III OSK 2175/22

III OSK 2175/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Paweł Mierzejewski
Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Rz 36/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-05-05
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia WSA (del.) Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 36/22 w sprawie ze skargi K.W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 4 listopada 2021 r., nr RZ.RUZ.4231.2021.JP w przedmiocie określenia wysokości opłaty stałej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 5 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt II SA/Rz 36/22 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2022 r. sprawy ze K.W. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor Regionalnego Zarządu, organ odwoławczy, organ II instancji) z 4 listopada 2021 r. nr RZ.RUZ.4231.2021.JP w przedmiocie określenia wysokości opłaty stałej, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że w dniu 24 lutego 2020 r., Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Przemyślu (dalej: organ I instancji, Dyrektor Zarządu Zlewni), działając na podstawie art. 271 ust. 1 p.w., w związku z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym przez Starostę Leskiego decyzją z 6 lipca 2016 r. nr OS-II.6341.19.2016, ustalił skarżącemu, w formie informacji nr RZ.ZUO.3.4700.31.2020.AJ, opłatę stałą za 2020 r., w wysokości 36,00 zł, za wprowadzanie oczyszczonych ścieków socjalno-bytowych z obiektów ośrodka rekreacyjno-wypoczynkowego w S. do potoku K., płatną w czterech kwartalnych ratach. Następnie organ I instancji w dniu 26 sierpnia 2021 r. wydał decyzję nr RZ.ZUO.3.4700.31.2020.AJ, określającą dla ww. podmiotu opłatę stałą za usługi wodne nr RZ.ZUO.3.4700.31.2020.AJ, w wysokości 36,00 zł, za wprowadzanie oczyszczonych ścieków socjalno-bytowych z obiektów ośrodka rekreacyjno-wypoczynkowego w S. do potoku K. Opłata stała została ustalona zgodnie z art. 271 ust. 5 P.w., jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m³/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 366 dni i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi w ilości 1,40 m³/h i wynoszącym po przeliczeniu 0,000389 m³/s, dokonanym stosownie do art. 552a P.w. - obowiązującego od 1 stycznia 2020 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, względnie o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest rozpoznanie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Leskiego z 6 lipca 2016 r.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Regionalnego Zarządu w decyzji z 4 listopada 2021 r. nr RZ.RUZ.4231.42.2021.JP, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni z 26 sierpnia 2021 r. nr RZ.RUO.3.4700.31.2020.AJ w sprawie określenia opłaty stałej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – adwokata, zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 271 ust. 6 i 7 p.w., poprzez uznanie, że jest on podmiotem obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne. Skarżący przytoczył w całości argumentację zaprezentowaną wcześniej w odwołaniu oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, względnie o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania wniosku w przedmiocie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, którego odpis załączył do skargi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zaznaczył, że skarżący, załączając do skargi wniosek o wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego w dalszym ciągu nie wyjaśnia, kiedy i gdzie został on złożony.
W wykonaniu zarządzenia z 9 lutego 2022 r. zwrócono się do skarżącego o wykazania, że wniosek w sprawie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego został złożony do właściwego organu. W wyznaczonym terminie skarżący nie udzielił odpowiedzi na kierowane do niego wezwanie.
Postanowieniem z 8 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił zawieszenia postępowania sądowego.
Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że bezsporne jest, że skarżący korzysta z pozwolenia wodnoprawnego, wydanego przez Starostę Leskiego w dniu 6 lipca 2016 r., nr OS.6341.19.2016 na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania ścieków socjalno – bytowych. Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie nie wykazano by wniosek o wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego został złożony do organu. Również skierowane w toku postępowania sądowoadministracyjnego wezwanie do pełnomocnika o wyjaśnienie powyższych wątpliwości, w związku ze złożonym wnioskiem o zawieszenie postępowania sądowadministracyjnego z tego powodu, pozostało bez odpowiedzi. W związku z powyższym za bezzasadne należało ocenić zarzuty skarżącego o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego. Ewentualne ustalenia pomiędzy stronami dotyczące wzajemnych stosunków cywilnoprawnych pozostają bez wpływu na ważność udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, które co należy podkreślić jest uregulowane aktem administracyjnym, i jego wzruszenie może nastąpić jedynie w prawem przewidzianej formie, czego skarżący nie dowiódł. Sąd I instancji nie miał również wątpliwości co do prawidłowości ustalonej opłaty.
W skardze kasacyjnej skarżący reprezentowany przez adw. zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji. W skardze kasacyjnej wniesiono na postawie art. 188 p.p.s.a., o: "uchylenie zmianę" zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy, co do istoty poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu z 4 listopada 2021 r. , nr RZ.RUZ.4231.2021.JP.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku polegające na obrazie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. przez zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu z 4 listopada 2021 r., mimo że była ona obarczona naruszeniem prawa materialnego w postaci niewłaściwego zastosowania art. 271 ust. 6 i 7 ustawy - Prawo wodne, przez uznanie, że skarżący jest podmiotem obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne.
W skardze złożono oświadczenie o nie złożeniu wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skarżący kasacyjnie jest właścicielem nieruchomości, które są obciążone na rzecz nieruchomości sąsiednich służebnościami związanymi z prawem przechodu i przejazdu, korzystania z oczyszczalni ścieków, prawie przyłączenia się do istniejących sieci oraz przewodów wodociągowych i kanalizacyjnych, nadto do korzystania z sieci i urządzeń o których mowa powyżej, polegającego na dostawie mediów do nieruchomości władającej za pomocą tych sieci i urządzeń oraz konserwacji sieci i urządzeń, jak też do przeprowadzenia przez nieruchomość obciążoną powyższych mediów - na rzecz każdoczesnego właściciela określonych działek. Do dnia 30 czerwca 2020 r. skarżący kasacyjnie świadczył na rzecz właścicieli wskazanych wyżej nieruchomości sąsiednich usługi odpowiadające swym zakresem treści wymienionych służebności. W wyniku wypowiedzenia wszystkich rzeczonych umów wygasł obowiązek skarżącego kasacyjnie w zakresie aktywnego świadczenia usług na rzecz nieruchomości sąsiednich. Jednocześnie w mocy pozostają wszelkie obowiązki skarżącego kasacyjnie związane ze znoszeniem użytkowanie jego nieruchomości w sposób odpowiadających treści służebności gruntowych. Tym samym, w przekonaniu skarżącego kasacyjnie, nie jest on zobowiązany do pozostawania stroną jakichkolwiek decyzji wodnoprawnych, o których mowa w ustawie 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, gdyż z dniem 1 lipca br. nie jest on podmiotem wykonującym jakiekolwiek czynności regulowane decyzjami wodnoprawnymi, co jest przedmiotem postępowania zainicjowanego przez skarżącego kasacyjnie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, wyznaczonymi wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie w skardze kasacyjnej naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego rzeczywiście zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy zostały naruszone. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wobec niestwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący "naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku polegające na obrazie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.". Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W piśmiennictwie wskazuje się, że "Naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., może polegać bądź na błędnej jego wykładni, czyli mylnym pojmowaniu treści lub znaczenia określonego przepisu, bądź na niewłaściwym jego zastosowaniu, czyli podciągnięciu ustalonego stanu faktycznego pod hipotezę niewłaściwego przepisu (błąd w subsumcji). Naruszenie prawa materialnego uzasadni uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia tylko wtedy, gdy miało to wpływ na wynik sprawy. Ustawodawca nie precyzuje, co należy rozumieć przez naruszenie prawa "mające wpływ na wynik sprawy". Przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji, gdy nawet przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść decyzji lub postanowienia byłaby taka sama". (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 145). W skardze kasacyjnej jej autor zarzuca naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku polegające na obrazie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. Powołanie w skardze kasacyjnej wyłącznie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, p.p.s.a. jest niewystarczające dla wykazania nieprawidłowości zaskarżonego wyroku. Przepisy te - jako wynikowe - stanowią prawną podstawę orzeczenia uchylającego decyzję lub postanowienie w przypadku stwierdzenia przez sąd administracyjny wad procesowych lub naruszenia prawa materialnego. Skuteczność zarzutu naruszenia przepisu wynikowego zależy od wykazania zasadności naruszenia innych konkretnych przepisów. Orzeczenie oddalające skargę w niniejszej sprawie nie było skutkiem obrazy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, p.p.s.a. jak zdaje się uważać autor skargi kasacyjnej, lecz następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów nakazujących Sądowi I instancji takie ustalenia poczynić. Odnosząc się do tak skonstruowanego jedynego zarzutu skargi kasacyjnej wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej niestarannie sformułował ten zarzut i nie sprecyzował prawidłowo jego treści na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, p.p.s.a., co jak już wyżej wykazano świadczy o niewypełnieniu koniecznego wymogu profesjonalizmu we wnoszeniu skargi kasacyjnej przez fachowego pełnomocnika i w znacznym stopniu determinuje wynik kontroli instancyjnej.
Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący kasacyjnie uznaje za prawidłowy. Jeżeli skarżący kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, a zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię - niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że bezsporne jest, że skarżący korzysta z pozwolenia wodnoprawnego, wydanego przez Starostę Leskiego w dniu 6 lipca 2016 r., nr OS.6341.19.2016 na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania ścieków socjalno – bytowych z obiektów ośrodka wypoczynkowego, oczyszczanych na mechaniczno – biologicznej oczyszczalni ścieków istniejącym wylotem zlokalizowanym do wód potoku. W sprawie nie wykazano by wniosek o wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego został złożony do organu. Również skierowane w toku postępowania sądowoadministracyjnego wezwanie do pełnomocnika o wyjaśnienie powyższych wątpliwości, w związku ze złożonym wnioskiem o zawieszenie postępowania sądowadministracyjnego z tego powodu, pozostało bez odpowiedzi.
Na tej podstawie WSA w Rzeszowie odmówił zawieszenia postępowania – postanowienie z 8 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 36/22. W związku z powyższym prawidłowo za bezzasadne Sąd I instancji ocenił zarzuty skarżącego o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego. Ma rację Sąd I instancji, że ewentualne ustalenia pomiędzy stronami dotyczące wzajemnych stosunków cywilnoprawnych pozostają bez wpływu na ważność udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Zasadnie podkreślił Sąd I instancji, że wzruszenie pozwolenia wodnoprawnego (decyzji administracyjnej) może nastąpić jedynie w prawem przewidzianej formie, czego skarżący nie dowiódł. W tych okolicznościach sprawy należy podzielić ocenę Sądu I instancji, który nie miał wątpliwości co do prawidłowości ustalonej opłaty.
W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.