III OSK 221/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-13
NSAAdministracyjneWysokansa
środowiskodecyzja o środowiskowych uwarunkowaniachstacja bazowatelefonia komórkowapromieniowanieNSAprawo administracyjnerozporządzenieinwestycja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, potwierdzając, że należy brać pod uwagę moc pojedynczej anteny, a nie sumować mocy wszystkich anten.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję SKO o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący argumentowali, że inwestycja znacząco oddziałuje na środowisko ze względu na kumulację promieniowania z wielu anten. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na uchwale III OPS 1/22, oddalił skargę, stwierdzając, że przy kwalifikacji przedsięwzięcia należy brać pod uwagę moc pojedynczej anteny, a nie sumować mocy wszystkich anten.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez B.K., J.G., M.P., M.D., A.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile. Sprawa dotyczyła umorzenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucali naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, argumentując, że inwestycja znacząco oddziałuje na środowisko, a organy nieprawidłowo oceniły jej kwalifikację, nie uwzględniając kumulacji promieniowania z poszczególnych anten. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na uchwałę III OPS 1/22, uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, nawet jeśli instalacja posiada kilka anten. Sąd odrzucił argumentację o konieczności sumowania mocy anten, wskazując, że przepis § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia nie ma zastosowania do instalacji składającej się z kilku anten, a § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia jasno odnosi się do pojedynczej anteny. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Należy brać pod uwagę moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny, a nie sumować mocy wszystkich anten.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale NSA III OPS 1/22, która interpretuje przepisy rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z tą interpretacją, parametr równoważnej mocy promieniowanej izotropowo (EIRP) odnosi się do pojedynczej anteny, a przepisy nie przewidują sumowania mocy anten w ramach jednej instalacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.u.i.ś. art. 62a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Podstawa prawna wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

u.u.i.ś. art. 63

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Dotyczy kwalifikacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

u.u.i.ś. art. 59

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Dotyczy obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

u.u.i.ś. art. 71 § § 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Dotyczy kwalifikacji przedsięwzięć.

u.u.i.ś. art. 72

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Dotyczy obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Pomocnicze

Dz.U. 2019 poz 1839 § § 2 ust. 1 pkt 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Dotyczy kwalifikacji przedsięwzięć radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, wskazując na konieczność uwzględnienia równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny.

Dz.U. 2019 poz 1839 § § 3 ust. 1 pkt 8

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Określa kryteria kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych jako mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, bazując na równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla pojedynczej anteny i odległości od niej.

Dz.U. 2019 poz 1839 § § 3 ust. 2 pkt 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Dotyczy sumowania parametrów przedsięwzięć tego samego rodzaju realizowanych na terenie tego samego zakładu lub obiektu, jednakże NSA uznał, że nie ma zastosowania do sumowania mocy anten w ramach jednej instalacji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek udostępniania stronom akt sprawy i umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasięganie opinii biegłych.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Umorzenie postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Podstawy do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności.

p.p.s.a. art. 151

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Wniesienie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 177 § § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Wniesienie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Kodeks postępowania sądowoadministracyjnego

Oddalenie skargi kasacyjnej.

p.o.ś. art. 124 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Definicja miejsc dostępnych dla ludności w kontekście ochrony przed polami elektromagnetycznymi.

p.o.ś. art. 121-126

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Regulacje dotyczące ochrony przed polami elektromagnetycznymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwalifikacja przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko powinna opierać się na mocy pojedynczej anteny, a nie na sumowaniu mocy wszystkich anten. Przepisy rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w szczególności § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3, nie pozwalają na sumowanie parametrów anten w ramach jednej instalacji.

Odrzucone argumenty

Inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej powinna być kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko ze względu na kumulację promieniowania emitowanego przez poszczególne anteny. Organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 7, 77, 78, 80, 84, 107 k.p.a., poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie materiału dowodowego i niezasięgnięcie opinii biegłego.

Godne uwagi sformułowania

równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny nie można wyprowadzić wniosku, że ten ostatni (przepis § 3 ust. 2 pkt 3) mógłby być podstawą sumowania parametrów anten jednej instalacji jako jednego przedsięwzięcia Parametr EIRP z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia ani się nie sumuje, ani nie kumuluje, gdyż nie ma ku temu podstaw.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Kwiecińska

sędzia

Mariusz Kotulski

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w szczególności w kontekście instalacji radiokomunikacyjnych i sposobu oceny ich oddziaływania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów rozporządzenia z 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w kontekście instalacji radiokomunikacyjnych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów przedsięwzięć.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony środowiska w kontekście rozwoju technologii telekomunikacyjnych i budzi wątpliwości dotyczące oceny ryzyka związanego z promieniowaniem elektromagnetycznym. Interpretacja przepisów przez NSA jest kluczowa dla inwestorów i organów.

Czy stacja bazowa 5G zagraża środowisku? NSA wyjaśnia, jak oceniać moc anten.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 221/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Mariusz Kotulski
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
II SA/Po 335/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-09-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1839
§ 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Ewa Kwiecińska sędzia WSA (del.) Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 13 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.K., J.G., M.P., M.D., A.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 września 2022 r., sygn. akt II SA/Po 335/22 w sprawie ze skargi B.K., J.G., M.P., M.D., A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 26 stycznia 2022 r., nr SKO.4150.1609.19.2021.OŚ w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 29 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Po 335/22 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2022 r. sprawy ze skargi B.K., J.G., M.P., M.D., A.D. (dalej; skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile (dalej: SKO, Kolegium) z 26 stycznia 2022 r., nr SKO.4150.1609.19.2021.OŚ w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że Prezydent Miasta Piły (dalej: Prezydent), po rozpoznaniu wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka), decyzją z 1 września 2021 r. (nr GKMK-VI.6220.11.2021), umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...] w P. przy al. [...], na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...]. Organ wyjaśnił, że zamierzona inwestycja nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 8 lit. b) oraz lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
SKO, po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek odwołań wniesionych przez skarżących, decyzją z 26 stycznia 2022 r. (nr SKO.4150.1609.19.2021.OŚ), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie Kolegium nie ma wątpliwości, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy.
Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego. Skarżący zażądali uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta.
SKO zażądało oddalenia skargi i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wydanej decyzji.
W piśmie z 23 sierpnia 2022 r. spółka przedstawiła swoje stanowisko w tej sprawie w nawiązaniu do zarzutów skargi.
Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest obarczone wadami prawnymi, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o żądaniach wniosku stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 247 ze zm., dalej: u.u.i.ś.).
W ocenie Sądu I instancji, charakterystyka spornego zamierzenia inwestycyjnego przedstawiona w Karcie informacyjnej, dokumencie "Kwalifikacji przedsięwzięcia" oraz w uzupełnieniu Karty informacyjnej, co wykonano na żądanie RDOŚ w Poznaniu, jest kompletna, bo zawiera wszelkie informacje niezbędne do oceny przedsięwzięć z punktu widzenia przesłanek określonych w przepisach § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W końcowych częściach § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 powołanego rozporządzenia prawodawca jednoznacznie wskazuje, że "równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu jest realizowana lub została zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna". Zastrzeżenie powyższe w ocenie Sądu nakazuje przyjmować, że także na gruncie § 3 ust. 2 pkt 3 powołanego rozporządzenia ewentualne zabiegi sumowania parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu muszą uwzględniać regułę, że "równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny". To czy instalacja ma jedną, trzy, czy sześć anten, nie zmienia metodologii stosowania kryterium znajdowania się miejsc dostępnych dla ludzi w osi głównej wiązki.
Skoro analiza rozkładu pól dla całej inwestycji (zespołu anten), przy maksymalnym pochyleniu dla każdej z nich 12°, wykazuje brak miejsc dostępnych dla ludzi w obszarach, gdzie występuje przekroczenie dopuszczalnych norm promieniowania elektromagnetycznego, to organy prawidłowo przyjęły brak podstaw do kwalifikowania spornego przedsięwzięcia do tych zamierzeń, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W tym stanie rzeczy także Sąd nie ujawnił okoliczności aktualizujących konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania spornego przedsięwzięcia na środowisko. W konsekwencji rozstrzygnięcie o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek inwestora należało uznać za zgodne z prawem.
W skardze kasacyjnej skarżący, wszyscy reprezentowani przez r. pr., na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a., wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji i zaskarżyli wyrok Sądu I instancji w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wyrokowi Sądu I instancji zarzucono:
1) naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 62a w zw. z art. 63 i art. 59 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r. poz. 2373 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7, § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839), przez bezpodstawne uznanie, że informacje zawarte we wniosku były wystarczające do prawidłowej oceny przedsięwzięcia, gdy tymczasem w dokumentacji tej nie wskazano kompletnego wyposażenia telekomunikacyjnego wszystkich 3 sektorów w zakresie: producenta i typu anten sektorowych, producenta i typów modułów RRU (nadawczo odbiorczych) oraz producenta, typu i długości kabli jumper zastosowanych w torach antenowych, a także maksymalnej mocy nadawczej urządzeń nadawczych we wszystkich zaplanowanych pasmach;
b) art. 71 § 2 i art. 72 u.u.i.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839) przez bezpodstawne uznanie, że inwestora nie obowiązuje konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy przedmiotowe przedsięwzięcie zalicza się do znacząco oddziałujących na środowisko, gdyż dla jej oceny winno być brane pod uwagę nakładanie się (nachodzenie) wiązek promieniowania emitowanego przez poszczególne anteny sektorowe we wszystkich trzech azymutach;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi skarżących w sytuacji, gdy uprzednio wydane decyzje SKO w Pile z 26 stycznia 2022 r., nr SKO.4150.1609.19.2021.OŚ oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta z 1 września 2021 r., nr GKMK-VI.6220.11.2021 w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...], w P. przy [...], na działce nr [...], w obr. [....], zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, tj.:
(i) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. przez nieprawidłowe i nienależyte rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przedstawionych przez inwestora kwalifikacji przedsięwzięcia z lipca 2020 r. i karty informacyjnej przedsięwzięcia z kwietnia 2021 r., a także opinii dr inż. J.G., i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie jest wymagane wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy tymczasem przedmiotowe przedsięwzięcie w sposób znaczący oddziałuje na środowisko;
(ii) art. 78 § 1 k.p.a. i 84 § 1 k.p.a. przez niezasięgnięcie w niniejszej sprawie opinii biegłego z dziedziny elektroniki, radiokomunikacji i telekomunikacji ruchomej, o którego powołanie wnioskowali skarżący, a rozpoznanie sprawy wymagało wiadomości specjalnych;
(iii) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej opinii sporządzonej przez dr inż. J.G.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sprawy Sądowi I instancji, 2. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za obie instancje wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W piśmie z 23 grudnia 2022 r. skarżący złożyli oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o jej oddalenie, jako niemającej usprawiedliwionych podstaw. W ocenie spółki, sformułowane przez Skarżących zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu niewątpliwie trafnie uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że dla realizacji inwestycji uczestnika postępowania uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody nie jest wymagane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie.
W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji podniesienia obu podstaw kasacyjnych, zasadą jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego.
Nie są zasadnie zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wskazać należy, że przepis art. 151 p.p.s.a., podobnie jak 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c), p.p.s.a., należą do grupy przepisów wynikowych, które nie mogą samodzielnie stanowić podstawy zaskarżenia, a prawidłowa redakcja zarzutów opartych o naruszenie tych przepisów powinna odwoływać się do naruszenia innych przepisów, których nieprawidłowa wykładnia bądź niezastosowanie powoduje, że naruszone zostały powołane przepisy (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4793/21, z 8 marca 2022 r., sygn. akt 1993/21, czy z 10 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 5028/21). Nie doszło także do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i 84 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że Sąd I instancji prawidłowo nie znalazł podstaw do sformułowania oceny o istotnym naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1, czy art. 107 § 3 k.p.a.
Uwzględniając istotę sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie, wskazać należy, że w ocenie skarżących kasacyjnie bezpodstawne uznano, że inwestora nie obowiązuje konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy przedmiotowe przedsięwzięcie zalicza się do znacząco oddziałujących na środowisko, gdyż dla jej oceny winno być brane pod uwagę nakładanie się (nachodzenie) wiązek promieniowania emitowanego przez poszczególne anteny sektorowe we wszystkich trzech azymutach.
Powyższe stanowisko skarżących kasacyjnie oraz obszerna argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22 (dostępna na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), której treścią na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. związany jest Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy, przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia wynika, iż parametr równoważnej mocy promieniowanej izotropowo - jako warunek zakwalifikowania instalacji radiokomunikacyjnych pod przepisy rozporządzenia, który implikuje konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tej inwestycji - należy przyjmować w odniesieniu do "pojedynczej anteny". Instalacja będzie wymagała uzyskania decyzji środowiskowej jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli w jej składzie została zaprojektowana co najmniej jedna antena odpowiadająca wymaganiom zawartym w przepisie. Wielkość równoważnej mocy promieniowanej izotropowo (dalej również jako EIRP) "pojedynczej anteny" została w nim powiązana z odległością wyznaczaną od środka elektrycznego anteny, w osi głównej wiązki jej promieniowania. Oba te parametry, tj. moc i odległość służą ustalaniu, czy w zasięgu instalacji nie występują miejsca dostępne dla ludności w rozumieniu art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799). Przepis § 3 rozporządzenia skonstruowany jest tak, że w kolejnych punktach oznaczonych literami od "a" do "g" punktu 8 ustępu pierwszego stopniuje, tj. zwiększa moc anteny i jednocześnie powiększa odległość terenu, na którym należy przeprowadzić badanie pod kątem występowania miejsc dostępnych dla ludności. Ustalenie, że w danej odległości od środka pojedynczej anteny o mocy podanej w § 3 ust. 1 pkt 8 znajduje się miejsce dostępne dla ludności powoduje, że przedsięwzięcie staje się przedsięwzięciem mogącym potencjalnie oddziaływać na środowisko, a co za tym idzie, wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ustalenie z kolei, że takie miejsce w otoczeniu instalacji nie występuje, skutkuje jej zwolnieniem z tego obowiązku. Za tym, że parametr EIRP odnosi się do pojedynczej anteny, przemawia zatem nie tylko samo użycie w § 3 ust. 1 pkt 8 (podobnie jak w § 2 ust. 1 pkt 7) takich sformułowań jak "wyznaczona dla pojedynczej anteny", czy "w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny", ale również cel posłużenia się tą wielkością w konstrukcji ww. przepisu, jego wewnętrzna budowa i zakodowany w nim sposób wyznaczania obszaru.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów doszedł do przekonania, że zasadność sumowania równoważnych mocy promieniowanych izotropowo nie wynika również z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, albowiem przepis ten nie może mieć zastosowania do instalacji wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Warunkiem jego zastosowania jest bowiem ustalenie, że na terenie jednego zakładu lub obiektu obok planowanej inwestycji (w tym przypadku instalacji radiokomunikacyjnej) występuje jeszcze inne dodatkowe "przedsięwzięcie", które albo jest realizowane, albo zostało już zrealizowane. Treść tego przepisu nie nasuwa wątpliwości, jasne jest, że chodzi w nim o dodatkowe uwzględnienie parametrów - planowanego, realizowanego lub zrealizowanego - a w każdym razie innego "przedsięwzięcia tego samego rodzaju". Należy wyjaśnić, że "przedsięwzięcie" definiuje art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko jako ""zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty". W świetle powyższego, w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej za "przedsięwzięcie" nie może być uznana każda z anten z osobna. Stacja bazowa jako całość technologiczna stanowi bowiem jedno "przedsięwzięcie" w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. Już chociażby z tego względu § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia nie może znaleźć zastosowania do instalacji składającej się z kilku anten.
Pod względem językowym, nie budzi wątpliwości również druga część przepisu § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia o treści: "przy czym równoważną moc promieniowana izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna". Wyraźnie, poprzez użycie tych samych zwrotów i sformułowań "na terenie jednego zakładu lub obiektu", "na terenie tego samego zakładu lub obiektu", nawiązuje i odnosi się do przepisu § 3 ust. 2 pkt 3. Cytowany fragment § 3 ust. 1 pkt 8 wskazuje, że nawet w sytuacji, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu miałyby znaleźć się dwie lub więcej instalacji radiokomunikacyjnych, to o ich kwalifikacji jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko decydować ma "pojedyncza antena", a w szczególności wystąpienie w jej zasięgu na linii prowadzonej od jej środka elektrycznego i w oznaczonej odległości miejsca dostępnego dla ludności. I jest to także logiczne. Tak jak ustawodawca nie wymaga decyzji środowiskowej dla instalacji składającej się z anten o równoważnych mocach promieniowanych izotropowo mieszczących się w przedziałach określonych w § 3 ust. 1 pkt 8 przy braku występowania w jej otoczeniu miejsca dostępnego dla ludności, tak samo zwalnia z tego wymogu każde kolejne realizowane tego rodzaju przedsięwzięcie dokładnie z tego samego właśnie względu, tj. z braku miejsca dostępnego dla ludności w jego otoczeniu. Czy to będzie jedna instalacja czy kilka, sposób kwalifikowania każdej z nich będzie zależał od parametrów odnoszących się do "pojedynczej anteny". Z treści badanych regulacji § 3 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 pkt 3, przy uwzględnieniu zasad logiki, nie można zatem wyprowadzić wniosku, że ten ostatni mógłby być podstawą sumowania parametrów anten jednej instalacji jako jednego przedsięwzięcia.
Argumenty tezy przeciwnej, opowiadającej się za przyjęciem "mocy zbiorczej" anten, przywołane też w niniejszej sprawie przez skarżącą kasacyjnie spółkę, a odwołujące się do wykładni systemowej i funkcjonalnej, nie uzasadniają w ocenie Sądu podejmującego ww. uchwałę odstąpienia od wykładni literalnej. Badanie treści § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 2010 r. w kontekście pozostałych przepisów rozporządzenia i innych regulacji, odnoszących się do szeroko rozumianej ochrony środowiska, podważa pogląd, że parametr EIRP podlega sumowaniu. Zauważyć należy, że w przypadku innych przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1, które można określić jako przedsięwzięcia "progowe", ich parametry, które w myśl § 3 ust. 2 pkt 3 podlegają zsumowaniu (oczywiście przy założeniu, że chodzi o ich sumowanie z parametrami innego przedsięwzięcia, a nie parametrami tego samego przedsięwzięcia, jak w przypadku stacji bazowej), określone są wielkościami charakteryzującymi ich skalę i rozmiar. Przykładowo: "instalacje do produkcji betonu w ilości nie mniejszej niż 15 t. na dobę" (pkt 21), "instalacje do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocą wypalania, o zdolności produkcyjnej nie mniejszej niż 50 t. na rok" (pkt 25). W przypadku tych przedsięwzięć zsumowanie ich parametrów to matematyczne działanie polegające na dodaniu wskazanych wielkości, niesprawiające większych problemów interpretacyjnych. Natomiast ujęcie w rozporządzeniu instalacji emitujących pola elektromagnetyczne, jak należy wnioskować z treści § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 nastąpiło nie tyle z uwagi na ich skalę i rozmiar, ile ze względu na możliwość wystąpienia w ich otoczeniu miejsc dostępnych dla ludności (za wyjątkiem § 2 ust. 1 pkt 7 lit. d), który nie ma jednak zastosowania w niniejszej sprawie). Prawodawca, kierując się wskazaniami wiedzy technicznej i medycznej, założył jakie odległości od anten instalacji są bezpieczne dla zdrowia i życia człowieka, a w jakich zaistnieje potrzeba zbadania jej rzeczywistego oddziaływania w postępowaniu środowiskowym. Zsumowanie EIRP nie spowoduje, że przedsięwzięcie określane jako "podprogowe" ten próg osiągnie.
Podkreślono przy tym, że zakwalifikowanie przedsięwzięcia do wdrożenia postępowania środowiskowego na podstawie powołanych przepisów rozporządzenia z 2010 r., a zbadanie rzeczywistego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko weryfikowane w oparciu o regulacje dotyczące dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych to dwa różne zagadnienia. W ocenie Sądu podejmującego ww. uchwałę, brak rozróżnienia tych dwóch kwestii niesłusznie spowodował sięgnięcie do wykładni funkcjonalnej uzasadnianej potrzebą ochrony życia i zdrowia. Ciężar tej ochrony spoczywa bowiem na innych niż rozporządzenie z 2010 r. regulacjach prawnych - w ustawie Prawo ochrony środowiska w Dziale VI zatytułowanym "Ochrona przed polami elektromagnetycznymi" zawarte są regulacje (art. 121-126), których zadaniem jest ochrona przed polami elektromagnetycznymi. Na etapie rozstrzygania o charakterze danego przedsięwzięcia nie ma podstaw do badania rzeczywistego oddziaływania instalacji na środowisko, zaś § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zawiera kompleksową i wyczerpującą metodę ustalania charakteru przedsięwzięcia. Parametr EIRP z § 3 ust. 1 pkt 8 ani się nie sumuje, ani nie kumuluje, gdyż nie ma ku temu podstaw.
W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny dodatkowo podkreślił, że w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej nie ma podstaw do rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie, niż wskazanym przez inwestora w karcie przedsięwzięcia, czy dokumentacji projektowej. Podane przez inwestora parametry, m.in. układ i nachylenie do gruntu anten są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji. Wyrażone w skardze kasacyjnej stanowisko odnośnie do obowiązku uwzględnienia kumulacji oddziaływania poszczególnych anten, jak i rozważenia ustawień anten w oparciu o techniczną możliwość sterowania nimi została oparta na przeciwnym, do przywołanego, założenia NSA przyjętego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III OPS 1/22 , co nie pozwalało uznać za zasadne wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI