Orzeczenie · 2025-11-18

III OSK 2090/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-18
NSAAdministracyjneWysokansa
policjaczas pracydyżur domowyroszczeniaekwiwalentodszkodowaniezadośćuczynienieprawo administracyjneNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B.B. od wyroku WSA we Wrocławiu, który częściowo uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, umarzając postępowanie w zakresie odszkodowania i zadośćuczynienia za naruszenie czasu pracy, prawa do wypoczynku, wyzysk i dyskryminowanie jako przewodnika psa, a w pozostałej części oddalił skargę. Skarżący domagał się wypłaty kwoty tytułem pełnionych dyżurów domowych oraz odszkodowania i zadośćuczynienia. Sąd pierwszej instancji uznał, że roszczenia odszkodowawcze mają charakter cywilny i nie należą do właściwości organów administracyjnych, dlatego uchylił decyzje w tym zakresie i umorzył postępowanie. W pozostałej części, dotyczącej dyżurów domowych, uznał, że brak podstaw do wypłaty ekwiwalentu, jeśli w czasie dyżuru nie wykonywano czynności służbowych. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące czasu pracy policjantów, w tym dyżurów domowych, mają specyfikę wynikającą ze służby, a roszczenia o charakterze cywilnym powinny być dochodzone przed sądem cywilnym. NSA uznał również, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego były nieskuteczne, a powoływane przepisy unijne nie miały zastosowania w tej sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie granic właściwości organów administracyjnych w sprawach roszczeń funkcjonariuszy Policji oraz interpretacja przepisów dotyczących dyżurów domowych i czasu pracy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki służby w Policji i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych grup zawodowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy funkcjonariusz Policji ma prawo do ekwiwalentu pieniężnego za czas pełnienia dyżuru domowego, jeśli w tym czasie nie wykonywał czynności służbowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, funkcjonariusz Policji może otrzymać czas wolny lub ekwiwalent pieniężny za dyżur domowy tylko w sytuacji, gdy na polecenie przełożonego wykonywał w tym czasie czynności służbowe. Jeśli czynności takie nie były wykonywane, nie ma podstaw do wypłaty ekwiwalentu.

Uzasadnienie

Przepisy dotyczące czasu służby policjantów, w tym dyżurów domowych, przewidują rekompensatę jedynie w przypadku wykonywania czynności służbowych. Brak takich czynności w czasie dyżuru domowego wyklucza możliwość przyznania ekwiwalentu pieniężnego lub czasu wolnego.

Czy roszczenia funkcjonariusza Policji o odszkodowanie i zadośćuczynienie za naruszenie czasu pracy, prawa do wypoczynku, dodatkowe czynności, wyzysk i dyskryminowanie mogą być rozpatrywane w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, tego typu roszczenia mają charakter cywilny i powinny być dochodzone przed sądem cywilnym, a nie w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Pragmatyka zawodowa policjantów nie zawiera podstaw prawnych do rozpatrywania tego typu roszczeń w drodze administracyjnej. Właściwe organy Policji nie są uprawnione do merytorycznego rozpatrzenia tych kwestii, gdyż wiąże je zasada praworządności.

Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE C-518/15 lub Dyrektywa 2003/88/WE mogą stanowić podstawę do uznania dyżurów domowych policjanta za czas pracy i przyznania ekwiwalentu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, te przepisy nie mają zastosowania do policjantów w zakresie dyżurów domowych bez wykonywania czynności służbowych, ze względu na specyfikę służby i wyłączenia zawarte w dyrektywach.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2003/88/WE, jak i powołany wyrok TSUE, dotyczą pracowników, a nie funkcjonariuszy służb takich jak policja, w odniesieniu do specyficznych kwestii czasu pracy i dyżurów. Dyrektywy te nie mają zastosowania w sytuacjach, gdzie występują specyficzne wyłączenia dotyczące służb mundurowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną B.B. od wyroku WSA we Wrocławiu.

Przepisy (32)

Główne

Dz.U. 1990 nr 30 poz 179 art. 33 § ust. 1-3

Dz.U. 1990 nr 30 poz 179 art. 107 § ust. 1 i 2

Dz.U. 1990 nr 30 poz 179 art. 114 § ust. 1 pkt 2

Pomocnicze

u.oP. art. 33 § ust. 1-3

Ustawa o Policji

u.oP. art. 107 § ust. 1 i 2

Ustawa o Policji

u.oP. art. 114 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Policji

u.oP. art. 6f

Ustawa o Policji

u.oP. art. 6a § ust. 2 pkt 1

Ustawa o Policji

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 464 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.ś.o. art. 1 § pkt 1

Ustawa o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą

u.ś.o. art. 35 § pkt 1 i 2

Ustawa o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą

Konstytucja RP art. 66 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.oP. art. 115a

Ustawa o Policji

Zarządzenie nr 296 Komendanta Głównego Policji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenia o charakterze cywilnym (odszkodowanie, zadośćuczynienie za naruszenie czasu pracy, prawa do wypoczynku, wyzysk, dyskryminacja) nie należą do właściwości organów administracyjnych. • Dyżur domowy policjanta bez wykonywania czynności służbowych nie uprawnia do ekwiwalentu pieniężnego ani czasu wolnego. • Przepisy UE dotyczące czasu pracy nie mają zastosowania do policjantów w zakresie dyżurów domowych bez wykonywania czynności służbowych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 107 ust. 2 ustawy o Policji poprzez niezastosowanie i uznanie roszczeń za przedawnione mimo wyjątkowych okoliczności (wyrok TSUE C-518/15). • Naruszenie Dyrektywy 2003/88/WE i wyroku TSUE C-518/15 poprzez brak ich zastosowania i nieuznanie dyżurów domowych za czas pracy. • Naruszenie Zarządzenia nr 296 KGP poprzez jego niezastosowanie i bagatelizowanie naruszeń. • Naruszenie ustawy o świadczeniach odszkodowawczych poprzez jej niezastosowanie. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a.) przez bezzasadne oddalenie skargi i selektywną ocenę dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego mogło być jedynie zagadnienie ustalenia należności z tytułu pełnionych dyżurów domowych. • Kwestie te – jak zasadnie zauważył to organ odwoławczy i co przyznał jego pełnomocnik na rozprawie – mają charakter cywilny, w związku z czym na próżno szukać rozwiązań prawnych ich dotyczących w pragmatyce zawodowej policjantów. • Specyfika służby policjanta pozwala zatem na przyjęcie określonych rozwiązań prawnych, m.in. w zakresie wymiaru czasu służby policjanta, w tym czasu przebywania na dyżurach domowych, w ramach których nie podejmował on żadnych czynności służbowych.

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Sławomir Wojciechowski

sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic właściwości organów administracyjnych w sprawach roszczeń funkcjonariuszy Policji oraz interpretacja przepisów dotyczących dyżurów domowych i czasu pracy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki służby w Policji i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych grup zawodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praw funkcjonariuszy Policji, co jest tematem budzącym zainteresowanie, zwłaszcza w kontekście czasu pracy i potencjalnych roszczeń finansowych. Rozróżnienie między sprawami administracyjnymi a cywilnymi jest kluczowe dla prawników.

Policjant walczył o pieniądze za dyżury domowe – sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na rekompensatę.

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst