III OSK 2172/23

III OSK 2172/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Pauter
Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 422/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-05-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2625
art. 241
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 422/23 w sprawie ze skargi [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 8 grudnia 2022 r., nr 76/2022/KUZ w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie udzielenia interpretacji indywidualnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 maja 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 422/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej także jako: "spółka", "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie", "strona skarżąca") na postanowienie Prezesa Wód Polskich (dalej także jako: "organ", "Prezes PGW") z dnia 8 grudnia 2022 r., nr 76/2022/KUZ w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie udzielenia interpretacji indywidualnej: oddalił skargę.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
W dniu 25 lutego 2021 r. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie rozpatrzył, przekazany zgodnie z właściwością przez Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wniosek skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej i postanowieniem nr 16/2021/KUZ z dnia 25 lutego 2021 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji indywidualnej.
Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nr 36/2021/KUZ z dnia 19 maja 2021 r., znak: KUZ.4218.6.2021.MŁ.
W dniu 21 kwietnia 2022 r. do Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przekazany został wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nr 36/2021/KUZ z dnia 19 maja 2021 r. znak: KUZ.4218.6.2021.MŁ, a także postanowienia Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nr 16/2021/KUZ z dnia 25 lutego 2021 r. znak: KUZ.4218.2.2021.KB jako wydanych z naruszeniem przepisów o właściwości oraz w sprawie uprzednio już rozstrzygniętej milcząco.
Pismem z dnia 23 maja 2022 r. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek skarżącej postępowania w trybie nadzorczym, a następnie postanowieniem z dnia 22 czerwca 2022 r. nr 38/2022/KUZ, znak: KUZ.4230/11.2022.EB odmówił stwierdzenia nieważności zakwestionowanych postanowień własnych z uwagi na niewystąpienie przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.
W ustawowym terminie zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca.
Po rozpoznaniu zażalenia, Prezes PGW wydał skarżone postanowienie z dnia 8 grudnia 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia 22 czerwca 2022 r.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ wskazał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi niemalże kopię wniosku o stwierdzenie nieważności a zatem aktualna pozostaje polemika z zarzutami, jaką Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przeprowadził w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 czerwca 2022 r. nr.38/2O22/KŁIZ, znak: KUZ.4230.11.2022.EB.
Organ nie zgodził się ze stwierdzeniem, że w żadnym z przywołanych przez organ nadzorczy orzeczeniach sąd nie analizował właściwości organu w sprawach interpretacji indywidualnych z obszaru pozwoleń wodnoprawnych.
Organ wyjaśnił, że wszelkie przywoływane na poparcie swoich tez przez stronę skarżącą orzeczenia, nie są relewantne w niniejszej sprawie, gdyż nie jest w nich dokonywana analiza właściwości organów Wód Polskich do orzekania tylko i wyłącznie w sprawie dotyczącej interpretacji indywidualnej.
Natomiast w wyroku z dnia 17 grudnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1843/21, jakkolwiek dotyczył on wydania zaświadczenia, zaświadczenie to miało dotyczyć milczącego załatwienia przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie interpretacji indywidualnej w zakresie odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do ziemi. Oznacza to zdaniem Prezesa PGW, że właściwość organu była przez sąd analizowana w sprawie o przedmiocie analogicznym do wniosku skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej.
Organ nawiązując do powyższego wyroku, wskazał, że sąd wyartykułował w nim generalną zasadę statuującą właściwość Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do wydawania wszystkich interpretacji indywidualnych w zakresie przepisów ustawy Prawo wodne. Tym samym organem właściwym do wydania interpretacji indywidualnej dotyczącej obowiązku legitymowania się pozwoleniem wodnoprawnym nie jest organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, a Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Kompetencja organu wydającego decyzję w ramach interpretacji indywidualnej nie jest tożsama z właściwością organu do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy podlegające interpretacji indywidualnej, bowiem indywidualnych interpretacji nie można uznać za akt stosowania prawa.
Stosownie do art. 241 Prawa wodnego organem Wód Polskich jest Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, który kieruje działalnością Wód Polskich, reprezentuje Wody Polskie na zewnątrz, dokonuje wszelkich czynności prawnych w zakresie praw i obowiązków majątkowych Wód Polskich.
Co więcej wprowadzenie przez ustawodawcę do porządku prawnego instytucji interpretacji indywidualnej ma niewątpliwie służyć zmniejszeniu ryzyka nieuzasadnionego i niezgodnego z prawem działania organów, poprzez ujednolicenie praktyki działania tych organów. Stąd uzasadniona właściwość Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Ponadto z przepisów ustawy Prawo wodne nie wynika instancyjna zależność Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej. Pomimo, że z treści art. 356 ustawy Prawo wodne wynika nadzór ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej na Wodami Polskimi, to w przepisie tym nie został ustanowiony nadzór instancyjny. W tej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 157 § 1 k.p.a., zgodnie z którym właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ.
Organ wyjaśnił, że przez ministra w myśl k.p.a., rozumie się Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy postępowań przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco.
Wskazał również, że Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach gospodarowania wodami, załatwiającym sprawy postępowań w należących do jego właściwości sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco, w tym w sprawach interpretacji indywidualnych, który nie ma nad sobą innego organu pełniącego nad nim nadzór instancyjny. Tym samym właściwy do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jest on sam.
Co więcej na mocy art. 34 ust. 12 Prawa przedsiębiorców w razie niewydania interpretacji indywidualnej w terminie uznaje się, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji indywidualnej, została wydana interpretacja indywidualna stwierdzająca prawidłowość stanowiska przedsiębiorcy przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, to z uwagi na stosowanie do postępowań o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego sprawę uznaje się za załatwioną milcząco w sposób w całości uwzględniający żądanie strony wtedy gdy żądanie zostanie doręczone właściwemu organowi.
Oznacza to, że dla biegu terminu przewidzianego na milczące uwzględnienie stanowiska przedsiębiorcy niezbędne jest złożenie wniosku o interpretację indywidualną nie w jakimkolwiek organie administracji publicznej, a w organie administracji właściwym do wydania interpretacji. Tym samym przekazanie wniosku spółki Prezesowi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przez Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie czyli organ niewłaściwy do jego rozpatrzenia po upływie 30 dni od jego otrzymania, nie tworzy fikcji prawnej milczącego przyjęcia stanowiska przedsiębiorcy przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Organ przypomniał, że w uprzednio prowadzonym postępowaniu w trybie nadzorczym Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dokonał również z urzędu analizy rozstrzygnięć własnych na okoliczność wystąpienia pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności, które to ustalenia nie zostały podniesione przez skarżącą i pomimo, że nie zostało to zakwestionowane Prezes ponownie stwierdza, że postanowienia nr 16/2021/KUZ z dnia 25 lutego 2021 r. i nr 36/2021/KUZ z dnia 19 maja 2021 r. nie zostały wydane bez podstawy prawnej, ani nie są obarczone wada rażącego naruszenia prawa. Rozstrzygnięcia zostały prawidłowo skierowane do stron postępowania, tym samym nie występuje przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Z akt sprawy nie wynika, iż wykonanie kwestionowanych postanowień wywołałoby czyn zagrożony karą, nie wynika też, aby zawierały one wady powodujące ich nieważność z mocy prawa, gdyż brak jest szczególnego przepisu prawa, który przewidywałby skutek w postaci stwierdzenia nieważności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowienia nie są również obarczone niewykonalnością, która ma charakter trwały i występuje od dnia ich wydania.
Powyższe postanowienie zakwestionowała Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżąca wskazała, że wnosi skargę na postanowienie nr 76/2022/KUZ, znak KUZ.4231.16.2022.MS, wydane przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w dniu 8 grudnia 2022 r., którym Prezes Wód Polskich utrzymał w mocy swoje postanowienie nr 38/2022/KUZ, znak KUZ.4230.11.2022.EB, z dnia 22 czerwca 2022 r., a którym Prezes Wód Polskich odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Nr 36/2021/KUZ wydanego przez Prezesa Wód Polskich w dniu 19 maja 2021 r. znak KUZ.4218.6.2021.MŁ, którym Prezes Wód Polskich, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy swoje postanowienie nr 16/2021/KUZ z dnia 25 lutego 2021 r. którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawne udzielenia interpretacji indywidualnej w sprawie stosowania przepisów w zakresie obowiązku (braku obowiązku) posiadania przez Spółkę pozwolenia wodnoprawnego w związku z odprowadzaniem przez Spółkę wód opadowych i roztopowych do ziemi ("Postanowienie 36/2021/KUZ"), a także wcześniejszego postanowienia Prezesa Wód Polskich nr 16/2021/KUZ z dnia 25 lutego 2021 r., którym Prezes Wód Polskich odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji indywidualnej w sprawie stosowania przepisów w zakresie obowiązku (braku obowiązku) posiadania przez Spółkę pozwolenia wodnoprawnego w związku z odprowadzaniem przez Spółkę wód opadowych i roztopowych do ziemi ("Postanowienie 16/2021/KUZ").
Skarżąca wskazała, że wszystkie powyższe postanowienia Prezesa Wód Polskich zostały wydane w związku ze sprawą Spółki o udzielenie interpretacji indywidualnej w zakresie obowiązku (braku obowiązku) posiadania przez Spółkę pozwolenia wodnoprawnego w związku z odprowadzaniem przez Spółkę wód opadowych i roztopowych do ziemi.
Spółka złożyła wniosek o wydanie takiej interpretacji do Dyrektora Zarządu Zlewni w [...], jako organu właściwego w sprawie, zgodnie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, w związku z art. 397 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. W wymaganym ustawą terminie 30 dni, Dyrektor Zarządu Zlewni nie wydał żadnej decyzji, a tym samym w sprawie znalazły zastosowanie przepisy o wydaniu decyzji (interpretacji indywidualnej) w trybie tzw. milczącej zgody.
Jednocześnie, nie uwzględniając powyższych okoliczności (czyli pomimo załatwienia sprawy). Prezes Wód Polskich wydał, po upływie wskazanych wyżej 30 dni, Postanowienie 16/2021/KUZ, którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej w sprawie Spółki. To postanowienie utrzymał w mocy swoim Postanowieniem 36/2021/KUZ.
Oba postanowienia zostały tym samym wydane: (a) z naruszeniem przepisów o właściwości organu, a ponadto (b) Prezes Wód Polskich wydał bezpodstawnie postanowienie w sprawie, która została już uprzednio rozstrzygnięta (milcząco załatwiona) przez inny, właściwy w tym zakresie, organ. Tym samym w obrocie prawnym pozostają obecnie dwa postanowienia (Postanowienie 36/2021/KUZ oraz Postanowienie 16/2021/KUZ), które – jako obarczone wadą nieważności – powinny być z obrotu prawnego wyeliminowane.
Spółka przypomniała, że wystąpiła o stwierdzenie nieważności obu tych postanowień do Ministra Infrastruktury, jako organu właściwego w tej sprawie. Minister przekazał sprawę do rozpatrzenia przez Prezesa Wód Polskich. Prezes Wód Polskich, pomimo jednoznacznych przesłanek do stwierdzenia nieważności obu postanowień pozostawił je w mocy. Co więcej, Prezes Wód Polskich rozpatrzył wniosek Spółki o stwierdzenie nieważności Postanowienia 36/2021/KUZ oraz Postanowienia 16/2021/KUZ, pomimo że także w tym zakresie, w świetle przepisów prawa, nie był organem właściwym w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego Postanowienia 76/2022/KUZ i Postanowienia 38/2022/KUZ wydanego przez Prezesa Wód Polskich w pierwszej instancji w całości oraz stwierdzenie nieważności obu wydanych przez Prezesa Wód Polskich postanowień o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji indywidualnej, tj. Postanowienia 16/2021/KUZ oraz Postanowienia 36/2021/KUZ, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Zarzuty podniesione w skardze, znalazły rozwinięcie w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 maja 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 422/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca spółka zaskarżając go w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "p.p.s.a.") zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. oraz następnie art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 § 2 pkt 3, art. 5 § 2 pkt 4, art. 17 pkt 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 241 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 oraz art. 356 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (dalej jako: "Prawo wodne") w zakresie konstruowania normy kompetencyjnej organu właściwego do stwierdzenia nieważności Postanowień 36/2021/KUZ oraz 16/2021/KUZ, poprzez błędną wykładnię tych przepisów i uznanie, że Prezes Wód Polskich jest ministrem w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. a tym samym jest on organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności tych postanowień (w tym także kontroli instancyjnej), podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że organem właściwym jest minister właściwy do spraw gospodarki wodnej, i co konsekwentnie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia oddalającego skargę Spółki pomimo wystąpienia okoliczności z art. 156 § 1 ust. 1 w zw. z art. 126 k.p.a., stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, jako wydanego przez niewłaściwy organ, w całości zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (dalej jako: "Prawo przedsiębiorców") (w zakresie konstruowania normy kompetencyjnej organu właściwego do wydania decyzji wyjaśniającej co do zakresu i sposobu stosowania przepisów (interpretacji indywidualnej) (znaczenie terminu "właściwy organ"), w zw. z art. 241 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy Prawo wodne (w zakresie jak określają one status i kompetencje Prezesa Wód Polskich jako organu państwowej osoby prawnej Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie ("Wody Polskie") w zw. z art. 397 ust. 3 pkt 2 lit. (a) ustawy Prawo wodne (w zakresie właściwości dyrektora zarządu zlewni), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej w oparciu o art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców dla ustalenia jaki organ jest właściwy w sprawie należy uwzględnić charakter prawny aktu interpretacji indywidualnej w oderwaniu od okoliczności jaki organ jest właściwy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wyjaśnianej interpretacją, podczas gdy z prawidłowej wykładni tych przepisów wynika wniosek przeciwny, tj. że interpretację indywidualną wydaje organ, który jest właściwy w sprawie rozstrzyganej w oparciu o przepisy prawa, które budzą wątpliwości wnioskującego o interpretację przedsiębiorcy, a co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez WSA, że w sprawie interpretacji indywidualnej dotyczącej wyjaśnienia przepisów w zakresie obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego organem właściwym jest Prezes Wód Polskich a jego właściwość w tym zakresie jest uzasadniona charakterem aktu, jakim jest interpretacja indywidualna oraz strukturą państwowej osoby prawnej jaką są Wody Polskie, podczas gdy taki wniosek nie wynika z przepisów i co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania w sprawie art. 241 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 4 ustawy Prawo wodne jako właściwej normy kompetencyjnej, zamiast art. 397 ust. 3 pkt 2 lit. (a) ustawy Prawo wodne w związku z art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, i dalej uznania właściwości Prezesa Wód Polskich a nie dyrektora zarządu zlewni, jako organu, który ma kompetencje w sprawie wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej, i co doprowadziło dalej do niezgodnego z przepisami prawa rozstrzygnięcia i oddalenia skargi;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (w zakresie konstruowania normy kompetencyjnej organu właściwego do wydania interpretacji indywidualnej) (znaczenie terminu "właściwy organ"), w zw. z art. 241 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy Prawo wodne (w zakresie jak określają one status i kompetencje Prezesa Wód Polskich jako organu państwowej osoby prawnej Wody Polskie) w zw. z art. 397 ust. 3 pkt 2 lit. (a) ustawy Prawo wodne (w zakresie właściwości dyrektora zarządu zlewni), oraz art. 34 ust. 12, zdanie drugie ustawy Prawo przedsiębiorców (w zakresie obliczania biegu terminu 30 dni), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej w oparciu o art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców dla ustalenia jaki organ jest właściwy w sprawie należy uwzględnić charakter prawny aktu interpretacji indywidualnej w oderwaniu od okoliczności jaki organ jest właściwy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wyjaśnianej interpretacją, a co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez WSA, że wniosek o wydanie interpretacji nie został złożony do organu właściwego a tym samym w sprawie nie upłynął wymagany termin do uznania, że sprawa została załatwiona w trybie milczącej zgody i co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania w sprawie art. 34 ust. 12, zd. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców (odmowa uznania, że w sprawie ten przepis znajduje zastosowanie) i co doprowadziło dalej do niezgodnego z przepisami prawa rozstrzygnięcia i oddalenia skargi.
Wskazując na zarzuty kasacyjne skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w tym zakresie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto spółka oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Jak wskazano, ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).
W rozpatrywanej sprawie skarżący kasacyjnie oparł skargę kasacyjną wyłącznie na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 126 k.p.a., do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2 – 5 oraz art. 109 – 113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 – również art. 145 – 152 oraz art. 156 – 159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.
Dokonując oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej przede wszystkim należy zasygnalizować dwie kwestie. Pierwsza dotyczy tego, że kontrolowane przez Sąd I instancji postanowienie zapadło w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia dotkniętego kwalifikowaną wadą nieważności. Przypadki te dotyczą zaś tylko takich sytuacji, gdy decyzja administracyjna (tutaj: postanowienie) jest obarczona tak poważną wadliwością, że jej trwałość i związana z tym pewność porządku prawnego musi ustąpić wymaganiom płynącym z zasady praworządności. Stwierdzenie nieważności decyzji (tutaj: postanowienia) oznacza, że weryfikowana decyzja (tutaj: postanowienie) jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1996, s. 699). Tak więc organ administracji publicznej orzekający w nadzwyczajnym trybie nieważnościowym, traktowanym jako nowe postępowanie w sprawie, toczące się według przepisów art. 157 k.p.a. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia – w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji (tutaj: postanowienia) – przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7 marca 1996 r. sygn. akt III ARN 70/95 (OSNP 1996/18/258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej (tutaj: postanowienia) ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. Organ administracji musi więc wykazać – po pierwsze – fakt niewątpliwego naruszenia prawa, a po drugie zakwalifikować to naruszenie jako rażące. Nie jest więc dopuszczalne uznawanie wypadków zwykłego naruszenia prawa za naruszenia kwalifikowane, rażące, ani – tym bardziej – uznawanie ich za naruszające prawo w przypadku wątpliwości, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło.
W niniejszej sprawie zatem istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy w postępowaniu zakończonym postanowieniem Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 8 grudnia 2022 r., nr 76/2022/KUZ w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności zakwestionowanych ww. rozstrzygnięć i utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie własne z dnia 22 czerwca 2022 r., nr 38/2022/KUZ, naruszono przepisy prawne będące podstawą prawną jej wydania mając na uwadze właściwość organu.
Z punktu widzenia sposobu formułowania zarzutów kasacyjnych konieczne jest zwrócenie uwagi, że skierowanie zarzutów kasacyjnych wobec wyroku, którego przedmiotem było postanowienie wydane w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., powoduje, że podstawowym wymogiem skuteczności skargi kasacyjnej było powiązanie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, które w ocenie skarżącej spółki zostały błędnie ocenione przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku jako nienaruszające prawa.
Skarżąca spółka w zarzucie nr 1 petitum skargi kasacyjnej podniosła naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 157 § 1 k.p.a., jak i art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 § 2 pkt 3, art. 5 § 2 pkt 4, art. 17 pkt 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 241 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 oraz art. 356 ust. 1 ustawy Prawo wodne, co – w ocenie skarżącej – doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia oddalającego skargę spółki pomimo wystąpienia okoliczności z art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 k.p.a., stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, jako wydanego przez niewłaściwy organ.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut nie zasługuje na uwzględnienie jako całkowicie chybiony. W orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych oraz w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, że Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jest organem właściwym w sprawie. Orzecznictwo w przedmiocie art. 241 Prawa wodnego jest jednolite, że to Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jest organem właściwym.
Natomiast przywołany przez autora skargi kasacyjnej art. 356 ust. 1 ustawy Prawo wodne uznać należy za bezcelowe. Wprawdzie z ww. przepisu wynika, że z zastrzeżeniem art. 263 ust. 5, minister właściwy do spraw gospodarki wodnej nadzoruje Wody Polskie, jednak już skarżący kasacyjnie pominął istotniejszy ust. 2 ww. przepisu, których charakteryzuje na czym ten nadzór ma w szczególności polegać – i tak, m.in. na: 1) dokonaniu oceny okresowej Prezesa Wód Polskich; 2) dokonywaniu rocznej oceny działalności Wód Polskich; 3) zatwierdzaniu planu finansowego oraz rocznych planów działalności; 4) zatwierdzaniu programów realizacji zadań związanych z utrzymywaniem wód oraz pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarką wodną oraz planowanych inwestycji w gospodarce wodnej i ich zmian; 5) zatwierdzaniu sprawozdań z działalności za rok poprzedni; 6) zatwierdzaniu planów kontroli: a) w jednostkach organizacyjnych Wód Polskich, b) gospodarowania wodami wykonywanej przez Wody Polskie; 7) polecaniu przeprowadzenia kontroli nieujętych w planie kontroli. Z powyższego przepisu w żaden sposób nie wynika i nie sposób powiązać go z podniesionym zarzutem skargi kasacyjnej.
Skarżąca spółka w zarzucie nr 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej podniosła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 241 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 397 ust. 3 pkt 2 lit. a ustawy Prawo wodne (zarzut nr 2) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 241 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 397 ust. 3 pkt 2 lit. a ustawy Prawo wodne oraz art. 34 ust. 12 zdanie drugie ustawy Prawo przedsiębiorców (zarzut nr 3). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjne rozpoznawane zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. Przede wszystkim są wadliwe formalnie, bowiem w podstawie odnoszącej się do naruszenia prawa materialnego, a więc art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. wskazuje na naruszenie art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, a więc przepis który nie ma charakteru materialnego.
Wskazać należy, że dyspozycja art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców stanowi, że przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne w indywidualnej sprawie. Zatem przepis ten jest normą kompetencyjną ustanawiającą obowiązek wydania przez określony podmiot indywidualnej interpretacji. Poprawnie postawiony zarzut naruszenia prawa materialnego powinien być oparty na błędnej wykładni takich przepisów, a nie przepisu kompetencyjnego, jak czyni to skarga kasacyjna. Dodać należy, że dalsze powiązania innych przepisów w ww. zarzutach skargi kasacyjnej jest również bezzasadne, bowiem art. 241 i art. 397 ustawy Prawo wodne dotyczą kwestii kompetencji Prezesa Wód Polskich oraz kompetencji dyrektora zarządu zlewni Wód Polskich w sprawach ocen wodnoprawnych w zakresie niezastrzeżonym dla dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich jako organu właściwego w rozumieniu k.p.a. w sprawie zgód wodnoprawnych.
Sąd drugiej instancji przypomina i podkreśla, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Z tego powodu jest to środek profesjonalny. To ona wyznacza zakres sprawy kasacyjnej, a to oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może działać w zakresie, który nie został wyznaczony przez stronę, z wyjątkiem nieważności postępowania. Określenie skargi kasacyjnej jako środka formalnego wymaga, stosownie do treści art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postawienia przez stronę zarzutów oraz ich uzasadnienia. Takie ujęcie zarzutu jest również wadą formalną skargi kasacyjnej, bo nie tylko zarzut jest oparty na naruszeniu prawa, które nie jest prawem materialnym, ale dodatkowo jest on nieuzasadniony. Stanowisko strony skarżącej wyrok ma być jednoznaczne i stanowcze w zakresie stawianych zarzutów, bowiem sąd drugiej instancji ma mieć ściśle wyznaczone granice kontroli kasacyjnej, zatem uzasadnienie zarzutów jest elementem niezbędnym poprawnie sporządzonej skargi kasacyjnej. Brak tego elementu musi skutkować niemożnością oceny wyroku z punktu widzenia zarzutu, który nie został uzasadniony.
Niezależnie od tego stwierdzić należy, że rozpoznawane zarzuty nie miałyby prawnego usprawiedliwienia także z tego powodu, że merytorycznie są nietrafne.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej to Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jest organem właściwym w sprawie, a nie organ właściwy do wydania zgód wodnoprawnych, jak wskazuje skarżąca spółka, tj. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich. Właściwość Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie determinowana jest bowiem charakterem aktu jakim jest interpretacja indywidulana.
Wskazać należy, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że interpretacje indywidualne nie są rozstrzygnięciami władczymi, ani aktami stosowania prawa. Pozostają jedynie poglądem organu w kwestii sposobu stosowania prawa (por. B. Brzeziński, B. Masternak, Instytucja wiążących interpretacji w Ordynacji podatkowej, "Monitor Podatkowy" 2005/4, s.12; podobnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 25 czerwca 2012 r., I FPS 4/12 oraz w wyrokach z dnia 29 sierpnia 2018 r., II FSK 2493/16 i II FSK 2955/16 i w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2018 r., II FSK 1762/18 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ma więc żadnych powodów, aby utożsamiać indywidualne interpretacje z decyzjami rozstrzygającymi sprawy co do istoty, w następstwie zastosowania normy prawa materialnego do ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy. Indywidualnych interpretacji nie można uznać za akt stosowania prawa, ponieważ są one rezultatem procesu, który tylko w części odpowiada stosowaniu prawa. Brakuje bowiem – co bardzo istotne – elementu ustalania stanu faktycznego w toku postępowania administracyjnego. W efekcie procesu interpretacji nie powstaje reguła indywidualna normująca zachowanie się adresata, która jest efektem stosowania prawa materialnego, lecz jedynie reguły mówiące o tym, jak to prawo materialne stosować. W tym zakresie interpretacja indywidualna nie wywołuje takich bezpośrednich skutków jak akty typowe dla stosowania prawa, tj. decyzja, czy postanowienie, bo nie formułuje sposobów zachowania się jej adresata. W tym przypadku reguły interpretacji odnoszą się do subsumcji, czyli fazy poprzedzającej stosowanie prawa (por. H. Dzwonkowski, Charakter prawny indywidualnych interpretacji podatkowych - wybrane zagadnienia, Księga Jubileuszowa Profesora Ryszarda Mastalskiego pod redakcją naukową Wiesławy Miemiec, Stanowienie i stosowanie prawa podatkowego, 2009 r., s. 143; tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2021 r., VII SA/Wa 1843/21, Legalis).
Na uwagę zasługuje fakt, że sentencja decyzji interpretacyjnej sprowadza się do aprobaty lub zanegowania przez organ zaprezentowanego przez wnioskodawcę stanowiska, odnośnie przedstawionego stanu faktycznego lub przyszłego zdarzenia, a uzasadnienie powinno koncentrować się na rozważaniach prawnych, mających potwierdzić stanowisko wnioskodawcy, albo stanowić kontrargumentację względem tego stanowiska, przemawiając jednocześnie za danym osądem organu udzielającego interpretacji.
Jak wynika z art. 241 ustawy Prawo wodne, organem Wód Polskich jest Prezes Wód Polskich, który kieruje działalnością Wód Polskich, reprezentuje Wody Polskie na zewnątrz (ust. 1 i ust. 2), dokonuje wszelkich czynności prawnych w zakresie praw i obowiązków majątkowych Wód Polskich (ust. 4). Prezes Wód Polskich wykonuje swoje zadania przy pomocy zastępców Prezesa oraz kierowników jednostek organizacyjnych Wód Polskich, może udzielać pełnomocnictw pracownikom Wód Polskich (ust. 5 i ust. 6).
Ze względu na cechy decyzji wydanej w ramach interpretacji indywidualnej, określającej reguły interpretacyjne danego przepisu prawa czy też jego instytucji oraz strukturę państwowej osoby prawnej jaką są Wody Polskie, należy uznać właściwość Prezesa Wód Polskich do wydawania interpretacji indywidualnych w zakresie przepisów ustawy Prawo wodne. Jak już wyżej wskazano, właściwość w tych sprawach nie była kwestionowana w orzecznictwie sądów administracyjnych kontrolujących decyzje wydane w ramach interpretacji indywidualnej z zakresu Prawa wodnego.
Dalej, Sądy administracyjne wielokrotnie podkreślały, że wprowadzenie przez ustawodawcę do porządku prawnego instytucji interpretacji indywidualnej ma niewątpliwie służyć zmniejszeniu ryzyka nieuzasadnionego i niezgodnego z prawem działania organów, poprzez ujednolicenie praktyki działania tych organów. Stąd uzasadniona właściwość Prezesa Wód Polskich.
Reasumując, prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie był właściwy do wydania interpretacji indywidualnej. Dlatego w tej sytuacji nie można uznać, że sprawa ta została załatwiona milcząco przez Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, gdyż organ ten nie wydał interpretacji indywidualnej w terminie 30 dni od dnia wpływu do niego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Termin wydania interpretacji indywidualnej liczy się od dnia wpływu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej do właściwego organu, co potwierdza treść art. 34 ustawy Prawo przedsiębiorców.
Jak już wyżej wskazano, postępowanie uregulowane w art. art. 156 – 158 k.p.a. nie może obejmować oceny merytorycznej postanowienia będącego przedmiotem postępowania nieważnościowego. Zakresem takiego postępowania jest ocena – po spełnieniu przesłanek formalnych warunkujących prowadzenie postępowania nieważnościowego – czy zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważnościowych objętych art. 156 § 1 k.p.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca kasacyjnie Spółka zdaje się – mimo wszystko – zarzucać nieprawidłowość dokonywanych w tej sprawie ustaleń co do biegu terminu przewidzianego na milczące uwzględnienie stanowiska przedsiębiorcy oraz złożenia wniosku o interpretację indywidualną do organu administracji właściwego do wydania interpretacji.
W konsekwencji powyższego raz jeszcze należy stwierdzić, że postępowanie nieważnościowe prowadzone na podstawie art. 156 k.p.a. nie stanowi kolejnej instancji odwoławczej pozwalającej na merytoryczne kontrolowanie wydanego postanowienia. Jest ono ograniczone tylko do stwierdzenia, czy zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważnościowych.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że skoro zarzuty skargi kasacyjnej nie wykazały, aby w tej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej kontroli postanowienia Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 8 grudnia 2022 r., nr 76/2022/KUZ w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności zakwestionowanych ww. rozstrzygnięć i utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie własne z dnia 22 czerwca 2022 r., nr 38/2022/KUZ, to nie było podstaw do uznania zaskarżonego wyroku za wadliwego.
W świetle znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, skarga kasacyjna nie mogła być więc uznana za usprawiedliwioną, a co za tym idzie i skuteczną. Brak zaangażowania autora skargi kasacyjnej w rzeczowe zakwestionowanie naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a) przekonały Naczelny Sąd Administracyjny o niezasadności skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i orzekł o jej oddaleniu, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.