Orzeczenie · 2025-10-08

III OSK 2210/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-08
NSAAdministracyjneWysokansa
czynszlokale mieszkalnezasób komunalnyzarządzenieuzasadnieniekontrola sądowaprawo administracyjnesamorząd terytorialnynajem

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Burmistrza od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza z dnia 10 września 2021 r. w przedmiocie ustalenia stawek czynszu za lokale mieszkalne. WSA uznał, że zarządzenie było pozbawione uzasadnienia, co uniemożliwia kontrolę jego legalności, i dlatego stwierdził jego nieważność. Burmistrz w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a. (brak uzasadnienia wyroku WSA) oraz art. 3 § 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 8a ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (rozpoznanie sprawy cywilnej jako administracyjnej). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarządzenie Burmistrza ma charakter administracyjny i podlega kognicji sądów administracyjnych, a nie cywilnych. Podkreślono, że brak uzasadnienia zarządzenia ustalającego stawki czynszu stanowi istotne naruszenie prawa, uniemożliwiające kontrolę jego legalności. NSA potwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż skarżący (najemca) miał interes prawny w zaskarżeniu zarządzenia, które ingerowało w jego sytuację prawną poprzez ustalenie wyższych stawek czynszu. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. przez WSA, uznając, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie prawa przez wydanie aktu administracyjnego bez uzasadnienia, kwalifikacja prawna zarządzeń dotyczących stawek czynszu w zasobie komunalnym, interes prawny najemcy do zaskarżenia takich zarządzeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania stawek czynszu przez organ wykonawczy gminy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zarządzenie organu wykonawczego gminy ustalające stawki czynszu za lokale mieszkalne, pozbawione uzasadnienia, może zostać uznane za legalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie pozbawione uzasadnienia stanowi istotne naruszenie prawa, które uniemożliwia kontrolę jego legalności przez sąd administracyjny.

Uzasadnienie

Brak uzasadnienia zarządzenia uniemożliwia ocenę kryteriów i przesłanek, którymi kierował się organ, co narusza zasadę działania na podstawie prawa i uniemożliwia skuteczną kontrolę sądową.

Czy zarządzenie organu wykonawczego gminy ustalające stawki czynszu za lokale mieszkalne stanowi akt z zakresu prawa administracyjnego, czy cywilnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zarządzenie to stanowi akt z zakresu prawa administracyjnego, podlegający kognicji sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Zarządzenie ma charakter ogólny, stanowi podstawę do zmiany stawek czynszu we wszystkich umowach i jest podejmowane w ramach wykonywania zadania publicznego. Podstawą prawną są normy prawa administracyjnego.

Czy najemca lokalu komunalnego ma interes prawny do zaskarżenia zarządzenia Burmistrza ustalającego stawki czynszu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, najemca ma interes prawny do zaskarżenia takiego zarządzenia, jeśli wykaże, że ingeruje ono w jego indywidualną sytuację prawną poprzez ustalenie wyższych stawek czynszu.

Uzasadnienie

Zarządzenie bezpośrednio wpływa na sytuację prawną najemcy, nakazując ustalenie wyższych stawek czynszu i aneksy do umów, co spełnia wymóg wykazania naruszenia interesu prawnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Burmistrza od wyroku WSA, który stwierdził nieważność zarządzenia ustalającego stawki czynszu za lokale mieszkalne z powodu braku uzasadnienia.

Przepisy (17)

Główne

u.o.p.l. art. 8 § pkt 1

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 21 § ust. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p.l. art. 8a § ust. 5 pkt 2

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Zasady techniki prawodawczej art. 131 § § 131

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

Zasady techniki prawodawczej art. 141 § § 141

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzasadnienia zarządzenia ustalającego stawki czynszu stanowi istotne naruszenie prawa, uniemożliwiające kontrolę jego legalności. • Zarządzenie ustalające stawki czynszu za lokale mieszkalne ma charakter administracyjny i podlega kognicji sądów administracyjnych. • Najemca lokalu komunalnego ma interes prawny do zaskarżenia zarządzenia, które ingeruje w jego sytuację prawną poprzez ustalenie wyższych stawek czynszu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przez WSA art. 3 § 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 8a ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (rozpoznanie sprawy cywilnej jako administracyjnej). • Zarzut naruszenia przez WSA art. 141 § 4 P.p.s.a. (brak uzasadnienia wyroku WSA).

Godne uwagi sformułowania

zarządzenie pozbawione uzasadnienia w istocie uniemożliwia kontrolę Sądu dotyczącą jego legalności • zarządzenie Burmistrza [...] z dnia 10 września 2021 r. nr 51/2021 w przedmiocie ustalenia stawek czynszu za lokale mieszkalne jest aktem podjętym z zakresu administracji publicznej • brak uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia stanowił w tej sprawie istotne naruszenie prawa, ponieważ bez tego uzasadnienia niemożliwa jest kontrola legalności jego wydania

Skład orzekający

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Mirosław Wincenciak

przewodniczący

Sławomir Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie prawa przez wydanie aktu administracyjnego bez uzasadnienia, kwalifikacja prawna zarządzeń dotyczących stawek czynszu w zasobie komunalnym, interes prawny najemcy do zaskarżenia takich zarządzeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania stawek czynszu przez organ wykonawczy gminy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania czynszów w zasobach komunalnych i podkreśla fundamentalne znaczenie uzasadnienia dla aktów administracyjnych, co jest istotne dla wielu najemców i samorządów.

Czy zarządzenie o czynszu bez uzasadnienia jest legalne? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst