III OSK 2053/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki B. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, uznając za bezzasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego w sprawie odmowy wydania pozwolenia na budowę kładki w polskich obszarach morskich.
Spółka B. sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej o odmowie wydania pozwolenia na budowę kładki w polskich obszarach morskich. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym brak rozważenia materiału dowodowego i błędną wykładnię przepisów, a także naruszenie prawa materialnego i zasad Konstytucji RP poprzez dyskryminację. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne i potwierdzając prawidłowość ustaleń sądu I instancji oraz organu administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki B. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej o odmowie wydania pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich. Spółka zarzucała sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym brak pełnego rozważenia materiału dowodowego, pominięcie istotnych dokumentów, a także naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego. Podniesiono również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów ustawy o obszarach morskich oraz naruszenie zasad Konstytucji RP dotyczących równości i niedyskryminacji, wskazując na odmienne traktowanie w porównaniu do innej inwestycji w tym samym porcie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał wszystkie zarzuty za niezasadne. Sąd stwierdził, że sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, a organ administracji właściwie ustalił stan faktyczny i dokonał oceny ryzyka związanego z budową kładki, uwzględniając opinie wyspecjalizowanych organów dotyczące bezpieczeństwa żeglugi i rybołówstwa. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne nie mogą ustalać stanu faktycznego, a jedynie kontrolują jego prawidłowość ustaloną przez organy. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA uznał, że organ prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o obszarach morskich, wskazując na konkretne zagrożenia dla żeglugi i rybołówstwa, a także że nie miał obowiązku wskazywania przepisów odrębnych, gdyż to organy opiniujące miały taki obowiązek. Zarzut naruszenia Konstytucji RP został uznany za nieuzasadniony, ponieważ sytuacja faktyczna i prawna skarżącej spółki nie była tożsama z sytuacją innego podmiotu, który uzyskał pozytywną opinię. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Oddalono również wniosek organu o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż organ nie wykazał poniesienia niezbędnych kosztów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że sąd I instancji dogłębnie rozważył materiał dowodowy, w tym opinie wyspecjalizowanych organów, i prawidłowo ocenił ryzyko dla bezpieczeństwa żeglugi i rybołówstwa. Odmowa wydania pozwolenia była uzasadniona, a zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego okazały się bezzasadne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.m.p.i.a.m. art. 23 § 3
Ustawa z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
u.o.m.p.i.a.m. art. 23 § 2
Ustawa z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej
u.o.m.p.i.a.m. art. 23 § 4
Ustawa z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 105
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.m.a.m. art. 23 § 2
Ustawa z dnia 2 marca 1991 r. o obszarach morskich i administracji morskiej
u.p.w.e.w.f.
Ustawa z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji, w tym brak rozważenia pełnego materiału dowodowego, pominięcie pomiarów geodezyjnych i oceny technicznej stanu istniejącej kładki, nieuwzględnienie porównania sposobu działania istniejącej i planowanej kładki oraz wpływu budowy drugiej kładki na usprawnienie komunikacji. Niedostrzeżenie przez Sąd istotnego naruszenia w toku postępowania administracyjnego art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak kontroli ustaleń faktycznych organu w zakresie potencjalnego oddziaływania inwestycji na środowisko. Nieprzeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego z opinii biegłego w sytuacji wymagającej wiadomości specjalnych. Brak pełnego rozważenia przez Sąd materiału dowodowego, w tym pominięcie okoliczności, że negatywne opinie organów mają charakter pomocniczy i nie wiążą Sądu. Błędna wykładnia art. 23 ust. 3 i 4 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej poprzez uznanie, że istnieją podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia pomimo braku jednoznacznego udowodnienia przez organ zagrożeń. Naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego i zasady niedyskryminacji poprzez wydanie negatywnej opinii w sytuacji, gdy w stosunku do innego wnioskodawcy w analogicznym stanie faktycznym zaopiniowano pozytywnie wzniesienie kładki.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Sądy administracyjne nie mogą ustalać stanów faktycznych, a jedynie kontrolują prawidłowość ich ustalenia przez organy administracyjne. Opinie dokonane w niniejszej sprawie przez ministrów właściwych do spraw [...] stanowią wymagany przez ustawę materiał dowodowy, który pozwala organowi prowadzącemu postępowanie ocenić czy zachodzą zagrożenia o których mowa w art. 23 ust. 3 ustawy. Organ rozstrzygający sprawę nie miał – w świetle powyższych przepisów – obowiązku wskazywania konkretnych przepisów odrębnych stanowiących podstawę zagrożeń.
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący sprawozdawca
Rafał Stasikowski
sędzia
Dariusz Chaciński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania pozwoleń na budowę w polskich obszarach morskich, ocena materiału dowodowego przez sądy administracyjne, obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym oraz zasada równości wobec prawa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy kładki w obszarze portowym i oceny ryzyka nawigacyjnego. Interpretacja przepisów o obszarach morskich może być odmienna w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu inwestycji w obszarach morskich i potencjalnych konfliktów interesów między rozwojem infrastruktury a bezpieczeństwem żeglugi. Zarzuty dotyczące dyskryminacji i błędnej wykładni przepisów są interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i morskim.
“Budowa kładki w porcie: NSA rozstrzyga spór o bezpieczeństwo żeglugi i interesy inwestora.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2053/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-04-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dariusz Chaciński Rafał Stasikowski Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6137 Ochrona środowiska morskiego Hasła tematyczne Ochrona środowiska Sygn. powiązane IV SA/Wa 3300/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-03-29 Skarżony organ Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 3300/18 w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 18 września 2018 r. nr 19A/18 w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej o zasądzenie od B. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 29 marca 2019 r., IV SA/Wa 3300/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) na skutek skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: skarżąca kasacyjnie, spółka) na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 18 września 2018 r. nr 19A/18 w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich (dalej: pozwolenie), oddalił skargę. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się B. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie i w skardze kasacyjnej zarzuciła wyrokowi: 1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.: a) w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak rozważenia przez Sąd pełnego materiału dowodowego, w tym pominięcie pomiarów geodezyjnych i oceny technicznej stanu istniejącej kładki, wybiórcze rozważenie zapisów analizy nawigacyjnej w zakresie tylko popierającym twierdzenia organu oraz nieuwzględnienie porównania sposobu działania istniejącej i planowanej kładki pieszo-rowerowej i wpływu budowy drugiej kładki na usprawnienie komunikacji w porcie U., b) polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd istotnego naruszenia w toku postępowania administracyjnego art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiejkolwiek kontroli ustaleń faktycznych dokonanych przez organ w zakresie potencjalnego oddziaływania inwestycji na środowisko, a w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, to jest aprioryczne założenie istnienia zagrożeń wskazywanych w opinii i postanowieniu, pomimo ich czysto hipotetycznego charakteru oraz braku dowodów na realną możliwość ich wystąpienia i pomimo istnienia niekwestionowanych przez organ dowodów przeciwnych, c) w związku z art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 278 k.p.c. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu uzupełniającego w postaci dowodu z opinii biegłego, w sytuacji wymagającej wiadomości specjalnych co do określenia wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz.U z 2018 poz. 2214), gdy pozostawione w obiegu prawnym decyzje organu zostały wydane przez osobę bez wiedzy specjalistycznej w rym zakresie, d) w związku z art. 105 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 233 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) poprzez brak pełnego rozważenia przez Sąd materiału dowodowego, w tym pominięcie okoliczności, które Sąd powinien wziąć pod uwagę z urzędu, tj. że negatywne opinie organów wydane w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego o wydanie pozwolenia za zasadzie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. 2018 poz. 2214) mają jedynie charakter pomocniczy i nie wiążą Sądu, a argumentacja w nich przytoczona jest całkowicie chybiona i faworyzująca partykularne interesy grupy rybaków ponad interes całej społeczności mieszkańców miasta U. i odwiedzających turystów, 2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez: a) błędną wykładnię art. 23 ust. 3 i 4 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej poprzez uznanie, że istnieją podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia pomimo braku jednoznacznego udowodnienia przez organ, iż istnieją zagrożenia wskazane w art. 23 ust. 3 oraz brak wskazania przepisów odrębnych wskazujących zagrożenie z ust. 3, a konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że organ - Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej prawidłowo wydal decyzję w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia, w sytuacji gdy zgłaszane przez skarżącego przedsięwzięcie nie spełnia negatywnych przesłanek wskazanych w art. 23 ust. 3 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolite) Polskiej i administracji morskiej, b) art. 2 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, to jest zasady demokratycznego państwa prawnego i wywodzącej się z niej zasady niedyskryminacji (równoprawnego traktowania) poprzez wydanie negatywnej opinii w sytuacji, gdy w stosunku do innego wnioskodawcy (Gminy Miasto U.) w analogicznym stanie faktycznym zaopiniowano pozytywnie wzniesienie kładki zwodzonej nad kanałem portowym w Porcie U.. Opinia dla innego wnioskodawcy, oparta na tej samej analizie nawigacyjnej wskazuje co do zasady - na takie same występujące zagrożenia, ale inne rozstrzygnięcie - analogiczną inwestycję opiniuje się tam pozytywnie. W oparciu o przytoczone zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosłą o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzających go decyzji nr 19A/18 Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 18 września 2018 r., znak: DGM.WZRMPP.3.430.65.2018.KR.1, utrzymującą w mocy poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej nr 19/18 z dnia 31 lipca 2018 r., znak: DGM.WZRMPP.3.430.22.2018.NZ.9 oraz wydania pozwolenia na wznoszenie i wykorzystanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "Przeprawia mostowa — kładka zwodzona dla ruchu pieszego i rowerowego nad kanałem portowy w Porcie U. w obszarze działki oznaczonej [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Urzędu Morskiego w S.". Skarżąca kasacyjnie wniosła także o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca spółka szczegółowo umotywowała podniesione zarzuty podkreślając, m.in. po pierwsze, że Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania bo nie w pełni rozważył całość materiału dowodowego, w szczególności poprzez pominięcie dokumentów, które Sąd powinien wziąć pod uwagę, tj. pominięcie pomiarów geodezyjnych i oceny technicznej stanu istniejącej kładki oraz nieuwzględnienie porównania sposobu działania istniejącej i planowanej kładki pieszo-rowerowej i wpływu budowy drugiej kładki na usprawnienie komunikacji w porcie U.. Skarżąca kasacyjnie podniosła także, że Sąd wziął pod uwagę tylko część analizy nawigacyjnej pomijając całkowicie tę część w której wskazuje się metody redukcji ryzyka poprzez ustalenie korzystania z przeprawy. Po drugie, skarżąca spółka wskazała, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 23 ust. 3 i 4 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej poprzez uznanie, że istnieją podstawy do odmowy udzielenia pozwolenia pomimo braku jednoznacznego udowodnienia przez organ, iż istnieją zagrożenia wskazane w art. 23 ust. 3 oraz brak wskazania przepisów odrębnych wskazujących zagrożenie z ust. 3, w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że organ prawidłowo wydał decyzję. Po trzecie, w ocenie skarżącej spółki doszło do naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego i wywodzonej z niej zasady niedyskryminacji (równoprawnego traktowania) poprzez wydanie negatywnej opinii w sytuacji, gdy w stosunku do innego wnioskodawcy (Gminy Miasta U.) w analogicznym stanie faktycznym zaopiniowano pozytywnie wzniesienie kładki zwodzonej nad kanałem portowym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ – Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej - wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Argumentacja skargi kasacyjnej sprowadza się do wykazania, że zarówno organ jak i Sąd, niesłusznie przyjęły, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał do stwierdzenia, że zachodziły przesłanki do odmowy wydania pozwolenia na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich dla przedsięwzięcia pn. "Przeprawa mostowa – kładka zawodzona dla ruchu pieszego i rowerowego nad kanałem portowym w Porcie U.". Twierdzenia i wywody te uzasadniają zarówno zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego. W tej sytuacji w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się jednak do zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Przed przystąpieniem do rozważań merytorycznych zarzutu określonego w pkt. III.1 należy zauważyć, że zarzut ten został częściowo błędnie sformułowany bowiem art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zawierają przeciwstawne normy wynikowe i nie mogą one pozostawać "w związku", jak to błędnie przyjęła skarżąca kasacyjnie ww. zarzucie. Skoro Sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., to nie mógł zastosować przeciwstawnej normy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Za niezasadne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej (pkt III.1 a-b) oparte na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd istotnego naruszenia w toku postępowania art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Po pierwsze, należy wskazać, że przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a jego naruszenie może nastąpić w przypadku, gdy sąd I instancji rozpozna sprawę, wykraczając poza jej granice, albo nie zauważy niewskazanego w skardze naruszenia prawa przez organy administracji orzekające w sprawie. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca bowiem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że sąd I instancji, na podstawie akt sprawy, rozważył wszystkie konieczne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne i prawne. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej sąd I instancji (jak i organ orzekający w sprawie) w sposób dogłębny i wyczerpujący rozważyli całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj. m.in. wzięli pod uwagę wniosek skarżącego i załączone do niego dokumenty, opinie organów opiniujących wskazanych w art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 1991 r. o obszarach morskich i administracji morskiej (Dz. 2022 r., poz. 457) – dalej: ustawa, dodatkowe opinie wyspecjalizowanych organów w dziedzinie rybołówstwa i żeglugi, a także analizę nawigacyjną dla istniejącej kładki w porcie U. w zakresie zagrożeń. Faktem jest, że zarówno organ jak i Sąd I instancji nie odnieśli się w dostateczny sposób do podnoszonych przez skarżącą w skardze kwestii (pomiarów geodezyjnych, oceny stanu technicznego istniejącej kładki, nieuwzględnienia porównania itd.) nie mniej badanie powyższej materii – w świetle zagrożeń wskazanych zarówno w tej analizie nawigacyjnej oraz opinii wyspecjalizowanych organów, a także że analiza ta dotyczyła już istniejącej, a nie planowanej kładki (co nie może potwierdzać tezy, że nowa kładka nie wpłynie na zakłócenie ruchu jednostek w porcie) - nie miało istotnego znaczenia, i nawet jeśli uznać to za uchybienie to uchybienie to nie miało wpływu na wynika sprawy, a tylko w takiej sytuacji taki zarzut zasługiwałby na uwzględnienie. Sąd nie dopuścił się także naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a., który został powiązany z art. 134 § 1 p.p.s.a. bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, podano sformułowane w skardze zarzuty, wskazano podstawę prawną oddalenia skargi a także rzeczowo wyjaśniono motywy podjętego rozstrzygnięcia. To, że stanowisko przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest odmienne od prezentowanego przez skarżącą spółkę nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera istotne wady oraz nie poddaje się kontroli instancyjnej. Po drugie, nie można zgodzić się także ze stanowiskiem skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji nie dostrzegł naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wbrew stanowisku skargi kasacyjnej – Sąd I instancji prawidłowo uznał, że postępowanie dowodowe w rozpatrywanej sprawie zostało przeprowadzone przez organ w sposób należyty i wyczerpujący w zakresie w jakim wyznaczały przepisy prawa materialnego, tj. art. 23 ustawy. Należy podkreślić, że organ (co Sąd I instancji zasadnie zaakceptował) niewątpliwe ustalił w sprawie stan faktyczny, przeprowadził konieczne postępowanie wyjaśniające (w tym dodatkowo zwrócił się do wyspecjalizowanych organów o opinie w zakresie rybołówstwa i żeglugi) i dokonał trafnej oceny całości materiału dowodowego. W konsekwencji organ z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa żeglugi morskiej i bezpiecznego uprawiania rybołówstwa morskiego zasadnie stwierdził, że zachodzą przesłanki do odmowy wydania pozwolenia. Powyższe rozstrzygnięcie znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu organu administracji, które zostało sporządzone w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ administracji – wbrew skardze kasacyjnej - nie miał obowiązku badania w prowadzonym postępowaniu potencjalnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a czy wniosek skarżącej kasacyjnie spełnia warunki i czy nie istnieją zagrożenia wymienione w art. 23 ust. 3 ustawy oraz te elementy stanu prawnego, które mogą stanowić podstawę do sformułowania szczegółowych wymagań i warunków realizacji przedsięwzięcia (por. ust. 4 i 5 cyt. przepisu). A contrario, organ nie mógł rozpatrywać sprawy w oparciu o inne kryteria np. celowości czy słuszności, które skarżąca kasacyjnie podnosiła (np. interes mieszkańców U. czy turystów). Całkowicie pozbawiony usprawiedliwionych podstaw okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd może na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przesłanką przeprowadzenia uzupełniających dowodów z dokumentów jest usunięcie istotnych wątpliwości dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Art. 106 § 3 P.p.s.a. nie może stanowić podstawy do ustaleń stanu faktycznego, który jest kwestionowany ze względu na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Taką zaś rolę należy przypisać opinii biegłego (której domagała się skarżąca kasacyjnie) która może stanowić podstawę do ustalania na nowo stanu faktycznego sprawy. Sądy administracyjne nie mogą ustalać stanów faktycznych, a jedynie kontrolują prawidłowość ich ustalenia przez organy administracyjne. Także w orzecznictwie sądowym powszechnie dominuje pogląd co do braku możliwości ustanawiania na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. biegłego celem przeprowadzenia, a następnie dopuszczenia dowodu z jego opinii (por. wyroki NSA z: 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1003/20; 24 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1131/19; 30 marca 2021 r. sygn. akt II FSK 3216/18; 23 marca 2021 r. sygn. akt II GSK 572/18). Tym samym nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji w tej sprawie biegłego nie stanowiło naruszenia prawa. Oczywiście niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 105 p.p.s.a., bowiem jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych art. 105 p.p.s.a. w ogóle nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej. Stawianie w tym trybie zarzutów wobec zaskarżonego wyroku jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 368/16). Także pozbawiony skuteczności jest zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. Należy podkreślić, że Sąd I instancji nie orzeka na podstawie przepisów k.p.c., a przepisów p.p.s.a. m.in. wydaje wyrok (postanowienie) po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.) i w zależności od przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego aktu uwzględnia bądź oddala skargę (art. 145 albo 151 p.p.s.a.). W ramach podniesionego zarzutu kasacyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 p.p.s.a. poprzez brak uznania, że opinie organów opiniujących stanowiły jedynie materiał pomocnicy i nie mogły być podstawą do odmowy wydania pozwolenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdzenia skarżącej kasacyjnie są nie trafne. Należy podkreślić, że opinie dokonane w niniejszej sprawie przez ministrów właściwych do spraw: aktywów państwowych, energii, gospodarki, klimatu, kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, rybołówstwa, środowiska, geologii, wewnętrznych oraz Ministra Obrony Narodowej stanowią wymagany przez ustawę materiał dowodowy, który pozwala organowi prowadzącemu postępowanie ocenić czy zachodzą zagrożenia o których mowa w art. 23 ust. 3 ustawy, w rezultacie czy spełnione są przesłanki pozytywne do wydania decyzji. Oczywistym jest, że opinie ww. organów (w przeciwieństwie do uzgodnień) nie muszą obligatoryjnie być przez organ prowadzący postępowanie wzięte pod uwagę, jednakże z uwagi na to, że pochodzą od wyspecjalizowanych jednostek z danej dziedziny niewątpliwe stanowią istotny materiał dowodowy potrzebny do wydania decyzji w sprawie i niejednokrotnie stanowią podstawę rozstrzygnięć organów. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela w tym względzie stanowisko sądu I instancji, który wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać opinie organów z dziedziny rybołówstwa morskiego i żeglugi za wiążące. Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że zawarta w tych opiniach argumentacja "faworyzuje partykularne interesy rybaków ponad interes mieszkańców U." bowiem nie przedstawiono w tym względzie żadnych konkretnych dowodów czy argumentów co należy uznać jedynie za nieuzasadnioną polemikę wyrażającą krytyczny pogląd na temat tych opinii. W ocenie sądu kasacyjnego sąd I instancji prawidłowo uznał, że organy nie przekroczyły w tej sprawie swobodnej oceny dowodów. Za niezasadny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej (pkt III.2) dotyczący naruszenia prze sąd I instancji przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 23 ust. 3 i 4 ustawy. Częściowo zarzut ten został nieprawidłowo sformułowany bowiem nie wskazuje jaki przepis prawa z ustawy p.p.s.a. naruszył Sąd I instancji, jednakże biorąc pod uwagę, że wskazano podstawę art. 174 pkt 1 p.p.s.a., uzasadnienie tego zarzutu oraz we wcześniejszym pkt. III.1 wskazano, że sądowi zarzucono art. 151 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że powyższy zarzut należy rozpoznać merytorycznie. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy pozwolenie jest wydawane po zaopiniowaniu wniosku o wydanie tego pozwolenia przez ministrów właściwych do spraw: aktywów państwowych, energii, gospodarki, klimatu, kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, rybołówstwa, środowiska, geologii, wewnętrznych oraz Ministra Obrony Narodowej, a w przypadku wznoszenia lub wykorzystywania morskich farm wiatrowych i zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych - również Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Stosownie zaś do art. 23 ust. 4 ustawy organy, o których mowa w ust. 2, wskazują na podstawie przepisów odrębnych wystąpienie zagrożeń, o których mowa w ust. 3, lub szczegółowe warunki i wymagania, o których mowa w ust. 5. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca kasacyjnie nie ma racji wskazując, że organ nie podał jednoznacznych zagrożeń i nie wskazał przepisów odrębnych wskazujących zagrożenie. Po pierwsze podkreślić trzeba przede wszystkim, że organ w sposób szczegółowy wskazał jakie zagrożenia mogą potencjalnie wystąpić dla bezpieczeństwa żeglugi morskiej i bezpiecznego uprawiania rybołówstwa morskiego i nie miał obowiązku z uwagi na wyżej przywołany art. 23 ust. 4 "ich udowodnienia". Organ podał, że wydanie pozwolenia mogłoby spowodować zwężenie i tak wąskiego już kanału portowego, co utrudniłoby ruch statków, a także, że kładka stanowiłaby przeszkodę nawigacyjną znacznie utrudniającą ruch jednostek rybackich oraz innych jednostek. Ponadto, wskazał, że podobna kładka znajduje się w niedalekiej odległości od planowanej dla przedsięwzięcia lokalizacji, a zatem bliska odległość pomiędzy kładkami pieszo-rowerowymi niewątpliwe spowodowałaby utrudnienie w nawigacji zmniejszające bezpieczeństwo żeglugi. Po drugie nie ma racji skarżąca kasacyjnie twierdząc, że organ wydając decyzję odmowną w sprawie nie wskazał przepisów odrębnych wskazujących zagrożenie z ust. 3 art. 23 ustawy. Należy zauważyć, że przywołany powyżej przepis art. 23 ust. 4 ustawy, odnosi się wyłącznie do organów opiniujących dany wniosek, a nie do organu rozstrzygającego sprawę. To organy opiniujące w ramach swoich kompetencji i z uwagi na fachową wiedzę dokonują oceny zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami szczególnymi i "na podstawie odrębnych przepisów" wskazują ewentualne zagrożenia. Organ rozstrzygający sprawę nie miał – w świetle powyższych przepisów – obowiązku wskazywania konkretnych przepisów odrębnych stanowiących podstawę zagrożeń. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe jest w zupełności wystarczające do stwierdzenia, że sąd I instancji trafnie dokonał wykładni ww. przepisów co przesądza o niezasadności ww. zarzutu. Za daleko idący i nie skuteczny okazał się ostatni z zarzutów dotyczący naruszenia art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zauważyć trzeba, że z wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości, wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Realizacja tego nakazu polega na tym, by wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), traktować równo, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie dają jednakże jakichkolwiek podstaw do uprawionego wywodzenia na jej gruncie, że doszło w tym przypadku do niekonstytucyjnego zróżnicowanego traktowania przez organy podmiotów znajdujących się w zasadniczo tożsamej sytuacji. Pozytywne zaopiniowanie analogicznego wniosku innego podmiotu o wzniesienie istniejącej już kładki wydane było w innym stanie faktycznym i prawnym. W obecnym stanie w porcie funkcjonuje już kładka i w związku z tym obowiązują odpowiednie zasady ruchu w porcie U.. Wobec tego podstawy kasacyjne obejmujące zarzuty naruszenia Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny uznaje z tego względu za nieusprawiedliwione. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił (pkt 1). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek organu zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną o zasądzenie kosztów postępowania (pkt 2). W niniejszej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną została wniesiona przez stronę, która nie była reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego. Ponadto w żaden sposób nie zostało wykazane, jakie niezbędne koszty postępowania kasacyjnego zostały poniesione przez stronę, która złożyła osobiście odpowiedź na skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający skargę. Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do Sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w Sądzie (art. 205 § 1 p.p.s.a.). W okolicznościach niniejszej sprawy, w której organ nie poniósł kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, a innych kosztów postępowania nie wykazał, brak było podstaw do uwzględnienia jego wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów. Sprawa – pomimo wniosku o rozpoznanie jej na rozprawie - skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), dalej: "ustawa COVID-19". Jak wynika natomiast z wyżej poczynionych rozważań biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Biorąc zatem pod uwagę, że strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie należało przyjąć, iż standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu, iż rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI