Orzeczenie · 2025-10-15

III OSK 2068/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
kombatanciosoby represjonowaneopozycja antykomunistycznawznowienie postępowaniaprawo administracyjneNSAstatus działaczapostępowanie administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił jego skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiające wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Sąd pierwszej instancji uznał, że postępowanie w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania może zostać wszczęte jedynie po zweryfikowaniu dopuszczalności wznowienia, a samo złożenie wniosku nie wszczyna go automatycznie. Organ bada najpierw przesłanki formalne, a w przypadku ich braku wydaje postanowienie o odmowie wznowienia. Sąd wskazał, że skarżący ani w jednym, ani w drugim piśmie nie wskazał żadnej z podstaw wznowienia postępowania określonych w K.p.a., mimo pouczenia przez organ. Powoływanie się na odrzucenie skargi przez WSA nie stanowiło podstawy do wznowienia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, która zarzucała m.in. naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieskontrolowanie zaskarżonej decyzji poza granicami skargi, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 75 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego i opinii biegłego, oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie istotnych okoliczności w uzasadnieniu. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Podkreślono, że Sąd pierwszej instancji nie przekroczył granic sprawy, a skarżący nie wskazał podstaw wznowienia postępowania. Argumentacja dotycząca dokumentacji medycznej była znana organowi wcześniej i nie uzasadniała wznowienia. Wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających został oddalony, gdyż postępowanie dowodowe w sądzie administracyjnym ma na celu ocenę prawidłowości ustaleń organu, a nie ustalanie nowego stanu faktycznego. Ostatecznie NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności wymogu wskazania przez stronę podstaw wznowienia oraz ograniczeń postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku wskazania podstaw wznowienia we wniosku administracyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak wskazania przez stronę konkretnych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego w złożonym wniosku, pomimo pouczenia przez organ, stanowi wystarczającą przesłankę do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak wskazania ustawowych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego jest wystarczającą przesłanką do odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego.

Uzasadnienie

Organ administracji publicznej przed wszczęciem postępowania o wznowienie postępowania bada przesłanki formalne wniosku. Jeśli strona nie wskaże podstaw wznowienia przewidzianych w przepisach K.p.a., organ powinien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z przyczyn formalnych.

Czy dokumentacja medyczna dotycząca stanu zdrowia skarżącego, znana organowi w poprzednim postępowaniu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej, jeśli nie została wskazana jako podstawa we wniosku o wznowienie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama dokumentacja medyczna, nawet jeśli wskazuje na pogorszenie stanu zdrowia, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, jeśli nie została wskazana jako taka we wniosku, a organ wcześniej ocenił ją w kontekście potwierdzenia działalności opozycyjnej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że dokumentacja medyczna była znana organowi w poprzednim postępowaniu i została przez niego oceniona. Kluczowe jest wskazanie przez stronę konkretnej podstawy prawnej wznowienia we wniosku, a nie jedynie przedstawienie dowodów, które mogą być z nią związane.

Czy sąd administracyjny w postępowaniu kasacyjnym może przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia nowego stanu faktycznego, w tym dowodów z dokumentów, które nie zostały przedstawione we wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma na celu ocenę zgodności z prawem zastosowania norm prawa przez organy administracji do ustalonego stanu faktycznego, a nie ustalanie nowego stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego w celu ustalania nowego stanu faktycznego sprawy. Dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów jest uprawnieniem sądu, a nie obowiązkiem, i służy wyjaśnieniu istotnych wątpliwości w kontekście oceny prawidłowości ustaleń organu, a nie zastępowaniu tych ustaleń.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (27)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 75

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 148 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 145a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 145aa § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 145b § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 106 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieskontrolowanie zaskarżonej decyzji poza granice zakreślone w skardze. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 75 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego oraz nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu medycyny. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku okoliczności dotyczących oświadczeń skarżącego i dokumentacji medycznej. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 148 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, iż skarżący nie podał przesłanek do wznowienia postępowania i uchybił terminowi.

Godne uwagi sformułowania

Samo złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie wszczyna, niejako automatycznie, postępowania o wznowienie postępowania. • Odmowa wznowienia postępowania następuje więc z przyczyn formalnych. • Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania nowego stanu faktycznego sprawy.

Skład orzekający

Artur Kuś

członek

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności wymogu wskazania przez stronę podstaw wznowienia oraz ograniczeń postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wskazania podstaw wznowienia we wniosku administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu administracyjnym, jakim jest wznowienie postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Jednakże, brak nietypowych faktów czy emocjonalnego wymiaru sprawia, że jest mniej interesująca dla szerszej publiczności.

Czy brak wskazania podstaw wznowienia postępowania administracyjnego to formalność, czy błąd, który może zaważyć na sprawie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst