Orzeczenie · 2024-06-11

III OSK 2048/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-06-11
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejinformacja przetworzonainteres publicznymandat radnegosamorząd terytorialnykontrola wydatków publicznychprawo administracyjneNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sztuki (GCKiS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu, który uchylił decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący, radny M. M., wnioskował o udostępnienie dokumentów finansowych związanych z organizacją imprezy, twierdząc, że środki publiczne mogły być nadmiernie wydatkowane. Dyrektor GCKiS uznał żądanie za informację przetworzoną i wezwał do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, co według niego nie zostało uczynione. WSA uchylił decyzję, uznając, że radny wykazał taki interes, wskazując na jego rolę w kontroli gospodarowania mieniem komunalnym i reprezentowania mieszkańców. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że dostęp radnego do informacji przetworzonej, bezpośrednio związanej z wykonywaniem mandatu, jest szczególnie istotny dla interesu publicznego. NSA wskazał, że radny ma prawo do uzyskiwania informacji i materiałów w celu usprawnienia funkcjonowania organów samorządowych i lepszej ochrony interesu publicznego, co wynika z istoty jego mandatu. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora GCKiS.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie prawa radnego do dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza przetworzonej, w kontekście wykonywania mandatu i interesu publicznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawcą jest radny, a informacja jest bezpośrednio związana z wykonywaniem mandatu. Wymaga wykazania przez radnego związku z interesem wspólnoty i kontrolą wydatków publicznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy radny jednostki samorządu terytorialnego, występując o informację przetworzoną, musi wykazać szczególnie istotny interes publiczny, a jeśli tak, to w jakim zakresie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, radny musi wykazać szczególnie istotny interes publiczny, jednakże dostęp do informacji przetworzonej bezpośrednio potrzebnej w celu wykonywania mandatu radnego jest szczególnie istotny dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Uzasadnienie

NSA uznał, że radny, jako reprezentant wspólnoty samorządowej, ma prawo do uzyskiwania informacji publicznej niezbędnej do rzetelnego wykonywania mandatu. Taki dostęp jest szczególnie istotny dla interesu publicznego, ponieważ przyczynia się do usprawnienia funkcjonowania organów samorządowych i lepszej ochrony interesu publicznego.

Czy informacja o wydatkowaniu środków publicznych na organizację imprezy przez gminne centrum kultury stanowi informację publiczną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, informacje o wydatkowaniu środków publicznych stanowią informację publiczną.

Uzasadnienie

Każde zadysponowanie majątkiem publicznym, w tym wydatkowanie środków publicznych, stanowi informację publiczną, niezależnie od przeznaczenia tych środków.

Czy Dyrektor GCKiS prawidłowo odmówił udostępnienia informacji przetworzonej, uznając brak wystarczającego interesu publicznego ze strony radnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Dyrektor GCKiS błędnie zinterpretował pojęcie szczególnie istotnego interesu publicznego w kontekście mandatu radnego.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że Dyrektor GCKiS nie przeanalizował wyjaśnień skarżącego odnośnie szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego, ograniczając się do stwierdzenia, że radny nie jest osobą uprzywilejowaną. Tymczasem radny wykazał, że zamierza działać w interesie wspólnoty i kontrolować gospodarowanie mieniem komunalnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Gminnego Centrum Kultury i Sztuki.

Przepisy (8)

Główne

u.d.i.p. art. 3 § 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacja przetworzona wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Dostęp radnego do informacji przetworzonej, bezpośrednio związanej z wykonywaniem mandatu, jest szczególnie istotny dla interesu publicznego.

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Kwalifikowana forma interesu publicznego - 'szczególnie istotnego' - oznacza, że uzyskanie przez wnioskodawcę informacji przetworzonej przyczyni się do bardzo ważnych dla Państwa, czy społeczeństwa, działań i jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.s.g. art. 24 § ust. 2 i 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Radny ma prawo do uzyskiwania informacji i materiałów oraz wglądu w działalność urzędu gminy w celu wykonywania mandatu.

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddala nieuzasadnioną skargę kasacyjną.

u.s.g. art. 18a § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Radny, jako reprezentant wspólnoty samorządowej, ma prawo do uzyskiwania informacji publicznej niezbędnej do rzetelnego wykonywania mandatu. • Dostęp radnego do informacji przetworzonej, bezpośrednio związanej z wykonywaniem mandatu, jest szczególnie istotny dla interesu publicznego. • Wykazanie przez radnego zamiaru działania w interesie wspólnoty i kontroli gospodarowania mieniem komunalnym jest wystarczające do uznania szczególnie istotnego interesu publicznego.

Odrzucone argumenty

Dyrektor GCKiS argumentował, że radny nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej. • Dyrektor GCKiS kwestionował uchylenie zaskarżonej decyzji, twierdząc, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania.

Godne uwagi sformułowania

każdy radny, aby mógł skutecznie wykonywać swój mandat, musi mieć dostęp do informacji związanych z organizacją i funkcjonowaniem gminy. • Prawo dostępu do informacji przez radnego wynika zatem z istoty wykonywania swego mandatu. • bez dostępu do określonych informacji radny nie mógłby rzetelnie wykonywać swych obowiązków.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

sprawozdawca

Kazimierz Bandarzewski

członek

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa radnego do dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza przetworzonej, w kontekście wykonywania mandatu i interesu publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawcą jest radny, a informacja jest bezpośrednio związana z wykonywaniem mandatu. Wymaga wykazania przez radnego związku z interesem wspólnoty i kontrolą wydatków publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transparentności działania samorządów i praw radnych do kontroli wydatków publicznych, co jest istotne dla obywateli i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.

Radny kontra Urząd: Czy masz prawo wiedzieć, na co idą publiczne pieniądze?

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst