III OSK 2152/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-12
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejnagrodypremiespółka prawa handlowegozadania publicznemajątek publicznyNSAskarga kasacyjnabezczynność organu

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą dostępu do informacji publicznej o nagrodach i premiach wypłaconych w spółce prawa handlowego wykonującej zadania publiczne, uznając, że nie stanowią one informacji publicznej, jeśli nie dotyczą bezpośrednio wykonywania tych zadań.

Stowarzyszenie domagało się udostępnienia informacji o nagrodach i premiach wypłaconych w spółce prawa handlowego wykonującej zadania publiczne. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na bezczynność organu. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów o dostępie do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że informacje o nagrodach i premiach w spółce prawa handlowego, nawet wykonującej zadania publiczne, nie stanowią informacji publicznej, jeśli nie odnoszą się bezpośrednio do wykonywania tych zadań lub majątku publicznego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia wniesionej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na bezczynność spółki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej o nagrodach i premiach. Stowarzyszenie zarzuciło sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) przez zaniechanie własnych ustaleń faktycznych lub przyjęcie błędnych ustaleń organu, a także naruszenie prawa materialnego (art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej) przez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że informacja o nagrodach i premiach w podmiocie wykonującym zadania publiczne nie stanowi informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie został dostatecznie rozwinięty. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA wskazał, że aby informacje o majątku spółki prawa handlowego (nawet wykonującej zadania publiczne) mogły być uznane za informację publiczną, muszą odnosić się do majątku publicznego lub ściśle wiązać się z wykonywanymi zadaniami publicznymi. W ocenie NSA, informacje o nagrodach i premiach w spółce prawa handlowego, dotyczące sposobu przeznaczenia zysku, nie spełniają tych kryteriów, zwłaszcza gdy spółka nie jest własnością Skarbu Państwa w dominującym stopniu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie odnoszą się one bezpośrednio do wykonywania zadań publicznych lub majątku publicznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że aby informacje o majątku spółki prawa handlowego (nawet wykonującej zadania publiczne) były informacją publiczną, muszą dotyczyć majątku publicznego lub być ściśle związane z wykonywanymi zadaniami publicznymi. Informacje o nagrodach i premiach, jako dotyczące sposobu przeznaczenia zysku, nie spełniają tych kryteriów, chyba że spółka jest własnością Skarbu Państwa w dominującym stopniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 2 lit. f

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Informacje o nagrodach i premiach w spółce prawa handlowego, nawet wykonującej zadania publiczne, nie stanowią informacji publicznej, jeśli nie dotyczą bezpośrednio wykonywania tych zadań lub majątku publicznego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez zaniechanie przez WSA w Warszawie dokonania własnych ustaleń faktycznych względnie przyjęcie za własne błędnych ustaleń faktycznych organu. Zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 u.di.p. w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p. oraz art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż informacja o nagrodach i premiach wypłacanych w podmiocie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. nie stanowi informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Informacje wnioskowane przez Stowarzyszenie (...) to dane, które dotyczą majątku spółki prawa handlowego, a w istocie dane o sposobie przeznaczenia zysku tej Spółki (§ 6 Statutu), które nie odnoszą się do zadań publicznych Spółki w tej sprawie również podmiot zobowiązany nie stosował przepisów k.p.a., bowiem nie wydawał decyzji w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Skład orzekający

Dariusz Chaciński

sprawozdawca

Rafał Stasikowski

członek

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że informacje o wynagrodzeniach w spółkach prawa handlowego wykonujących zadania publiczne nie są informacją publiczną, jeśli nie dotyczą majątku publicznego lub zadań publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy spółek prawa handlowego, które nie są własnością Skarbu Państwa w dominującym stopniu. Interpretacja może być inna dla jednostek sektora finansów publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście spółek wykonujących zadania publiczne, co jest istotne dla transparentności.

Czy nagrody w spółce wykonującej zadania publiczne to informacja publiczna? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2152/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 203/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-08-08
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art.77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1429
art.1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 4 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 203/19 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 sierpnia 2019 r. II SAB/Wa 203/19, oddalił skargę Stowarzyszenia [...] na bezczynność [...] S.A. [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Stowarzyszenie [...]. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciło mu naruszenie:
1. przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - przez zaniechanie przez WSA w Warszawie dokonania własnych ustaleń faktycznych względnie przyjęcie za własne błędnych ustaleń faktycznych organu w zakresie ustalenia czy nagrody i premie miały związek z wykonywaniem przez organ funkcji publicznych;
2. prawa materialnego, a to: art. 1 ust. 1 u.di.p. w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) u.d.i.p. oraz art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. - przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż informacja o nagrodach i premiach wypłacanych w podmiocie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. nie stanowi informacji publicznej, a w szczególności o majątku, którym dysponuje taki podmiot.
W oparciu o powyższe skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze i orzeczenie o kosztach postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania i przeprowadzenie rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] S.A. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji.
Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obydwu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. został powiązany z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, WSA w Warszawie zaniechał dokonania własnych ustaleń faktycznych, względnie przyjął za własne błędne ustalenia faktyczne organu w zakresie tego, czy nagrody i premie miały związek z wykonywaniem przez organ funkcji publicznych. Teza, że sąd administracyjny dokonuje własnych ustaleń faktycznych i że przy tej okazji stosuje przepisy k.p.a., niestety nie została rozwinięta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Nie jest więc możliwe odniesienie się do takiego zarzutu. Zauważyć jedynie należy, że w tej sprawie również podmiot zobowiązany nie stosował przepisów k.p.a., bowiem nie wydawał decyzji w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto, "[a]rt. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Inna jest natomiast sytuacja, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty i dlaczego. Wówczas przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. (...) [N]ie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji, który formalnie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku, ale w ocenie strony przyjęte ustalenia są merytorycznie błędne" (zob. wyrok NSA z 24.08.2022 r. III FSK 892/21, LEX nr 3406328). W tej sytuacji, wobec tak zredagowanego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., nie mógł być on skuteczny.
Natomiast zarzuty postawione w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej stanowią zbitkę przepisów (art. 1 ust. 1 u.di.p. w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p. oraz art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.), której treści normatywnej skarga kasacyjna dostatecznie nie wyjaśnia. W szczególności Sąd I instancji nie kwestionował faktu, że na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. adresat wniosku był podmiotem zobowiązanym z racji wykonywania zadań publicznych. Uznał natomiast, że od strony przedmiotowej żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, bo nie odnosi się do wykonywanych przez Spółkę zadań publicznych.
Zauważyć należy, że aby można było mówić, że żądana informacja jest informacją publiczną o majątku, jakim dysponuje podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., trzeba wykazać, że majątek ten jest majątkiem publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.). To z wywodów skargi kasacyjnej nie wynika. Sąd I instancji słusznie natomiast zauważył, że w przypadku spółki prawa handlowego (podmiotu prawa prywatnego), która wykonuje zadania publiczne, informację publiczną stanowią wyłącznie te dane, które związane są ściśle z wykonywanymi przez tę spółkę zadaniami publicznymi. Informacje wnioskowane przez Stowarzyszenie (o łącznie wypłaconych premiach i nagrodach w Spółce w latach 2017 i 2018 oraz o premiach i nagrodach wypłaconych w 2018 r. każdemu pracownikowi poprzez podanie imienia, nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody), to dane, które dotyczą majątku spółki prawa handlowego, a w istocie dane o sposobie przeznaczenia zysku tej Spółki (§ 6 Statutu), które nie odnoszą się do zadań publicznych Spółki, które Sąd I instancji omówił wcześniej (str. 8-9 uzasadnienia wyroku). [...] S.A. nie jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa, czy też spółką, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Skoro ta ostatnia okoliczność nie została zakwestionowana w skardze kasacyjnej, to żądane dane, na podstawie przyjętych przez Sąd I instancji ustaleń, nie odnoszą się do majątku publicznego, ani też nie mogą być uznane za mające związek z wykonywanymi zadaniami publicznymi w zakresie dystrybucji paliw i bezpieczeństwa energetycznego kraju.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095), wobec braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, o czym strony zostały wcześniej poinformowane.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI