie od Stowarzyszenia na rzecz Spółki zwrotu poniesionych przez Spółkę niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a w związku z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewłaściwe zbadanie i rozpoznanie sprawy w odniesieniu do przywoływanego przez Stowarzyszenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej i jego treści, który nie został przedstawiony przez Stowarzyszenie w "skardze na bezczynność" Spółki, ani załączony do niej, a stanowi mail, który nie został wysłany przez Stowarzyszenie, jako osobę prawną, i nie został wysłany do Spółki, jako osoby prawnej, a tym samym nie ma charakteru wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej skierowanego do Spółki, który obligowałby Spółkę do udzielenia Stowarzyszeniu informacji publicznej przez Spółkę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że do Spółki został skierowany przez Stowarzyszenie wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a Spółka dopuściła się bezczynności względem wniosku Stowarzyszenia, a bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
II. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1. naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 10 ust. 1 i art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez bezzasadne uwzględnienie "skargi na bezczynność" Spółki i stwierdzenie, że Spółka dopuściła się bezczynności względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej Stowarzyszenia, a nadto, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy Spółka względem Stowarzyszenia nie była podmiotem zobowiązanym do załatwienia wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej;
2. naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz w związku z art. 38 ust. 1 lit. c i ust. 1a ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, a w konsekwencji naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez bezzasadne uwzględnienie "skargi na bezczynność" Spółki i stwierdzenie, że Spółka dopuściła się bezczynności względem wniosku Stowarzyszenia, a nadto, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy Spółka jako osoba prawna posługująca się adresem siedziby oraz adresem mailowym ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym nie otrzymała od Stowarzyszenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a tym samym nie stała się podmiotem zobligowanym na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji publicznej;
3. naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 1, art. 16 ust. 1 oraz art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez bezzasadne uwzględnienie "skargi na bezczynność" Spółki i stwierdzenie, że Spółka dopuściła się bezczynności względem wniosku Stowarzyszenia, a nadto, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz uznanie, że spółka powinna rozpoznać wniosek Stowarzyszenia albo poprzez udzielenie pełnej informacji w formie czynności materialno-technicznej albo poprzez wydanie stosownej decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1, bądź decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podczas gdy Spółka jako osoba prawna, posługująca się adresem siedziby oraz adresem mailowym ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym nie otrzymała od Stowarzyszenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a tym samym nie stała się podmiotem zobligowanym na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że skarga na bezczynność została wywiedziona przez Stowarzyszenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach bez uprzedniego skutecznego przesłania do Spółki, jako osoby prawnej, wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie strona skarżąca kasacyjnie zwróciła uwagę na to, że skarga nie zawierała szczegółowych informacji o sposobie rzekomego złożenia przez Stowarzyszenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie podano bowiem z jakiego adresu i na jaki adres mailowy został przesłany wniosek i przede wszystkim nie załączono do skargi skanu tej korespondencji, tj. potencjalnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W związku z powyższym w ocenie strony skarżącej kasacyjnie Stowarzyszenie, a następnie Sąd I instancji błędnie uznał, że w stosunku do Spółki została skutecznie, na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, wszczęta procedura uzyskiwania informacji publicznej przez Stowarzyszenie, a tym samym, że Spółka stała się podmiotem obowiązanym na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej do przekazania Stowarzyszeniu oczekiwanej informacji publicznej. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie za wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowany do Spółki w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można uznać maila, który nie został wysłany przez Stowarzyszenie, jako osobę prawną i nie został wysłany do Spółki, jako osoby prawnej.
W związku z powyższym strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że nie stała się nigdy względem Stowarzyszenia podmiotem zobowiązanym do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 10 ust. 1 i art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że jako spółka niebędąca organem administracji publicznej, lecz spółką prawa handlowego, jako osoba prawna posługująca się adresem siedziby oraz oficjalnym adresem mailowym, które ujawnione są w Krajowym Rejestrze Sądowym, zgodnie z art. 38 ust. 1 lit. c i ust. 1a ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, nie otrzymała nigdy skutecznie od Stowarzyszenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem "skarga na bezczynność" złożona przez Stowarzyszenie również - zdaniem strony skarżącej kasacyjnie - nie stanowi skargi, o której mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Strona skarżąca kasacyjnie dodała także, że za wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie można uznać każdej wiadomości mailowej wysłanej z maila, którego domena po znaku "@" jest tożsama z nazwą organizacji społecznej, niezależnie od jej treści. Ponadto, jeżeli mail został nadany z adresu [...], do którego korzystania, jak wynika z adresu, uprawniona jest pani K. B. i która faktycznie ma dostęp do tego maila można przyjąć, że to ta osoba, jako indywidualna osoba fizyczna, byłaby osobą żądającą określonych informacji (choć cały czas nie wiadomo od kogo), ewentualnie mającą zdolność do bycia stroną w takim jak niniejsze postępowaniu i kierowania skargi na bezczynność.
Jednocześnie strona skarżąca kasacyjnie zwróciła uwagę na to, że zgodnie z KRS Stowarzyszenie jest reprezentowane przez dwie osoby łącznie, a zatem wniosek nie został podpisany zgodnie z zasadami reprezentacji wskazanymi w KRS Stowarzyszenia.
Strona skarżąca kasacyjnie podniosła także, że we wniosku nie określono podmiotu, do którego skierowano żądanie, nie podając jakiegokolwiek adresata osobowego. Ponadto, wniosek nie został skierowany na oficjalny adres mailowy Spółki uwidoczniony w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz na dwa maile: [...] oraz [...], które nie są adresami, na które kieruje się oświadczenia do Spółki, zgodnie z art. 38 ust. 1 lit. c i ust. 1a ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz służą do komunikacji z mediami oraz w obszarze dotyczącym promocji. Maile te są obsługiwane przez pracowników, którzy nie są reprezentantami Spółki, ani też nie są przez nią upoważnieni do udzielania w jej imieniu odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej.
Odnosząc się zaś do rzekomej zwłoki w przekazaniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że działania Spółki w tym zakresie nie cechowała ani zła wola, ani przewlekłość, lecz konieczność dokonania wnikliwej oceny żądania i skargi złożonej przez pełnomocnika Stowarzyszenia.
Strona skarżąca kasacyjnie zaznaczyła, że choć postępowanie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej ma charakter odformalizowany, to nie oznacza to, że kierowanie jakiegokolwiek maila od kogokolwiek do kogokolwiek, stanowi o obowiązku udzielenia informacji publicznej przez dany podmiot.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22).
W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca kasacyjnie wskazuje na art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a w związku z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. upatrując ich naruszenia w niewłaściwym zbadaniu i rozpoznaniu sprawy w odniesieniu do przywoływanego przez Stowarzyszenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej i jego treści, który nie został przedstawiony przez Stowarzyszenie w "skardze na bezczynność" Spółki, ani załączony do niej, a stanowi mail, który nie został wysłany przez Stowarzyszenie, jako osobę prawną, i nie został wysłany do Spółki, jako osoby prawnej, a tym samym nie ma charakteru wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej skierowanego do Spółki, który obligowałby Spółkę do udzielenia Stowarzyszeniu informacji publicznej przez Spółkę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że do Spółki został skierowany przez Stowarzyszenie wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a Spółka dopuściła się bezczynności względem wniosku Stowarzyszenia, a bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zarzut ten nie mógł odnieść skutku.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepisy art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., których naruszenie zarzuca strona skarżąca kasacyjnie, podobnie zresztą jak art. 145, art. 146 § 1, art. 147, czy też art. 151 i art. 161 § 1 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy) i określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14).
W związku z tym, że strona skarżąca kasacyjnie powiązała zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. m.in. z zarzutem naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. wskazać należy, że zgodnie z treścią tego przepisu "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (..)". Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza zaś, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 p.p.s.a.). Wskazany wyżej przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., II GSK 2374/11, LEX nr 1296049). Należy przy tym odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2012 r., I OSK 1749/11, LEX nr 1145067). Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, dokonanych przez sąd pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., I OSK 1350/11, LEX nr 1149159; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2011 r., II OSK 1609/10, LEX nr 1132105). Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi zatem wówczas, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., I FSK 497/09, LEX nr 594014; wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., II OSK 1645/09, LEX nr 746707; wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., II OSK 763/12, LEX nr 1219174). Sąd I instancji analizując i oceniając w niniejszej sprawie znajdujące się w aktach dokumenty, w tym wniosek skierowany do Spółki przez Stowarzyszenie, wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie nie mógł zatem naruszyć art. 133 § 1 p.p.s.a., a prawidłowość tej oceny dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, tj. uznanie, że wniosek ten został skutecznie złożony przez Stowarzyszenie do Spółki w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: u.d.i.p., nie może być skutecznie kwestionowana w drodze zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Dlatego omawiany zarzut nie mógł odnieść skutku w tym zakresie.
Natomiast z uwagi na to, że strona skarżąca kasacyjnie powiązała również zarzut naruszenia ww. przepisów o charakterze blankietowym oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. z zarzutem naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a". W odniesieniu do art. 134 § 1 p.p.s.a., wskazać więc należy, że przepis ten określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając skargę na bezczynność Spółki w przedmiocie rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z dnia 12 stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, i tym samym nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga, zaś prawidłowości tej oceny nie można podważać na podstawie zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.
W związku z nieskutecznością podniesionego przez autora skargi kasacyjnej zarzutu w oparciu o drugą podstawę kasacyjną, wskazać należy, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania służą m.in. kwestionowaniu ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, co oznacza, że brak tego rodzaju zarzutów w niniejszej sprawie powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez Sąd I instancji.
Przechodząc zaś do oceny zarzutów przedstawionych przez stronę skarżącą kasacyjnie w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091).
Konstrukcja zarzutów naruszenia prawa materialnego umożliwia ich łączne rozpoznanie, bowiem na podstawie wszystkich trzech zarzutów strona skarżąca kasacyjnie wytyka Sądowi I instancji niewłaściwe zastosowanie wskazanych przez nią przepisów, w rzeczywistości kwestionując jednak prawidłowość dokonanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca bowiem naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 10 ust. 1 i art. 21 pkt 1 u.d.i.p., a w konsekwencji naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1 p.p.s.a., poprzez "bezzasadne uwzględnienie "skargi na bezczynność" Spółki i stwierdzenie, że Spółka dopuściła się bezczynności względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej Stowarzyszenia, a nadto, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy Spółka względem Stowarzyszenia nie była podmiotem zobowiązanym do załatwienia wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej", a także naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 38 ust. 1 lit. c i ust. 1a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2025 r., poz. 869), a w konsekwencji naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., poprzez "bezzasadne uwzględnienie "skargi na bezczynność" Spółki i stwierdzenie, że Spółka dopuściła się bezczynności względem wniosku Stowarzyszenia, a nadto, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy Spółka jako osoba prawna posługująca się adresem siedziby oraz adresem mailowym ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym nie otrzymała od Stowarzyszenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym nie stała się podmiotem zobligowanym na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej". Ponadto, w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie wytknęła również Sądowi I instancji naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 1, art. 16 ust. 1 oraz art. 14 ust. 2 u.d.i.p., a w konsekwencji naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., poprzez "bezzasadne uwzględnienie "skargi na bezczynność" Spółki i stwierdzenie, że Spółka dopuściła się bezczynności względem wniosku Stowarzyszenia, a nadto, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz uznanie, że Spółka powinna rozpoznać wniosek Stowarzyszenia albo poprzez udzielenie pełnej informacji w formie czynności materialno-technicznej albo poprzez wydanie stosownej decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1, bądź decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., podczas gdy Spółka jako osoba prawna, posługująca się adresem siedziby oraz adresem mailowym ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym nie otrzymała od Stowarzyszenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym nie stałą się podmiotem zobligowanym na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej".
W pierwszej kolejności w związku z tym, że na podstawie wszystkich trzech zarzutów naruszenia prawa materialnego strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji niewłaściwe zastosowanie wskazywanych przez nią przepisów podkreślenia wymaga, że niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oznacza błąd w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanej normy prawnej. Może być zatem konsekwencją wcześniejszych błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, jak i błędnej wykładni prawa materialnego, ale może mieć miejsce również wtedy, gdy prawidłowe są ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego oraz wykładnia prawa materialnego, a wadliwość przejawia się wyłącznie w zestawieniu stanu faktycznego ze stanem prawnym sprawy. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie zakwestionowano skutecznie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego. Nie podważono również prawidłowości wykładni prawa materialnego stosowanego w realiach niniejszej sprawy. Oznacza to, że w realiach niniejszej sprawy istotne jest zweryfikowanie, czy w podniesionych zarzutach niewłaściwego zastosowania prawa materialnego strona skarżąca kasacyjnie wykazała, że Sąd I instancji w przyjętym przez ten Sąd stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść omawianych zarzutów niewłaściwego zastosowania prawa materialnego nie daje podstaw do przyjęcia wypełnienia tego obowiązku przez stronę skarżącą kasacyjnie, co czyni omawiane zarzuty nieskutecznymi.
Zarzuty te nie mogły odnieść skutku przede wszystkim jednak z uwagi na ich treść, która ewidentnie wskazuje na to, że strona skarżąca kasacyjnie na ich podstawie kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy, bowiem upatruje naruszenia prawa w wadliwej ocenie okoliczności faktycznych sprawy w zakresie uznania Spółki za podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, w sytuacji gdy w ocenie strony skarżącej kasacyjnie wniosek o udostępnienie informacji publicznej został przesłany przez Stowarzyszenie na błędny adres mailowy i nie powinien zostać uznany za skutecznie wniesiony i tym samym skutecznie doręczony Spółce.
W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Dlatego też omawiane zarzuty naruszenia prawa materialnego również z tego powodu nie mogły odnieść skutku.
Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.