III OSK 2109/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-05
NSAAdministracyjneNiskansa
równoważnik pieniężnybrak lokalupolicjantzwrot świadczeniawstrzymanie wykonaniapostępowanie administracyjnesąd administracyjnyskarżącyorganNSA

NSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z powodu braku uprawdopodobnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, argumentując trudną sytuacją finansową i brakiem pracy. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania, wskazując na brak uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., takich jak niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który nie przedstawił konkretnych okoliczności uzasadniających wniosek.

Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr 59/2022 w sprawie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego został złożony przez M. K. w ramach skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący argumentował, że od dłuższego czasu nie pracuje, ma na utrzymaniu rodzinę, a kwota 26 729,30 zł jest dla niego niemożliwa do zapłaty. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając wniosek na podstawie art. 61 § 4 P.p.s.a. (jako wniosek o zmianę postanowienia WSA z dnia 28 lutego 2023 r. o odmowie wstrzymania), odmówił jego uwzględnienia. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., podstawą wstrzymania jest uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedstawił konkretnych dowodów ani argumentów na poparcie tych przesłanek, ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a sąd nie może wyręczać strony w poszukiwaniu okoliczności uzasadniających wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie przedstawił konkretnych okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniających wystąpienie tych przesłanek.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Lakoniczne stwierdzenia o trudnej sytuacji finansowej i braku pracy nie są wystarczające do uwzględnienia wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że w okolicznościach sprawy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

P.p.s.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zagrożenie wystąpieniem znacznej szkody należy rozumieć jako możliwość powstania szkody zarówno majątkowej, jak i niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia prawne i faktyczne skutki to następstwa, które powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na trudnej sytuacji finansowej i braku pracy, bez konkretnego uprawdopodobnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności stanowiących podstawę do zmiany prawomocnego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy cechowała go skrajna lakoniczność

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi dotyczące wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności konieczność uprawdopodobnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, gdzie sąd I instancji już odmówił wstrzymania, a wnioskodawca nie przedstawił nowych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy standardowej interpretacji przepisów o wstrzymaniu wykonania decyzji. Brak nietypowych faktów czy kontrowersyjnych kwestii prawnych.

Dane finansowe

WPS: 26 729,3 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2109/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 104/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-05-12
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 61 § 3, art. 61 § 4, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr 59/2022 w sprawie ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2023 r., sygn. akt. II SA/Wa 104/23 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr 59/2022 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr 59/2022.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 104/23, oddalił skargę M. K. (dalej jako skarżący) na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr 59/2022 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący. W skardze kasacyjnej zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że od dłuższego czasu nie pracuje. Ma na utrzymaniu rodzinę, a co za tym idzie zapłata kwoty 26 729,30 zł jest dla niego niemożliwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że w okolicznościach sprawy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zagrożenie wystąpieniem znacznej szkody należy rozumieć jako możliwość powstania szkody zarówno majątkowej, jak i niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia prawne i faktyczne skutki to następstwa, które powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Zasadnicze znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu ma spełnienie przez wnioskodawcę obowiązku uprawdopodobnienia wystąpienia ww. przesłanek. Musi on przedstawić okoliczności świadczące o tym, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd może doprowadzić do takiej zmiany w jego osobistej sytuacji, że będzie narażony na znaczną szkodę czy trudne do odwrócenia skutki.
Z kolei zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do zmiany zapadłego w sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy. Również i w tym przypadku sąd orzeka na podstawie okoliczności przytoczonych we wniosku, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności stanowiących podstawę do zmiany prawomocnego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy.
Należy zwrócić uwagę, że w niniejszym postępowaniu Sąd I instancji postanowieniem z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt. II SA/Wa 104/23 wydał już orzeczenie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W takiej sytuacji przedmiotowy wniosek skarżącego rozpoznawany jest przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie ww. art. 61 § 4 p.p.s.a., a więc przedmiotem niniejszej sprawy wpadkowej jest w istocie wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt. II SA/Wa 104/23 o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie rozpoznawany wniosek nie dawał podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący, tak jak i w poprzednim wniosku, nie przedstawił jakichkolwiek argumentów, ani nie przedłożył dokumentów świadczących o konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. Przede wszystkim skarżący nie wskazał, jaką szkodę poniesie lub też jakie nieodwracalne skutki spowoduje wykonanie zaskarżonej decyzji. Analizując treść zawartego w skardze kasacyjnej uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzić należało, że cechowała go skrajna lakoniczność. W uzasadnieniu skarżący stwierdził bowiem jedynie, że od dłuższego czasu nie pracuje, ma na utrzymaniu rodzinę a zatem zwrot nienależnie pobranego równoważnika w kwocie 26 729,30 zł jest dla niego niemożliwy.
Taka argumentacja nie może stanowić podstawy uwzględnienia żądania przedmiotowego wniosku bowiem skarżący nie wykazał na czym konkretnie (realnie) miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków, tj. zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Nie wiadomo też jaka jest aktualna sytuacja finansowa skarżącego, czy posiada jakieś zasoby pieniężne oraz majątek (nieruchomości, pojazdy mechaniczne, lokaty itp.). Również brak takich danych nie pozwala na ustalenie czy w przypadku skarżącego zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Podkreślenia wymaga, że to na skarżącym spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku w oparciu o konkretne okoliczności faktyczne i prawne. Obowiązkiem sądu jest natomiast ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku konkretnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd, co zdaje się czynić skarżący.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI