III OSK 2044/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uwzględnił skargę gminy w sprawie opłaty podwyższonej za odprowadzanie ścieków, biorąc pod uwagę niepewność pomiarów.
Sprawa dotyczyła opłaty podwyższonej za odprowadzanie ścieków z przekroczeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów administracji, uznając, że nie wszystkie przekroczenia zostały prawidłowo wykazane, zwłaszcza w kontekście niepewności pomiarów. NSA oddalił skargę kasacyjną GIOŚ, potwierdzając stanowisko WSA, że niepewność pomiaru powinna być uwzględniona na korzyść strony, szczególnie w sprawach o charakterze sankcyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o ustaleniu opłaty podwyższonej dla Gminy za odprowadzanie ścieków z przekroczeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego. WSA uznał, że organy administracji nieprawidłowo oceniły wyniki pomiarów jakości ścieków, nie uwzględniając niepewności pomiaru, która w niektórych przypadkach wskazywała, że dopuszczalne stężenia nie zostały przekroczone. NSA, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że niepewność pomiaru powinna być uwzględniona na korzyść strony, zwłaszcza w sprawach o charakterze sankcyjnym, co koresponduje z zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony. Sąd podkreślił, że postępowanie nie dotyczyło kary administracyjnej, a umorzenie postępowania przez WSA było uzasadnione brakiem wykazania przekroczeń warunków pozwolenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, niepewność pomiaru powinna być uwzględniona na korzyść strony, zwłaszcza w sprawach o charakterze sankcyjnym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że niepewność pomiaru, wskazana w sprawozdaniach z badań, powinna być uwzględniona na korzyść strony, ponieważ koreluje to z zasadą rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony w sprawach o charakterze sankcyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
p.w. art. 280 § pkt 2 lit.b
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pomocnicze
p.w. art. 283 § ust. 1, ust. 2, ust. 4, ust. 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 284 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 285
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 286
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 289
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 290
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
rozporządzenie z 2014 r. art. 5 § ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków jakie należy spełniać przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
rozporządzenie z 2014 r. art. 6 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków jakie należy spełniać przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2017 r. w sprawie ustalania opłat podwyższonych za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niepewność pomiaru wskaźnika BZT5 powinna być uwzględniona na korzyść strony odprowadzającej ścieki. W przypadku wątpliwości co do przekroczenia warunków pozwolenia wodnoprawnego, należy rozstrzygać na korzyść strony.
Odrzucone argumenty
Organy administracji prawidłowo ustaliły przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego. Niepewność pomiaru nie jest tożsama z błędem pomiaru i nie powinna być uwzględniana na korzyść strony. Umorzenie postępowania administracyjnego przez WSA było nieuzasadnione.
Godne uwagi sformułowania
niepewność pomiaru winna być uwzględniona na korzyść podmiotu odprowadzającego ścieki koreluje to w szczególności z zasadą rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony niepewność pomiaru rzeczywiście nie jest tożsama z błędem pomiarowym
Skład orzekający
Artur Kuś
przewodniczący
Piotr Korzeniowski
członek
Tadeusz Kiełkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie opłat podwyższonych za przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego, uwzględnianie niepewności pomiaru w postępowaniach administracyjnych o charakterze sankcyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Prawa wodnego i rozporządzeń wykonawczych w kontekście niepewności pomiarowej. Może mieć zastosowanie w podobnych sprawach dotyczących opłat środowiskowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu interpretacji wyników pomiarów w kontekście opłat środowiskowych, co jest istotne dla podmiotów objętych tymi regulacjami. Kwestia niepewności pomiaru jest kluczowa dla praktyków.
“Niepewność pomiaru ścieków: czy może uratować przed wysoką opłatą środowiskową?”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 2044/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-09-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Kuś /przewodniczący/ Piotr Korzeniowski Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane IV SA/Wa 338/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-05-06 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2233 art. 280 pkt 2 lit.b Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Edyta Kuczkowska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 338/22 w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 grudnia 2021 r. nr DI-420/1401/2021/ea w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz [...] kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej "WSA w Warszawie", "Sąd I instancji") wyrokiem z dnia 6 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 338/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy [...] (dalej "skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ") z dnia 16 grudnia 2021 r., nr DI-420/1401/-2021/ea, w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej: 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 7 września 2021 r., znak: NI.7061.1.5.2021.MS; 2. umorzył postępowanie administracyjne; 3. zasądził od GIOŚ na rzecz skarżącej kwotę 7400 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "WIOŚ") decyzją z dnia 7 września 2021 r., znak NI.7061.1.5.2021.MS, ustalił skarżącej opłatę podwyższoną w wysokości 141 245 zł za odprowadzanie w 2018 r. ścieków z mechaniczno- biologicznej oczyszczalni w miejscowości [...] do potoku [...], z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2017 r., znak [...]. Na skutek odwołania skarżącej, GIOŚ decyzją z dnia 16 grudnia 2021 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję WIOŚ. Organ odwoławczy wskazał, że Starosta [...] decyzją z dnia 10 maja 2017 r udzielił skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do potoku [...] ścieków po ich oczyszczeniu w mechaniczno-biologicznej oczyszczalni w miejscowości [...]. W pkt IV.4 pozwolenia Gmina została zobowiązana do kontroli jakości ścieków oczyszczonych z częstotliwością: "12 próbek w pierwszym roku obowiązywania niniejszego pozwolenia wodnoprawnego i po 4 próbki w następnych latach, jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki. Jeżeli jedna próbka z czterech nie spełni warunku, w następnym roku należy pobrać ponownie 12 próbek". Podstawą prawną ustalenia warunków pozwolenia w zakresie częstotliwości pomiarów oraz określenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń jakie mogą być zawarte w odprowadzanych ściekach było rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska (Dz. U. z 2014 r. poz. 1800, dalej "rozporządzenie z 2014 r."). Wskazano także, że jeżeli okres obowiązywania pozwolenia nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), to należy dokonać oceny spełniania warunków pozwolenia w tych okresach jego obowiązywania, których części wchodzą w rok kalendarzowy, za który wymierzana jest kara. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, WIOŚ słusznie przyjął, że oceny spełniania warunków pozwolenia w roku kalendarzowym 2018 r. należy dokonać dla dwóch następujących po sobie okresów, tj. I okres – od dnia 2 czerwca 2017 r. do dnia 1 czerwca 2018 r., II okres – od dnia 2 czerwca 2018 r. do dnia 1 czerwca 2019 r. Organ odwoławczy znaczył dalej, że w I okresie oceny, tj. od dnia 2 czerwca 2017 r. do dnia 1 czerwca 2018 r., skarżąca wykonała 12 pomiarów jakości ścieków na 12 wymaganych. Wyniki przeprowadzonych pomiarów wykazały, że w czterech próbkach przekroczono dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń określone w pozwoleniu wodnoprawnym. W związku z powyższym w II okresie oceny, tj. od dnia 2 czerwca 2018 r. do 1 czerwca 2019 r., skarżąca była zobowiązana do przeprowadzenia ponownie 12 pomiarów jakości ścieków, ponieważ w pierwszym roku obowiązywania pozwolenia nie spełniła ustalonych w nim warunków. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika natomiast, że w II okresie skarżąca wykonała jedynie 4 badania, przy czym w jednej z wykonanych próbek stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego stężenia dla wskaźnika BZT5. W ocenie organu odwoławczego należało zatem uznać, że zaistniały przesłanki do wymierzenia skarżącej podwyższonej opłaty. Na decyzję GIOŚ skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 75 oraz 80 k.p.a. poprzez: – brak wszechstronnego rozpatrzenia i błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, wobec przyjęcia, iż skarżąca przekroczyła określony w pozwoleniu wodnoprawnym warunek wykonania wymaganej ilości pomiarów jakości ścieków w II roku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy wykonanie przez skarżącą w II roku obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, tj. w okresie od 2 czerwca 2018 r. do 1 czerwca 2019 r. czterech analiz średnich dobowych próbek ścieków oczyszczonych pobranych w dniach: 9 sierpnia 2018 r., 8 listopada 2018 r., 11 lutego 2018 r., 8 maja 2019 r. – spełnia obowiązek nałożony w punkcie IV.4 decyzji Starosty [...] z dnia 20 maja 2017 r.; – wobec niepełnego zgromadzenia materiału dowodowego sprawy, w tym uzyskania stanowiska (opinii) Starosty [...] – organu, który wydał pozwolenie wodnoprawne, w przedmiocie wykładni warunku określonego w pkt IV.4 decyzji Starosty [...] z dnia 10 maja 2017 r., w szczególności jego zgodności z rozporządzeniem z 2014 r.; 2) art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez brak spełnienia wymogów uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji administracyjnej oraz poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek wydania zaskarżonej decyzji; 3) art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności i legalizmu (działania na podstawie i w granicach prawa), co jest skutkiem wymienionych wyżej naruszeń, a nadto poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku zapłaty opłaty podwyższonej w kwocie 141 245 zł. w sytuacji, kiedy jako adresat decyzji administracyjnej – pozwolenia wodnoprawnego wykonała ona obowiązki nałożone tą decyzją (także w zakresie określonym w punkcie IV.4 tej decyzji), natomiast na skutek wątpliwości interpretacyjnych co do zgodności treści pozwolenia wodnoprawnego z treścią rozporządzenia, na podstawie którego zostało wydane, skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji prawnych, skoro decyzja ta ją obowiązuje; 4) art. 189f k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy spełnione są przesłanki do odstąpienia od wymierzenia skarżącej administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 141 245 zł.; 5) art. 280 pkt 2 lit. b w zw. z art. 283 ust. 1, ust. 2, ust. 4, ust. 6. art. 284 pkt 1, art. 285, art. 286, art. 289, art. 290 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 624 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2017 r. w sprawie ustalania opłat podwyższonych za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2017 r. poz. 2501) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie (skarżąca sprecyzowała, na czym to niewłaściwe zastosowanie odnośnych przepisów polega). Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Organ wniósł o oddalenie skargi. Pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłanych w załączeniu dokumentów stanowiących 4 sprawozdania z badań próbek ścieków komunalnych, w których w ocenie WIOŚ i GIOŚ stwierdzone zostały przekroczenia (z dnia 6 czerwca 2017 r., z dnia 4 sierpnia 2017 r., z dnia 12 września 2017 r. i z dnia 8 marca 2018 r.) – wskazując, iż w próbce z dnia 6 czerwca 2017 r. i 8 marca 2018 r. wskaźnik BZT5 mieści się w marginesie tolerancji oznaczonej jako niepewność rozszerzona wyniku przy poziomie ufności 95% i współczynniku rozszerzenia k=2, przy maksymalnej wartości BZT5 – 15 mg/l wskazanej w pozwoleniu wodnoprawnym. Na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2022 r. WSA w Warszawie postanowił przeprowadzić dowód z dokumentów zawnioskowanych w powołanym piśmie skarżącej. W dniu 6 maja 2022 r. WSA w Warszawie wydał opisany na wstępie wyrok, którym uwzględnił skargę. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wskazał na treść art. 280 pkt 2 lit. b, art. 283 ust. 4, art. 284 pkt 1, art. 287, art. 288 pkt 4, art. 289 i art. 290 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624 ze zm., dalej "ustawa" lub "p.w.") i podał, że skarżąca dysponowała pozwoleniem wodnoprawnym wydanym przez Starostę [...] w dniu 10 maja 2017 r. na wprowadzanie oczyszczonych ścieków z mechaniczno-biologicznej oczyszczalni do potoku [...] w km [...] poprzez istniejący wylot w miejscowości [...]. Pozwolenie to obligowało skarżącą w pkt IV.4 do prowadzenia kontroli jakości ścieków z częstotliwością: "12 próbek w pierwszym roku obowiązywania niniejszego pozwolenia wodnoprawnego i po 4 próbki w następnych latach, jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki. Jeżeli jedna próbka z czterech nie spełni tego warunku, w następnym roku należy pobrać ponownie 12 próbek". Pozwolenie to zostało wydane w oparciu o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełniać przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1800, dalej "rozporządzenie z 2014 r."). W § 5 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia określono, że liczba pobranych średnich dobowych próbek ścieków bytowych, komunalnych, bytowych z oczyszczalni ścieków w aglomeracji oraz ścieków komunalnych innych niż bytowe, dopływających i wprowadzanych do wód lub do ziemi z oczyszczalni ścieków bytowych albo komunalnych albo z oczyszczalni ścieków w aglomeracji nie może być mniejsza niż dla RLM od 2000 do 9999 – 12 próbek w ciągu roku, a jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki – 4 próbki w następnym roku; w przypadku gdy jedna próbka z czterech pobranych nie spełnia wymaganych warunków, w następnym roku pobiera się ponownie 12 próbek. RLM oczyszczalni skarżącej wynosi 5800, a zatem niewątpliwie w pierwszym roku obowiązywania zezwolenia zobligowana była ona do wykonania 12 próbek, a jeśli byłyby one prawidłowe, to w kolejnych latach mogła wykonywać już tylko po 4 próbki. Jednak w przypadku gdy jedna ze wskazanych wyżej próbek nie będzie spełniać wymogów, to ponownie w kolejnym roku podmiot będzie zobligowany do wykonania 12 próbek w ciągu roku. Zdaniem WSA w Warszawie nie jest zatem trafny zarzut skarżącej, w której ocenie pkt IV.4 zezwolenia budzi wątpliwości, choć jest on odmiennie sformułowany niż przepis rozporządzenia. Organ co do zasady prawidłowo wywiódł i przyjął, że w pierwszym roku obowiązywania pozwolenia skarżąca była zobligowana do wykonania 12 próbek, a w kolejnym roku mogła wykonać tylko 4, jeśli wykonane w pierwszym roku próbki będą prawidłowe (niewykazujące przekroczeń). W oparciu o przedstawione przez skarżącą sprawozdania z pomiarów organy prawidłowo przyjęły, że oceny spełnienia warunków pozwolenia w roku kalendarzowym 2018 należy dokonać dla dwóch następujących po sobie okresów: I rok obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, okres od dnia 2 czerwca 2017 r. do dnia 1 czerwca 2018 r. i II rok obowiązywania pozwolenia okres od dnia 2 czerwca 2018 r. do dnia 1 czerwca 2019 r. Organy zasadnie również przyjęły, że w pierwszym roku obowiązywania zezwolenia skarżąca prawidłowo wykonała 12 wymaganych próbek. W ocenie Sąd I instancji, organy nieprawidłowo natomiast przyjęły, że 4 z wykonanych próbek wykazały przekroczenie dopuszczalnego stężenia zanieczyszczeń określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, co oznaczało, że w drugim okresie skarżąca była zobowiązana do wykonania również 12 próbek, a wykonała ich tylko 4. Sąd I instancji w tym względzie zauważył, że dopuszczony dowód z nadesłanych przez skarżącą dokumentów (sprawozdania z badań nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]) w zakresie sprawozdania z dnia 6 czerwca 2017 r. nr [...] i z dnia 8 marca 2018 r. nr [...] – nie wykazuje przekroczeń, na które wskazują organy. Niewątpliwie w zakresie BZT5 wskazane są wartości wyższe niż w pozwoleniu wodnoprawnym, jednakże – jak wynika z tych sprawozdań – wyniki obarczone są niepewnością, która w pierwszym sprawozdaniu wynosi ±4 a w drugim ± 3, co przy wyniku 19 mg/l i 16 mg/l wskazuje, że wskaźnik ten kształtuje się w normie wskazanej w pozwoleniu wodnoprawnym na 15 mg/l. Zdaniem WSA w Warszawie, gdy wyniki mogą być obarczone niepewnością i ta niepewność, jak w niniejszej sprawie, jest wskazywana przez podmiot wykonujący badania – to niepewność tego wyniku winna być uwzględniona na korzyść podmiotu odprowadzającego ścieki. Podkreślenia przy tym wymaga, że organ nie negował sprawozdań z wykonanych pomiarów, które przedłożone mu zostały przez skarżącą. Uznać zatem należy, że w pierwszym okresie z 12 próbek tylko 2 (z dnia 4 sierpnia 2017 r. i z dnia 12 września 2017 r.) wykazywały przekroczenie. Oznacza to – przy uwzględnieniu obowiązującej wówczas regulacji zawartej w § 6 ust. 1 rozporządzenia z 2014 r., która zakładała, że liczba pobranych w ciągu roku średnich dobowych próbek ścieków, które nie spełniały warunków dotyczących najwyższych dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń określonych wskaźnikami BZT5, ChZT i zawiesiny ogólnej, nie może być większa od liczby próbek określonych w załączniku 7 do rozporządzenia, tj. dla 8-16 pobranych próbek 2 mogą nie spełniać wymaganych warunków – że w kolejnym roku skarżąca mogła wykonać 4 próbki, z czego zgodnie z powołanym załącznikiem 1 mogła być nieprawidłowa. Z tego względu WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję WIOŚ z dnia 7 września 2021 r. – i umorzył postępowanie administracyjne. Pismem z dnia 4 lipca 2022 r. skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 338/22, wywiódł GIOŚ (dalej także "skarżący kasacyjnie"), zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjnie zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania, o których mowa w przepisie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej "p.p.s.a."), które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 280 pkt 2 lit. b i 286 w zw. z art. 290 pkt 1 p.w. w związku z § 5 ust. 2 pkt 2 i 6 ust. 1 rozporządzenia z 2014 r. oraz załącznikiem nr 7 do tego rozporządzenia poprzez przyjęcie, iż w sprawie doszło do naruszenia przez organy administracji prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 280 pkt 2 lit. b i 286 w zw. z art. 290 pkt 1 p.w. w związku z § 5 ust. 2 pkt 2 i 6 ust. 1 rozporządzenia z 2014 r. i załącznikiem nr 7 do tego rozporządzenia poprzez przyjęcie, iż niepewność pomiaru stanowi błąd pomiaru, który winien być uwzględniony na korzyść podmiotu odprowadzającego ścieki, 3) art. 145 § 3 p.p.s.a. poprzez umorzenie postępowania administracyjnego, pomimo braku przesłanek ku temu w postaci przedawnienia możliwości nałożenia kary administracyjnej, II. naruszenie przepisów materialnych, tj. art. 280 pkt 2 lit. b i 286 w zw. z art. 290 pkt 1 Prawa wodnego w związku z § 5 ust. 2 pkt 2 i 6 ust. 1 rozporządzenie z 2014 r. i załącznika nr 7 do tego rozporządzenia poprzez przyjęcie, iż przekroczenie dopuszczalnych warunków wprowadzania ścieków do wód nie stanowi podstawy uzasadniającej nałożenia opłaty podwyższonej. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy odnieść się do konstrukcji zarzutów sformułowanych w punktach I.1. i I.2, będących – jak twierdzi skarżący kasacyjnie – zarzutami naruszenia przepisów postępowania. W obu tych zarzutach powołany został tożsamy zespół przepisów: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 280 pkt 2 lit. b i 286 w zw. z art. 290 pkt 1 p.w. w zw. z § 5 ust. 2 pkt 2 i 6 ust. 1 rozporządzenia z 2014 r. oraz załącznikiem nr 7 do tego rozporządzenia. Spośród wymienionych przepisów tylko art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. jest przepisem postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., aczkolwiek ma on charakter wynikowy i sam przez się co do zasady nie może być podstawą skutecznego zarzutu kasacyjnego. Natomiast wszystkie pozostałe przepisy są przepisami prawa materialnego. W treści zarzutu I.1. skarżący kasacyjnie kwestionuje "przyjęcie, iż w sprawie doszło do naruszenia przez organy administracji prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy" (a zatem w gruncie rzeczy naprowadza na naruszenie tegoż prawa materialnego, nie precyzując jednak, na czym ono polega). Z kolei w treści zarzutu I.2. skarżący kasacyjnie kwestionuje "przyjęcie, iż niepewność pomiaru stanowi błąd pomiaru, który powinien być uwzględniony na korzyść podmiotu odprowadzającego ścieki" (tymczasem Sąd I instancji nie utożsamił niepewności pomiaru z błędem pomiaru, ani nie przyjął, że błąd pomiaru powinien być uwzględniony na korzyść podmiotu odprowadzającego ścieki – Sąd I instancji przyjął, że niepewność pomiaru powinna być uwzględniona na korzyść podmiotu odprowadzającego ścieki). Konstrukcja zarzutów, o których mowa, nie jest zatem w pełni prawidłowa, co utrudnia ich rozpoznanie. Biorąc jednak pod uwagę uzasadnienie skargi kasacyjnej, można przyjąć, iż tak naprawdę zmierzają one do podważenia zawartej w zaskarżonym wyroku oceny, wedle której "organy nieprawidłowo przyjęły, że 4 z wykonanych próbek wykazały przekroczenie dopuszczalnego stężenia zanieczyszczeń". Sąd I instancji uzasadnił tę ocenę wskazaniem na sprawozdania z badań w dniu 6 czerwca 2017 r. i w dniu 8 marca 2018 r., które w zakresie BZT5 ujawniły wprawdzie wyniki wyższe niż w pozwoleniu wodnoprawnym, ale zarazem zawierały zastrzeżenie o niepewności pomiaru (odpowiednio ±4 i ± 3). Zdaniem Sądu I instancji, "gdy wyniki mogą być obarczone niepewnością i ta niepewność (...) jest wskazywana przez podmiot wykonujący badania, to niepewność tego wyniku winna być uwzględniona na korzyść podmiotu odprowadzającego ścieki". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie ma podstaw do kwestionowania tego stanowiska, zwłaszcza w okolicznościach niniejszej sprawy, w której idzie o ustalenie opłaty podwyższonej mającej charakter sankcyjny; koreluje ono w szczególności z zasadą rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony. Nawiązując do argumentacji skarżącego kasacyjnie, należy dodać, że niepewność pomiaru rzeczywiście nie jest tożsama z błędem pomiarowym, ponieważ "błąd pomiarowy jest zmienną losową, a niepewność pomiaru jest parametrem rozkładu prawdopodobieństwa błędu" – ale również ma związek z niedokładnością pomiaru (zob. A. Golijanek-Jędrzejczyk, D. Świsulski, "Wyrażanie niedokładności pomiaru – błąd czy niepewność?", Informacje o Normach i Przepisach Elektrycznych, nr 211 (2017), s. 7). Na potrzebę uwzględniania niepewności pomiaru przy stosowaniu przepisów o charakterze sankcyjnym Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał w szczególności w wyroku z dnia 30 czerwca 2021 r., II GSK 96/21, i w wyroku z dnia 19 lutego 2021 r., II GSK 1339/20. Zarzuty sformułowane w punktach I.1. i I.2, abstrahując od zastrzeżeń co do ich konstrukcji, nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku. Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 3 p.p.s.a. "poprzez umorzenie postępowania administracyjnego, pomimo braku przesłanek ku temu w postaci przedawnienia możliwości nałożenia kary administracyjnej" (punkt I.3). Wszak przedawnienie nie jest jedyną przesłanką mogącą powodować bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego i uzasadniać jego umorzenie. W niniejszej sprawie Sąd I instancji umorzył postępowanie administracyjne nie tyle z uwagi na przedawnienie, ile z uwagi ocenę, iż nie doszło do przekroczenia warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, a tym samym nie ma podstaw do orzekania przez organ o ustaleniu opłaty podwyższonej. Na marginesie warto też zauważyć – zważywszy na treść odnośnego zarzutu – że postępowanie administracyjne nie dotyczyło nałożenia kary administracyjnej. W zarzucie naruszenia prawa materialnego (punkt II) skarżący kasacyjnie powołał ponownie przepisy art. 280 pkt 2 lit. b i 286 w zw. z art. 290 pkt 1 p.w. w zw. z § 5 ust. 2 pkt 2 i 6 ust. 1 rozporządzenia z 2014 r. oraz załącznikiem nr 7 do tego rozporządzenia – i wskazał, że ich naruszenie nastąpiło "poprzez przyjęcie, iż przekroczenie dopuszczalnych warunków wprowadzania ścieków do wód nie stanowi podstawy uzasadniającej nałożenie opłaty podwyższonej". Zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku, ponieważ Sąd I instancji nie sformułował kwestionowanej przez skarżącego kasacyjnie tezy, przeciwnie, Sąd I instancji stwierdził, że przekroczenie dopuszczalnych warunków wprowadzania ścieków do wód może stanowić podstawę uzasadniającą nałożenie opłaty podwyższonej. Powodem uchylenia decyzji była ocena, iż relewantne przekroczenie nie zaistniało tudzież nie zostało wykazane. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI