III OSK 2139/22

III OSK 2139/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący/
Paweł Mierzejewski
Teresa Zyglewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1889/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-05-24
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 § 1 pkt 5 art. 151 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant: asystent sędziego Paweł Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 7 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1889/21 w sprawie ze skargi M.C. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 15 października 2021 r., nr DKO-420.0-28-21/14/mk w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o wezwaniu do zagospodarowania odpadu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 24 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1889/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę M.C. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: organ, GIOŚ) z 15 października 2021 r., nr DKO-420.0-28-21/14/mk w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia o wezwaniu do zagospodarowania odpadu.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się M.C. (dalej: skarżąca kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez przyjęcie, iż dowód przedłożony przez skarżącą w postaci oświadczenia zbywcy pojazdu nie wpływa na jego status, kiedy to wyraźnie określa wolę sprzedawcy jaka towarzyszyła mu przy jego sprzedaży i dowodzi, iż jego zamiarem nie była sprzedaż odpadu, wobec czego odmowa uchylenia ostatecznego postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 30 lipca 2014 r. była wadliwa, gdyż po jego wydaniu wyszły na jaw nowe dowody istniejące w dniu jego wydania, zaś przypisanie głównej roli dla ustalenia statusu pojazdu wyłącznie dokumentowi sporządzonemu przez władze stanu Teksas USA, a nie woli sprzedawcy wyrażonej w sporządzonym przez niego dokumencie, było nieprawidłowe;
2. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 k.p.a., przejawiające się w tym, iż Sąd I instancji nie dostrzegł, iż organ nie poczynił jakichkolwiek ustaleń w zakresie mocy wiążącej dokumentów sporządzonych przez władze stanu Teksas i ich interpretacji na gruncie ustawodawstwa stanowego i federalnego na pozostałym obszarze USA, mimo złożenia stosownych wniosków w tym zakresie, przyjmując za wystarczające tłumaczenie językowe dokumentów wydanych przez władze stanu Teksas;
3. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 124 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, iż Sąd I instancji nie dostrzegł, że organ zaniechał przytoczenia w uzasadnieniu faktów, które uznano za udowodnione, informacji o dowodach, które stanowiły podstawę faktyczną poczynionych przez organ ustaleń w zakresie stanu faktycznego oraz brak przytoczenia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia wraz z wykładnią stosowanych przepisów, przez co w znacznym stopniu ograniczona została możliwość zapoznania się przez stronę z procesem myślowym, który doprowadził do wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia;
4. art. 174 pkt 2 w zw. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi wniesionej przez skarżącą, co skutkowało utrzymaniem w mocy wadliwego postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 15 października 2021 r.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.
W ocenie skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji zaaprobował wadliwe stanowisko organu, iż o uznaniu przedmiotowego pojazdu za odpad przesądza treść dokumentu "Texas Nonrepairable Vehicle Title", zaś dowód przedłożony przez skarżącą kasacyjnie nie wpływa na prawidłowość zapadłego uprzednio rozstrzygnięcia. Nie sposób zgodzić się jednak z twierdzeniem, iż skoro status pojazdu sprowadzonego przez skarżącą został uprzednio ustalony, to obecnie nie jest możliwe kwestionowanie prawidłowości rozstrzygnięcia w tym zakresie. Skoro bowiem przedłożono dokument wskazujący na wolę sprzedawcy pojazdu, który nosi przymiot nowości to koniecznym jest zweryfikowanie, czy wpływa na treść zapadłego poprzednio postanowienia.
Skarżąca kasacyjnie stoi na stanowisku, że Sąd I instancji zaaprobował stanowisko organu, który opierał się jedynie na treści dokumentu sporządzonego przez odpowiednie władze stanu Teksas, a pominął zarówno stan techniczny pojazdu, jak i wolę sprzedawcy, która wyrażona została w przedłożonym wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania dokumencie.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie, bazując jedynie na literalnym przekładzie tego dokumentu, uprawnione jest twierdzenie, iż przeznaczenie pojazdu wskazane w jego treści odnosi się wyłącznie do terytorium stanu Teksas. Nie zostało natomiast ustalone w jaki sposób treść tego dokumentu winna być interpretowana na pozostałym obszarze USA. Sąd I instancji wadliwie więc uznał za trafne stanowisko organu, który zaniechał wyjaśnienia znaczenia tego dokumentu na gruncie ustawodawstwa stanowego w innych rejonach tego kraju oraz jego mocy wiążącej.
Wobec czego, w ocenie skarżącej kasacyjnie, przyjęcie w ramach przedmiotowego postępowania, iż charakter odpadu rzeczony pojazd miał przy opuszczeniu terytorium USA uznać należy za niczym nieuprawnione nadużycie. Nie ustalono bowiem jakie znaczenie ma ten dokument w świetle przepisów państwa, w którym został wydany, tj. USA - stanu Teksas. Co więcej, niezbędnym jest jednoznaczne określenie w jakich sytuacjach i na jakie potrzeby na terytorium tym jest wystawiany ten dokument.
Następnie wskazano, że skoro skarżąca podnosiła, iż wykładnia dokumentu "Texas Nonrepairable Vehicle Title" wymaga znajomości przepisów obowiązujących na terytorium jego wydania, to obowiązkiem organu zgodnie z zasadą statuowaną w art. 7 k.p.a. było przeprowadzenie stosownych dowodów, czego w sposób nieuprawniony zaniechano.
Zauważono, iż w toku przedmiotowego postępowania dokonano interpretacji tego dokumentu wyłącznie na podstawie jego literalnej treści i to jedynie w części odpowiadającej przyjętej uprzednio tezie, w oderwaniu od znaczenia oraz wykładni właściwej na gruncie ustawodawstwa, w ramach którego został wydany.
Co więcej, zdaniem skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji nie dostrzegł, iż postępowanie przed organem uchybiło szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W zaskarżonym postanowieniu organ popełnił szereg błędów, które uniemożliwiają sklasyfikowanie go, jako przekonywującego, czego nie dostrzegł Sąd I instancji.
Podniesiono, że wskazane uchybienie, bez wątpienia jest wyrazem naruszenia przepisu art. 124 k.p.a. Wymóg opatrzenia postanowienia wyczerpującym uzasadnieniem, stanowiącym opis poczynionych ustaleń faktycznych, wyjaśnienie zasadności zastosowanych przepisów i ustalenie ich znaczenia, a także prezentację toku rozumowania organu, które doprowadziło do wydania danego orzeczenia, nie jest tylko formalnością, lecz pełni bardzo istotną funkcję i służy realizacji ogólnych zasad postępowania administracyjnego, statuowanych przez przepisy art. 8 i art. 11 k.p.a. Strona, która nie zna motywów orzeczenia wydanego na jej niekorzyść, może odnieść mylne wrażenie, że organ kierował się innymi niż prawo względami, działał nieobiektywnie lub niestarannie. Przyczynianie się do powstawania tego rodzaju poglądów jest sprzeczne z interesem społecznym i ideą demokratycznego państwa prawa. Zupełnie inaczej sytuacja mogłaby wyglądać gdyby stronie podano argumenty, które byłaby ona w stanie, jeżeli nawet nie zaakceptować to przynajmniej uznać za racjonalne i mogące, stanowić podstawę danego orzeczenia w razie ich prawdziwości.
Konkludując wskazano, że przywoływane naruszenia zasad ogólnych w ramach przeprowadzonego postępowania administracyjnego, stanowią o nieprawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji, który poprzez oddalenie wniesionej skargi, utrzymał w obrocie wadliwe postanowienie organu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 146b § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.). Stanowi ono odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Ratio legis istnienia tej instytucji wynika z faktu, iż po podjęciu decyzji ostatecznej może wyjść na jaw wadliwość postępowania, w którym orzeczenie takie zapadło, albo też mogą pojawić się okoliczności podważające znaczenie przesłanek, na których oparto rozstrzygnięcie sprawy. Zauważenia jednak wymaga, że wznowienie postępowania ma ściśle określone granice, wyznaczone treścią decyzji ostatecznej oraz podstawą wznowienia. Tym samym ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być domniemywane ani interpretowane rozszerzająco, a wykładnia przepisów określających warunki wznowienia postępowania musi być ścisła (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 1932/21 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Postępowanie administracyjne, po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania, podzielone jest na dwa etapy. W pierwszym etapie organ bada, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a., a także czy został on wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. oraz czy osoba wnosząca podanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Natomiast drugi etap obejmuje kontrolę merytoryczną, tj. postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
W myśl art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu stanowi jedynie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ stosownego postępowania co do przyczyn wznowienia, a następnie wydania rozstrzygnięcia. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie wznowieniowe jest w pierwszej kolejności ustalenie istnienia kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. Dopiero w przypadku ustalenia jednej z tych wad organ może przystąpić do oceny wpływu tej wady na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji dotychczasowej. Postępowanie to kończy się zatem wydaniem decyzji, którą organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej albo uchyla ją, wydając nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 k.p.a.).
Zgodnie natomiast z art. 126 k.p.a., do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Zatem przepisy dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego mają również zastosowanie odpowiednio do postanowień, od których przysługuje zażalenie (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 800/17).
Przedmiotem kontroli w niniejszej jest postanowienie GIOŚ z 15 października 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie GIOŚ z 30 czerwca 2021 r., którym organ odmówił uchylenia ostatecznego postanowienia GIOŚ z 30 lipca 2014 r. wzywającego skarżącą do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego motocyklu marki HARLEY DAVIDSON przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. wobec stwierdzenia braku przesłanki wskazanej przez skarżącą jako podstawy wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Przesłanką wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Uchylenie dotychczasowej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na wystąpienie tej przesłanki wznowienia uzależnione jest od łącznego spełnienia wszystkich warunków wynikających z tego przepisu.
Przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie usprawiedliwia ujawnienie się każdej nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu, lecz jedynie nowej okoliczności lub nowego dowodu istotnych dla sprawy, mających znaczenie dla mającego zapaść rozstrzygnięcia. Innymi słowy, w całokształcie okoliczności sprawy, w tym przy uwzględnieniu obowiązującego w dacie wydania dotychczasowej decyzji stanu prawnego, można założyć, że gdyby ta nowa, później ujawniona okoliczność lub dowód znane były organowi w chwili orzekania, to miałyby wpływ na sposób załatwienia sprawy w postępowaniu zwykłym.
Istotność nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów odnosić trzeba do tego wyróżnika charakteryzującego określone okoliczności faktyczne lub dowody, który sprawia, że odnosząc się do przedmiotu sprawy załatwionej decyzją, dane okoliczności faktyczne lub dowody mają wpływ na sposób konkretyzacji normy administracyjnego prawa materialnego, przyznać im zatem należy w świetle treści stosowanych przepisów prawa cechę relewantności. Jej rozumienie powinno mieć za podstawę stwierdzenie, że tylko te okoliczności faktyczne lub dowody są istotne, gdy zakładać należy, iż w sytuacji ich wyjścia na jaw i zapoznania się z nimi przez organ, w oparciu o nie same lub zestawiając je z innymi znanymi okolicznościami faktycznymi, organ, przeprowadzając postępowanie dowodowe, w sposób odmienny mógłby określić podstawę faktyczną wydawanej decyzji, a w konsekwencji inaczej rozstrzygnąć merytorycznie sprawę (por. M. Pułło, Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody jako podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, PiP 2004, z. 8, s. 58). Przez nowe istotne okoliczności dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należy rozumieć tylko okoliczności o takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1631/16).
Skarżąca uzasadniła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem GIOŚ z 30 lipca 2014 r. wyjściem na jaw nowego dowodu istniejącego w dniu wydania postanowienia, a nieznanego organowi, który je wydał. Nowy dowód w sprawie miał stanowić załącznik do umowy sprzedaży motocykla, w którym sprzedawca wskazuje na możliwość naprawy motocykla i odzyskania przez niego pierwotnych właściwości.
Wskazać jednak należy, że w postępowaniu dotyczącym wezwania do zagospodarowania odpadu decydujące znaczenie ma dokument "Texas Nonrepairable Yehicle Title", na podstawie którego przedmiotowy pojazd nie może być ponownie zarejestrowany, czego konsekwencją jest brak możliwości użytkowania tego pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, co przesądza, iż motocykl stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021 r., poz. 779 ze zm.). Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, samo oświadczenie zbywającego pojazd nie podważa istnienia wskazanego dokumentu wydanego przez właściwy organ stanu Teksas w USA, a z którego bezsprzecznie wynika, iż pojazd ten może być wykorzystany tylko i wyłącznie jako źródło części zamiennych lub złom. W konsekwencji prawidłowe jest stanowisko, iż przedłożone w niniejszej sprawie oświadczenie zbywcy motocykla nie dowodzi wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, jak również nie stanowi nowego dowodu istniejącego w dniu wydania postanowienia, nieznanego organowi, który wydał postanowienie, wobec czego brak było podstaw do uchylenia ostatecznego postanowienia GIOŚ z 30 lipca 2014 r. wzywającego skarżącą do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego motocyklu marki HARLEY DAVIDSON przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów
Tym samym podzielić należy stanowisko, Sądu I instancji, że wskazane przez skarżącą kasacyjnie we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności nie posiadają cech kwalifikowanych o których mowa wart. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nieusprawiedliwiony jest zatem zarzut dotyczący naruszenia art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach.
Uwzględnienie powyższych rozważań prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy nie uchybił swoim powinnościom w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego, a ocena poprawności jego działań dokonana przez Sąd I instancji była zasadna.
Stosownie do przytoczonego w podstawie kasacyjnej art. 77 § 1 k.p.a., na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy niezbędnego do jej wyjaśnienia. Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ administracji publicznej powinno być zakończone po zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla danej sprawy, których zakres określają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia. Po wnikliwej analizie materiału sprawy i procedur poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia, trafnie stwierdził, że GIOŚ wypełnił zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Przyjęta w sprawie faktyczna podstawa rozstrzygnięcia ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd zasadnie uznał, że organ ustalił wszystkie istotne do załatwienia sprawy okoliczności faktyczne i prawne, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ma walor kompletności, zaś jego ocena nie nosi znamion dowolności. Na gruncie reguł i norm procesowych wyprowadził logicznie uprawnione i merytorycznie trafne wnioski. Trafnie też ocenił, że orzekający w sprawie organ prawidłowo uzasadnił, z jakich powodów odmówił uchylenia ostatecznego postanowienia GIOŚ z 30 lipca 2014 r. wzywającego skarżącą do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego motocyklu marki HARLEY DAVIDSON przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów. W tych okolicznościach zgodzić należy się z Sądem I instancji, który w całości podzielił ustalenia organu. Z tego powodu nie można podzielić twierdzeń skarżącej kasacyjnie, że Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej kontroli poczynionych przez organ ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego. Wszystkie okoliczności faktyczne – relewantne dla oceny dopuszczalności uchylenia ostatecznego postanowienia o wezwaniu do zagospodarowania odpadu – zostały należycie wyjaśnione.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dokumentom urzędowym powołana regulacja przyznaje zwiększoną moc dowodową w takim znaczeniu, że stanowią one dowód zupełny tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (vide H. Knysiak-Sudyka [w:] A. Cebera, J. G. Firlus, A. Golęba, T. Kiełkowski, K. Klonowski, M. Romańska, H. Knysiak-Sudyka,Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2023, art. 76). Dokumentom urzędowym przysługuje domniemanie zgodności z prawdą oświadczenia organu zawartego w dokumencie. Przyjmuje się również, że art. 76 § 1 daje dostateczną podstawę do przyjęcia, że dokumentom urzędowym służy również domniemanie prawdziwości (autentyczności), polegające na przyjęciu, że dokument pochodzi od organu, który jest jego wystawcą (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 553/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 marca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1036/04).
Tymczasem, dokument prywatny, którym w niniejszej sprawie jest niewątpliwie oświadczenie zbywcy motocykla, nie korzysta ze szczególnej mocy dowodowej (domniemania zgodności z prawdą oświadczenia zawartego w dokumencie), podlega zatem w tym zakresie ocenie organu administracji publicznej w granicach zasady swobodnej oceny dowodów. Dokument prywatny korzysta jednak z domniemania prawdziwości, oznaczającego, że przyjmuje się, iż dokument pochodzi od podmiotu wskazanego jako jego wystawca. Powyższe domniemanie jest domniemaniem usuwalnym, może zatem zostać obalone przeciwdowodem (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA 1941/98). W wyroku z 12 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1138/11, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że "wartość dowodowa dokumentu prywatnego wyraża się w tym, że na jego podstawie można jedynie przyjąć, że osoba, która podpisała taki dokument, zajęła stanowisko, jakie zostało wyrażone w tym dokumencie. Przy tym z zasady swobodnej oceny dowodów wynika, że prawdopodobieństwo prawdziwości złożonego oświadczenia jest tym mniejsze, im bardziej osoba, która złożyła to oświadczenie, jest zainteresowana wynikiem postępowania w sprawie".
W tej sytuacji należy przyjąć, że dokument prywatny stanowiący oświadczenie zbywcy pojazdu, zatytułowany "Harmonogram do dokumentu sprzedaży z dnia 24 stycznia 2014 r." nie wpływa na decydujący charakter i nie znosi szczególnej mocy dowodowej dokumentu sporządzonego przez odpowiednie władze stanu Teksas, stanowiącego "Świadectwo własności pojazdu nienadającego się do naprawy".
Odnosząc się do twierdzeń autora skargi kasacyjnej, że organ nie poczynił jakichkolwiek ustaleń w zakresie mocy wiążącej dokumentów sporządzonych przez władze stanu Teksas i ich interpretacji na gruncie ustawodawstwa stanowego i federalnego na pozostałym obszarze USA, wskazać należy za organem, że sporny pojazd został sprowadzony na terytorium Polski w stanie faktycznym potwierdzonym wydanym przez odpowiednie władze stanu Teksas dokumentem "Texas Nonrepairable Yehicle Title", który determinuje status prawny tego pojazdu na terytorium USA, a jego przewóz na teren Unii Europejskiej podlega przepisom rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Z dokumentu tego jasno wynika dalsze przeznaczenie pojazdu, tym samym zbędne pozostaje czynienie ustaleń w zakresie interpretacji ustawodawstwa stanowego i federalnego na pozostałym obszarze USA.
Niezasadny jest zatem zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 k.p.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie można mówić także o naruszeniu przez organ przepisu art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Za naruszające tę zasadę uznać należy niewątpliwie m.in. takie działania organów administracji publicznej, które polegają na zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej lub bardzo zbliżonej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia tej zmiany (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 263/19). Z taką sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia.
Kwestia odmienności oczekiwań strony w zakresie podjętego rozstrzygnięcia nie uzasadnia również zarzutu naruszenia art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie wymaga od organów skutecznego przekonania strony o tym, że adresowane do niej rozstrzygnięcie jest słuszne i zgodne z prawem. Zasada przekonywania sprowadza się do wyjaśnienia stronie, że wydane rozstrzygnięcie wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparte o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innej decyzji/postanowienia było niemożliwe. Organ odpowiada za naruszenie tej zasady, jeżeli nie podejmie lub bezpodstawnie odstąpi od czynności, mających przekonać stronę o zasadności decyzji, np. odstąpi od uzasadnienia decyzji. Zasada ta nakłada na organ obowiązek dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Nie wymaga się zaś od niego osiągnięcia rezultatu, to znaczy faktycznego przekonania strony do prawidłowości podjętej decyzji (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 184/24).
Konkludując uznać należało, że GIOŚ zasadnie odmówił uchylenia postanowienia z 30 lipca 2014 r., stwierdzając brak podstaw do jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co odpowiednio uzasadnił w zaskarżonym postanowieniu. Nie doszło zatem do naruszenia art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 124 k.p.a.
Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut dotyczący naruszenia art. 174 pkt 2 w zw. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi wniesionej przez skarżącą, co skutkowało utrzymaniem w mocy wadliwego postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 15 października 2021 r.
Przepis art. 151 p.p.s.a. ma charakter wynikowy i jego zastosowanie jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego, bądź regulacji procesowej, które uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu, autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany bezpośrednio powiązać ten zarzut z naruszeniem innych konkretnych przepisów, które to naruszenie Sąd I instancji wadliwie zaakceptował (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1659/19). Zarzut podniesiony w badanej skardze kasacyjnej takiego powiązania jest pozbawiony. Ponadto przepis art. 151 p.p.s.a. może być naruszony, gdy Sąd I instancji, uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, wydaje orzeczenie oddalające skargę, lub też gdy, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji zgodne jest z dyspozycją zastosowanej normy prawnej.
Skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.