III OSK 2193/22

III OSK 2193/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś /sprawozdawca/
Kazimierz Bandarzewski
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2414/22 - Wyrok NSA z 2025-10-17
II SA/Wa 2402/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-05-11
II SA/Wa 340/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-28
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184 i art. 204 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Nina Muszyńska po rozpoznaniu w dniu 15 października2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 340/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Finansów z 30 stycznia 2018 r. nr BDG3.0124.1.2018BDG3.0124.1.2018 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na rzecz Ministra Finansów kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 340/22 oddalił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Stowarzyszenie") na decyzję Ministra Finansów (dalej: "Minister") z 30 stycznia 2018 r. nr BDG3.0124.1.2018BDG3.0124.1.2018 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Stowarzyszenie we wniosku z 8 kwietnia 2016 r. zwróciło się do Ministra o udzielenie informacji publicznej o nagrodach przyznanych pracownikom Ministerstwa Finansów w roku 2015 do 8 kwietnia 2016 r., poprzez podanie imienia i nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 września 2017 r., sygn. akt: II SA/Wa 1415/16 uchylił decyzję Ministra z czerwca 2016 r. oraz decyzję ją poprzedzającą z maja 2016 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia powyższej informacji. Sąd w uzasadnieniu powyższego wyroku stwierdził, że organ odmowę udostępnienia żądanej informacji odniósł do wszystkich pracowników Ministerstwa Finansów, niezależnie od tego, czy osoby te pełniły, czy też nie, funkcje publiczne. Takie działanie organu było, w ocenie Sądu, wadliwe, gdyż nie uwzględniało regulacji zawartej w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p.").
Wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z 30 stycznia 2018 r. Minister odmówił udostępnienia informacji o nagrodach przyznanych pracownikom Ministerstwa w roku 2015 i do 8 kwietnia 2016 r., poprzez podanie imienia i nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody.
Organ w uzasadnieniu podał, że wnioskodawca został wezwany do wykazania szczególnego interesu publicznego, gdyż w ocenie organu żądana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej. Organ wyjaśnił, że w Ministerstwie Finansów według stanu na dzień 31 grudnia 2015 r. zatrudnionych było 2047 pracowników, natomiast według stanu na dzień 31 marca 2016 r. - 2019 pracowników. Wytworzenie żądanej informacji będzie zatem czasochłonne oraz wymagać będzie zaangażowania istotnych środków osobowych, co czyni, że żądana informacja jest informacja przetworzoną. Wnioskodawca nie wskazał i nie przekazał natomiast żadnych informacji na temat indywidualnych, realnych i konkretnych możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której udostępnienia domagał się we wniosku. Zdaniem Ministra, nie zachodzi związek pomiędzy uzyskaniem przez wnioskodawcę żądanych informacji, a wpływem na ochronę interesu publicznego lub poprawę funkcjonowania organów administracji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 października 2018 r., sygn. akt: II SA/Wa 487/18 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i zasądził na rzecz Stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania.
Zdaniem Sądu, twierdzenie organu, że wygenerowanie informacji objętej wnioskiem wymagałoby czasochłonnej pracy nie zostało niczym poparte i jako takie prowadzi w konsekwencji do wniosku, że co najmniej przedwcześnie organ zakwalifikował informację publiczną powstałą w efekcie wskazanych przez niego czynności jako informację przetworzoną. Według Sądu, organ również przedwcześnie uznał, że w celu uzyskania informacji strona skarżąca winna była wykazać istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego. Zdaniem Sądu, organ wydając sporną decyzję oparł się automatycznie na twierdzeniu, iż żądana przez wnioskodawcę informacja stanowi informację przetworzoną i wezwał stronę skarżącą do wykazania interesu publicznego. Tym samym zaniechał zupełnie wskazania, ilu dokładnie dokumentów wniosek dotyczy, co przesądzałoby czy rzeczywiście ich zestawienie wiązałoby się z poniesieniem przez podmiot obowiązany określonych kosztów w szerokim znaczeniu tego słowa, zwłaszcza finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z jego bieżącą działalnością. Jeżeli jakaś informacja nie może zostać udostępniona, to organ zobowiązany jest precyzyjnie przeanalizować jakiej ilości informacji dany wniosek dotyczy i ustalić, jakie informacje podlegają ochronie. Tym samym determinowane art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a.") uzasadnienie decyzji odmawiającej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. udostępnienia informacji z uwagi, iż stanowi ona informację przetworzoną powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie przesłanek formalnych i materialnych tej odmowy. Brak, ogólność lub pozorność takiej argumentacji świadczy o determinującym uchylenie decyzji naruszeniu formalnym art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Końcowo Sąd stwierdził, że w decyzji organ nie wykazał, że żądane przez Stowarzyszenie informacje wymagają intelektualnego wkładu osób przygotowujących informację, w postaci np. analizy ogromnej ilości dokumentów. Niezbędna jest zatem ponowna analiza wniosku strony oraz dogłębne rozważenie przez organ materii, jakiej dotyczy ten wniosek, a następnie rozstrzygnięcie czy stanowi ona informację przetworzoną. Jeśli organ dojdzie do przekonania, że żądane dane dotyczą sfery informacji przetworzonej, to musi to odzwierciedlić w uzasadnieniu swojej decyzji, pamiętając, że do odmowy udostępnienia informacji publicznych nie wystarczy ogólnikowe wskazanie, że uzyskanie żądanej informacji wymagałoby szeregu czynności. Obecnie brak wyczerpującego wyjaśnienia powyższych kwestii uniemożliwia kontrolę Sądu prawidłowości dokonanej przez organ oceny kwalifikacji informacji z punktu widzenia informacji przetworzonej.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 grudnia 2021r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W ocenie NSA analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku o niezasadności stanowiska Sądu I instancji o naruszeniu przez organ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez "ogólność lub pozorność argumentacji" na okoliczność spełnienia w sprawie formalnych i materialnych przesłanek wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, a tym samym niezasadnym uchyleniu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Analiza zaś decyzji organu ze stycznia 2018 r. prowadzi do wniosku, że oceniając wniosek – w zakresie tiret 4 - a więc żądania udostępnienia informacji o nagrodach przyznanych pracownikom Ministerstwa w roku 2015 i do 8 kwietnia 2016 r. poprzez podanie imienia i nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody, organ wyjaśnił podstawy uznania, że informacja, o którą wystąpiono we wniosku (tiret 4) powoduje, że ma ona charakter przetworzony. Według NSA, Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił, co legło u podstaw uznania, że charakter skierowanego pytania wskazuje na konieczność uznania, że dotyczy on informacji publicznej przetworzonej. Z treści decyzji wynika, że skrupulatnie opisano rodzaj czynności i ich ilość, bez których to realizacja wniosku nie byłaby możliwa, a także wskazano, że opracowanie informacji wymagałoby weryfikacji dokumentacji dotyczącej ponad 2000 pracowników. Wyjaśnia to sposób rozumowania organu i badania realiów sprawy prowadzącego do uznania przez organ, że warunkiem spełnienia żądania wniosku jest wskazanie szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej. NSA podkreślił, że organ wyjaśnił, że poczynienie ustaleń nie jest możliwe wyłącznie w oparciu o system teleinformatyczny [...], co oznacza konieczność dokonania sprawdzeń z dokumentami źródłowymi dla potwierdzenia wiarygodności i aktualności danych. Organ wyjaśnił także szczegółowo, dlaczego ocenił, że nie ma podstaw do uznania, że udostępnienie informacji mogłoby być szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie sposób podzielić stanowiska Sądu I instancji o "ogólności lub pozorności argumentacji" uzasadnienia decyzji na okoliczność spełnienia w sprawie formalnych i materialnych przesłanek wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 107 § 1 k.p.a., a jej uzasadnienie nie budzi wątpliwości co do stanowiska organu oraz podstaw tego stanowiska. To, że Sąd uznał argumentację za niezasadną, nie oznacza, że uzasadnienie decyzji zawierało wady skutkujące koniecznością jej uchylenia z powołaniem się na regulacje art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Jeżeli w ocenie Sądu nie istniały podstawy do uznania, że informacja objęta żądaniem wniosku mogła zostać uznana za informację przetworzoną, rolą Sądu było dokonanie merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Zestawienie treści decyzji, w której organ wskazał na niezbędność analizy dokumentacji źródłowej dotyczącej ponad 2000 osób oraz stwierdzenia Sądu, że "organ nie wykazał, że żądane informacje wymagają intelektualnego wkładu osób przygotowujących informację, w postaci np. analizy ogromnej ilości dokumentów" oraz brak wywodu Sądu, na jakiej podstawie uznał, że wskazana przez organ ilość dokumentacji nie świadczy o znacznym nakładzie pracy, jaka musiałby zostać wykonana poprzez dokonanie analiz i zestawień w celu udzielenia żądanej informacji – wskazuje na wadliwość dokonanej przez Sąd oceny zaskarżonej decyzji w zakresie wyznaczonym treścią podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
W uzasadnieniu podkreślił, iż Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż uzasadnienie skarżonej decyzji zostało sporządzone w sposób poprawny i wyczerpujący. Ponadto dokonał wykładni pojęcia "informacja publiczna przetworzona" wskazując, że jest to taka informacja, która nie istnieje w chwili złożenia wniosku o jej udostępnienie, a jej przygotowanie jest czasochłonne, w efekcie czego działania organu rozpoznającego wniosek, skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej.
Kierując się powyższymi wytycznymi Sąd I instancji stwierdził, że organ poprawnie zakwalifikował sporną informację do kategorii "przetworzonej". Na dzień wywiedzenia wniosku Minister nie dysponował bowiem gotowym zestawieniem żądanych danych. Musiałby więc dopiero wytworzyć ową informację co już świadczy o tym iż była by to jakościowo nowa informacja a więc mająca przymiot przetworzonej.
W ocenie Sądu I instancji, trafne są wywody organu, iż przygotowanie spornego zestawienia byłoby bardzo czasochłonne. Za poprawnością powyższej konkluzji przemawia fakt, że koniecznym byłoby dokonanie weryfikacji dokumentacji dotyczącej ponad 2000 pracowników a poczynienie ustaleń żądanych danych nie jest możliwe wyłącznie w oparciu o system teleinformatyczny [...], co oznacza konieczność dokonania sprawdzeń z dokumentami źródłowymi dla potwierdzenia wiarygodności i aktualności danych. Zakres pracy koniecznej do wykonania przez organ przy udzielaniu żądanej odpowiedzi z całą pewnością wymagałaby więc takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłóciłyby normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniłyby mu wykonywanie przypisanych ustawowo zadań.
Odnosząc się do kwestii ustawowej istotności dla interesu publicznego, Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w świetle poglądów doktryny i judykatury przyjęło się, iż istnieje ona w sytuacji, gdy autor pytań ma realną możliwość wpływu na funkcjonowanie Państwa, i gdy wykaże, iż żądane dane chce i może w sposób realny wykorzystać dla poprawy działania Państwa czy też poszczególnych jego elementów.
W ocenie Sądu I instancji, w sprawie nie sposób było przyjąć, by podmiot pytający miał realną możliwość wpłynięcia na działanie Państwa czy jego poszczególnych instytucji a w szczególności by wykazał to, jak zamierza tego dokonać.
Sąd I instancji stwierdził, że w sytuacji gdy wnioskodawca w sposób skuteczny nie uczynił zadość obowiązkowi wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego pozyskanie informacji publicznej przetworzonej, organowi nie pozostawała inna możliwość jak tylko wydanie decyzji odmawiającej udzielenia spornej informacji. Strona wnioskująca nie wykazała bowiem dokładnie tego, aby posiadając żądane dane chciała, czy też chociaż mogła podjąć działania mogące realnie wpłynąć na funkcjonowanie określonych instytucji Państwa.
Stowarzyszenie wywiodło skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj.:
1. art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - przez niezasadne przyjęcie, iż uznanie przez NSA uzasadnienia decyzji za sporządzoną formalnie prawidłowo oznacza, iż jest ono trafne merytorycznie w sytuacji, gdy NSA wyraźnie stwierdził w swoich wytycznych, że nie ocenia prawidłowości wykładni prawa dokonanej przez WSA w Warszawie oraz przez zaniechanie odniesienia wykładni przepisów przedstawionej przez NSA do stanu faktycznego sprawy;
2. art. 3 § 2 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez niewłaściwą kontrolę administracji publicznej przejawiającą się lapidarnym i niepoddającym się kontroli kasacyjnej uzasadnieniu uznania, iż organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy dotyczący występowania w sprawie szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem wnioskowanej przez Stowarzyszenie informacji publicznej;
II. prawa materialnego, tj.:
1. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezasadnym przyjęciu, iż w sprawie nie zachodzi szczególny interes publiczny przemawiający za udostępnieniem Stowarzyszeniu informacji publicznej oraz że ma ona charakter przetworzony.
Podnosząc powyższe zarzuty wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez uchylenie decyzji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Stowarzyszenie wniosło o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister wniósł o jej oddalenie zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
1. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
2. Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem wyroku Sądu I instancji, który oddalił skargę Stowarzyszenia na decyzję Ministra z 30 stycznia 2018 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej o nagrodach przyznanych pracownikom Ministerstwa Finansów w roku 2015 do 8 kwietnia 2016 r., poprzez podanie imienia i nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody. Wskazać trzeba, że wniosek Stowarzyszenia pochodził z 2018 r. a w sprawie wydane zostały już 2 wyroki Sądu I instancji (zob. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1415/16 oraz wyrok WSA w Warszawie z 24 października 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 487/18) i wyrok NSA uchylający ostatni z wyroków WSA w Warszawie i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania (tj. wyrok NSA z 17 grudnia 2021 r., sygn. akt. III OSK 892/21).
Zatem kontrolowany przez NSA w niniejszej sprawie wyrok WSA w Warszawie zapadł po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przypomnieć trzeba, że NSA w wyroku z 17 grudnia 2021 r., sygn. akt. III OSK 892/21 (który to wyrok był wiążący dla Sądu I instancji przy ponownej analizie sprawy) wskazał między innymi na to, że:
- "(...) analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku o niezasadności stanowiska Sądu I instancji o naruszeniu przez organ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez "ogólność lub pozorność argumentacji" na okoliczność spełnienia w sprawie formalnych i materialnych przesłanek wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, a tym samym niezasadnym uchyleniu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.";
- "(...) Sąd I instancji w istocie nie przesądził w sposób jednoznaczny wykładni pojęcia "informacji przetworzonej" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. mimo że ustalenie tej kwestii uznał w sprawie za konieczne";
- (...) niejednoznaczność stanowiska Sądu I instancji, w świetle powyższych poglądów orzecznictwa, wynika również z faktu uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji nie ze względu na naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, lecz wyłącznie ze względu na naruszenie przepisów postępowania, może to bowiem wskazywać, że Sąd I instancji nie zakwestionował wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dokonanej przez organ";
- "(...) odniesienie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego może ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, że na tym etapie postępowania ocena tych zarzutów byłaby przedwczesna i jako taka niedopuszczalna".
Zatem, biorąc pod uwagę art. 190 p.p.s.a., wskazujący na to, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, należy ocenić, czy Sąd I instancji prawidłowo zrealizował tzw. wytyczne NSA dokonując ponownej analizy tej sprawy. Ratio legis art. 190 p.p.s.a. sprowadza się do przyspieszenia postępowania sądowoadministracyjnego poprzez uznanie, że pomimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone. W konsekwencji, powoduje to zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy. Granice sprawy, o których mowa w art. 134 § i art. 135 p.p.s.a., podlegają więc zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznał skargę kasacyjną.
3. W zaskarżonym w niniejszej sprawie wyroku, WSA w Warszawie wskazał na to, że:
- uzasadnienie skarżonej decyzji zostało sporządzone w sposób poprawny i wyczerpujący (tj. zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.);
- Sąd II instancji dokonał wykładni pojęcia "informacja publiczna przetworzona" i w tym kontekście Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy uznał, że wskazana we wniosku informacja spełnia przesłanki ""informacji publicznej przetworzonej"; zatem kwestia ta została ostatecznie "przesądzona";
- w realiach niniejszej sprawy nie sposób było przyjąć, by podmiot pytający miał realną możliwość wpłynięcia na działanie Państwa czy jego poszczególnych instytucji a w szczególności by wykazał to, jak zamierza tego dokonać a przez to nie spełnił wymagania "wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego pozyskanie informacji publicznej przetworzonej";
- strona wnioskująca nie wykazała, aby posiadając żądane dane chciała, czy też chociaż mogła podjąć działania mogące realnie wpłynąć na funkcjonowanie określonych instytucji Państwa.
W ocenie NSA, argumentacja Sądu I instancji jest niezbyt obszerna, ale przekonywująca i poprawna. W związku z tym nie można podzielić zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej wskazujących zarówno na naruszenie przepisów postępowania, jak i prawa materialnego (tj. art. 190 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.; art. 3 § 2 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.). Ze względu na ich w istocie wspólny charakter, można się do zarzutów skargi kasacyjnej odnieść w sposób łączny. Zatem, NSA nie podziela zarzutów skargi kasacyjnej (nota bene również niezbyt rozbudowanej) z kilku zasadniczych powodów.
Po pierwsze – nie ulega wątpliwości, że Sąd I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy był związany wcześniejszym wyrokiem NSA, w którym przesądzono, że decyzje organów nie naruszały art. 107 § 3 k.p.a. Głównym powodem uchylenia wyroku przez NSA, było więc to, że Sąd I instancji w istocie nie przesądził w sposób jednoznaczny wykładni pojęcia "informacji przetworzonej" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i związanych z tym ograniczeń przy udostępnianiu takich informacji. To ta okoliczność jest kluczowa dla oceny prawidłowości wyroku Sądu I instancji.
Po drugie – NSA w przywoływanym wyroku szeroko wskazał, na rozumienie "informacji publicznej przetworzonej". W niniejszej sprawie nie ma potrzeby przytaczania tych argumentów, z którymi skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni zgadza. Przypomnieć jedynie należy, że art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ma w istocie przeciwdziałać zalewom wniosków, zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych i ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej. Dlatego też to właśnie wnioskodawca domagający się udzielenia informacji publicznej przetworzonej dla wykazania w jakim zakresie jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego powinien wyjaśnić w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla ochrony tego interesu lub poprawy funkcjonowaniu organów administracji publicznej (por. wyrok NSA z 12 czerwca 2025 r., sygn. akt III OSK 833/24). Podkreślić trzeba, że to podmiot, który żąda informacji przetworzonej jest zobowiązany do wykazania, iż jej udostępnienie jest konieczne dla realizacji szczególnego interesu społecznego (por. wyrok NSA z 16 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 121/23). Ciężar dowodowy - na tym etapie - może obciążać jedynie wnioskodawcę, bowiem tylko on posiada wiedzę na temat tego, jak zechce wykorzystać zdobytą informację. W wezwaniu organ nie jest bowiem w stanie wskazać przesłanki, która w odniesieniu do danej osoby świadczyłaby o tym, że udostępnienie informacji przetworzonej pozostawałoby w zgodzie z przesłankami określonymi w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ - w takim przypadku - ma jedynie obowiązek umożliwienia stronie "wykazania" przesłanki istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego. To wnioskodawca a nie organ a później Sąd powinien wykazać to, na co wskazuje skarżący w skardze kasacyjnej, tj. "(...) kim jest Skarżący, jaki jest charakter jego działalności, okoliczności, iż inicjuje debatę publiczną jeśli chodzi o wydatkowanie środków publicznych". Powoływanie się na "obecną sytuację polityczną w kraju" nie stanowi "wykazania" przez wnioskodawcę konieczności realizacji szczególnego interesu społecznego poprzez udostępnienie wnioskowanej informacji przetworzonej.
Po trzecie - konieczność wykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji nie oznacza jednocześnie zwolnienia podmiotu, do którego kierowany jest wniosek z obowiązku analizy powyższej ustawowej przesłanki na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Chodzi jedynie o podkreślenie, że brak wskazania przez wnioskodawcę, w czym upatruje on szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej istotnie ogranicza możliwość poczynienia przez podmiot zobowiązany stosownych ustaleń i w konsekwencji uwzględnienia wniosku (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 592/22). Nie wystarczy, aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być "szczególnie istotne", co stanowi dodatkowy kwalifikator przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania. Kwalifikowana forma interesu publicznego – "szczególnie istotnego" - oznacza, iż uzyskanie przez wnioskodawcę informacji przetworzonej przyczyni się do bardzo ważnych dla Państwa czy społeczeństwa działań i jest bardzo istotne dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 1229/23). O spełnieniu kryterium "szczególnej istotności dla interesu publicznego" świadczą dwie przesłanki (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 5090/21; wyrok z 26 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 1069/21 i wyrok z 13 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 690/21):
a) kryterium podmiotowe (tj. kwalifikowany rodzaj podmiotu występującego z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej - np. poseł, senator, radny a także inny podmiot, który jest w stanie wykazać swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, w sytuacji gdy np. występuje w określonych procesowych rolach uczestników postępowań dotyczących tworzenia lub kontrolowania aktów normatywnych – por. wyrok WSA we Wrocławiu z 13 sierpnia 2025 r.. sygn. akt IV SA/Wr 87/25; przykładowo za taki podmiot w konkretnej sprawie uznano Helsińską Fundację Praw Człowieka – por. wyrok NSA z 19 września 2025 r. sygn. akt III OSK 1403/22);
b) kryterium przedmiotowe, czyli wykazanie, że informacja publiczna może przyczynić się do wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu.
W ocenie NSA, dokonując oceny istnienia po stronie wnioskodawcy, "szczególnie istotnego interesu publicznego" Sąd I instancji prawidłowo uznał, że: "(...) nie sposób było przyjąć, by podmiot pytający miał realną możliwość wpłynięcia na działanie Państwa czy jego poszczególnych instytucji a w szczególności by wykazał to, jak zamierza tego dokonać".
Po czwarte - w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda informacji przetworzonej i po wezwaniu nie wykaże "istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego" dla jej udzielenia, podmiot zobowiązany powinien wydać w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję odmawiającą udzielenia informacji, a w jej uzasadnieniu wykazać brak szczególnego interesu publicznego. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Sąd I instancji wyraźnie wskazał, że: (...) w sytuacji gdy wnioskodawca w sposób skuteczny nie uczynił zadość obowiązkowi wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego pozyskanie informacji publicznej przetworzonej, organowi nie pozostawała inna możliwość jak tylko wydanie decyzji odmawiającej udzielenia spornej informacji. Strona wnioskująca nie wykazała bowiem dokładnie tego, aby posiadając żądane dane chciała, czy też chociaż mogła podjąć działania mogące realnie wpłynąć na funkcjonowanie określonych instytucji Państwa".
4. Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna jako nieoparta na usprawiedliwionych podstawach prawnych została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.