III OSK 2133/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-12
NSAAdministracyjneNiskansa
umorzenie postępowaniaśmierć stronyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidom emeryta wojskowegoskarga kasacyjnaNSA

NSA umorzył postępowanie kasacyjne z powodu śmierci strony, której prawa i obowiązki były ściśle związane z jej osobą.

Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej B.Z. od wyroku WSA w Warszawie. Powodem umorzenia była śmierć skarżącego, ponieważ przedmiot postępowania dotyczył wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z jego osobą, co zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje umorzeniem postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowieniem z dnia 12 maja 2023 r. umorzył postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej wniesionej przez B.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrok WSA z dnia 4 września 2019 r. oddalił skargę B.Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 grudnia 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia wysokości i składników opłaty za pobyt w Domu Emeryta Wojskowego oraz zwrotu nadpłaty. NSA powziął informację o śmierci skarżącego kasacyjnie. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w przypadku śmierci strony, której prawa i obowiązki są ściśle związane z jej osobą, sąd umarza postępowanie. Ponieważ przedmiotem sprawy była decyzja dotycząca indywidualnej sytuacji skarżącego, NSA uznał, że postępowanie powinno zostać umorzone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien umorzyć postępowanie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., w sytuacji śmierci strony, której prawa i obowiązki są ściśle związane z jej osobą, postępowanie sądowoadministracyjne ulega umorzeniu. Dotyczy to sytuacji, gdy przedmiot postępowania nie może być rozpoznany bez udziału zmarłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, chyba że zastosowanie ma art. 124 § 3.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące zawieszenia i umorzenia postępowania stosuje się także w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący

Olga Żurawska - Matusiak

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w przypadku śmierci strony, gdy przedmiot sprawy jest ściśle związany z jej osobą."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy prawa i obowiązki są ściśle związane z osobą zmarłego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy standardowej sytuacji umorzenia postępowania po śmierci strony. Brak w niej elementów zaskoczenia czy szerszego znaczenia prawnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2133/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski
Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
II SA/Wa 297/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-09-04
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 161 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 297/19 w sprawie ze skargi B.Z. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 grudnia 2018 r., nr 3771/DSS w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości i składników opłaty za pobyt w Domu Emeryta Wojskowego oraz zwrotu nadpłaconej kwoty postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 września 2019 r., II SA/Wa 297/19 oddalił skargę B.Z. (dalej: "skarżący") na decyzję Ministra Obrony Narodowej z 11 grudnia 2018 r., nr 3771/DSS w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości i składników opłaty za pobyt w Domu Emeryta Wojskowego oraz zwrotu nadpłaty.
Skarżący, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem wywiódł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną.
Organ w piśmie z 25 kwietnia 2023 r. poinformował, że skarżący zmarł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W przypadku śmierci strony w toku postępowania sądowoadmnistracyjnego ustawodawca określił dwa możliwe kierunki procedowania przez sąd, o których stanowi art. 124 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") W obu przypadkach działanie sądu następuje z urzędu. Uregulowanie to ma także zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (zob. art. 193 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Wyjątek od tej zasady określa art. 124 § 3 p.p.s.a. wskazujący, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje bowiem art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Z powyższego wynika, że kierunek procedowania przez sąd administracyjny po powzięciu informacji o śmierci strony zależy od oceny, czy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, czy też nie. Pierwsza z omawianych sytuacji ma miejsce w niniejszym postępowaniu, ponieważ przedmiotem tego postępowania jest decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku skarżącego o ustalenie wysokości i składników opłaty za pobyt w Domu Emeryta Wojskowego w Warszawie, a zatem akt administracyjny, który pozostaje w ścisłym związku z osobą skarżącego kasacyjnie, kształtując wyłącznie jego indywidualną sytuację.
Zatem, wobec śmierci skarżącego kasacyjnie - skoro przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego - skarga kasacyjna nie mogła być rozpoznana, a postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., należało umorzyć.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI