III OSK 2186/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił sprzeciw skarżących od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Sandomierzu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw do zgłoszenia wodnoprawnego dotyczącego budowy stawu, wskazując na kolizję z urządzeniami melioracji wodnych. Dyrektor Zarządu Zlewni uchylił tę decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, argumentując m.in. niedochowaniem terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że sprzeciw został wniesiony w terminie, stosując art. 57 § 4 k.p.a. do obliczenia terminu, który przypadał na dzień wolny od pracy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że termin określony w art. 423 ust. 2 Prawa wodnego jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przedłużeniu na zasadach procesowych. W związku z tym sprzeciw został wniesiony po terminie, co wykluczało możliwość zastosowania przez organ drugiej instancji art. 138 § 2 k.p.a. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia pojęcia terminu materialnego w prawie administracyjnym i jego odróżnienie od terminu procesowego, zwłaszcza w kontekście uprawnień organów administracji publicznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji zgłoszenia wodnoprawnego, ale zasady interpretacji terminów materialnych są uniwersalne w prawie administracyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy termin do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji publicznej wobec zgłoszenia wodnoprawnego, określony w art. 423 ust. 2 Prawa wodnego, jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przedłużeniu na zasadach procesowych wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, termin określony w art. 423 ust. 2 Prawa wodnego jest terminem prawa materialnego, który wygasa po upływie określonego czasu i nie podlega przywróceniu ani przedłużeniu na zasadach procesowych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że termin materialny kształtuje prawa lub obowiązki jednostki i jego upływ powoduje trwałą niemożność podjęcia przez organ czynności z terminem powiązanej. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące obliczania terminów (w tym art. 57 § 4 k.p.a.) dotyczą terminów procesowych stron, a nie terminów materialnych organów administracji publicznej, które działają na zasadzie władztwa administracyjnego.
Czy organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia wodnoprawnego w ustawowym terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprzeciw został wniesiony po terminie.
Uzasadnienie
Zgłoszenie wpłynęło 19 listopada 2021 r. Termin 30 dni upływał 19 grudnia 2021 r. (niedziela). Decyzja o sprzeciwie została nadana w placówce pocztowej 20 grudnia 2021 r. Ponieważ termin jest materialny i nie podlega przedłużeniu na zasadach procesowych, dzień 20 grudnia 2021 r. był już po terminie.
Przepisy (9)
Główne
p.w. art. 423 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Termin określony w tym przepisie jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przedłużeniu na zasadach procesowych.
p.p.s.a. art. 151a § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji przez NSA.
Pomocnicze
p.w. art. 423 § ust. 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa dzień wniesienia sprzeciwu jako dzień nadania decyzji w placówce pocztowej operatora wyznaczonego lub dzień wprowadzenia do systemu teleinformatycznego.
k.p.a. art. 57 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten dotyczy obliczania terminów procesowych dla stron i nie ma zastosowania do terminów materialnych organów administracji publicznej.
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten określa możliwość uchylenia decyzji organu odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, co było przedmiotem kontroli WSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.w. art. 394 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa, jakie rodzaje stawów wymagają zgłoszenia wodnoprawnego.
p.w. art. 421
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Reguluje obligatoryjną zawartość zgłoszenia wodnoprawnego.
p.w. art. 422
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wskazuje na dokumenty, które należy dołączyć do zgłoszenia wodnoprawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia wodnoprawnego jest terminem prawa materialnego i nie podlega przedłużeniu na zasadach procesowych. • Zastosowanie art. 57 § 4 k.p.a. do obliczenia terminu materialnego jest nieprawidłowe i prowadzi do naruszenia zasad prawa administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Argument WSA, że art. 57 § 4 k.p.a. ma zastosowanie do obliczenia terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
termin określony w art. 423 ust. 2 p.w. jest terminem prawa materialnego, gdyż po jego upływie następuje ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. • Jego upływ powoduje trwałą niemożność podjęcia przez organ czynności z terminem powiązanej. • W żadnych okolicznościach nie można ich ani przywrócić, ani przedłużyć ich trwania. • Termin materialny jest więc okresem, w którym organ dysponuje kompetencją do ukształtowania stosunku materialnoprawnego. Dla jednostki pełni zaś funkcję gwarancyjną, iż zastosowanie przepisów prawa materialnego sumptem własnej woli jednostki i nabycie określonego uprawnienia nie zostanie zakwestionowane przez organ po upływie tego okresu. • Tak ukształtowana norma indywidualno-konkretna posiada specjalną trwałość, która wymyka się mechanizmom zapisanym w treści przepisów art. 57-60 k.p.a. • Przepisy k.p.a. zawarte w Rozdziale 10, zatytułowanym "Terminy", w tym art. 57 § 4 k.p.a., dotyczą jedynie zasad obliczania terminów procesowych wiążących strony procesowe. Nie regulują natomiast kwestii materialnoprawnych.
Skład orzekający
Rafał Stasikowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia terminu materialnego w prawie administracyjnym i jego odróżnienie od terminu procesowego, zwłaszcza w kontekście uprawnień organów administracji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zgłoszenia wodnoprawnego, ale zasady interpretacji terminów materialnych są uniwersalne w prawie administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej, która ma bezpośrednie przełożenie na uprawnienia organów i prawa obywateli. Wyjaśnienie różnicy między terminem materialnym a procesowym jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Termin materialny czy procesowy? Kluczowa różnica w prawie administracyjnym.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.