II SA/Bd 281/23

II SA/Bd 281/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek /sprawozdawca/
Leszek Kleczkowski
Urszula Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 37a pkt 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi T. D. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia 21 grudnia 2022 r. nr 2007 w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska oddala skargę
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji nr [...] z dnia [...] września 2022 r. funkcjonariusz Policji T. D. (dalej: "Skarżący") został z dniem [...] października 2022 r. zwolniony ze stanowiska referenta Zespołu do spraw Wykroczeń Wydziału Prewencji Komisariatu P., zaś z dniem [...] listopada 2022 r. został przeniesiony do dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w 3 grupie zaszeregowania, z mnożnikiem 1.954 kwoty bazowej ze stawką uposażenia zasadniczego [...] zł, z dodatkiem służbowym w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżący orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w B. z dnia [...] sierpnia 2022 r. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w P. i zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej.
W odwołaniu od tego rozkazu Skarżący wniósł o wydanie nowego rozkazu personalnego, w którym zostanie uchylony skarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia T. D. ze stanowiska. Skarżący wskazał, że aktualny rozkaz personalny nie odpowiada prawu, ponieważ wynika z niego, że przez jeden dzień, czyli 31 października 2022 r., status służbowy Skarżącego ma być nieokreślony, nieznany ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2021, poz. 1882 ze zm.; dalej: "ustawa o Policji"). Skarżący wskazał na poprawną formę redagowania rozkazów personalnych, jak również na pragnienie Skarżącego, aby w Komendzie Miejskiej Policji w B. obowiązywały najwyższe standardy przestrzegania prawa, w tym przepisów regulujących postępowanie w sprawach osobowych policjantów. Wskazał, że rozkazy personalne wydawane przez Komendanta Miejskiego P. w B. od lat są formułowane nieprawidłowo. Skarżący zaznaczył również, że organ nie powiadomił go o wszczęciu postępowania administracyjnego skutkującego wydaniem skarżonego rozkazu, przez co nie zostało Skarżącemu zapewnione prawo do czynnego udziału w tym postępowaniu.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. Komendant Policji postanowił:
- uchylić zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia Skarżącego ze stanowiska referenta Zespołu do spraw Wykroczeń Wydziału Prewencji Komisariatu P. [...] KMP w B. i daty przeniesienia do dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B.,
- określić nowy termin zwolnienia ze stanowiska referenta Zespołu do spraw Wykroczeń Wydziału Prewencji Komisariatu [...] KMP w B. na dzień [...] stycznia 2023 r. i datę przeniesienia do dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B. na dzień [...] stycznia 2023 r.,
- w pozostałym zakresie utrzymać w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
W uzasadnieniu rozkazu Komendant Policji wskazał, że na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 81 ust. 1 ustawy o Policji zostało wydane rozporządzenie z dnia 14 maja 2013 r. Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2020 r. poz. 1113 ze zm.; dalej: "Rozporządzenie"). W §19 ust. 1 Rozporządzenia ustawodawca zawarł informację, iż nawiązanie, zmiana i rozwiązanie stosunku służbowego następuje przez wydanie rozkazu personalnego odpowiednio o mianowaniu, wyznaczeniu lub powołaniu na stanowisko służbowe, przeniesieniu, zwolnieniu lub odwołaniu z tego stanowiska albo o zwolnieniu ze służby. Natomiast według §20 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia, rozkaz personalny o mianowaniu policjanta na stanowisko służbowe powinien w szczególności zawierać: datę zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego oraz datę mianowania na nowe stanowisko służbowe. Komendant Policji podkreślił, iż wyrażenie "powinien" w połączeniu z bezokolicznikiem "zawierać" stanowi wskazówkę dla przełożonych jak prawidłowo formułować decyzje administracyjne w sprawach osobowych. W związku z powyższym zdaniem organu dokonując zmiany statusu służbowego policjanta, organ ma obowiązek określić datę zakończenia danego okresu, w tym przypadku zwolnienia ze stanowiska. Organ dodał przy tym, iż zgodnie z art. 57 §1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej "k.p.a."), upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Zważywszy na fakt, że doba liczona jest od północy do północy, termin kończy się zatem z chwilą nadejścia północy ostatniego dnia. Uwzględniając powyższe organ uznał rozważania Skarżącego za nietrafne.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż organ I instancji zaniechał powiadomienia strony o wszczętym postępowaniu i uniemożliwił jej czynny udział w toku postępowania Komendant Policji wskazał, że w takich służbach jak P. czy wojsko, przełożeni ze względu na stan bezpieczeństwa państwa, nie uprzedzają podwładnych o planowanych decyzjach kadrowych i nie uzależniają wcielenia ich w życie od opinii zainteresowanego. Wskazał, że niezależnie od tego policjant ma zagwarantowane prawo do odwołania się od takich decyzji, jak mianowanie na stanowisko służbowe, przenoszenie czy zwalnianie i wypowiedzenia się na ich temat. Nie inaczej było w omawianym przypadku rozkazu nr [...], gdzie Skarżący skorzystał z powyższego uprawnienia. Ponadto policjantowi umożliwiono zapoznanie się z materiałami w sprawie w postępowaniu odwoławczym, lecz nie skorzystał z tego uprawnienia. Powyższe czyni omawiane zarzuty nieuzasadnionymi.
Uwzględniając opisany powyżej stan faktyczny i prawny sprawy, organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia w całości rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] września 2022 r. Komendanta Miejskiego Policji w B..
Niezależnie od powyższego Komendant Policji wskazał, że zgodnie z art. 110 k.p.a., organ, który wydał decyzję jest nią związany od dnia jej doręczenia. Stosownie natomiast do art. 130 §1 k.p.a., przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Z uwagi więc na fakt, że Komendant Miejski Policji w B. nie nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a strona wniosła od tej decyzji odwołanie, nie podlega ona wykonaniu z mocy ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rozkaz personalny z [...] grudnia 2022 r. Skarżący wniósł o uchylenie:
- skarżonego rozkazu personalnego w zakresie uchylenia rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia [...] września 2022 r. w części dotyczącej daty zwolnienia mnie ze stanowiska służbowego referenta Zespołu ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji Komisariatu Policji [...] Komendy Miejskiej P. w B. i daty przeniesienia mnie do dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B.,
- skarżonego rozkazu personalnego w części dotyczącej określenia nowej daty zwolnienia mnie ze stanowiska służbowego referenta Zespołu ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji Komisariatu Policji [...] Komendy Miejskiej P. w B. i nowej daty przeniesienia mnie do dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B., zarzucając jemu naruszenie prawa proceduralnego, to jest art. 57 § 1 k.p.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie,
- poprzedzającego skarżony rozkaz personalny, czyli rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego P. w B. z dnia [...] września 2022 r. w części dotyczącej daty zwolnienia mnie ze stanowiska służbowego referenta Zespołu ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji Komisariatu P. [...] Komendy Miejskiej P. w B. i daty przeniesienia mnie do dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B..
W uzasadnieniu skargi T. D. podał, że całkowicie nieuprawnione jest stanowisko Komendanta Policji, który w skarżonym rozkazie personalnym, powołując się na przepis art. 57 §1 k.p.a., uznał za zupełnie nietrafne są argumenty Skarżącego dotyczące prawidłowego sposobu określania daty zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia policjanta do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Data, z nastaniem której następuje zmiana treści stosunku służbowego policjanta w zakresie zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego, nie stanowi terminu proceduralnego. Jest to data określająca moment rozpoczęcia obowiązywania zmiany treści stosunku służbowego policjanta, a nie jest to koniec terminu proceduralnego określonego w dniach do wykonania określonej czynności proceduralnej,
upływającego z końcem ostatniego z wyznaczonej liczby dni. Zastosowanie więc przepisu art. 57 §1 k.p.a. do określenia momentu ustania dotychczasowej treści stosunku służbowego policjanta w zakresie zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego świadczy o całkowitym nierozumieniu przez Komendanta Policji uregulowań rozdziału 10 k.p.a., które mają na celu wskazanie sposobu obliczania terminów proceduralnych przewidzianych do wykonania określonej czynności proceduralnej przez podmioty danego postępowania administracyjnego. Terminy proceduralne zobowiązują do wykonania w określonym czasie czynności zarówno przez organ prowadzący postępowanie, jak i innych uczestników postępowania administracyjnego. Natomiast termin wyznaczony przez organ Policji w rozkazie personalnym zmieniającym treść stosunku służbowego policjanta w zakresie zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych jest terminem materialnym, do którego nie stosuje się uregulowań normujących terminy proceduralne, zawartych w rozdziale 10 k.p.a.. Skarżący wskazał, że Komendant Policji uchylając rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego P. w B. z dnia [...] września 2022 r. w części dotyczącej daty zwolnienia ze stanowiska służbowego referenta Zespołu ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji Komisariatu P. [...] Komendy Miejskiej P. w B. i daty przeniesienia mnie do dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B. oraz określając nowy termin zwolnienia Skarżącego ze stanowiska służbowego referenta Zespołu ds. Wykroczeń Wydziału Prewencji Komisariatu P. [...] Komendy Miejskiej P. w B. na dzień [...] stycznia 2023 r. i daty przeniesienia mnie do dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B. na dzień [...] stycznia 2023 r. popełnił ten sam błąd, co Komendant Miejski P. w B.. Ze skarżonego rozkazu personalnego wynika bowiem, iż przez jeden dzień, czyli [...] stycznia 2023 r., status służbowy Skarżącego był nieokreślony, nieznany ustawie o P., skoro z dniem [...] stycznia 2023 r. został zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i jednocześnie nie był jeszcze przeniesiony do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, ponieważ przeniesienie takie nastąpiło dopiero z dniem [...] stycznia 2023 r.
Skarżący zauważył również, że przytoczony oraz podkreślony przez organ II instancji przepis §20 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia w ogóle nie mógł mieć zastosowania w niniejszym postępowaniu administracyjnym, ponieważ istotą rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego P. w B. z dnia [...] września 2022 r. nie było mianowanie na stanowisko służbowe tylko zwolnienie ze stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B., co oznacza właśnie niemianowanie na stanowisko służbowe, ponieważ konsekwencją przeniesienia policjanta do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych jest pozostawanie przez policjanta bez przydziału służbowego.
Niezależnie od powyższego Skarżący zwrócił uwagę na redakcję ww. przepisu Rozporządzenia.
Ponadto Skarżący podniósł, że całkowicie nieuprawnione, niemające żadnego uzasadnienia normatywnego, jest stanowisko Komendanta Policji, odnoszące się do wskazania przez Skarżącego na niepoinformowanie go o wszczęciu postępowania administracyjnego skutkującego wydaniem przez Komendanta Miejskiego P. w B. rozkazu personalnego, w wyniku czego T. D. nie miał świadomości istnienia tego postępowania, a w konsekwencji nie zapewniono mu prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, o którym to prawie stanowi art. 10 §1 k.p.a.. Zdaniem Skarżącego organy P. czy wojska prowadzące postępowania administracyjne dotyczące spraw osobowych policjantów i żołnierzy mają prawny obowiązek poinformować ich o wszczęciu postępowania, tak aby mieli oni świadomość, iż takie postępowanie jest prowadzone, co warunkuje realizację ich prawa do czynnego udziału w tych postępowaniach administracyjnych.
Skarżący wskazał również na naruszenie zasady lex retro non agit poprzez zmianę ze skutkiem na przyszłość treści stosunku służbowego policjanta z datą wcześniejszą od daty wejścia do obrotu prawnego rozkazu personalnego, zawierającego takie rozstrzygnięcie. W świetle art. 110 §1 k.p.a. decyzja administracyjna wchodzi do obrotu prawnego z chwilą doręczenia jej stronie postępowania administracyjnego. Tymczasem [...] Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2022 r., jako decyzja administracyjna wydana przez organ II instancji, czyli ostateczna, a więc i wykonalna, wszedł do obrotu prawnego i jest wykonalny dopiero z chwilą jego doręczenia. Decyzja administracyjna nie może więc zmieniać ze skutkiem na przyszłość treści stosunku służbowego policjanta wstecz, czyli z datą wcześniejszą od daty doręczenia decyzji zawierającej takie rozstrzygnięcie, czyli przed uzyskaniem przez tę decyzję przymiotu wykonalności. Data, z którą następuje zmiana ze skutkiem na przyszłość treści stosunku służbowego policjanta, musi być wyznaczona jako późniejsza w stosunku do daty doręczenia decyzji administracyjnej zawierającej takie rozstrzygnięcie.
W realiach niniejszej sprawy, zdaniem Skarżącego, w sytuacji, w której skarżony rozkaz personalny został doręczony mu w ostatnim możliwym dniu przewidzianym przepisem art. 44 §3 k.p.a. - w dniu [...] stycznia 2022 r., nie było możliwe wyznaczenie daty, z którą następuje zmiana ze skutkiem na przyszłość treści stosunku służbowego policjanta, jako późniejszej w stosunku do daty doręczenia rozkazu personalnego zawierającego takie rozstrzygnięcie, ponieważ z dniem [...] stycznia 2023 r., na mocy rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego P. w B. z dnia [...] grudnia 2022 r., został zwolniony ze służby w P.. Z uwagi na ustanie administracyjnego władztwa służbowego przełożonego właściwego w sprawach osobowych, nie jest on uprawniony do zmiany treści ówczesnego stosunku służbowego byłego policjanta, ponieważ ten stosunek służbowy został rozwiązany. Skarżący wskazał, że wejście do obrotu prawnego rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego P. w B. z dnia [...] grudnia 2022 r., który jest ostateczny i prawomocny, nie uchyliło ww. rozkazów personalnych nr [...] Komendanta Miejskiego z dnia [...] września 2022 r. oraz nr [...] Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2022 r., które jako ostateczne, a więc i wykonalne, funkcjonują w obrocie prawnym. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym uruchomionym niniejszą skargą nie istnieje przesłanka do jego umorzenia z powodu bezprzedmiotowości tego postępowania z uwagi na istnienie w obrocie prawnym rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego P. w B. z dnia [...] grudnia 2022 r., zwalniającego Skarżącego ze służby w P.. Sąd administracyjny kontroluje bowiem zgodność z prawem działalności organu administracji publicznej wydającego decyzję administracyjną, niezależnie od aktualnego statusu służbowego skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył swoją argumentację w sprawie.
W piśmie Skarżącego z dnia [...] kwietnia 2023 r. T. D. podniósł, że organ nie odniósł się do jego argumentów ze skargi, w szczególności do kwestii niepoprawnej formy rozkazu personalnego w zakresie użytych wyrażeń poprzedzających wskazanie dat dziennych [...] stycznia 2023 r. i [...] stycznia 2023 r. Skarżący powtórzył również część argumentacji zawartej w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Na wstępie zaznaczyć należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] marca 2023 r. (k. 25 akt sądowych) poinformował strony o możliwości rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem wyroku. W odpowiedzi na powyższe organ złożył wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (k. 32 akt sądowych). Również Skarżący wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (k. 36 akt sadowych). Ponadto Skarżący zajął stanowisko w sprawie odpowiedzi na skargę w piśmie z dnia [...] kwietnia 2023 r. (k. 37-38 akt sądowych).
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej: "p.p.s.a."). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W sytuacji, gdy sąd uznaje, że skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie to w myśl art. 151 p.p.s.a. sąd oddala skargę.
Skarga analizowana według wymienionych wyżej kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżony rozkaz personalny odpowiada prawu.
Na wstępie, Sąd podkreśla, że przedmiotem skargi skierowanej do tut. Sądu jest rozkaz personalny z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] dotyczący uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w części dotyczącej daty zwolnienia Skarżącego ze stanowiska, określić nowego terminu zwolnienia ze stanowiska na dzień [...] stycznia 2023 r. i określenia daty przeniesienia T. D. do dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B. na dzień [...] stycznia 2023 r., a w pozostałym zakresie utrzymania w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Tymczasem w uzasadnieniu skargi Skarżący wskazuje na to, że "z dniem [...] stycznia 2023 r., na mocy rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego P. w B. z dnia [...] grudnia 2022 r., zostałem zwolniony ze służby w P.. Z uwagi na ustanie administracyjnego władztwa służbowego przełożonego właściwego w sprawach osobowych, nie jest on uprawniony do zmiany treści ówczesnego stosunku służbowego byłego policjanta, ponieważ ten stosunek służbowy został rozwiązany". Powyższe uwagi Skarżącego pozostają poza kontrolą Sądu w niniejszej sprawie. Skarga dotyczy bowiem opisanego powyżej rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...]. Sąd podziela przy tym i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone przez Wojewódki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1399/20, iż kompetencje organu do wydania aktu administracyjnego - decyzji administracyjnej, podlegają ocenie według daty wydania tego aktu, a nie daty, w której wywołuje on zamierzony skutek prawny. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy tut. Sąd wskazuje, że Komendant Policji był uprawniony do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2022 r. bowiem Skarżący pozostawał w stosunku służbowym do dnia [...] stycznia 2023 r.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że sąd administracyjny nie dokonuje kontroli prowadzonej przez organ P. polityki kadrowej. Do sądu administracyjnego należy dokonanie oceny, czy działanie organu i podjęte w jego ramach rozstrzygnięcia nie były dowolne, czy organ rozważył wszechstronnie wszystkie okoliczności istotne w tej sprawie oraz czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przez organy obowiązujących przepisów prawa materialnego oraz procedury.
Rozważania należy rozpocząć od stwierdzenia, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją powołaną do wykonywania zadań (wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o Policji), wymagających określonych kwalifikacji oraz odpowiednich predyspozycji psychicznych i zdrowotnych, a ponadto znacznego zaangażowania i dyspozycyjności wszystkich policjantów. W aktach sprawy znajduje się orzeczenie Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w B. z dnia [...] sierpnia 2022 r., zgodnie z którym Skarżący został uznany za trwale niezdolnego do służby oraz zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej (k. 5 – 7 akt administracyjnych).
Ustawa o Policji w art. 37a stanowi, że policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres: 1) poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy; 2) zwolnienia z obowiązku wykonywania zadań służbowych, udzielonego na zasadach określonych w przepisach o związkach zawodowych; 3) delegowania do pełnienia zadań służbowych poza Policją w kraju lub za granicą. Zastosowanie art. 37a ustawy o Policji nie jest uzależnione od spełnienia przesłanek skonkretyzowanych w przepisach prawa, lecz opiera się, na konstrukcji uznania administracyjnego (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2022 r., III OSK 6391/21).
W sprawach dotyczących zwolnienia z zajmowanego stanowiska na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, sądy nie mogą wkraczać w kompetencje właściwych organów i oceniać, czy określona osoba powinna piastować dalej określone stanowisko. Badają one jedynie, czy decyzja o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska nie jest arbitralna albo podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. W wyłącznej gestii organu pozostaje ocena dalszej przydatności danego funkcjonariusza do służby na określonym stanowisku i z tych względów, jeżeli zdaniem przełożonego interes służby wymaga zwolnienia policjanta z konkretnego stanowiska w celu zapewnienia realizacji zadań przypisanych do tego stanowiska, organ może skorzystać z uprawnienia, o jakim mowa w art. 37a pkt 1 ustawy o Policji. Jedynym ograniczeniem w takiej sytuacji jest obowiązek wskazania prawdziwych i skonkretyzowanych okoliczności faktycznych uzasadniających decyzję organu. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2023 r., III OSK 1952/21). Sąd kontrolując decyzję uznaniową jaką jest rozkaz personalny wydany na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji jest obowiązany zbadać jedynie, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności (por m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 464/15).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny mieści się w granicach uznania administracyjnego. Przeniesienie T. D. do dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B. było motywowane, jak wynika z zaskarżonego rozkazu, stanem zdrowia Skarżącego. Został on bowiem uznany za trwale niezdolnego do pełnienia służby i zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej. Równocześnie przeniesienie to nastąpiło w okresie poprzedzającym zwolnienie Skarżącego ze służby co nastąpiło według jego oświadczenia z dniem [...] stycznia 2023 r., na mocy rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego P. w B. z dnia [...] grudnia 2022 r.
Zdaniem Sądu nie były zasadne zarzuty Skarżącego wynikające z uzasadnienia skargi, że doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (wskazane wcześniej w treści uzasadnienia "Rozporządzenie"). Sąd zwraca bowiem uwagę na treść §19 Rozporządzenia, który stanowi, że nawiązanie, zmiana i rozwiązanie stosunku służbowego następuje przez wydanie rozkazu personalnego odpowiednio o mianowaniu, wyznaczeniu lub powołaniu na stanowisko służbowe, przeniesieniu, zwolnieniu lub odwołaniu z tego stanowiska albo o zwolnieniu ze służby. Do postępowania w sprawach osobowych dotyczących nawiązania, zmiany i rozwiązania stosunku służbowego w zakresie nieuregulowanym rozporządzeniem stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie natomiast do §20 ust. 4 Rozporządzenia, do rozkazu personalnego o przeniesieniu policjanta na niższe stanowisko służbowe albo powołaniu na stanowisko służbowe przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio. W związku z powyższym rozkaz personalny o przeniesieniu policjanta powinien w szczególności zawierać: 1) oznaczenie przełożonego właściwego w sprawach osobowych; 2) datę wydania rozkazu personalnego; 3) podstawę prawną i datę zwolnienia ze służby; 4) stopień policyjny, nazwisko i imię policjanta, imię ojca oraz numer identyfikacyjny; 5) nazwę stanowiska służbowego oraz jednostki organizacyjnej Policji; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne zwolnienia ze służby; 7) pouczenie o przysługujących policjantowi środkach odwoławczych; 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby uprawnionej do wydania rozkazu personalnego.
Jak wynika z akt sprawy, zaskarżony rozkaz zawiera wszystkie ww. elementy, a organ w prawidłowy sposób stosował w trakcie postępowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu nie był również zasadny zarzut nieprawidłowego określenia daty zwolnienia ze stanowiska, której Skarżący upatruje w ustaleniu daty zwolnienia z zajmowanego stanowiska "na dzień [...] stycznia 2023 r. i daty przeniesienia do dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B. na dzień [...] stycznia 2023 r." Redakcja treści rozkazu nie budzi wątpliwości Sądu bowiem z przytoczonego przez organ sformułowania wynika data zwolnienia ze służby na dotychczasowym stanowisku (6 stycznia 2023 r.) i data rozpoczęcia okresu pozostawania w dyspozycji Komendanta Miejskiego P. w B. (7 stycznia 2023 r.). Bezzasadne w związku z powyższym są twierdzenia, jakoby nieprawidłowe sformułowanie treści rozkazu skutkowało tym, że przez jeden dzień tj. [...] stycznia 2023 r. status służbowy Skarżącego był nieokreślony. Treść zaskarżonego rozkazu wskazuje bowiem na to w czyjej dyspozycji (podległości służbowej) pozostawał T. D. przez kolejne dni wymienione w zaskarżonym rozkazie.
Poza tym należy zauważyć, że zwolnienie ze służby następuje w drodze decyzji administracyjnej (w niniejszej sprawie rozkazu personalnego). Decyzja ta ma charakter konstytutywny, co oznacza, że zwolnienie następuje z datą jej wydania. W związku z tym data zwolnienia powinna być precyzyjnie określona w decyzji. Jeżeli funkcjonariusz złożył odwołanie od decyzji o zwolnieniu, to jej wniesienie wstrzymuje wykonanie decyzji, chyba że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 108 k.p.a. (art. 130 § 2 k.p.a.). Decyzja o zwolnieniu ze służby staje się prawomocna od dnia wydania decyzji na skutek odwołania lub innego sposobu zakończenia postępowania odwoławczego. Termin orzeczonego ostatecznie zwolnienia ze służby nie może być wcześniejszy od wydania ostatecznej decyzji. Zatem jeśli toczy się postępowanie w przedmiocie odwołania, organ drugiej instancji powinien na nowo określić termin zwolnienia ze służby (P. Szustakiewicz, Stosunki służbowe funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych jako sprawa administracyjna, Warszawa 2012, s. 275, 276) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 411/18). W związku z powyższym w ocenie Sądu bezzasadne są argumenty Skarżącego powołane w uzasadnieniu skargi dotyczące kwestii redakcji treści rozkazu personalnego w zakresie wskazanych w nim dat.
Podobnie bezzasadny jest argument dotyczący naruszenia przez organ zasady lex retro non agit poprzez zmianę ze skutkiem na przyszłość treści stosunku służbowego policjanta z datą wcześniejszą od daty wejścia do obrotu prawnego rozkazu personalnego zawierającego takie rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu Skarżący pomija w swojej argumentacji, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, który przewiduje możliwość przeniesienia policjanta do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. W niniejszej sprawie Skarżący został uznany za niezdolnego do pełnienia służby, na co wskazał organ w zaskarżonym rozkazie personalnym. Powyższe uzasadniało, w ocenie Sądu, skorzystanie przez organ z możliwości przeniesienia policjanta do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. W związku z powyższym skonstruowany przez Skarżącego w uzasadnieniu skargi zarzut naruszenia zasady lex retro non agit również z tego powodu jest nieuzasadniony.
Sąd nie uznaje za zasadne również dalszych argumentów podniesionych przez T. D. w skardze. W szczególności, w ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 61 §4 k.p.a. oraz art. 10 §1 k.p.a. Skarżący upatruje naruszenie ww. przepisów w niepoinformowaniu go o wszczęciu postępowania administracyjnego przez organ. Sąd zwraca jednak uwagę, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 6816/21). W analizowanej sprawie Skarżący nie wykazał, aby uniemożliwiono mu podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, co czyni zarzut stawiany skarżonemu rozkazowi niezasadnym.
Reasumując jeszcze raz wypada podkreślić, że funkcjonariusz w czasie całej służby pozostaje w dyspozycji przełożonych, którzy w zależności od potrzeb mogą kształtować warunki jego służby. O ile wystąpią rzeczywiste i konkretne zdarzenia przemawiające przeciwko pozostawieniu funkcjonariusza na dotychczasowym stanowisku, decyzji o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji nie można przypisać cechy dowolności. W wyłącznej gestii organu pozostaje ocena dalszej przydatności funkcjonariusza do służby i z tych względów jeżeli ocena ta znajduje uzasadnienie faktyczne organ może skorzystać z uprawnienia, o jakim mowa w art. 37a pkt 1 ustawy o Policji.
W kontrolowanej sprawie organy poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich poprawne wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego sąd nie dopatrzył się naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie ma podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób stronniczy, przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów bądź granice uznania administracyjnego, czy też prowadziły postępowanie mając na celu wydanie orzeczenia o ustalonej z góry treści. W sprawie zostały zastosowane prawidłowe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego spełnia wymogi wynikające z art. 107 k.p.a.
Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego rozkazu personalnego z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
J. Ziołek U. Wiśniewska L. Kleczkowski