III OSK 2070/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, uznając za zasadne nałożenie kary dyscyplinarnej nagany za naruszenie dyscypliny służbowej poprzez wysłanie pisma z pominięciem drogi służbowej oraz naruszenie zasad etyki zawodowej.
Funkcjonariusz Policji złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na orzeczenie o karze dyscyplinarnej nagany. Zarzuty dotyczyły naruszenia dyscypliny służbowej (pominięcie drogi służbowej) i zasad etyki zawodowej (nieodpowiednie sformułowania wobec przełożonych). NSA, rozpoznając sprawę, podzielił stanowisko WSA, uznając, że pismo funkcjonariusza zostało wysłane z naruszeniem drogi służbowej i zawierało obraźliwe sformułowania, co uzasadnia nałożenie kary dyscyplinarnej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funkcjonariusza Policji S.K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na orzeczenie Komendanta Głównego Policji o nałożeniu kary dyscyplinarnej nagany. Funkcjonariuszowi zarzucono naruszenie dyscypliny służbowej poprzez skierowanie pisma bezpośrednio do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z pominięciem drogi służbowej oraz naruszenie zasad etyki zawodowej przez użycie w piśmie nieodpowiednich sformułowań wobec przełożonych, w tym zarzutów o kłamstwo i brak kompetencji. WSA w Warszawie pierwotnie uchylił orzeczenie dyscyplinarne, jednak NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na braki w uzasadnieniu. Po ponownym rozpoznaniu WSA oddalił skargę, a NSA w obecnym wyroku oddalił skargę kasacyjną. Sąd kasacyjny uznał, że pismo funkcjonariusza nie było korespondencją organizacji związkowej, zostało wysłane z pominięciem drogi służbowej i zawierało obraźliwe sformułowania, co uzasadniało nałożenie kary dyscyplinarnej. NSA podkreślił, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły głównie próby podważenia ustaleń faktycznych, a nie naruszenia prawa materialnego w sposób uzasadniający uchylenie wyroku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi naruszenie dyscypliny służbowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pismo funkcjonariusza, ze względu na jego treść i formę, nie mogło być kwalifikowane jako kontynuacja korespondencji w imieniu związku zawodowego i zostało złożone z naruszeniem drogi służbowej, co jest przewinieniem dyscyplinarnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
UOP art. 132 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o Policji
Naruszenie dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie obowiązku służbowego zachowania drogi służbowej.
Pomocnicze
UOP art. 132 § ust. 1
Ustawa o Policji
Naruszenie zasad etyki zawodowej policjanta przez zawarcie w piśmie treści mających na celu podważanie kompetencji przełożonych i zarzucanie im kłamstwa.
UOP art. 132a
Ustawa o Policji
UOP art. 134 § pkt 2
Ustawa o Policji
Przesłanka wymierzenia kary dyscyplinarnej.
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji art. 135n § ust. 4 pkt 2
Podstawa utrzymania w mocy orzeczenia dyscyplinarnego.
Zarządzenie nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. art. 4 § ust. 1
Zasady funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.
Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. § § 2 i § 23 załącznika
Zasady etyki zawodowej policjanta.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 190
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu niższej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo funkcjonariusza zostało wysłane z pominięciem drogi służbowej. Treść pisma zawierała nieodpowiednie sformułowania wobec przełożonych, naruszające zasady etyki zawodowej. Kara dyscyplinarna nagany była adekwatna i mieściła się w granicach uznania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Pismo było kontynuacją korespondencji w imieniu organizacji związkowej. Użyte sformułowania stanowiły uzasadnioną krytykę przełożonych. Wina funkcjonariusza nie została wykazana, a działał w uzasadnionym przekonaniu o braku obowiązku zachowania drogi służbowej.
Godne uwagi sformułowania
nie jest jasnym co jeszcze miałby rozważać organ, który w sposób jednoznaczny stwierdził, że skarżący był obowiązany przy kierowaniu korespondencji do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do zachowania drogi służbowej Sąd w jakimkolwiek zakresie nie odniósł się do przedstawionego skarżącemu zarzutu 2, obejmującego naruszenie zasad etyki zawodowej policjanta treść i forma pisma nie wskazuje - wbrew wywodom skargi - aby była to korespondencja pochodząca od organizacji związkowej zastosowane formy wypowiedzi były nieadekwatne do przyjętych w danym zakresie standardów Użycie w piśmie, skierowanym do nadzorującego Policję organu – w opisie zachowań swoich przełożonych [...] określeń takich, jak "okłamywał", czy przypisywanie im kategorycznymi stwierdzeniami celowych zachowań nieetycznych, stanowiących o braku kompetencji lub wręcz kwalifikowanych jako przestępstwo, wykracza poza stosowne normy wypowiedzi funkcjonariusza służby mundurowej.
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
sprawozdawca
Ireneusz Dukiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dyscypliny służbowej i etyki zawodowej funkcjonariuszy Policji, w szczególności w kontekście komunikacji z przełożonymi i zachowania drogi służbowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i jego pisma, ale może być pomocne w ocenie podobnych przypadków naruszenia obowiązków służbowych i zasad etyki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między funkcjonariuszem a przełożonymi, co zawsze budzi zainteresowanie. Pokazuje, jak ważne są formalne procedury (droga służbowa) i odpowiedni język w komunikacji w służbach mundurowych.
“Funkcjonariusz Policji ukarany za "nieodpowiedni język" wobec szefa. Czy krytyka przełożonych zawsze jest przewinieniem?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2070/25 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2026-02-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-10-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Ireneusz Dukiel Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane II SA/Wa 420/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-06-12 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 360 art.132 ust.1, art.132 ust.3 pkt 3, art.132a, art.134 pkt 2 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 420/25 w sprawie ze skargi S.K. na orzeczenie [...] Komendanta Głównego Policji z dnia 23 października 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 420/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi S.K. (dalej także jako: "funkcjonariusz", "strona skarżąca", "skarżący", "skarżący kasacyjnie") na orzeczenie [...] Komendanta Głównego Policji (dalej także jako: "KGP", "organ") z dnia 23 października 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany, oddalił skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Zaskarżonym aktem – na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r. poz. 360 ze zm.) – Zastępca Komendanta Głównego Policji utrzymał w mocy swoje orzeczenie dyscyplinarne z dnia 11 sierpnia 2020 r., zwane dalej "Orzeczeniem Dyscyplinarnym", którym uznano skarżącego, winnym zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i wymierzono mu karę dyscyplinarną nagany. Funkcjonariusza obwiniono, że: "1) w dniu [...] stycznia 2020 r. naruszył dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązku służbowego zachowania drogi służbowej w ten sposób, że skierował bezpośrednio do [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, pismo z dnia [...] stycznia 2020 r., z pominięciem wszystkich kolejnych przełożonych, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.) w zw. z § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP, poz. 99 ze zm.); 2) w dniu [...] stycznia 2020 r., będąc zobowiązany do przestrzegania zasad etyki zawodowej polegających na kierowaniu się zasadami współżycia społecznego i postępowaniu tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji oraz do rzetelnego wykonywania poleceń przełożonych i odnoszenia się do nich z szacunkiem, naruszył powyższe zasady w ten sposób, że w piśmie skierowanym bezpośrednio do [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, zawarł treści mające na celu podważanie kompetencji [...], Dowódcy Centralnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji [...] do kierowania podległą mu jednostką organizacyjną Policji oraz zarzucił wymienionemu i [...], Komendantowi Głównemu Policji, okłamywanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji co do rzeczywistej kondycji Centralnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji [...], tj. o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 i § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie ,,Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP Nr 1, poz. 3)". Skargę do WSA w Warszawie złożył S.K. zarzucając wydanie kwestionowanego aktu z naruszeniem: - art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, w zw. z § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30, przez jego zastosowanie, w związku z błędnym przyjęciem, że Funkcjonariusz naruszył dyscyplinę służbową, kierując bezpośrednio do Ministra pismo z 2 grudnia 2020 r. - z pominięciem drogi służbowej; ekspediowanie przedmiotowego pisma nastąpiło tymczasem w imieniu Zarządu Terenowego [...] oraz w ramach wymiany ciągu pism - prowadzonych pomiędzy Ministrem a Funkcjonariuszem, - art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 i 23 Zasad Etyki - poprzez jego zastosowanie, w związku z błędnym przyjęciem, że Funkcjonariusz naruszył zasady etyki zawodowej; za uprawnione należy tymczasem uznać skierowanie uzasadnionej i usprawiedliwionej krytyki przełożonego, która nie była sprzeczna z szeroko rozumianymi zasadami współżycia społecznego i nie naruszała społecznego wizerunku Policji, jako formacji oraz zaufania do niej. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – wyrokiem z 15 czerwca 2021 r. (sygn. akt II SA/Wa 16/21) - uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je Orzeczenie Dyscyplinarne. W wyniku wniesienia skargi kasacyjnej przez organ administracji, Naczelny Sąd Administracyjny - orzeczeniem z 24 stycznia 2025 r. (sygn. akt III OSK 6541/21) - uchylił rozstrzygnięcie wydane przez Sąd w I. instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania (tak pkt 2). W uzasadnieniu orzeczenia NSA wskazał, że wydany przez Sąd I. instancji wyrok nie poddaje się kontroli wobec braku spójnego uzasadnienia. Wyrażono też m.in. następujące stanowisko: - "[...] organ przeprowadził szczegółową analizę i ocenę charakteru pisma skarżącego z [...] stycznia 2020 r. i przy tak zakreślonych wskazaniach co do dalszego postępowania nie jest jasnym co jeszcze miałby rozważać organ, który w sposób jednoznaczny stwierdził, że skarżący był obowiązany przy kierowaniu korespondencji do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do zachowania drogi służbowej, a tym samym do zachowania zasad hierarchiczności w Policji.", - "[...] Sąd w jakimkolwiek zakresie nie odniósł się do przedstawionego skarżącemu zarzutu 2, obejmującego naruszenie zasad etyki zawodowej policjanta przez zawarcie w piśmie z [...] stycznia 2020 r. treści mających na celu podważenie kompetencji Dowódcy [...] oraz zarzutów kierowanych do tego dowódcy i Komendanta Głównego Policji okłamywania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji co do rzeczywistej kondycji [...]. Zarzut ten jest niezależny od oceny charakteru pisma z [...] stycznia 2020 r. i winien być również przedmiotem analizy Sądu zobowiązanego do oceny legalności całego orzeczenia dyscyplinarnego.". Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 420/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekając ponownie w trybie uproszczonym oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, iż trafne jest stanowisko organu dyscyplinarnego, prezentowane w zaskarżonym akcie, co do istotnych uwarunkowań formalnych i faktycznych sprawy. W sprawie kluczowe znaczenie miały okoliczności skierowania przez Funkcjonariusza pisma do przełożonego z pominięciem drogi służbowej oraz analiza jego treści i użytych form wypowiedzi. W powyższych zakresach Sąd I instancji podzielił stanowisko organu wskazując zarówno na opis zdarzenia, jak i ocenę zawartych w piśmie treści. Prowadzący postępowanie dyscyplinarne organ nie uchybił powinności zebrania pełnego materiału dowodowego oraz wnikliwej jego oceny, wobec treści regulacji szczególnych – art. 135e ust. 1 zd. 1 i 2 oraz art. 135g ust. 1 ustawy o Policji. W kwestii zachowania drogi służbowej, sąd I instancji stwierdził, że treść i forma pisma nie wskazuje - wbrew wywodom skargi - aby była to korespondencja pochodząca od organizacji związkowej (Zarządu terenowego [...]), Odnosząc się natomiast do kwestii deklarowanej intencji Funkcjonariusza – zasygnalizowania określonych nieprawidłowości w działaniu jednostki Policji ([...]) w celu ich wyeliminowania, Sąd wskazał, że zastosowane formy wypowiedzi były nieadekwatne do przyjętych w danym zakresie standardów. Użycie w piśmie, skierowanym do nadzorującego Policję organu – w opisie zachowań swoich przełożonych (komendanta Głównego Policji, Dowódcy) – określeń takich, jak "okłamywał", czy przypisywanie im kategorycznymi stwierdzeniami celowych zachowań nieetycznych, stanowiących o braku kompetencji lub wręcz kwalifikowanych jako przestępstwo, wykracza poza stosowne normy wypowiedzi funkcjonariusza służby mundurowej. Gdy chodzi o rodzaj zastosowanej w sprawie sankcji wobec wykazanych uchybień, w ocenie Sądu – przez zastosowanie jednej z najłagodniejszych, spośród przewidzianych art. 134 ustawy o Policji – nie wykroczono poza ramy uznania administracyjnego. Organ racjonalnie też uzasadnił powody zastosowania danego środka, a także powołał wszelkie istotne okoliczności sprawy. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł S.K. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżając go w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 132 ust. 1 oraz art. 132 ust. 3 pkt 3 i art. 132a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 z późn. zm.; dalej jako: "UOP") w zw. z § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (dalej jako: "Zarządzenie nr 30") oraz w zw. z § 2 i § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (dalej jako: "Zarządzenie nr 805") w zw. z art. 134 pkt 2 UOP, poprzez nieprawidłowe oddalenie skargi na orzeczenie [...] Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia 23 października 2020 r. w przedmiocie wymierzenia Skarżącemu kasacyjnie kary dyscyplinarnej nagany. Naruszenie to wynika w ocenie skarżącego kasacyjnie z błędnie dokonanej wykładni wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego oraz wadliwego ich zastosowania, poprzez błędną subsumpcję ustalonego stanu faktycznego do wymienionych wyżej przepisów polegającą na przyjęciu, że w ustalonym stanie faktycznym Skarżący kasacyjnie naruszył dyscyplinę służbową wysyłając z pominięciem drogi służbowej do Ministra Spraw Wewnętrznych pismo z dnia [...] stycznia 2020 r. oraz naruszył zasady etyki zawodowej, poprzez użycie w piśmie wobec przełożonych nieadekwatnych sformułowań oraz przypisanie im celowych nieetycznych zachowań, w tym zachowań kwalifikowanych jako przestępstwo. Zdaniem Skarżącego kasacyjnie w przedmiotowej sprawie, opierając sią na ustalonym stanie faktycznym Organ i w ślad za nim Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winny wziąć pod uwagę, iż: 1) pismo Skarżącego kasacyjnie z dnia [...] stycznia 2020 r. zostało wysłane w toku wymiany pism prowadzonej wcześniej od kilku miesięcy pomiędzy nim a Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji, jako replika na pismo otrzymane od Ministerstwa; 2) wysyłając przedmiotowe pismo Skarżący kasacyjnie, będąc Wiceprzewodniczącym [...] posiadał świeżo udzielone upoważnienie od Przewodniczącego [...] Komendy Głównej Policji z dnia [...] stycznia 2020 r. do bezpośredniego kontaktowania się i reprezentowania wojewódzkiej organizacji związkowej [...] Policjantów wobec Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komendanta Głównego Policji oraz DCPKP [...]; 3) w rzeczonym piśmie, co zresztą wynika z zarzutów postawionych Skarżącemu, oprócz kontynuowania wcześniejszej korespondencji urzędowej z Ministrem odnosi się on w szerokim zakresie do ogólnej sytuacji panującej w Centralnym Pododdziale Kontrterrorystycznym Policji [...], która jest w jego opinii niepokojąca i wymaga działań naprawczych; 4) forma pisma z dnia [...] stycznia 2020 r. i użyte w nim zwroty mieściły się w zakresie uzasadnionej krytyki przełożonych i były motywowane troską Skarżącego o stan jednostki, w której służył oraz nie były sprzeczne z szeroko rozumianymi zasadami współżycia społecznego, jak również nie naruszały społecznego wizerunku Policji oraz zaufania do niej; 5) aby móc mówić o zaistnienia przewinienia dyscyplinarnego należy wykazać winę funkcjonariusza bądź to umyślną bądź nieumyślną, tymczasem wina nie została wykazana, gdyż Skarżący składając przedmiotowe pismo miał wszelkie powody by działać w uzasadnionym przekonaniu, że nie ciąży na nim obowiązek zachowania drogi służbowej. Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto strona skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak już wyżej wskazano z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Rozpatrzenie zarzutów skargi kasacyjnej należy poprzedzić pewną uwagą wstępną. Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 1688/07 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09), jednakże Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa samodzielnie poszukiwać wzorca kontroli kasacyjnej, czy też domniemywać intencji strony, tudzież konkretyzować zarzuty kasacyjne sformułowane przez stronę postępowania, w tym domyślać się i uzupełniać przedstawioną w rozpoznawanym środku prawnym argumentację. Dlatego też do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2007 r., sygn. akt I FSK 1448/06). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji, a w przypadku kiedy przepis składa się z wielu jednostek redakcyjnych wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej, której naruszenie zarzuca strona skarżąca kasacyjnie i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Oznacza to, że związanie sądu kasacyjnego zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej oznacza zatem, że sąd ten – co do zasady – nie ma kompetencji do kontroli legalności postępowania pierwszoinstancyjnego poza granicami zaskarżenia. Zgodnie z dyspozycją art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W sprawie niniejszej związanie to obejmowało w istocie rozpoznanie sprawy w całości oraz uzasadnienie wyroku zgodnie z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż oceniany wyrok z uwagi na braki w motywach rozstrzygnięcia nie poddawał się kontroli. Nadto związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2024 r., I OSK 2390/23, ). W skardze kasacyjnej zarzucono tylko naruszenie przepisów prawa materialnego. W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12,; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11,). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11,; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11,). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11,). Zarzuty skargi kasacyjnej nie pozostawiają wątpliwości, że jest to próba wzruszenia ustalonego stanu faktycznego sprawy przez wykazanie w ten sposób błędnej wykładni przepisów prawa materialnego i wadliwego ich zastosowania przez błędną subsumpcję ustalonych faktów. Naczelny Sąd Administracyjny w swym wyroku z 24 stycznia 2025 r. sygn. akt III OSK 6541/21 uchylił rozstrzygnięcie wydane przez Sąd w I. instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania pkt 2 wyroku. W uzasadnieniu orzeczenia NSA wskazał, że wydany przez Sąd I. instancji wyrok nie poddaje się kontroli wobec braku spójnego uzasadnienia i była te jedyna przyczyna. Trudno więc w tej sytuacji przyjąć uzasadnienie obecnej skargi kasacyjnej za przekonywujące, gdyż pierwotnie rozpoznając sprawę WSA w Warszawie przyjął ustalenia organów w zakresie staniu faktycznego, wyciągnął jednak z nich wnioski prowadzące do uchylenia orzeczenia KGP i Orzeczenia Dyscyplinarnego. Jednak uzasadnienie owych wniosków nie pozwalało na weryfikację motywów ówcześnie rozpoznającego sprawę Sądu co spotkało się z orzeczeniem uchylającym NSA. W uzasadnieniu tego wyroku NSA wskazał, że: - "[...] organ przeprowadził szczegółową analizę i ocenę charakteru pisma skarżącego z [...] stycznia 2020 r. i przy tak zakreślonych wskazaniach co do dalszego postępowania nie jest jasnym co jeszcze miałby rozważać organ, który w sposób jednoznaczny stwierdził, że skarżący był obowiązany przy kierowaniu korespondencji do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do zachowania drogi służbowej, a tym samym do zachowania zasad hierarchiczności w Policji.", - "[...] Sąd w jakimkolwiek zakresie nie odniósł się do przedstawionego skarżącemu zarzutu 2, obejmującego naruszenie zasad etyki zawodowej policjanta przez zawarcie w piśmie z [...] stycznia 2020 r. treści mających na celu podważenie kompetencji Dowódcy [...] oraz zarzutów kierowanych do tego dowódcy i Komendanta Głównego Policji, okłamywania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji co do rzeczywistej kondycji [...]. Zarzut ten jest niezależny od oceny charakteru pisma z [...] stycznia 2020 r. i winien być również przedmiotem analizy Sądu zobowiązanego do oceny legalności całego orzeczenia dyscyplinarnego.". Rozstrzygnięcie Sądu I instancji poddane aktualnie kontroli oparte zostało na niekwestionowanych pierwotnie przez skarżącego ustaleniach WSA rozpoznającego sprawę, co do istotnych uwarunkowań formalnych i faktycznych sprawy. Sad I instancji przywołał stan prawny i przedstawił analizę i argumentację podjętego rozstrzygnięcia. Ocenił odmiennie ustalony stan faktyczny wskazując na zupełnie inny charakter pisma z dnia [...] stycznia 2020 roku niż przedstawiany przez skarżącego. W kwestii zachowania drogi służbowej, jak argumentował Sąd I Instancji należy odnotować, że treść i forma pisma nie wskazuje - wbrew wywodom skargi - aby była to korespondencja pochodząca od organizacji związkowej (Zarządu terenowego [...]). Wskazano tam dane adresowe samego funkcjonariusza zaś nie podpisał się on, jako osoba działająca z upoważnienia organizacji związkowej. Także treść samego pisma w znacznej części dotyczy jego sytuacji osobistej (np. przeniesienia do pełnienia służby w Komendzie [...]). W piśmie nie zachowano formy opisu jego przypadku, jako jednego z funkcjonariuszy jednostki, lecz funkcjonariusz przedstawił daną sytuację jako własną. Ta właśnie uzasadniona ocena charakteru pisma złożonego przez skarżącego z jednej strony, z pominięciem drogi służbowej jego doręczenia, z drugiej zawierającego niewłaściwe, nieodpowiednie sformułowania, legło u podstaw oceny Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela przedstawioną argumentację Sądu I instancji, że ze względu na formę wystąpienia pisma tego nie można kwalifikować jako kontynuacji korespondencji, prowadzonej w imieniu związku zawodowego. Pismo to beż wątpienia zostało złożone bez zachowania drogi służbowej a więc zasadnie przypisano funkcjonariuszowi przewinienie, jakim było przesłanie pisma z pominięciem drogi służbowej - zawierającego też wypowiedzi i sformułowania, naruszające zasady etyki zawodowej policjantów. Gdy chodzi o rodzaj zastosowanej w sprawie sankcji wobec wykazanych uchybień, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – przez zastosowanie jednej z najłagodniejszych, spośród przewidzianych art. 134 ustawy o Policji kar – nie wykroczono poza ramy uznania administracyjnego. Organ racjonalnie też uzasadnił powody zastosowania danego środka, a także powołał wszelkie istotne okoliczności. W ustalonym i przyjętym przez Sąd I instancji stanie faktycznym na gruncie obowiązującego stanu prawnego chybione okazały się zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego określające przesłanki zastosowania sankcji dyscyplinarnych. Trafnie bowiem zakwalifikowano przypadek pominięcia drogi służbowej jako naruszenie dyscypliny przez wykonanie czynności służbowej w sposób nieprawidłowy (art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji), zaś zamieszczenie w piśmie określonych treści, jako naruszenie zasad etyki zawodowej (art. 132 ust. 1 in fine ustawy o Policji). Nadto wskazać należy, że z uwagi na treść podniesionych zarzutów kasacji podkreślenia wymaga, że podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów prawa strona skarżąca kasacyjnie powinna wskazać, na czym polega błędne rozumienie tych przepisów i jaka, jego zdaniem powinna być ich prawidłowa wykładnia. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie tylko nie wykazał na czym polega w jego ocenie błędne rozumienie treści art. 132 ust. 1 oraz art. 132 ust. 3 pkt 3 i art. 132a ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji oraz w zw. z § 2 1 § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" w zw. z art. 134 pkt 2 UOP, poprzez nieprawidłowe oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ani też jaka powinna być prawidłowa wykładnia tych przepisów, lecz dokonał odmiennej od Sądu I instancji oceny i rozumienia tych przepisów zmierzającej w kierunku zmiany ustaleń stanu faktycznego w sprawie. O nieskuteczności omawianych zarzutów naruszenie prawa materialnego świadczy również ich treść, która ewidentnie wskazuje na to, że skarżący kasacyjnie na podstawie zarzutów dokonania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnej wykładni przywołanych przepisów kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy upatrując wadliwości działania Sądu w niewłaściwej ocenie charakteru i znaczenia treści zawartych w piśmie skarżącego z [...] stycznia 2020 r. Końcowo wskazać należy, że zgodnie z jednolitym poglądem orzecznictwa sądowoadministracyjnego przepis art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym: "W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części" ma charakter ogólny (blankietowy), podobnie jak np. art. 146 § 1, art. 147, czy art. 145 § 1 p.p.s.a. Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2011 r., I OSK 1499/10; wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2015 r., I OSK 2409/14; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., I OSK 1084/14). Naruszenie wymienionego przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Próba powiązania tego przepisy ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami prawa materialnego okazała się nieskuteczna jako nieuzasadniona. Orzeczenie oddalające skargę nie jest bowiem skutkiem zastosowania jedynie art. 151 p.p.s.a., ale następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów nakładających na sąd pierwszej instancji obowiązek dokonania tego rodzaju ustaleń (por. wyrok NSA z 10 lutego 2017 r. II FSK 110/15). Wymogom tym w skardze kasacyjnej nie sprostano. W sprawie nie doszło też do naruszenia przepisu art. 190 p.p.s.a. Jak wskazano na wstępie, przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym. W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. Skoro więc podniesione zarzuty kasacyjne okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI