Orzeczenie · 2025-10-08

III OSK 2144/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc mieszkaniowazasób komunalnyprawo lokatorskiepostępowanie administracyjneustalenie stanu faktycznegotytuł prawny do lokaluumowa użyczeniaprecariumkontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził naruszenie prawa w uchwale Zarządu Dzielnicy odmawiającej Z. L. pomocy mieszkaniowej. Sąd uznał, że organ nie przeprowadził wystarczającej analizy, czy skarżący ma realną możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, w szczególności nie zbadał charakteru jego zamieszkiwania w lokalu znajomej, które organ błędnie zakwalifikował jako umowę użyczenia. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną organu, podzielił stanowisko WSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że organ nie wykazał w sposób dostateczny, iż skarżący posiada tytuł prawny do lokalu, a jedynie opierał się na jego oświadczeniu. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów KPA (art. 7 i 77 § 1) oraz P.p.s.a. (art. 147 § 1) nie są zasadne, ponieważ organ nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Sąd podkreślił również, że skarżący nie występował o najem lokalu socjalnego, a o pomoc mieszkaniową, a kwestia posiadania tytułu prawnego do lokalu jest kluczowa dla odmowy pomocy mieszkaniowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Należy dokładnie ustalać stan faktyczny w sprawach o pomoc mieszkaniową, weryfikując posiadanie tytułu prawnego do lokalu i charakter stosunku prawnego łączącego strony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie pomocy mieszkaniowej w Warszawie i interpretacji przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w zakresie posiadania przez wnioskodawcę tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, co stanowiło podstawę do odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wykazał w sposób dostateczny, że wnioskodawca posiada tytuł prawny do lokalu, a jedynie opierał się na jego oświadczeniu, co narusza przepisy KPA dotyczące dokładnego ustalenia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Organ nie zebrał wystarczających dowodów na potwierdzenie posiadania przez wnioskodawcę tytułu prawnego do lokalu, opierając się jedynie na jego oświadczeniu. Brak było np. zeznań osoby użyczającej lokal. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał na naruszenie art. 7 i 77 § 1 KPA.

Czy kwalifikacja przez organ zamieszkiwania wnioskodawcy w lokalu znajomej jako umowy użyczenia, a następnie jako podstawy do odmowy pomocy mieszkaniowej, była prawidłowa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organ nie zbadał wystarczająco charakteru tego stosunku, który mógł być bliższy precarium niż umowie użyczenia, a także nie ustalił realnej możliwości długotrwałego zamieszkiwania.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji wskazał, że stosunek prawny wynikający z użyczenia jest nietrwały, a w tym przypadku wnioskodawca ponosił część opłat, co może wskazywać na precarium, a nie umowę użyczenia. Organ nie zbadał woli użyczającej ani okresu użyczenia.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów KPA, przekroczył swoje kompetencje kontrolne?

Odpowiedź sądu

Nie, choć sąd pierwszej instancji dokonał własnych ustaleń co do kwalifikacji stosunku prawnego (precarium), nie stanowiło to istotnego naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ głównym zarzutem było naruszenie przez organ przepisów KPA dotyczących ustalania stanu faktycznego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że własne ustalenia WSA, choć mogły wykraczać poza ścisłą kontrolę stanu faktycznego ustalonego przez organ, nie były istotnym naruszeniem, gdyż WSA prawidłowo ocenił, że organ naruszył przepisy KPA.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p.l. art. 21 § ust. 3 pkt 5

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.o.p.l. art. 23 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie ustalił wyczerpująco stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie wykazał posiadania przez skarżącego tytułu prawnego do lokalu. • Organ nie zbadał charakteru stosunku prawnego łączącego skarżącego z osobą użyczającą lokal, który mógł być bliższy precarium niż umowie użyczenia. • Wnioskodawca nie występował o najem lokalu socjalnego, a o pomoc mieszkaniową.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji bezzasadnie uwzględnił skargę, gdyż organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo. • Organ prawidłowo poddał analizie możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego. • Skarżący posiadał tytuł prawny do lokalu, co wyłączało możliwość zawarcia umowy najmu socjalnego.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie wykazał, aby Z. L. dysponował tytułem prawnym uprawniającym go do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. • Co najwyżej może to wskazywać na pewien stan faktyczny przebywania wnioskodawcy w danym lokalu mieszkalnym, ale nie tytuł prawny. • Ustalenia dokonywane w tym zakresie przez Sąd pierwszej instancji co do kwalifikowania korzystania z mieszkania przy ul. [...] przez Z. L. jako precarium są zbyt daleko idące, ponieważ odróżnienie precarium od użyczenia wymaga szczegółowego ustalania stanu faktycznego. • Tym niemniej tak dokonane własne ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, mimo że przekraczają zakres kognicji sądu administracyjnego ograniczonej do kontroli stanu faktycznego ustalonego przez organ administrujący, to jednak nie stanowią w tej sprawie istotnego naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego.

Skład orzekający

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Mirosław Wincenciak

przewodniczący

Sławomir Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Należy dokładnie ustalać stan faktyczny w sprawach o pomoc mieszkaniową, weryfikując posiadanie tytułu prawnego do lokalu i charakter stosunku prawnego łączącego strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie pomocy mieszkaniowej w Warszawie i interpretacji przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalanie stanu faktycznego przez organy administracji i jak sądowa kontrola może to weryfikować, szczególnie w kontekście praw lokatorów i pomocy mieszkaniowej.

Organ odmówił pomocy mieszkaniowej, bo lokator miał 'tytuł prawny'. Sąd: 'Nie udowodniliście tego!'

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst