Orzeczenie · 2025-02-18

III OSK 2143/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
dostęp do informacji publicznejprawo administracyjneskarżący kasacyjnynadużycie prawaorzeczenia sądowewięzieniewnioskiNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D. C. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Skarżący, osadzony, wnioskował o udostępnienie skanów orzeczeń sądowych dotyczących warunkowego przedterminowego zwolnienia i przerw w karze. Organy administracji oraz WSA uznały, że skarżący nadużył prawa do informacji publicznej, składając liczne wnioski o podobnym charakterze, które miały związek wyłącznie z jego osobistą sytuacją, a nie z interesem publicznym. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 8 § 1 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na wadliwą konstrukcję zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które nie powołały istotnego dla sprawy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Brak skutecznych zarzutów proceduralnych uniemożliwił NSA kontrolę stanu faktycznego i ocenę zarzutów prawa materialnego. Sąd podkreślił, że sama ilość wniosków nie jest wystarczająca do uznania nadużycia prawa, ale w tej konkretnej sytuacji, przy braku skutecznego podważenia ustaleń faktycznych, zarzuty okazały się nieskuteczne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia nadużycia prawa do informacji publicznej w kontekście wniosków składanych przez osoby pozbawione wolności oraz zasady konstrukcji skargi kasacyjnej w postępowaniu administracyjnosądowym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych sprawy i wadliwej konstrukcji skargi kasacyjnej, co ogranicza jego uniwersalne zastosowanie jako precedensu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy powtarzalne składanie wniosków o udostępnienie informacji publicznej, związanych wyłącznie z osobistą sytuacją wnioskodawcy, może stanowić podstawę do odmowy udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli nadużycie prawa do informacji publicznej jest oczywiste i ma charakter wyjątkowy, a wnioskodawca nie wykazuje znaczenia żądanych informacji dla interesu publicznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący, osoba pozbawiona wolności, nadużył prawa do informacji publicznej poprzez składanie licznych wniosków dotyczących orzeczeń sądowych związanych z jego sytuacją osobistą, bez wykazania ich znaczenia dla interesu publicznego. Powtarzalność i specyfika wniosków wskazywały na wykorzystanie prawa do celów innych niż troska o dobro publiczne.

Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej jest skuteczny, jeśli nie powołano wszystkich istotnych przepisów proceduralnych, w tym specyficznych dla ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia przepisów postępowania jest nieskuteczny, jeśli nie powołano wszystkich relewantnych przepisów, w tym tych wskazujących na specyfikę danego postępowania (np. art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w sprawach o dostęp do informacji publicznej).

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. był wadliwie skonstruowany, ponieważ nie powołano art. 16 ust. 2 u.d.i.p., który określa stosowanie k.p.a. w postępowaniu o dostęp do informacji publicznej. Brak wskazania tego przepisu czyni zarzuty proceduralne nieskutecznymi.

Czy zarzut naruszenia prawa materialnego może być skutecznie podniesiony bez wcześniejszego skutecznego zakwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego, zwłaszcza poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, nie może być skutecznie podniesiony, jeśli skarżący nie podważył skutecznie stanu faktycznego przyjętego przez sąd pierwszej instancji.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego jest możliwa tylko na podstawie ustalonego stanu faktycznego. Skoro skarżący nie zakwestionował skutecznie ustaleń faktycznych WSA, zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p.) okazał się bezpodstawny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (21)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.p.a. art. 104 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 261

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczność zarzutów naruszenia przepisów postępowania z powodu wadliwej konstrukcji (niepowołanie art. 16 ust. 2 u.d.i.p.). • Brak skutecznego podważenia ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji uniemożliwia skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia prawa materialnego. • Nadużycie prawa do informacji publicznej przez skarżącego ze względu na jego osobisty charakter i powtarzalność wniosków.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 8 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo niewyjaśnienia przez organ motywów wnioskodawcy i błędnego przyjęcia nadużycia prawa. • Naruszenie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. poprzez niezasadne przyjęcie, że ilość wniosków sama w sobie stanowi nadużycie prawa.

Godne uwagi sformułowania

skarżący jest osobą odbywającą karę pozbawienia wolności • skarżący nadużył prawa do informacji publicznej • powołanie się na nadużycie prawa jest uprawnione tylko w odniesieniu do sytuacji wyjątkowych • skarżący nie wykazuje szczególnego znaczenia powyższych orzeczeń dla interesu publicznego • przejawia nadużycie prawa, tzn. wykorzystania go do celów innych aniżeli troska o dobro publiczne • zarzut naruszenia przepisów postępowania nie został prawidłowo skonstruowany • nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nadużycia prawa do informacji publicznej w kontekście wniosków składanych przez osoby pozbawione wolności oraz zasady konstrukcji skargi kasacyjnej w postępowaniu administracyjnosądowym."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych sprawy i wadliwej konstrukcji skargi kasacyjnej, co ogranicza jego uniwersalne zastosowanie jako precedensu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i nadużycia prawa, ale jej rozstrzygnięcie opiera się głównie na kwestiach proceduralnych, co czyni ją mniej interesującą dla szerszej publiczności, a bardziej dla specjalistów prawa administracyjnego.

Czy więzień może nadużyć prawa do informacji publicznej? NSA wyjaśnia granice wniosków.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst