III OSK 2047/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-05-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
służba wojskoważołnierze zawodowiświadczenie pieniężnezwolnienie ze służbystaż służbysłużba w policjiprawo administracyjneNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną żołnierza, który domagał się świadczenia pieniężnego po zwolnieniu ze służby, argumentując, że okres służby w Policji nie wlicza się do wymaganego stażu wojskowego.

Skarżący, M.K., został zwolniony ze służby wojskowej po niespełna 3 latach służby, w wyniku własnego wypowiedzenia. Wniósł o przyznanie świadczenia pieniężnego przysługującego po zwolnieniu, argumentując, że należy do niego zaliczyć również 12 lat służby w Policji. Organy administracji oraz WSA odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na brak spełnienia wymogu 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej. NSA potwierdził, że okres służby w Policji nie jest traktowany jako równoznaczny ze służbą wojskową dla celów przyznania tego świadczenia, oddalając skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej odmawiającą przyznania prawa do świadczenia pieniężnego po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Skarżący został zwolniony ze służby wojskowej (kontraktowej) z dniem 28 lutego 2021 r. na własne wypowiedzenie. Okres jego nieprzerwanej służby wojskowej wynosił niecałe 3 lata. M.K. domagał się przyznania świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, argumentując, że do wymaganego 15-letniego stażu służby należy zaliczyć również 12 lat służby w Policji. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że świadczenie to nie przysługuje, ponieważ skarżący nie spełnił wymogu 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej, a okres służby w Policji nie jest wliczany do tego stażu dla celów przyznania tego konkretnego świadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądów niższych instancji. Sąd podkreślił, że ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie definiuje pojęcia "czynna służba wojskowa" w sposób obejmujący służbę w Policji. Wskazał, że przepisy dotyczące zaliczania okresów służby w innych formacjach mundurowych do stażu wojskowego dotyczą specyficznych uprawnień (np. urlopu, dodatku za długoletnią służbę), ale nie świadczenia pieniężnego po zwolnieniu. NSA odrzucił również zarzuty naruszenia zasady równości wobec prawa, argumentując, że odrębne regulacje dla różnych formacji mundurowych są uzasadnione specyfiką ich zadań i nie stanowią dyskryminacji. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres służby w Policji nie jest traktowany jako równoznaczny ze służbą wojskową dla celów przyznania świadczenia pieniężnego po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Uzasadnienie

Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie obejmuje służby w Policji definicją czynnej służby wojskowej dla celów przyznania świadczenia pieniężnego. Przepisy dotyczące zaliczania okresów służby w innych formacjach dotyczą specyficznych uprawnień, a nie tego świadczenia. Różnice w regulacjach prawnych dla poszczególnych formacji mundurowych są uzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 95 § pkt 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 96 § ust. 1-2 i ust. 4

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 94 § ust. 5 i 6

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

ustawa pragmatyczna art. 96 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

ustawa pragmatyczna art. 96 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

ustawa pragmatyczna art. 96 § ust. 4

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

ustawa pragmatyczna art. 17a § ust. 4

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 178 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

ustawa zaopatrzeniowa art. 13 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niezaliczenie okresu służby w Policji do wymaganego 15-letniego stażu zawodowej służby wojskowej w celu przyznania świadczenia pieniężnego po zwolnieniu ze służby. Zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa z powodu odmiennego traktowania żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy Policji w zakresie świadczeń po zwolnieniu ze służby.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do otrzymania rocznego świadczenia w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej jest świadczeniem szczególnym, przysługującym zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej żołnierzowi zawodowemu i stanowi rodzaj gratyfikacji za wieloletnią, nieprzerwaną czynną służbę wojskową. Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem "czynna służby wojskowa". Jednakże brak jest podstaw do przyjęcia, aby określenie to mogło obejmować także okres pełnienia służby w Policji.

Skład orzekający

Olga Żurawska–Matusiak

przewodniczący sprawozdawca

Mirosław Wincenciak

sędzia

Tadeusz Kiełkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pieniężnych dla żołnierzy zawodowych po zwolnieniu ze służby, w szczególności kwestii zaliczania okresów służby w innych formacjach mundurowych oraz zasady równości wobec prawa w kontekście odrębnych regulacji dla różnych służb."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego świadczenia i stanu prawnego obowiązującego w czasie jego wydania. Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania służby w Policji może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie wojskowym i administracyjnym, ponieważ wyjaśnia wątpliwości dotyczące zaliczania stażu służby w różnych formacjach mundurowych do świadczeń po zwolnieniu.

Czy służba w Policji liczy się do wojskowej odprawy? NSA wyjaśnia.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 2047/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
II SA/Wa 3137/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-04-29
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska–Matusiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Skwarek–Światłoń po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3137/21 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 czerwca 2021 r. nr 1760/DSS w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wypłaty świadczenia pieniężnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. K. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 kwietnia 2022 r., II SA/Wa 3137/21 oddalił skargę M.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z 17 czerwca 2021 r., nr 1760/DSS, w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wypłaty świadczenia pieniężnego.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
M.K. (dalej: "skarżący") został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, pełnionej jako służba kontraktowa, z 28 lutego 2021 r., na mocy rozkazu personalnego Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z 22 września 2020 r., nr 107, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez skarżącego.
Pismem z 29 marca 2021 r. skarżący oświadczył Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] (dalej: organ pierwszej instancji"), że zmienił swoje poprzednie stanowisko zawarte we wniosku emerytalnym i wniósł o przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 860 z późn. zm., dalej: "ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych"), przysługującego przez okres jednego roku z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Organ pierwszej instancji decyzją z 29 marca 2021 r., nr 126/WBE-ZG/2021/D, na podstawie art. 96 ust. 1-2 i ust. 4 w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy z o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, odmówił skarżącemu uwzględnienia wniosku. Organ wskazał, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w wyniku własnego wypowiedzenia stosunku służbowego. Okres jego nieprzerwanej służby wojskowej wynosił 2 lata 10 miesięcy 14 dni, a zatem nie pełnił zawodowej służby wojskowej nieprzerwanie co najmniej przez 15 lat, co jest warunkiem do przyznania spornego świadczenia wypłacanego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Minister Obrony Narodowej (dalej: "organ drugiej instancji") po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z 17 czerwca 2021 r., nr 1760/DSS, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej, nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 94 ust. 5 i 6. ww. ustawy, tj. w przypadku, gdy żołnierza zawodowego zwolniono na podstawie art. 111 pkt 1, 6, 15 i 16 i 11-14 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba kontraktowa wskutek upływu terminu dokonanego przez niego wypowiedzenia. W tej sytuacji nie dotyczą go kryteria wyszczególnione w art. 96 ust. 2 ustawy pragmatycznej (dotyczące żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową jako służba stała) i umożliwiające przyznanie przedmiotowego świadczenia pieniężnego w sytuacji legitymowania się nieprzerwanym stażem służby krótszym niż wymagane 15 lat. Skarżący nie spełnił też warunku określonego w art. 96 ust. 1 ustawy, a mianowicie nie pełnił nieprzerwanie zawodowej służby wojskowej przez okres 15 lat, a jedynie niecałe 3 lata.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przywołanym powyżej wyrokiem uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") oddalił ją.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji trafne były konstatacje organu, zarówno w kwestii przywołania znajdujących w sprawie zastosowanie regulacji normatywnych, jak i właściwego ich rozumienia oraz ustalenia istotnych w sprawie faktów. Sąd przyjął, że nie jest właściwy do oceny zgodności z Konstytucją regulacji rangi ustawowej, co wynika przy wnioskowaniu a contrario z art. 188 pkt 1, w zw. z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się jednak oczywistej sprzeczności, mających w sprawie zastosowanie regulacji z regułami konstytucyjnymi. Miał na uwadze, że aktualnie prawodawca odmiennie reguluje przywileje związane ze służbą w poszczególnych formacjach mundurowych. Oznacza to przyjęcie przezeń, że pełnienie różnych rodzajów służb nie musi - wobec pewnych odmienności ich charakteru - pozostawać w związku z identycznymi przywilejami. Dlatego sytuacja, gdy określone uprawnienia - korzystanie ze świadczenia po odejściu ze służby - nie dotyczą analogicznie policjantów i żołnierzy zawodowych, migrujących pomiędzy tymi formacjami, niezależnie od rodzaje zmiany rodzaju służby - nie może być uważana za oczywisty przejaw nierównego traktowania.
Wobec powyższego Sąd nie dostrzegł w zaskarżonych decyzjach uchybień przemawiających za ich wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Ocenił, że organy trafnie uznały, że w świetle aktualnie obowiązujących przepisów, brak jest podstaw prawnych do wypłaty skarżącemu żądanego świadczenia.
Od powyższego orzeczenia skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 95 w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, polegające na błędnym niezastosowaniu tego przepisu w okolicznościach niniejszej sprawy i nieprzyznaniu skarżącemu prawa świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, pomimo, iż stan faktyczny sprawy wskazuje na posiadanie przez skarżącego uprawnienia do otrzymania świadczenia pieniężnego z uwagi na uwzględnienie uprzedniej służby w Policji;
2. błędną wykładnię art. 96 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z 17a ust. 1 i 4 ww. ustawy, polegającą na przyjęciu, że w świetle przywołanych przepisów do okresu zawodowej służby wojskowej, od którego zależy prawo do przedmiotowego świadczenia, nie zalicza się służby w Policji;
3. art. 17a ust. 4 ustawy pragmatycznej w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 2 o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 723 ze zm., dalej "ustawa zaopatrzeniowa") oraz art. 7, art. 8 ust. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, przez błędną wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, że do okresu zawodowej służby wojskowej uprawniającego do świadczenia pieniężne z art. 96 ust. 1 ww. ustawy nie wlicza się okresu służby w Policji, podczas gdy w sytuacji odwrotnej takie zaliczenie ma miejsce, a także obowiązujące przepisy prawa wliczają okres służby w innych służbach mundurowych do okresu pełnienia służby żołnierza zawodowego i uprawniają skarżącego do odprawy w pełnej wysokości, co spowodowało naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości lub ewentualnie w trybie art. 188 p.p.s.a. o rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzających go decyzji obu instancji. Dodatkowo zawnioskował o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skargę kasacyjną zgodnie z art. 174 p.p.s.a. można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Podkreślenia wymaga, że stosownie do wynikającej z art. 6 k.p.a. zasady praworządności organy administracji w swoich rozstrzygnięciach obowiązane są uwzględniać stan faktyczny i prawny, jaki wynika z obowiązującego stanu prawnego, z wyjątkami do których odsyła ustawodawca. Z kolei sąd bierze pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny na dzień wydania kontrolowanego aktu prawnego. Innymi słowy, w postępowaniu przed sądem administracyjnym obowiązuje zasada tempus regit actum, która oznacza, że dla rozstrzygnięcia sądu istotne są okoliczności prawne i faktyczne istniejące w chwili podjęcia zaskarżonego aktu.
Stan faktyczny sprawy nie jest między stronami sporny.
W petitum skargi kasacyjnej zgłoszone zostały jedynie zarzuty naruszenia prawa materialnego. W ocenie skarżącego do okresu pełnienia czynnej służby wojskowej, stanowiącego podstawę do otrzymania prawa do wypłaty świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu, powinien zostać zaliczony okres pełnienia służby w Policji. Niezaliczenie przy ustalaniu ww. świadczenia do okresu zawodowej służby wojskowej jego służby w Policji, podczas gdy w sytuacji odwrotnej takie zaliczenie miałoby miejsce, stanowi naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja skarżącego przedstawiona w skardze kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie i nie mogła stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne.
Prawo do otrzymania rocznego świadczenia w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej jest świadczeniem szczególnym, przysługującym zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej żołnierzowi zawodowemu i stanowi rodzaj gratyfikacji za wieloletnią, nieprzerwaną czynną służbę wojskową. W razie zbiegu uprawnień do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy i świadczenia emerytalnego żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru, jedno z tych świadczeń (art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Oznacza to możliwością uzyskania korzystniejszej dla beneficjenta kwoty. Ponadto żołnierz, który posiada uprawnienia do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, może je pobrać jednorazowo z góry za cały należny okres (art. 96 ust. 5 ww. ustawy). Wypłata świadczenia możliwa jest jednak jedynie po spełnieniu przez żołnierza ściśle określonych w przepisach pragmatyki warunków.
Kwestie ustalenia prawa i wysokości spornego świadczenia reguluje art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stosownie do jego treści żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej (niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94), przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby (art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej). Świadczenie to przysługuje żołnierzowi (z zastrzeżeniem ust. 2-4), który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Przepis art. 94 ust. 3 stosuje się odpowiednio (art. 96 ust. 1 ustawy pragmatycznej).
Zgodnie z art. 96 ust. 2 ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż piętnaście lat, jeżeli został zwolniony wskutek:
1) upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ;
2) orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej;
3) niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej;
4) niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję.
Z kolei z art. 96 ust. 4 ustawy pragmatycznej wynika, że świadczenie z art. 95 pkt 1 nie przysługuje żołnierzowi w przypadku, o którym mowa w art. 94 ust. 5, a więc m.in. w sytuacji, gdy wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż dziesięć lat.
Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ww. ustawy, nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 94 ust. 5 i 6., tj. w sytuacji, gdy żołnierza zawodowego zwolniono na podstawie art. 111 pkt 1, 6, 15 i 16 i 11-14 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba kontraktowa, wskutek upływu terminu złożonego przez niego wypowiedzenia. Skarżący nie spełnił zatem kryteriów wyszczególnionych w art. 96 ust. 2 ustawy pragmatycznej (dotyczące żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową jako służba stała) i umożliwiających przyznanie przedmiotowego świadczenia pieniężnego w sytuacji legitymowania się nieprzerwanym stażem służby krótszym niż wymagane 15 lat.
Zdaniem NSA skarżący nie spełnił również kryteriów, o których mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy, a mianowicie, nie pełnił nieprzerwanie zawodowej służby wojskowej przez okres 15 lat. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący po odejściu z Policji pełnił nieprzerwaną służbę wojskową w okresie od 17 kwietnia 2018 r. do 28 lutego 2021 r., tj. przez 2 lata, 10 miesięcy, 19 dni. Zatem skoro nieprzerwany okres służby wojskowej skarżącego wynosił jedynie niecałe 3 lata, to nie przysługuje mu się przedmiotowe świadczenie pieniężne.
Skarżący przez cały okres postępowania sądowo-administracyjnego, nie zgadzał się ze stanowiskiem organów, a następnie Sądu pierwszej instancji w kwestii niezaliczenia okresu służby w Policji (12 lat, 7 miesięcy i 12 dni) do okresu pełnienie zawodowej służby wojskowej, co łącznie stanowiłoby o pełnieniu służby w formacjach mundurowych powyżej 15 lat.
Należy podkreślić, że ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem "czynna służby wojskowa". Jednakże brak jest podstaw do przyjęcia, aby określenie to mogło obejmować także okres pełnienia służby w Policji. Brak definicji danego pojęcia w danym akcie normatywnym lub danej gałęzi prawa oznacza, że w przypadku istnienia jego definicji w innym akcie prawnym lub w innej gałęzi prawa należy oprzeć się na definicji legalnej (por. uchwała SN z 9 czerwca 1976 r. VI KZP 13/75; wyrok SN z 15 stycznia 1993 r., III AAN 89/92; wyrok TK z 19 października 1994 r., K 2/94). Zgodnie z definicją zawartą w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1541 ze zm.), żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, są osoby, które odbywają lub pełnią następujące jej rodzaje: 1) zasadniczą służbę wojskową; 2) przeszkolenie wojskowe; 3) terytorialną służbę wojskową; 4) ćwiczenia wojskowe; 5) służbę przygotowawczą; 6) okresową służbę wojskową; 7) służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
Przywołane regulacje w sposób jednoznaczny wskazują, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, okres służby w Policji, jak też w innych formacjach mundurowych, nie był uznawany za okres równoznaczny z okresem służby pełnionej w wojsku dla potrzeb ustalenia prawa do spornego świadczenia. Zmiana stanu prawnego wynikająca z wejścia w życie ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny pozostaje bez wpływu na interpretacje powyższych, jednoznacznych w swej treści przepisów.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 95, art. 96 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W istocie stanowią one polemikę ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, który zaaprobował stanowisko organu, że skarżący nie spełniał przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego z art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – wskutek wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jak również pełnienia zawodowej służby wojskowej przez okres krótszy niż piętnaście lat. W sprawie nie miał zastosowania art. 96 ust. 2 powołanej ustawy, z uwagi na niespełnienie wymienionych w nim warunków.
Przy określeniu należnego skarżącemu świadczenia nie znajdował zastosowania przepis art. 17a ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z jego treści wprost bowiem wynika, że okresy służby w formacjach mundurowych, tj. Policja, Straż Graniczna, Biuro Ochrony Rządu, Służba Ochrony Państwa, Państwowa Straż Pożarna, Służba Więzienna, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu, Służba Wywiadu Wojskowego, Służba Kontrwywiadu Wojskowego lub Urząd Ochrony Państwa, zalicza się jedynie do okresów, od których są uzależnione uprawnienia wymienione w art. 62 ust. 4 i art. 80 ust. 1 pkt 3 (tj. odpowiednio uprawnienia do: dodatkowego urlopu wypoczynkowego, dodatku za długoletnią służbę wojskową). Przepis ten w sposób precyzyjny wskazuje, kiedy służba w Policji uwzględniana jest przy ustalaniu uprawnień żołnierza pozostającego w czynnej służbie wojskowej. Powinien zatem być interpretowany ściśle do wskazanych w nim uprawnień, do których staż ten się zalicza. Dlatego też, skoro ww. przepis w żaden sposób nie odwołuje się do art. 95 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a tym samym do uprawnień żołnierza związanych do rocznych świadczeń pieniężnych z tytułu zwolnienia ze służby, brak jest podstaw do jego zastosowania w niniejszej sprawie.
Na powyższe stanowisko bez wpływu pozostaje przepis art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Przepis ten nie odnosi się do żołnierzy zawodowych.
Zwrócić należy uwagę, że żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej przysługują uprawnienia emerytalne określone w przepisach ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jako równorzędne ze służbą wojskową w Wojsku Polskim traktuje się okresy służby uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej.
Powyższe ustawy regulują sytuację prawną emerytów wojskowych i policyjnych oraz zawierają tożsame rozwiązania, co do wprowadzenia wzajemności uznawania zawodowej służby wojskowej i służby w Policji. Okoliczność, że takie rozwiązania zostały wprowadzone w zakresie uprawnień emerytalnych nie może stanowić podstawy do ich przeniesienia, w drodze analogii, do świadczeń, o których mowa w art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej. Kwestia ustalania ww. należności pieniężnych żołnierzom zawodowym została bowiem uregulowana w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tym samym nie ma podstaw do odnoszenia się do innych świadczeń przysługujących żołnierzom zawodowym.
Również zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 ust. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Zasada równości w odniesieniu do legislatywy rozumiana jest w ten sposób, najogólniej rzecz ujmując, że "wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Oceniając regulację prawną z punktu widzenia zasady równości, należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy można wskazać wspólną cechę istotną uzasadniającą równe traktowanie podmiotów prawa. Ustalenie to wymaga analizy celu i treści aktu normatywnego, w którym zawarta została kontrolowana norma prawna" (zob. wyrok TK z 23 lutego 2010 r., P 20/09, OTK-A 2010/2/13). Przenosząc to na płaszczyznę stosowania prawa, zarzut naruszenia zasady równości można byłoby uznać za zasadny tylko wówczas, gdyby podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), z punktu widzenia danej regulacji prawnej, zostały potraktowane odmiennie przez organ stosujący prawo. Tak jednak w niniejszej sprawie nie było.
Kwestie ustalania świadczeń pieniężnych żołnierzy zawodowych i policjantów zostały uregulowane w odrębnych ustawach. Poszczególne formacje mundurowe, nie są kategorią jednolitą i dopuszczalne jest zróżnicowanie sytuacji prawnej ich funkcjonariuszy. Każda z formacji posiada odrębną regulację ustawową określającą jej charakter i zakres działania. Oznacza to, że poszczególne służby mają zamknięty katalog przepisów, zaś celem ustawodawcy było niekiedy odmienne uregulowanie obowiązków i przywilejów funkcjonariuszy różnych służb wobec na przykład zakresu i specyfiki ich zadań (por. wyrok NSA z 5 października 2010 r., I OSK 540/10). Powyższe odrębności uzasadniają występowanie zróżnicowania zarówno w zakresie dotyczącym statusu, jak i uprawnień funkcjonariuszy różnych służb, a także warunków dotyczących przejścia do poszczególnych służb. Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak i przepisy ustawy o Policji zawierają rozłączne regulacje prawne, które mają charakter kompletnych rozwiązań pragmatycznych, a więc rozłączność ta wyklucza możliwość posiłkowania się w analizowanej sprawie regulacjami pragmatyki policyjnej. Odmienny status żołnierza zawodowego uzasadnia zróżnicowanie jego pozycji prawnej w porównaniu z funkcjonariuszem Policji czy też funkcjonariuszem pozostałych służb mundurowych. Zróżnicowanie to nie stanowią naruszenia zasady równości obywateli wobec prawa, bowiem odnosi się do różnych grup zawodowych, a nie do osób charakteryzujących się wspólną istotną cechę relewantną.
W konsekwencji uznać należy, że art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1-3 i 4-6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sposób całościowy regulował uprawnienia zwalnianych żołnierzy zawodowych w zakresie przyznawania im pieniężnych świadczeń rocznych, co oznacza, że nie powinien być interpretowany łącznie z art. 17a ust. 4 tej ustawy. Skoro ww. przepisy ustawy pragmatycznej nie stanowi, że okres służby w Policji winien zostać wzięty pod uwagę przy ustaleniu prawa do spornego świadczenia zawodowego, uprawnione jest stanowisko, iż w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo przy wydawaniu decyzji nie uwzględniły służby skarżącego w Policji przy określaniu okresu uprawniającego do należnej mu odprawy.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI