Orzeczenie · 2026-01-14

III OSK 213/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
dostęp do informacji publicznejustawa o dostępie do informacji publicznejinformacja publicznastanowisko organuforma zmaterializowanabezczynność organuochrona zabytkówprawo administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.S. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na bezczynność Wójta Gminy w udostępnieniu informacji publicznej. Skarżący wnioskował o potwierdzenie, czy Wójt podważa opinię Departamentu Ochrony Zabytków dotyczącą zaniedbań zabytkowej szkoły. Wójt uznał wniosek za nieobjęty ustawą o dostępie do informacji publicznej, gdyż dotyczył stanowiska niewytworzonego i nieposiadającego formy zmaterializowanej. WSA podzielił to stanowisko, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 stycznia 2026 r. oddalił skargę kasacyjną. NSA podkreślił, że informacja publiczna musi istnieć w formie zmaterializowanej i nie może być inicjowana przez wniosek mający na celu wytworzenie nowej informacji lub stanowiska organu. Sąd wskazał, że choć stanowiska w sprawach publicznych podlegają udostępnieniu, muszą one istnieć w konkretnej, utrwalonej formie, a nie być jedynie przedmiotem domysłów czy oczekiwań wnioskodawcy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście żądania stanowiska organu, które nie zostało utrwalone.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji żądania opinii niewytworzonej; nie dotyczy sytuacji, gdy stanowisko zostało utrwalone w formie dokumentu lub innej zmaterializowanej postaci.

Zagadnienia prawne (3)

Czy żądanie udostępnienia stanowiska organu w określonej sprawie, które nie zostało utrwalone w żadnej formie, stanowi wniosek o udostępnienie informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, żądanie udostępnienia stanowiska organu, które nie zostało utrwalone w żadnej formie, nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ informacja publiczna musi mieć postać zmaterializowaną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacja publiczna musi istnieć w formie zmaterializowanej, a wniosek nie może inicjować postępowania mającego na celu wytworzenie nowej informacji lub stanowiska organu, które nie zostało wcześniej utrwalone.

Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (nieprawidłowe uzasadnienie wyroku WSA) miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy i pozwalało na kontrolę orzeczenia, a zarzuty skarżącego kasacyjnie nie wykazały istotnego wpływu rzekomych uchybień na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA szczegółowo przeanalizował zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i stwierdził, że uzasadnienie WSA było wystarczające, a skarżący kasacyjnie nie wykazał, aby jakiekolwiek pominięcia miały wpływ na wynik sprawy.

Czy naruszenie art. 149 § 1 p.p.s.a. (nieprawidłowe rozpoznanie skargi przez WSA) stanowiło podstawę do uchylenia wyroku?

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący kasacyjnie nie sprecyzował, który punkt art. 149 § 1 p.p.s.a. został naruszony, co uniemożliwiło merytoryczne odniesienie się do zarzutu.

Uzasadnienie

NSA wskazał na wadliwość sformułowania zarzutu naruszenia art. 149 § 1 p.p.s.a., który składa się z kilku punktów, a skarżący nie doprecyzował, który z nich miał zostać naruszony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na bezczynność Wójta Gminy.

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie dotyczyło stanowiska organu, które nie zostało utrwalone w żadnej formie, a zatem nie stanowi informacji publicznej. • Informacja publiczna musi mieć postać zmaterializowaną i nie może być inicjowana przez wniosek mający na celu wytworzenie nowej informacji.

Odrzucone argumenty

Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe i nie odnosiło się do wszystkich okoliczności sprawy. • Naruszenie art. 149 § 1 p.p.s.a. przez WSA. • Stanowisko Wójta w sprawie opinii dotyczącej zabytkowej szkoły stanowi informację publiczną, nawet jeśli nie zostało utrwalone w formie dokumentu.

Godne uwagi sformułowania

Informacja publiczna musi istnieć w formie zmaterializowanej, tj. w postaci zapisu na nośniku informacji. • Wniosek ten nie może inicjować postępowania nastawionego na odtworzenie pewnych zdarzeń, które w żaden sposób nie zostały utrwalone. • Informacja publiczna nie może być przedmiotem poszukiwań i dociekań ze strony organu, które prowadziłyby do jej wytworzenia.

Skład orzekający

Arkadiusz Windak

sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

członek

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście żądania stanowiska organu, które nie zostało utrwalone."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żądania opinii niewytworzonej; nie dotyczy sytuacji, gdy stanowisko zostało utrwalone w formie dokumentu lub innej zmaterializowanej postaci.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego, ponieważ precyzuje granice pojęcia informacji publicznej w kontekście żądań dotyczących stanowisk organów, które nie zostały formalnie utrwalone.

Czy można żądać od urzędnika jego opinii? NSA wyjaśnia, co jest informacją publiczną.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst