III OSK 217/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii zanonimizowanych wyroków wraz z uzasadnieniami oraz kopii protokołów z rozpraw w sprawach o przestępstwa z art. 203 lub 204 Kodeksu karnego z lat 2022-2023. Prezes Sądu Rejonowego odmówił udostępnienia tych informacji, argumentując, że podlegają one reżimowi Kodeksu postępowania karnego (art. 156 KPK) i nie mogą być udostępnione na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż mają charakter indywidualny i nie stanowią informacji o działalności Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wyroki sądowe i protokoły rozpraw stanowią informację publiczną, nawet jeśli pochodzą z akt spraw karnych, i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, oddalił ją. Sąd podkreślił, że wyroki sądowe i protokoły rozpraw są informacją publiczną, a przepisy Kodeksu postępowania karnego regulujące dostęp do akt sprawy nie wyłączają stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w odniesieniu do konkretnych dokumentów, które mają walor informacji publicznej. NSA zwrócił uwagę na wadliwość skargi kasacyjnej organu, która nieprecyzyjnie formułowała zarzuty, ale mimo to uznał, że organ błędnie zinterpretował przepisy, próbując zakwalifikować żądanie jako wniosek o udostępnienie akt sprawy, a nie informacji publicznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dostępu do informacji publicznej w postaci orzeczeń sądowych i protokołów rozpraw, nawet z postępowań karnych, oraz rozgraniczenie stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej i przepisów szczególnych (KPK).
Sprawa dotyczy specyficznego żądania (wyroki i protokoły z konkretnych typów przestępstw) i interpretacji przepisów w kontekście dostępu do akt spraw karnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyroki sądowe i protokoły rozpraw, nawet pochodzące z postępowań karnych, stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też dostęp do nich jest wyłączony i regulowany wyłącznie przez przepisy Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyroki sądowe i protokoły rozpraw stanowią informację publiczną, a przepisy Kodeksu postępowania karnego regulujące dostęp do akt sprawy nie wyłączają stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w odniesieniu do tych dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyroki i protokoły są informacją publiczną zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, a art. 156 KPK reguluje dostęp do akt jako zbioru, a nie do poszczególnych dokumentów mających walor informacji publicznej. Nowelizacja ustawy o dostępie do informacji publicznej potwierdziła, że treść orzeczeń sądowych jest informacją publiczną.
Czy żądanie udostępnienia konkretnych dokumentów z akt sprawy karnej, takich jak wyroki i protokoły rozpraw, stanowi wniosek o udostępnienie akt sprawy w rozumieniu art. 156 KPK, czy też wniosek o udostępnienie informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Żądanie udostępnienia konkretnych dokumentów, które mają walor informacji publicznej, nie jest równoznaczne z wnioskiem o udostępnienie całych akt sprawy i powinno być rozpatrywane na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił dostęp do akt sprawy jako zbioru dokumentów (regulowany przez KPK) od dostępu do poszczególnych dokumentów zawierających informację publiczną (regulowany przez u.d.i.p.). Wnioskodawca domagał się konkretnych dokumentów, a nie całych akt.
Czy organ pozostaje w bezczynności, jeśli odmawia udostępnienia informacji publicznej, powołując się na przepisy innej ustawy, które jego zdaniem wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Odpowiedź sądu
Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli błędnie kwalifikuje żądanie i nie rozpatruje go zgodnie z właściwymi przepisami.
Uzasadnienie
Sąd I instancji stwierdził bezczynność organu, ponieważ organ błędnie uznał, że nie jest obowiązany załatwić sprawy wedle reguł udostępnienia informacji publicznej, co uzasadniało stwierdzenie bezczynności, choć niekoniecznie rażącej.
Przepisy (13)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Wyroki sądowe i protokoły rozpraw stanowią informację publiczną.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4a tiret 3
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Treść orzeczeń sądów jest postacią dokumentu urzędowego stanowiącego informację publiczną.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Protokoły rozpraw, jako wytworzone w ramach realizacji zadań publicznych, stanowią informację publiczną.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, ale nie wyłączają stosowania u.d.i.p. w odniesieniu do konkretnych dokumentów mających walor informacji publicznej.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa kompetencje sądu w fazie orzekania, nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.k. art. 156
Kodeks postępowania karnego
Reguluje zasady udostępniania akt sprawy sądowej oraz akt postępowania przygotowawczego, ale nie wyłącza stosowania u.d.i.p. do konkretnych dokumentów mających walor informacji publicznej.
k.k. art. 203
Kodeks karny
k.k. art. 204
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyroki sądowe i protokoły rozpraw są informacją publiczną na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli pochodzą z postępowań karnych. • Przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące dostępu do akt sprawy nie wyłączają stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w odniesieniu do konkretnych dokumentów, które mają walor informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Żądane informacje (wyroki, protokoły) mają charakter indywidualny i nie stanowią informacji publicznej. • Dostęp do wnioskowanych dokumentów jest regulowany wyłącznie przez Kodeks postępowania karnego, co wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. • Żądanie udostępnienia konkretnych dokumentów z akt sprawy karnej stanowi w istocie wniosek o udostępnienie akt sądowych. • Organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż prawidłowo zawiadomił skarżącego o braku możliwości udostępnienia informacji w trybie u.d.i.p.
Godne uwagi sformułowania
wyroki sądowe są jawne i wraz z uzasadnieniami (...) stanowią informację publiczną • treść orzeczenia sądu stanowi (...) informację o sprawach publicznych, ale stosownie do (...) art. 6 ust. 1 pkt 4 tego aktu, będąc rodzajem informacji dotyczących treści i postaci dokumentu urzędowego – podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tejże ustawie • art. 156 Kodeksu postępowania karnego reguluje zasady udostępniania akt sprawy sądowej (...) Dotyczy zatem kwestii dostępu do akt sprawy - jako zbioru określonych dokumentów. Tego się jednak wnioskodawca w niniejszej sprawie nie domagał. • żądanie udostępnienia informacji w postaci wyroków sądu powszechnego w określonej sprawie, nie mogło zostać załatwione na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznych z tej przyczyny, że jej udostępnienie może nastąpić wyłącznie na zasadach i w trybie określonym w Kodeksie postępowania karnego
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
sędzia
Sławomir Wojciechowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dostępu do informacji publicznej w postaci orzeczeń sądowych i protokołów rozpraw, nawet z postępowań karnych, oraz rozgraniczenie stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej i przepisów szczególnych (KPK)."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego żądania (wyroki i protokoły z konkretnych typów przestępstw) i interpretacji przepisów w kontekście dostępu do akt spraw karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do informacji publicznej i jego granic w kontekście postępowań karnych, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych transparentnością wymiaru sprawiedliwości.
“Czy wyroki sądowe z spraw karnych to informacja publiczna? NSA rozstrzyga granice dostępu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.