III OSK 2144/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
samorząd terytorialnyzarząd powiatuuchwałaodwołaniekierownik jednostkipracownicy samorządowiprawo pracyprawo administracyjnekontrola sądowa

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Zarządu Powiatu, potwierdzając, że uchwała o odwołaniu kierownika klubu była wadliwa prawnie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Zarządu Powiatu w Łęcznej od wyroku WSA w Lublinie, który stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu uchwały o odwołaniu kierownika Klubu "Senior+". Zarząd Powiatu argumentował, że uchwała była wypowiedzeniem umowy o pracę, a nie odwołaniem w rozumieniu przepisów o powołaniu. NSA uznał, że uchwała jednoznacznie wskazywała na odwołanie pracownika powołanego, a Zarząd nie miał kompetencji do jej podjęcia w tej formie, oddalając skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zarządu Powiatu w Łęcznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który uznał uchwałę Zarządu Powiatu z dnia 28 września 2020 r. o odwołaniu R. K. ze stanowiska kierownika Klubu "Senior+" za wydaną z naruszeniem prawa. WSA w Lublinie wskazał, że R. K. była zatrudniona na podstawie powołania, a Zarząd Powiatu nie miał podstaw do jej odwołania w trybie przepisów o powołaniu, co stanowiło naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych. Zarząd Powiatu w skardze kasacyjnej zarzucał m.in. błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że intencją uchwały było wypowiedzenie umowy o pracę, a nie odwołanie pracownika powołanego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są bezzasadne. Sąd podkreślił, że uchwała Zarządu Powiatu jednoznacznie wskazywała na odwołanie pracownika powołanego, powołując się na przepisy Kodeksu pracy dotyczące powołania. NSA stwierdził, że Zarząd Powiatu nie dysponował kompetencją do podjęcia uchwały o takiej treści, a uchwała naruszała prawo w sposób istotny. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako nieusprawiedliwioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi naruszenie prawa, ponieważ uchwała jednoznacznie wskazuje na odwołanie pracownika powołanego, a Zarząd Powiatu nie miał kompetencji do podjęcia uchwały o takiej treści.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że użyte w uchwale sformułowania i powołane przepisy Kodeksu pracy jednoznacznie wskazują na zamiar odwołania pracownika powołanego, a nie wypowiedzenia umowy o pracę. Zarząd Powiatu nie miał kompetencji do podjęcia uchwały o odwołaniu w takim trybie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.s. art. 4 § 1 pkt 2

Ustawa o pracownikach samorządowych

Pracownikami samorządowymi zatrudnianymi na podstawie powołania są zastępca wójta, skarbnik gminy, skarbnik powiatu, skarbnik województwa. Pozostali pracownicy samorządowi są zatrudniani na podstawie umowy o pracę.

u.s.p. art. 32 § 2 pkt 5

Ustawa o samorządzie powiatowym

Do zadań zarządu powiatu należy w szczególności zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu.

Pomocnicze

u.s.p. art. 79 § 1

Ustawa o samorządzie powiatowym

Uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna.

u.s.p. art. 82 § 2

Ustawa o samorządzie powiatowym

Wyłącza stwierdzenie nieważności uchwały organu powiatu po upływie 1 roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie lub uchwała jest aktem prawa miejscowego.

k.p. art. 70 § 1 i 11

Kodeks pracy

Przepisy dotyczące stosunku pracy na podstawie powołania, w tym odwołania.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Zarządu Powiatu o odwołaniu kierownika Klubu "Senior+" została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ R. K. była zatrudniona na podstawie powołania, a Zarząd nie miał kompetencji do jej odwołania w trybie przepisów o powołaniu. Zaskarżona uchwała jednoznacznie wskazywała na odwołanie pracownika powołanego, a nie wypowiedzenie umowy o pracę.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a.) okazały się bezzasadne. Zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczący błędnej wykładni art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych i art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym został odrzucony, ponieważ sąd prawidłowo zinterpretował przepisy i stan faktyczny. Zarzut naruszenia art. 82 ust. 2 w zw. z art. 79 ust. 1 i 4 u.s.p. dotyczący istotności naruszenia prawa został odrzucony, ponieważ sąd prawidłowo uznał naruszenie za istotne.

Godne uwagi sformułowania

Zarząd powiatu, jako organ powiatu, powinienem posługiwać się precyzyjnym językiem oraz prawidłową terminologią, nienasuwającymi wątpliwości interpretacyjnych w podejmowanych przez siebie uchwałach. Uchwały zarządu powiatu powinny być bowiem jasne i klarowne, tak aby w świetle wykładni językowej można było w sposób jednoznaczny odczytać ich zapisy. Sąd administracyjny nie ocenia skutków z zakresu prawa pracy, jakie wywarła zaskarżona uchwała i umowa o pracę zawarta z R. K., bowiem podlegają one kognicji sądów pracy.

Skład orzekający

Hanna Knysiak - Sudyka

sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatrudniania i odwoływania kierowników jednostek samorządu terytorialnego, rozróżnienie między odwołaniem pracownika powołanego a wypowiedzeniem umowy o pracę, oraz kontrola legalności uchwał organów samorządu przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zatrudnienia na podstawie powołania i odwołania kierownika klubu, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków w jednostkach samorządu terytorialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie terminologii prawnej przez organy samorządu i jak sądy administracyjne kontrolują legalność ich uchwał, nawet jeśli skutki dotyczą prawa pracy.

Błąd w nazewnictwie odwołania kosztował Zarząd Powiatu przegraną w NSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2144/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
6402 Skargi organów nadzoru na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 81 ustawy o samorządzie  powiatowym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III SA/Lu 46/23 - Wyrok WSA w Lublinie z 2023-04-04
Skarżony organ
Zarząd Powiatu
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1282
art. 4 ust 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Powiatu w Łęcznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 46/23 w sprawie ze skargi Wojewody Lubelskiego na uchwałę Zarządu Powiatu w Łęcznej z dnia 28 września 2020 r. nr 98/625/2020 w przedmiocie odwołania kierownika Klubu "SENIOR+" w Łęcznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 46/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wojewody Lubelskiego na uchwałę Zarządu Powiatu w Łęcznej z dnia 28 września 2020 r. nr 98/625/2020 w przedmiocie odwołania kierownika Klubu "SENIOR+" w Łęcznej, stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Uchwałą z dnia 28 września 2020 r., nr 98/625/2020 Zarząd Powiatu w Łęcznej odwołał R. K. ze stanowiska kierownika Klubu "Senior+" w Łęcznej. W podstawie prawnej tej uchwały wskazał art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1526, zwana dalej: "ustawa o samorządzie powiatowym", "u.s.p.") oraz art. 70 § 1 i art. 70 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510 z późn. zm., zwana dalej: "kodeks pracy"), w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 530, zwana dalej: "ustawa o pracownikach samorządowych").
W § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały wskazano, że z dniem 28 września 2020 r., odwołano R. K. ze stanowiska kierownika Klubu "Senior+" w Łęcznej. W pkt 2 zawarte jest stwierdzenie, że odwołanie, o którym mowa w ust. 1, jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę, a okres wypowiedzenia upływa z dniem 31 grudnia 2020 roku. Punkt 3 dotyczy zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia za pracę w wysokości przysługującej przed odwołaniem. Punkt 4 zawiera pouczenie o odwołaniu do sądu powszechnego (Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych).
Wykonanie uchwały powierzono Przewodniczącemu Zarządu (§ 2). Uchwała weszła w życie z dniem jej podjęcia (§ 3).
Wojewoda Lubelski (dalej: "organ nadzoru") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu w Łęcznej ("zarząd powiatu", "organ") wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ podzielił zarzut, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że R. K. została zatrudniona na stanowisku kierownika Klubu "Senior+" przez Zarząd Powiatu w Łęcznej na podstawie powołania, uchwałą z 30 kwietnia 2020 r. Skargę na tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył Wojewoda Lubelski. Została ona zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Lu 45/23. Zdaniem organu nadzoru zaskarżona uchwała narusza art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych. Stanowisko organu nadzoru podzielił sąd. Wyrokiem z 4 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł o wydaniu powyższej uchwały z naruszeniem prawa, uznając, że naruszeniem art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych było zatrudnienie R. K. na stanowisku kierownika jednostki organizacyjnej powiatu na podstawie powołania.
W ocenie Sądu nie ulega zatem wątpliwości, że intencją zarządu powiatu było odwołanie pracownika zatrudnionego na podstawie powołania. Nie można podzielić stanowiska organu, że określenia "powołuje" i "odwołuje" mają dwojakie znaczenie w systemie prawnym i mogą się odnosić zarówno do powołania w rozumieniu przepisów kodeksu pracy, jak i powierzenia (odwołania) funkcji lub stanowiska. Zarząd powiatu, jako organ powiatu, powinienem posługiwać się precyzyjnym językiem oraz prawidłową terminologią, nienasuwającymi wątpliwości interpretacyjnych w podejmowanych przez siebie uchwałach. Uchwały zarządu powiatu powinny być bowiem jasne i klarowne, tak aby w świetle wykładni językowej można było w sposób jednoznaczny odczytać ich zapisy. Użycie słów "powołuje" i "odwołuje" oraz wskazanie w podstawie zaskarżonej uchwały art. 70 § 1 i art 70 § 11 kodeksu pracy, które to przepisy znajdują się w Rozdziale III, Oddział 1 "Stosunek pracy na podstawie powołania", jednoznacznie wskazuje, że zamysłem organu podejmującego uchwałę było rozwiązanie stosunku pracy z kierownikiem klubu "Senior+" na podstawie przepisów o powołaniu. Ponadto organ w § 1 pkt 4 uchwały powołał art. 72 § 1-3 Kodeksu pracy, który dotyczy odwołania pracownika powołanego.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że nie jest także uzasadnione twierdzenie zarządu powiatu, że zaskarżona uchwała stanowiła w istocie wypowiedzenie umowy o pracę. Zaskarżona uchwała została wydana na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym, który ma charakter przepisu ustrojowego, określającego wykonawczy charakter funkcji zarządu powiatu i przykładowo wskazuje formy realizacji tej funkcji, m.in. poprzez zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu. W wykonywaniu tych zadań zarząd powiatu zobowiązany jest do bezwzględnego przestrzegania zasady praworządności. Zaskarżona uchwała niewątpliwie ma charakter aktu zawierającego elementy publicznoprawne, bowiem zatrudnianie oraz zwolnienie (rozwiązanie stosunku pracy) kierownika jednostki organizacyjnej powiatu jest związane z wykonywaniem jego publicznoprawnych zadań. Okoliczność, że po podjęciu uchwały w sprawie powołania została zawarta z R. K. umowa o pracę, nie zmienia oceny legalności zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podkreślił, że sąd administracyjny nie ocenia skutków z zakresu prawa pracy, jakie wywarła zaskarżona uchwała i umowa o pracę zawarta z R. K., bowiem podlegają one kognicji sądów pracy. Jeżeli wola organu powiatu otrzymała formę prawną aktu władczego opartego na przepisach prawa administracyjnego, to podlega on kontroli sądów administracyjnych, niezależnie od ewentualnej ochrony stosunku pracy przysługującej R. K. przed sądem pracy. Podstawy prawne, przesłanki oraz kryteria sądowej kontroli w tych dwóch trybach są odmienne.
Próba wykazania przez zarząd powiatu, że zaskarżona uchwała miała na celu wypowiedzenie umowy o pracę nie może zatem odnieść zamierzonego skutku.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przez zarząd powiatu przy wydaniu zaskarżonej uchwały przepisu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych. Skoro zgodnie z powołanym przepisem nie było podstaw do zatrudnienia R. K. na podstawie powołania, zarząd powiatu nie miał także kompetencji do podejmowania uchwały w sprawie odwołania R. K.
W ocenie Sądu pierwszej instancji zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. Uwzględnienie skargi nie mogło jednak polegać na stwierdzeniu nieważności powyższej uchwały. Przepis art. 82 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym wyłącza stwierdzenie nieważności uchwały organu powiatu po upływie 1 roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie, o którym mowa w art. 78 ust. 1, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego. Ponieważ zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, jak również nie podlegała przedłożeniu organowi nadzoru, dlatego wobec upływu w dniu wydania wyroku okresu ponad jednego roku od dnia podjęcia przedmiotowej uchwały, obowiązkiem sądu było zastosowanie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, zwana dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 79 ust. 1 i art. 82 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym. Uchwała zarządu powiatu jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 79 ust. 1 i art. 82 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Zarząd Powiatu w Łęcznej, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
I. naruszenie prawa materialnego poprzez: niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych oraz błędną wykładnię art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym, które to naruszenie wynika z niewłaściwego i błędnego przyjęcia, że wyżej wymieniony art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych stanowił podstawę podjęcia przez Zarząd Powiatu w Łęcznej uchwały z dnia 28 września 2020 r., nr 98/625/2020, podczas gdy została ona podjęta w ramach kompetencji Zarządu Powiatu do zwalniania kierowników jednostek organizacyjnych powiatu, z którymi nawiązano stosunek pracy na podstawie umowy o pracę (32 ust. 2 pkt 5 u.s.p. oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych), zważywszy iż intencją Zarządu Powiatu w Łęcznej było nie tyle odwołanie kierownika jednostki z którym zawarto stosunek pracy na podstawie powołania, co wypowiedzenie stosunku pracy zawartego w drodze umowy o pracę.
II. naruszenie prawa materialnego, tj. 82 ust. 2 w zw. z art. 79 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie powiatowym, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie (82 ust. 2 i art. 79 ust. 1 u.s.p.), przy jednoczesnym niewłaściwym niezastosowaniu art. 79 ust. 4 u.s.p., co doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, że zaskarżona uchwała istotnie narusza prawo, a więc że istnieją przesłanki stwierdzenia jej nieważności, w konsekwencji do błędnego stwierdzenia, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa, podczas gdy w sytuacji, gdy istnieje przepis prawa umocowujący do podjęcia uchwały, powołanie w podstawie prawnej uchwały niewłaściwego przepisu prawnego zalicza się do kategorii uchybień wykazujących cechy nieistotnego naruszenia prawa,
III. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 79 ust. 1 i 82 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, poprzez stwierdzenie, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, podczas gdy podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią tylko takie naruszenia prawa, które wykraczają poza kategorię naruszeń "nieistotnych" (argument a contrario z art. 79 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 ustawy o samorządzie powiatowym), tj. w szczególności polegające na: podjęciu uchwały przez organ niewłaściwy, braku tudzież naruszeniu procedury jej uchwalania, a które to naruszenia istotne nie miały miejsca, bowiem zważywszy na ustawowe kompetencję Zarządu Powiatu do zwalniania kierowników jednostek organizacyjnych, częściowo błędna podstawa prawna stanowiła uchybienia nieistotne - zważywszy na całokształt okoliczności jej podjęcia, tj. uprzednie wyłonienie kierownika jednostki w drodze konkursu, podjęcie uchwały z dnia 30 kwietnia 2020 r. nr 77/501/2020, a następnie w jej wykonaniu zawarcie umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia 1 maja 2020 r. oraz po podjęciu uchwały z dnia 28 września 2020 r. złożenie oświadczenia w przedmiocie przyczyn uzasadniających wypowiedzenie,
IV. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 § 2 pkt 6 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nierozpoznaniu sprawy w jej granicach, przy jednoczesnym nieprawidłowym odniesieniu się do całokształtu okoliczności sprawy i dokonaniu nieprawidłowej kontroli legalności zaskarżonej uchwały oraz na wadliwym sporządzeniu uzasadnienia z punktu widzenia oceny zasadniczych przyczyn uwzględnienia skargi i uznania zaistnienia przesłanek nieważnościowych umożliwiających orzeczenie, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na posiadanej przez Sąd z urzędu wiedzy w przedmiocie rozpoznania przez WSA w Lublinie skargi Wojewody na uchwałę nr 77/501/2020 wyrokiem z tego samego dnia, tj. 4 kwietnia 2023 r., o sygn. akt III SA/Lu 45/23.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych, a także oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej "p.p.s.a."), gdyż skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a skarżący Wojewoda Lubelski nie zażądał jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, lub jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej obejmują zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego.
Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.
Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należy podnieść, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 6 w związku z art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. Z ostatniego z wyżej wymienionych przepisów wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia tego przepisu mógłby być skuteczny wówczas, gdyby sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, to jest nie wyjaśnił, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Powołany przepis można naruszyć w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jeżeli uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, którymi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na jego kontrolę kasacyjną, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia.
Zaskarżony wyrok został zaopatrzony w uzasadnienie, które zawiera wszystkie wymagane przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy, a z jego treści wystarczająco jednoznacznie wynika, z jakich przyczyn sąd a quo uznał zaskarżoną uchwałę za wydaną z naruszeniem prawa. To, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z motywami zaskarżonego wyroku, nie dowodzi jeszcze naruszenia powołanego przepisu odnoszącego się do wymogów formalnych uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego. Z wywodów Sądu pierwszej instancji wynika, dlaczego w jego ocenie w realiach niniejszej sprawy uchwała Zarządu Powiatu w Łęcznej w przedmiocie odwołania kierownika Klubu "SENIOR+" w Łęcznej została wydana z naruszeniem prawa i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Sąd pierwszej instancji ocenił stanowisko strony skarżącej nie mając przy tym bezwzględnego obowiązku odnoszenia się osobno do każdego z argumentów podnoszonych w toku postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze, czy argumentów odpowiedzi na skargę i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 2633/04, LEX 173345; wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., I OSK 2721/13). Przedstawiony w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji wywód prawny sprawia, że zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, a merytoryczna poprawność wyroku nie mogła być skutecznie podważana za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez Sąd pierwszej instancji, a granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane w skardze, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie organu w procesie podjęcia uchwały z dnia 28 września 2020 r. nr 98/625/2020 w przedmiocie odwołania kierownika Klubu "SENIOR+" w Łęcznej. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. wyrok NSA z 25 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 1862/09; wyrok NSA z 11 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 610/06; postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2438/11; wyrok NSA z 15 października 2015 r. sygn. akt I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 października 2010 r., I GSK 264/09, LEX nr 744745).
Z kolei przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. ma charakter ustrojowy, nie może on stanowić podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie.
Skoro zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się bezskuteczne należy przyjąć, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji jako podstawa orzekania został ustalony w sposób prawidłowy.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1135) w związku z art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 107; dalej jako: "u.s.p.") należy podnieść, że art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach samorządowych stanowi, że pracownikami samorządowymi zatrudnianymi na podstawie powołania są zastępca wójta (burmistrza, prezydenta miasta), skarbnik gminy, skarbnik powiatu, skarbnik województwa. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o pracownikach samorządowych pozostali pracownicy samorządowi są zatrudniani na podstawie umowy o pracę. Uchwałą z 28 września 2020 r. nr 98/625/2020 Zarząd Powiatu w Łęcznej odwołał R. K. ze stanowiska kierownika Klubu "Senior+" w Łęcznej. Powołany w podstawie prawnej uchwały art. 32 ust. 1 pkt 5 u.s.p. stanowi, że do zadań zarządu powiatu należy w szczególności zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu. Przepis ten nie stanowi normy pozwalającej na powołanie na inne stanowisko, niż wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych, czy też odwołanie ze stanowiska. Z kolei powołane w podstawie prawnej uchwały przepisy art. 70 § 1 i art. 70 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1465) odnoszą się wyraźnie do pracowników zatrudnionych na podstawie powołania. Zgodnie z powołanymi regulacjami:
"§ 1. Pracownik zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie - niezwłocznie lub w określonym terminie - odwołany ze stanowiska przez organ, który go powołał. Dotyczy to również pracownika, który na podstawie przepisów szczególnych został powołany na stanowisko na czas określony.
§ 11. Odwołanie powinno być dokonane na piśmie.".
Bez wątpienia zatem trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że intencją zarządu powiatu było odwołanie pracownika zatrudnionego na podstawie powołania, a nie wypowiedzenie umowy o pracę. Zarząd powiatu nie dysponował natomiast kompetencją do podjęcia uchwały o takiej treści.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej, w którym skarżący Zarząd Powiatu zarzuca nieprawidłowe odczytanie intencji podjętej uchwały, sprzecznej z jej językowym brzmieniem. Z powyższych przyczyn omawiany zarzut skargi kasacyjnej jest bezzasadny.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 82 ust. 2 w związku z art. 79 ust. 1 i 4 u.s.p. należy podnieść, że stosownie do art. 79 ust. 1 u.s.p. uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Według bowiem ust. 4 tego przepisu w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Przy czym do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez ich wadliwą interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (vide Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102).
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 5 u.s.p., wedle którego – jak już była mowa - do zadań zarządu powiatu należy m.in. zatrudnianie i zwalnianie kierowników jednostek organizacyjnych powiatu. W procesie badania legalności zaskarżonej uchwały sąd administracyjny bada czy organ nie przekroczył granic swojej kompetencji administracyjnej i czy zrealizowanie tej kompetencji nie nastąpiło w sposób dowolny; w szczególności zaś, czy uchwała spełnia warunki formalne, a więc czy została podjęta przez właściwy organ i w wymaganej formie oraz czy zawiera wymaganą treść (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 506/16). Zgodnie z art. 79 ust. 1 u.s.p. przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu powiatu jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. Do stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu powiatu prowadzić może wyłącznie istotne naruszenie prawa. Jak już była mowa, treść uchwały nie pozwala na przyjęcie, że została ona podjęta w ramach kompetencji wynikającej z art. 32 ust. 2 pkt 5 u.s.p., gdyż treść uchwały wyraźnie wskazuje na wolę odwołania, a nie wypowiedzenia stosunku pracy w odniesieniu do kierownika klubu "SENIOR+" w Łęcznej. Z powyższych przyczyn zasadne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż uchwała narusza prawo w sposób istotny.
W konsekwencji nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 79 ust. 1 i art. 82 ust. 2 u.s.p. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Powyższy przepis ma charakter wynikowy, zatem jego naruszenie może być konsekwencją zaistnienia innych naruszeń, powodujących, że wynik rozumowania sądu jest błędny. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie.
Wobec faktu, że podstawy skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI