III OSK 2083/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.M. od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił jego skargę na decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Podstawą zwolnienia była dostateczna ogólna ocena w opinii służbowej oraz niska dyspozycyjność żołnierza, wynikająca m.in. z długotrwałych zwolnień lekarskich. NSA podkreślił, że art. 228 ust. 1 pkt 4 Ustawy o obronie Ojczyzny stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia, co oznacza, że organ ma uznanie w tej kwestii, ale musi je uzasadnić, biorąc pod uwagę potrzeby Sił Zbrojnych. Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepis, uwzględniając zarówno ocenę służbową, jak i kwestię dyspozycyjności, która negatywnie wpływała na morale i dyscyplinę pododdziału. NSA odrzucił zarzut naruszenia prawa materialnego, wskazując, że organ nie zrównał przesłanki fakultatywnej z obligatoryjną. Oddalono również zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., mimo stwierdzenia uchybienia proceduralnego polegającego na wydaniu decyzji przed umożliwieniem pełnomocnikowi zapoznania się z aktami. Sąd uznał, że żołnierz nie wykazał, iż to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie zmieniłoby rozstrzygnięcia, zwłaszcza że żołnierz miał możliwość kwestionowania opinii służbowej w odrębnym trybie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja fakultatywnej podstawy zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej na podstawie dostatecznej oceny służbowej i wpływu usprawiedliwionych nieobecności na dyspozycyjność oraz zasady stosowania art. 10 k.p.a. w kontekście wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i może być stosowane analogicznie w innych służbach mundurowych, ale wymaga uwzględnienia specyfiki danej służby.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dostateczna ocena ogólna w opinii służbowej, uzyskana m.in. z powodu długotrwałych usprawiedliwionych zwolnień lekarskich, może stanowić samodzielną i wystarczającą podstawę do fakultatywnego zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dostateczna ocena ogólna w opinii służbowej, w połączeniu z innymi okolicznościami wskazującymi na brak przydatności do służby lub negatywny wpływ na jednostkę (np. niska dyspozycyjność), może stanowić podstawę do fakultatywnego zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby, nawet jeśli ocena wynika z usprawiedliwionych nieobecności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 228 ust. 1 pkt 4 u.o.o. stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia, która wymaga od organu uznania i uzasadnienia, ale nie oznacza dowolności. Organ musi wykazać racjonalne powody zwolnienia, biorąc pod uwagę potrzeby Sił Zbrojnych. Długa nieobecność usprawiedliwiona chorobą może wpływać na ocenę dyspozycyjności i przydatności do służby, co uzasadnia zwolnienie.
Czy naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przed umożliwieniem pełnomocnikowi zapoznania się z aktami sprawy, ma istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli strona nie wykazała konkretnych czynności procesowych, które uniemożliwiło jej podjęcie to uchybienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 10 k.p.a. nie zawsze ma istotny wpływ na wynik sprawy. Aby uznać je za skuteczne, strona musi wykazać, że uchybienie uniemożliwiło jej podjęcie konkretnych czynności procesowych i miało wpływ na rozstrzygnięcie, czego w tym przypadku nie udowodniono.
Uzasadnienie
NSA stwierdził naruszenie art. 10 k.p.a., ale uznał je za nieistotne dla wyniku sprawy, ponieważ skarżący nie wykazał, że uniemożliwiło mu to podjęcie konkretnych czynności procesowych (np. złożenie wniosków dowodowych, które i tak nie wpłynęłyby na rozstrzygnięcie) ani że miało wpływ na wynik sprawy. Podkreślono, że żołnierz miał możliwość kwestionowania opinii służbowej w odrębnym trybie.
Przepisy (9)
Główne
u.o.o. art. 228 § 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
Przepis stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby w przypadku otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Organ ma uznanie w tej kwestii, ale musi je uzasadnić, biorąc pod uwagę potrzeby Sił Zbrojnych i przydatność żołnierza.
Pomocnicze
u.o.o. art. 276
Ustawa o obronie Ojczyzny
Przebywanie na zwolnieniu lekarskim stanowi usprawiedliwioną nieobecność.
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, w tym do zapoznania się z aktami sprawy. Naruszenie tego przepisu wymaga wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić lub zmienić decyzję organu I instancji.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 228 ust. 1 pkt 4 u.o.o. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przekroczenie granic uznania administracyjnego. • Naruszenie art. 228 ust. 1 pkt 4 u.o.o. poprzez błędną wykładnię i zrównanie przesłanki fakultatywnej z obligatoryjną. • Naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym.
Godne uwagi sformułowania
Użycie przez ustawodawcę konstrukcji fakultatywnej oznacza, iż organ nie jest zobligowany do wydania decyzji o zwolnieniu w każdym takim przypadku, lecz podejmuje rozstrzygnięcie w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego. • Uznaniowy charakter decyzji oznacza bowiem nie tylko możliwość wyboru jednego z dopuszczalnych prawem rozstrzygnięć, ale także obowiązek wykazania, iż wybór ten nie nosi cech dowolności. • Samo ziszczenie się formalnej przesłanki w postaci uzyskania dostatecznej oceny w opinii służbowej nie przesądza jeszcze o konieczności zwolnienia, lecz jedynie otwiera organowi możliwość podjęcia takiej decyzji, pod warunkiem jej należytego i przekonującego uzasadnienia. • Osoby pełniące służbę, w odróżnieniu od osób podejmujących pracę na podstawie stosunku pracy, pozostają z władzą służbową w takim stosunku podporządkowania, który charakteryzuje się wysoką dyspozycyjnością, zarówno co do sposobu wykonywania służby, w tym pod względem pory i miejsca świadczenia pracy, jak i innych warunków należących do treści tego stosunku prawnego.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja fakultatywnej podstawy zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej na podstawie dostatecznej oceny służbowej i wpływu usprawiedliwionych nieobecności na dyspozycyjność oraz zasady stosowania art. 10 k.p.a. w kontekście wpływu naruszenia na wynik sprawy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i może być stosowane analogicznie w innych służbach mundurowych, ale wymaga uwzględnienia specyfiki danej służby.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu służby wojskowej – zwolnienia z niej z powodu oceny służbowej i dyspozycyjności, co jest istotne dla żołnierzy i dowództwa. Pokazuje, jak sądy interpretują uznaniowość decyzji administracyjnych w kontekście służby.
“Dostateczna ocena służbowa i długie zwolnienia lekarskie – czy to wystarczy do zwolnienia żołnierza? NSA wyjaśnia.”
Sektor
obronność
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.